2008-07-30 - 19:30
PROF. DR. HALİL İNALCIK: "MİLLETİMİN CİVANMERTLİĞİ SAYESİNDE BİR TARİHÇİ OLARAK YETİŞTİM"
TBMM Onur Ödülü, bu yıl dünyaca ünlü tarihçimiz Prof. Dr. Halil İnalcık'a verildi. Ödülünü, TBMM Başkanı Köksal Toptan'dan alan İnalcık, öğrencileri ve konuklar tarafından ayakta alkışlandı.
- TBMM Haber Sitesi - İlki, 2005 yılında, Prof. Dr. Gazi Yaşargil'e, ardından 2007 yılında Prof. Dr. İhsan Doğramacı'ya verilen, 'TBMM Onur Ödülü' bu yıl, dünyaca ünlü tarihçi Prof. Dr. Halil İnalcık'a verildi.

Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi, Siyasal Bilgiler Fakültesi, ODTÜ, Bilkent Üniversitesi, Harvard, Colombia, Princeton ve Pennsylvania Üniversitesi'nde; Osmanlı Tarihi, Devrim Tarihi, Avrupa Tarihi, Amerikan Tarihi dersleri veren İnalcık'ın, Türkçe, Fransızca ve İngilizce kaleme aldığı 300'ün üstünde eseri ve yerli yabancı 12 üniversiteden fahri doktora unvanı bulunuyor.

ONU ÖĞRENCİLERİ ANLATTI

TBMM Başkanı Köksal Toptan, TBMM Başkanvekili Nevzat Pakdil, Divan üyeleri, bazı bakanlar, Prof. İhsan Doğramacı ve bazı milletvekilleri, TBMM Genel Sekreteri Ali Osman Koca, TBMM yetkilileri ve davetlilerin katıldığı törende, İnalcık'ın yaşamı, kendi ses ve görüntüleriyle barkovizyondan aktarıldı. Ardından öğrencileri, Prof. İnalcık'ı anlattı.

TBMM BAŞKANI TOPTAN: "SAHİP OLDUĞUMUZ DEĞERLERİN KIYMETİNİ BİLDİĞİMİZİ GÖSTERMEK İSTİYORUZ"

TBMM Başkanı Toptan, törende yaptığı konuşmasına; "Sözlerimin başında milletimizi derinden yaralayan İstanbul Güngören'deki terör saldırılarında hayatını kaybeden vatandaşlarımıza bir kez daha Allah'tan rahmet, ailelerine, yakınlarına ve tüm milletimize başsağlığı diliyorum. Bu saldırıda yaralanan vatandaşlarımıza da acil şifalar temenni ediyorum. Yaşlı genç, kadın erkek, bebek, çocuk demeden masum insanları hedef alan bu terör saldırısı, toplumsal huzurumuzu ve barışımızı bozmayı amaçlamaktadır. Ancak Türkiye terör eylemleri nedeniyle hedeflerinden ve hayallerinden asla vazgeçmeyecektir.Bu tür saldırılardan hiçbir zaman yılmayacaktır" ifadeleriyle başladı.

"Demokrasinin kalbi, millet iradesinin temsil yeri olan Türkiye Büyük Millet Meclisi, yaptıkları örnek hizmetlerle ülkemizin çağdaş uygarlık yürüyüşüne katkıda bulunanları desteklemeyi ve ödüllendirmeyi kendisini ilke edinmiştir" diyen Toptan, şunları kaydetti: "Bu ödül bizim için çok değerli ve anlamlıdır. Bu ödül ile milletimize hizmeti arttırmayı ve sahip olduğumuz değerlerin kıymetini bildiğimizi göstermeyi amaçlamaktayız.
Halkımıza hizmet eden herkesin, ülkesi için emek sarfeden her bireyin kıymetli olduğunu göstermek istiyoruz.

"TARİH, GEÇMİŞLE GELECEK ARASINDA ÇOK ÖNEMLİ BİR KÖPRÜDÜR"

TBMM Başkanı Toptan, tarihin Milletlerin kimliğinin ayrılmaz öğesi ve geçmişle gelecek arasında çok önemli bir köprü olduğunu söyleyerek: " Hiç kuşkusuz tarih sadece yaşanan ve yazılan olaylar dizisi değil, derslerle dolu, başarı ve başarısızlık hikayeleriyle örülü zengin bir hazinedir. Milletler, tarihlerini ne kadar iyi ve doğru araştırır ve yorumlarlarsa, geleceğe de daha emin adımlarla yürür. Şanlı geçmişimizdeki insanlığı aydınlatan değerleri ve evrensel mesajları bizlere sunan tarihçilerimize çok şey borçluyuz ve müteşekkiriz. Tarihi doğru okumak, yorumlamak, kimi olay ve deneyimlerden gerekli dersleri çıkarmak, çağı yakalamanın temel şartlarından biridir.

Atatürk'ün kurmuş olduğu Dil Tarih Coğrafya Fakültesi'nin ilk öğrencileri arasında yer alan İnalcık'ın, tarihin doğru öğrenilmesi için hayatı boyunca mücadele verdiğini söyleyen Toptan, sözlerine şöyle devam etti: "Sayın İnalcık eserleri, tarih bilgisi, akademik üslubu ve derinliğiyle bu alanda çok saygın bir yer edinmiştir. Büyük fedakarlıklarla yaptığı eşsiz çalışmalar sayesinde, ifade edildiği gibi tarihçilerin kutbu olmayı fazlasıyla hak etmektedir" dedi.

YÜZYILLARIN BELGELERİ ARASINDAN SADECE GERÇEĞİ SUNMAK..

"Amaç, geleceğimizi emanet edeceğimiz gençlerimizin tarih bilinciyle yetişmesini sağlamaktadır. Tarih bilincinden yoksun toplumların, kimliklerini koruyarak yükselmesi, uygarlık ailesinin saygın üyelerinden biri konumuna gelmesinin mümkün olamayacağı açıktır. Kurduğu devletler, kazandığı zaferler ve yetiştirdiği liderlerle, dünya tarihinin biçimlenmesinde, uygarlığın gelişmesinde önemli rol oynayan Türk Milleti, bizlere her zaman gurur duyacağımız bir miras bırakmıştır.

Sayın İnalcık, tarihin tozlu raflarında duran olayları en doğru biçimde bizlere anlatan bilimsel çalışmaları başarıyla gerçekleştirmektedir. Ömrünü tarih alanındaki çalışmalara adayan Prof. Dr. Halil İnalcık, yüzyılların belgeleri arasında sadece gerçeği insanlığa sunmak için çaba gösteren seçkin bir bilim adamımızdır.

Tarihin bilinmeyen gerçeklerini aydınlığa kavuşturan Sayın Hocamız, titiz çalışmalar sonucunda hazırladığı çok sayıda eser, dünya tarihçilerinin referans kaynağı niteliğindedir" diyen Toptan, İnalcık'ın hayatının herkese örnek nitelikte olduğunu da sözlerine ekledi.

TBMM Başkanı Toptan, "Milletimiz, İnalcık ile haklı olarak övünmektedir. Onur Ödülümüz, çalışmalarıyla tarih dünyasının saygın bir ismi durumuna gelen Sayın Halil İnalcık'a Milletimizin minnet ve şükran duygularının anlamlı bir ifadesidir. Halkımızı temsil eden Yüce Meclisimiz, bu ödülü milletimiz adına büyük bir gururla vermektedir" dedi.

PROF. İNALCIK: "ÖDEVİMİ BAŞARDIM"

Törene katılanlar tarafından uzun süre ayakta alkışlanan İnalcık sözlerine; "Bütün tahsil hayatım muallim mekteplerinde geçti. Milletimin civanmertliği sayesinde bir tarihçi olarak yetiştim. Hayatım boyunca milletimin tarihini doğru bir biçimde anlatmak için çalıştım. Bugün ödevimi başarmış olmanın mutluluğu içindeyim" ifadeleriyle başladı.

Konuşmasında Osmanlı tarihinden örnekler veren İnalcık, Türkiye'nin bugünkü siyasi durumuna ilişkin değerlendirmelerde de bulundu. "Avrupa, uzun mücadelelerden sonra akılcı bir devlet sistemine erişmiş, devletin idaresini akla bırakmıştır. Dogma ile akıl arasındaki çelişki çok eskidir, fakat devlet hayatı konu olunca akıl üstün gelmiştir" diyen İnalcık, 600 yıllık Osmanlı tarihinde farklı etnik grupların bir arada huzur ve barış içinde yaşamış olmasına dikkat çekti.

Batı'da, Türkiye için 'Darbeler demokrasisi' deyiminin kullanıldığını söyleyen İnalcık, bunu son derece üzüntü verici bulduğunu, Türkiye'nin dünya görüşü radikal biçimde ayrı insanlardan oluşan bir toplum olarak görülmesinin abartılı olduğunu belirtti.

"BİRLEŞTİRİCİ, UZLAŞMACI, YENİ BİR ANAYASA"

"Bugün Türkiye varolma mücadelesinde tekrar bir çıkmazda kalmıştır. 200 yıldır toplumumuzu bunalımlara sürükleyen sorunun yine karşımıza çıktığı bir gerçektir. Ancak çıkış yolunu Kurtuluş Savaşı'nda olduğu gibi yine Meclis bulacaktır. Yasa daima üstün tutulmuştur" diyen İnalcık, uzlaştırıcı, birleştirici yeni bir anayasanın gerekliliğini vurguladı.

Anayasanın, çeşitli müdahaleler sonucunda Anayasa özelliğini kaybettiğini ifade eden İnalcık: "Bunun nedeni iktidardaki gücün kendi tercihlerini anayasaya dikte etmesinden kaynaklıdır" dedi. Toplumun her kesimi için birleştirici nitelik taşıyacak bir anayasanın önemini vurgulayan İnalcık, Amerika'nın başarısını da buna bağlıyor.

"Uzlaşmacı, gelişmiş, geleceğe güvenle bakan yeni bir anayasa etnik ve dini bağnazlıkları aşmış genç Türkiye'nin anayasası olmalıdır" diyen İnalcık, Türk devletinin yeni anayasayla daha güçlü ve sağlıklı olacağına dair inancını vurguladı.

Ödülünü TBMM Başkanı Toptan'dan alan İnalcık, törene katılanların tebriklerini kabul ederek hatıra fotoğrafı çektirdi. Davetliler törenin ardından, düzenlenen resepsiyona katıldı.


PROF. İNALCIK'IN KISA ÖZGEÇMİŞİ

1916'da İstanbul'da dünyaya gelen Halil İnalcık'ın öğrenim hayatının ilk yılları Sivas ve Balıkesir'de geçti. 1935'de, öğretmen okulundan mezun olan İnalcık, eğitimine Dil Tarih Coğrafya Fakültesi'nde devam etti. Fuad Köprülü, Şemsettin Günaltay, Muzaffer Göker, Yusuf Hikmet Bayur gibi döneminin önde gelen isimlerinden dersler alan İnalcık, 1940 yılında Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi'nde Yakınçağ Tarihi Bölümü'nde asistan oldu. "Tanzimat ve Bulgar Meselesi" başlıklı doktora tezi, Türk Tarih Kurumu tarafından yayımlandı ve büyük ilgi uyandırdı.

"Türk tarihçilerine bir öneride bulunmak gerekirse diyebilirim ki daima belgelere sadık kalın. Eğer hakikati ortaya çıkarırsanız bu daima bizim lehimizedir, çünkü bugüne değin tarihimiz hakkında yazılanların çoğu ya yalandır, ya çarpıtmadır. Eğer mübalağa yaparsanız kendinizi kabul ettiremezsiniz, sizi ciddiye almazlar" sözleriyle hatırlanan İnalcık, 1972'de Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi'nden emekli olunca, Chicago Üniversitesi tarih bölümüne davet edildi. Buradaki çalışmalarının ardından 1986 yılında ikinci kez emekli oldu.

İnalcık, sayısı yüzleri geçen makale ve kitaplarıyla dünya tarihçiliğinde seçkin bir yere sahiptir. Dört uzmanla birlikte hazırladığı ve Osmanlı Türk tarihinin medeni yüzünü dünyaya tanıtan eseri "An Economic and Social History of Ottoman Empire" bugün dünya üniversitelerinde el kitabı haline gelmiştir.

Rockfeller Vakfı, Türk Tanıtma Vakfı, ODTÜ Mustafa Parlar Vakfı, Sedat Simavi Vakfı, Dışişleri Bakanlığı Yüksek Hizmet, Kültür Bakanlığı Sanat ve Kültür Büyük Ödülü sahibi olan İnalcık; Boğaziçi, Uludağ, Selçuk, Atina, Kudüs İbrani ve Bükreş üniversitelerinden doktora payelerinin de sahibidir. 1986'da Amerikan Akademisi'ne, 1993'te British Academy'e üye seçilen İnalcık, yetiştirdiği öğrencilerle de Türk tarihçiliğine değerli katkılarda bulunmaya devam ediyor.

(*) TBMM Başkanı Köksal Toptan'ın, TBMM Onur Ödülü töreninde yapmış olduğu konuşmanın tam metnine, haberimiz ekindeki 'İlgili Dokümanlar' bölümünden veya 'www.tbmm.gov.tr' internet adresinden ulaşılabilir.