2011-04-06 - 17:43
TBMM Araştırma Merkezinde, bugüne kadar çeşitli ülke parlamentolarında kabul edilen Ermeni karar tasarıları ile bu karar tasarılarına ilişkin hükümet ve TBMM tarafından yürütülen çalışmaları içeren bir rapor hazırlandı.
TBMM Araştırma Merkezinde, bugüne kadar çeşitli ülke parlamentolarında kabul edilen Ermeni karar tasarıları ile bu karar tasarılarına ilişkin hükümet ve TBMM tarafından yürütülen çalışmaları içeren bir rapor hazırlandı.
Yasama Uzmanı Aziz Aydın tarafından hazırlanan çalışmada, ülkelerin ulusal parlamentolarında Ermeni soykırımı iddialarını kabul eden karar metinlerine yer veriliyor, Ermeni karar tasarılarının içerik yönünden tasnifi yapılıyor, özellikle ABD Kongresinden Ermeni karar tasarısını geçirmek için Ermeni diasporasının yürüttüğü faaliyetler incelenerek hükümetin ve TBMM'nin karar tasarılarına ilişkin yürüttüğü faaliyetler ele alınıyor.
Ülke parlamentolarında kabul edilen Ermeni karar tasarılarının Türkçe metinlerine tarih sırasıyla yer verilen çalışmada Ermeni karar tasarıları konusunda hükümetin ve TBMM'nin çabalarına değinilerek bu konunun Türk dış politikası açısından yarattığı sıkıntılara değiniliyor.
Raporda, diaspora Ermenilerinin Ermeni soykırımı iddialarını ulusal parlamentolardan geçirmeyi ve bu yolla Türkiye'yi dış politikada etkisizleştirmeyi amaçladıkları sürecin 1965 yılında Uruguay parlamentosunun kararı ile başladığı ve Soğuk Savaşın bittiği 1990'lı yıllarla beraber hız kazandığı vurgulanıyor. 1965-1990 arasında sadece üç parlamentoda Ermeni soykırımı karar tasarısı kabul edilirken, bu sayının 1990-2000 yılları arasında dokuza çıktığına, 2001-2011 yılları arasında sekiz ülkenin söz konusu tasarıyı parlamentosunda kabul ettiğine dikkat çekiliyor.
Kabul edilen karar tasarılarının içerik bakımından farklılıklar gösterdiği belirtilen çalışmada farklı örneklere yer veriliyor. Örneğin, Uruguay, Kanada, Fransa, İtalya, Hollanda, Polonya ve Venezuela parlamentosu 1915 olaylarını "soykırım" olarak değerlendirmekle birlikte Osmanlı Devleti veya Türkiye'yi suçlayıcı bir ifadeye yer vermiyor. Avrupa Parlamentosu "soykırım"ı kabul ederken Türkiye'nin sorumlu tutulamayacağını açıkça belirtiyor. Belçika, İsveç, İsviçre, Slovakya, Almanya ve Litvanya parlamentosu 1915 olaylarından açıkça Osmanlı Devleti'ni sorumlu tutarken, Yunanistan ve Kıbrıs Rum Yönetimi parlamentosu ise Türkleri sorumlu tutuyor. Arjantin, Rusya, Lübnan ve Şili parlamentosu ise kabul ettiği tasarı ile 1915 olaylarını 1915-1923 döneminde yaşanmış gibi göstererek Osmanlı Devleti ile birlikte dolaylı olarak Türkiye'yi de "soykırım" suçuna ortak ediyor. İsveç parlamentosu ise 1915 olaylarını Ermeniler dışında Asuri/Süryani/Keldanilere ve Pontus Rumları gibi Anadolu'daki diğer Hıristiyan halkları içine alacak şekilde genişleten kararı kabul ediyor.
Söz konusu çalışma TBMM intranetteki Araştırma Merkezi sayfasında yer almaktadır.(17:43)
