2010-01-05 - 19:00
TBMM AB Uyum Komisyonu, tali komisyon olarak
ele aldığı Sebze ve meyve ticaretini kayıt altına almayı amaçlayan kanun
tasarısını kabul etti.
Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun Tasarısına göre,
komisyoncuların alacakları komisyon oranı, yüzde 6'yı geçemeyecek.
Tasarıyla, sebze ve meyveler ile arz ve talep derinliğine göre
belirlenecek diğer malların ticaretinin kaliteli, standartlara ve gıda
güvenliğine uygun olarak serbest rekabet şartları içinde yapılması, malların
etkin şekilde tedariki, dağıtımı ve satışı, üretici ve tüketicilerin hak ve
menfaatlerinin korunması, meslek mensuplarının faaliyetlerinin düzenlenmesi,
toptancı halleri ile pazar yerlerinin çağdaş bir sisteme kavuşturulması ve
işletilmesi amaçlanıyor.
Şehir içinde kalan, çevreye, altyapıya ve trafiğe yük getiren, ulaşım
imkanları ve alan büyüklüğü yetersiz olan ve uygun çalışma ortamı bulunmayan
toptancı halleri, başka bir alana taşınabilecek.
İmar planlarında toptancı hal yeri olarak belirlenmiş alanlar, başka bir
amaçla kullanılamayacak ve bu alanların çevresi toptancı halinin faaliyetini
engelleyecek veya insan sağlığına zarar verecek şekilde iskana açılamayacak.
Üretici örgütleri, ortak veya üyeleri dışında kalan kişilere ait malları
pazarlayamayacak, bunların alım ve satımını üstlenemeyecek.
Komisyoncuların satış bedeli üzerinden alacakları komisyon oranı, yüzde
6'yı aşmamak üzere taraflarca serbestçe tespit edilecek. Bakanlık, bu oranı
yarıya kadar indirmeye yetkili olacak. Fiilen aracılık hizmeti verilmedikçe,
komisyon ücreti alınamayacak.
Meslek mensupları, serbest rekabeti engellemek amacıyla kendi aralarında
veya üreticilerle ticari anlaşmalar yapamayacak, uyumlu eylemde bulunamayacak ve
hakim durumlarını kötüye kullanamayacaklar.
-ÜRETİCİYE PAZAR YERİ VERİLECEK-
Belediyeler tarafından kurulan semt pazarında, toplam satış yeri
sayısının en az yüzde 10'u, özel satış yeri olarak üreticilere ayrılacak. Ayrılan
satış yerlerine üreticilerden yeteri kadar talep olmaması veya boşalan satış
yerlerinin doldurulamaması halinde, diğer talep sahiplerine de tahsis
yapılabilecek.
Toptancı halinde satılan mallardan yüzde 1, toptancı hali dışında satılan
mallardan yüzde 2 oranında hal rüsumu tahsil edilecek. Toptancı haline
bildirilmeden, toptancı hali dışında toptan alınıp satılan mallar üzerinden hal
rüsumu, toptan satış bedelinin yüzde 25'i oranında cezalı olarak alınacak.
Belediyeler, kurdukları toptancı hallerinin işletilmesini belediye
meclisince belirlenecek süre ve bedelle devredebilecek. Özel toptancı halleri ise
işletmecileri tarafından yönetilecek. Toptancı hallerinde, hal zabıtasına
yardımcı olmak üzere özel güvenlik hizmeti sağlanabilecek.
Üreticiler ile meslek mensupları arasında veya meslek mensuplarının kendi
aralarında, kanunun uygulanmasıyla ilgili ortaya çıkan uyuşmazlıklara çözüm
bulmak amacıyla il merkezlerinde bir hal hakem heyeti oluşturulacak.
Değeri 50 bin liranın altında bulunan uyuşmazlıklarda, hal hakem
heyetlerine başvuru zorunlu olacak. Taraflar, bu kararlara karşı 15 gün içinde
hal hakem heyetinin bulunduğu yerde, ticari davalara bakmakla görevli asliye
ticaret mahkemesine itiraz edebilecek.
Değeri 50 bin lira ve üstündeki uyuşmazlıklarda, hal hakem heyetinin
vereceği kararlar, asliye ticaret mahkemesinde delil olarak ileri
sürülebilecek.
Malların ticaretinin, bu Kanunun amacına uygun olarak yapılmasının
sağlanması hususunda karşılıklı bilgi ve görüş alışverişinde bulunmak, sorunları
incelemek ve önlemleri tespit etmek, uygulamayla ilgili kurum ve kuruluşlar
arasında işbirliğini sağlamak üzere Toptancı Hal Konseyi oluşturulacak.
-HALLERDEKİ İŞ YERLERİ-
Belediye toptancı hallerindeki iş yerleri, kiralama yoluyla işletilecek.
Kiralama işlemi, ihale kanuna göre yapılacak. Kira süresi en fazla 10 yıl olacak
ve kira süresi sona erenler, açılacak kiralama ihalelerine tekrar katılabilecek.
Bir yıldan uzun süreli kira sözleşmelerinde ikinci ve izleyen yıllar için kira
bedelleri, Üretici Fiyatları Endeksi oranında arttırılacak.
Toptancı hallerinde bulunan toplam iş yeri sayısının en az yüzde 10'u,
üretici örgütü yeri olarak ayrılacak.
Malların toptan veya perakende ticaretinde; halde, toptan satış
miktarının altında mal satılması, halde oluşan mal atıklarının ayıklanarak hal
içinde ya da dışında toptan veya perakende satılması, aynı kap veya ambalaj içine
değişik kalitede veya üzerinde yazılı olan miktardan az mal konulması, toptancı
halinde veya pazar yerlerinde, çevreyi rahatsız edecek şekilde satış yapılması,
alıcı veya tüketiciye karşı sözlü veya fiili kötü muamelede bulunulması yasak
olacak.
Tasarıyla kanuna aykırı davrananlara, 10 bin liraya kadar para cezası
öngörülüyor. Komisyoncular, satış fiyatı üzerinden yüzde 6'yı geçmemek kaydıyla
alacakları komisyon oranını, yüksek tutmaları halinde 2 bin lira para cezasına
çarptırılacak.
Tasarı, esas komisyon olan TBMM Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar,
Bilgi ve Teknoloji Komisyonunda yarın görüşülecek.
