TBMM ARAŞTIRMASI KOMİSYONU...

''Kayıp Çocuklar Başta Olmak Üzere Çocukların
Mağdur Olduğu Sorunların Araştırılarak Alınması Gereken Önlemlerin Belirlenmesi''
amacıyla oluşturulan Meclis Araştırma Komisyonunca taslak bir rapor hazırlandı.

Rapora göre, ailelerin yanından ayrılan çocukların önemli bir kısmını 15
yaşından büyük çocuklar oluşturuyor ve bunların büyük çoğunluğu kız çocuğu.

Bir çocuğun daha önce kaybolma öyküsü varsa, tekrar kayıp riski
artıyor.

Parçalanmış ailelerin çocukları daha fazla kaybolma riski taşıyor.

Ebeveyn göçü de kayıp riskini arttırıyor.

Okula devamsızlık yapan, okulu terk eden, 16 yaşını tamamladığı için
okuldan ayrılmak zorunda kalan, okul başarısızlığı olan çocuklar evden ayrılma ya
da olumsuz sosyal çevrelerde yer alabildikleri için kaybolma riskleri daha
fazla.

Arkadaşları ile beraber bir yaşam tarzı benimseyen çocukların da aile
dışında yaşam tercihleri olabiliyor.

Ergenlik döneminde olan erkek çocuklarda suça itilme, çete üyesi olma
gibi farklı riskli davranışlar çocuğun evden ayrılmasını kolaylaştırabiliyor ve
bulunmasını da zorlaştırıyor.

Kız çocuklarının duygusal beraberlikleri olması, aile tarafından
onaylanmaması ya da duygusal olarak beraber olduğu kişinin genç kızı cinsel
istismarı gibi sebepler evden ayrılma nedeni olabiliyor. Genç kızların ailenin
yanından ayrılmasında, evlenme vaadiyle kandırılması ya da zorla fuhuş amacıyla
kullanılması gibi nedenler yer alıyor.

Küçük çocukların kaçırılma nedenleri arasında evlatlık edinme,
dilendirilme gibi nedenler de bulunuyor.

Rapora göre, Türkiye'de organ ticareti nedeniyle çocuk kaçırmaları olduğu
söyleniyor, ancak komisyon buna ilişkin bir kanıta ulaşamadı.

Çocuğun internet ile tanışık olması riskli kişilerle tanışma ve istismar
olasılığını artırıyor ancak bulunmasını da kolaylaştırıyor.

Çocuğun kayıp tarihinde yanında cep telefonu ya da kredi kartının olması,
bulunması için ipucları oluşturabiliyor.

Ailesi ile yaşayan çocuklar aile ile çatışmaya girdikleri zaman, evden
ayrılabiliyor. Ancak, çocuklar bir süre sonra eve dönüyor ya da kolluk kuvvetleri
tarafından bulunuyor.

Kaybolma sonrasında etrafında kimse tarafından görülmeyen çocukların
bulunma olasılıkları azalıyor.

Çocuklarını bulamayan aileler çocuklarının kaçırıldığını ve
kullanıldığını düşünüyor.

Aileler, kolluk kuvvetleri ve savcılık dışında hocalar, medyumlar ve
şıhlardan da yardım istiyorlar.

Taslak rapora göre, kendi ergenlik sorunlarını halletmeden önce anne,
baba olan ailelerin çocukları sorunlu olabiliyor.

Ailede şiddetli geçimsizlik, işsizlik, yoksulluk, şiddet, eğitimsizlik
gibi olumsuzluklar öncelikle çocukları etkiliyor, çocuklar, sıkıcı aile
ortamından, dayaktan, kötü muameleden, sefaletten kurtulma hayallerine kapılıyor,
çareyi dışarıda arıyor.

Ailedeki çocuk sayısının, ailenin refah düzeyine oranla fazla olması
nedeniyle çocukların duygusal, sosyal ve ekonomik ihtiyaçlarının karşılanamaması
çocukları her türlü ihmal ve istismara açık hale getiriyor.

Çocukların kendi istekleriyle evden ayrılması; çocuğun kişilik
özellikleri, arkadaş ortamı, okuldaki başarısızlık, aile baskısı, anne baba
ayrılığı, dede-nine gibi aile büyüklerinin yanında yaşama, başkalarının hayatına
özenme, macera hevesi, büyükşehir cazibesi, para kazanma arzusu, güvensizlik gibi
nedenlerden kaynaklanıyor.

Ergenlik sorunları, çocuğu sokağa iten bir başka neden.

Eksik ve yanlış cinsel bilgilendirmeler ile ensest ve taciz olayları da
çocuğu kaçmaya yönelten diğer nedenler arasında.

Aile içinde izlenen televizyon programları (magazin, bazı diziler,
polisiye, mafya filmleri) yoğun şekilde takip edildiğinde, çocuklar bu konulara
özenti duyarak, evlerinden kaçıyor.

İnternetin bilinçsiz kullanımı çocuğun evden kaçma nedenleri arasında.

Taslak raporda, ''Aslında suç işleyen çocuk yoktur, suça itilen çocuk
vardır. Suç işleyen bir çocuk iki kez cezalandırılır; kendi oluşturmadığı
koşulların kurbanı olduğu için zaten yeterince cezalandırılmıştır. Ayrıca suçlu
damgası vurulup toplum dışına itildiği için ikinci kez cezalandırılmaktadır''
denildi.

Raporda, çocukların kaybolmasını önlemek için şu önerilerde
bulunuluyor:

-Aile yapısı güçlendirilmeli, anne ve babanın sosyal yapısı
yükseltilmeli.

-Anne ve baba olmanın sorumluluklarının farkında vardırılmalı, anne ve
baba olma öğretilmeli.

-Aile içi iletişim konusunda anne ve babanın beceri kazanması
sağlanmalı.

-Aile yapısının ekonomik koşulları desteklenmeli.

-Çocukların olumlu yaşam davranışları kazanmaları için çevre koşulları
olumlu hale getirilmeli ve çocuklar desteklenmeli.

-Ailede ya da çocuğun yaşamında göç olan durumlarda, aile-çocuk iletişimi
özellikle iyileştirilmesi, gerekli durumlarda çevreye adaptasyon konusunda sosyal
destek alınmalı, göç yaşayan ailelerin yeni yaşam yerlerine uyum sağlayabilmeleri
için sosyal programlara dahil edilmeli.

-Bedensel ve ruhsal risk etmenleri olan çocuklara danışmanlık, rehberlik
ve tedavi verilmeli.

-Okula devam konusunda çocuklar izlenmeli ve devamları sağlanmalı,
özellikle okulda uyum sorunu yaşayan çocukların okul sistemi içinde tutulması
konusunda gerekli müdahaleler yapılmalı.

-Ergenlik döneminde duygusal beraberlikler konusunda erkek ve kızların
bilinçlendirilmeli.

-Medya, olumlu rol model oluşturmayı hedeflemeli.

-İnternetin doğru olarak kullanımı sağlanmalı.

(16.06)