TBMM SANAYİ, TİCARET, ENERJİ, TABİİ KAYNAKLAR, BİLGİ VE TEKNOLOJİ KOMİSYONU?

TBMM Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonu, alt komisyon raporu üzerinden görüştüğü, Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun Tasarısı'nın ilk 6 maddesini; zaman zaman esprili, zaman zaman da tartışmalı müzakerelerin ardından kabul etti.

Tasarı hakkında komisyona bilgi veren Adalet Bakanlığı Müsteşarı Erdem, teknolojik alanda çok hızlı ilerleme yaşanmasının bu alanda yeni sorunların ortaya çıkmasına neden olduğunu belirtti.

Türkiye'nin 35 milyon internet kullanıcısıyla dünyada 12. sırada olduğunu ifade eden Erdem, Türkiye'nin Hindistan'dan sonra dünyada e-ticaret pazarında en hızlı büyüyen ikinci ülke olduğunu vurguladı. Erdem, ülkede 2011 yılındaki e-ticaret pazar hacminin 2005 yılına göre 16 kat artışla 23 milyar TL'ye ulaştığını belirtti.

Erdem, Türkiye'ye 2010-2011 yıllarında, e-ticaret sektörüne 750 milyon dolarlık yabancı yatırım girişi olduğunu söyledi.

Düzenleme yapılmayan ve vatandaşları mağdur eden sorunların halen devam ettiğini dile getiren Erdem, ''Vatandaşlar, internet üzerinden alışveriş yaparken sipariş onaylanması aşamasında yanlış ücret bilgileriyle aldatılmakta, çeşitli bahanelerle gösterilen ücretten daha yüksek bir tutar çıkarılmaktadır. İstenmeyen elektronik iletilerle, vatandaşlar ve servis sağlayıcıları, zaman ve kaynak kaybına neden olunmaktadır'' dedi.

CHP Adana Milletvekili Ümit Özgümüş, tasarının alt komisyondaki görüşmelerinde uyumlu bir çalışma yaptıklarını ifade ederek, ''Keşke alt komisyon çalışmaları kayıt altına alınsaydı da istenmeyen görüntülerin olduğu diğer komisyonlara örnek olsaydı'' dedi.

Özgümüş, MHP Denizli Milletvekili Emin Haluk Ayhan'ın ''Hangi komisyon-'' demesi üzerine, ''Milli Eğitim Komisyonu'' dedi.

CHP İzmir Milletvekili Mehmet Ali Susam da alt komisyonun uyumlu çalışmalarını takdir etiğini ve böyle çalışmanın diğer komisyonlarda da olması gerektiğini söyledi.

MHP Kütahya Milletvekili Alim Işık, ''Alt komisyonda uyumlu bir çalışma yapıldı, bunun için herkese teşekkür ederim'' deyince, AK Parti İstanbul Milletvekili Metin Külünk, ''Fair play ödülü bizim komisyona'' dedi.

Tasarının, alt komisyonda da çokça tartışılan, ''SMS'in alıcıya onayı olmaksızın gönderilemeyeceğine'' ilişkin 6. maddesi, üst komisyonda da yaklaşık 2 saat tartışıldı ve mevcut haliyle kabul edildi.

YASED Uluslararası İşadamları Derneği temsilcisi Çiğdem Ayözger Önal, tüketiciye gönderilen istenmeyen maillerin engellenebileceğini, ancak SMS göndermede onay alınması şartının kaldırılmasını istediklerini söyledi.

Önal, ''Gelen SMS'in altında 'bu mesajı almak istemiyorsanız şu numaraya mesaj atın ya da mesajı onaylamayın' denilmektedir. Mail'i engelleme hakkı tüketicide olmalı ama her seferinde onay alma şartı olmamalı. Düzenleme bu şekilde yürürlüğe girerse istenmeyen mail'ler gönderilemeyecek. Bu alandaki şirketler SMS attıklarında oluşan gelirin yüzde 45'ini devlete vergi olarak ödüyor. Ancak düzenleme bu şekilde geçerse devlet vergi gelirinden mahrum kalmış olacak, bu da dışarıya çıkacak'' diye konuştu.

Tüketicinin bilgilerini şirketle paylaşması halinde, şirketin o kişiye mesaj gönderebileceğini belirten Önal, ''Mesela erkek berberinden bana mesaj gelemez, gelmemeli. Çünkü ben onun benimle iletişim kurmasını istemedim. Eğer bir bankaya mailimi verdiysem oradan da mesaj gelebilir. Bu Avrupa'da böyle. Eğer kişi cep telefonunu, mailini vermişse iletişim sağlanabilir ama vermemişse sağlanamaz'' dedi.

MHP'li Ayhan, ''Devlet vergi alacak diye ben taciz mi edileceğim-'' diyerek Önal'ın sözlerine tepki gösterdi.

AK Parti Bolu Milletvekili Ali Ercoşkun da ''O kadar çok mail geliyor ki şu anda bile ben 180 tane mail sildim'' dedi.

CHP'li Özgümüş, bankaların sürekli olarak kendisini aramasından duyduğu rahatsızlığı dile getirerek, ''O kadar çok arıyorlar ki... Bir bankadan arıyorlar 'konuşmanız kayıt altında' deyip ısrarcı oluyorlar. O kadar ağır hakaretler ettim ki buradan ihbar ediyorum, dava açabilirsiniz. Onları da silin'' diye konuştu.

MHP'li Ayhan, kendisine ilgili ilgisiz bir çok mesaj geldiğini belirterek, bu mesajlardan örnekler verdi. ''Patates soyucu aleti, fiyatı şu kadar'', ''size yeni bir mesaj geldi, çok uçlu şarj cihazı 35 TL yerine sadece 16 TL'', ''avantaj kulubü'', ''Gökhan Türkmen konseri'' gibi günde 20 mesaj geldiğini söyleyen Ayhan, insanların bunun çözümünü bulamadığını kaydetti.

Bunun üzerine AK Parti İstanbul Milletvekili Ünal Kacır'ın, ''Bunlardan bana hiç gelmiyor'' demesini salonda bulunanlar gülerek karşıladı.

Tasarı, elektronik araçlarla yapılan sözleşmeler ile elektronik ticarete ilişkin bilgi verme hizmeti sunanlara yönelik bazı yükümlülükler getiriyor. Elektronik hizmetin alıcısının, satın alacağı mal ya da hizmeti tanıyabilmesi ve onu yanıltabilecek bilgilerin önüne geçilmesi hedefleniyor. Tasarı, istenmeyen elektronik postalara ilişkin de önemli düzenlemeler içeriyor.

Tasarıya göre, hizmet sağlayıcıları, elektronik iletişim araçlarıyla sözleşmenin yapılmasından önce, alıcıların kolayca ulaşabileceği şekilde ve güncel olarak tanıtıcı bilgileri sunacak.

Hizmet sağlayıcı, varsa mensubu olduğu meslek odası ile meslekle ilgili davranış kurallarını ve bunlara elektronik olarak ne şekilde ulaşılabileceğini belirtecek.

Alıcının, siparişini elektronik iletişim araçlarıyla vermesi halinde; hizmet sağlayıcı, siparişin onaylanması aşamasında ve ödeme bilgilerinin girilmesinden önce, ödenecek toplam bedel de dahil, sözleşmenin şartlarının alıcı tarafından açıkça görülmesini sağlayacak. Hizmet sağlayıcı, alıcının siparişini aldığını elektronik iletişim araçlarıyla teyit edecek.
Ticari iletişimin ve bu iletişimin adına yapıldığı gerçek ya da tüzel kişinin açıkça belirlenebilir olmasını sağlayan bilgiler sunulacak.
İndirim ve hediye gibi promosyonlar ile promosyon amaçlı yarışma veya oyunların nitelikleri açıkça belirlenebilir olacak, bunlara katılımın ve bunlardan faydalanmanın şartlarına kolayca ulaşılabilecek, açık ve şüpheye yer bırakmayacak şekilde anlaşılır olacak.

Ticari elektronik iletiler, alıcılara ancak önceden onayları alınmak kaydıyla gönderilebilecek. Bu onay, yazılı olarak veya her türlü elektronik iletişim araçlarıyla alınabilecek.

Alıcının kendisiyle iletişime geçilmesi amacıyla iletişim bilgilerini vermesi halinde, mal ve hizmetlere ilişkin değişiklik ile ticari elektronik iletiler için ayrıca onay alınmayacak. Esnaf ve tacirlere önceden onay alınmaksızın ticari elektronik iletiler gönderilebilecek.

Müzakerelerin ardından, tasarının ilk 6 maddesi kabul edildi. (15:00)