2011-04-22 - 15:51
TBMM Araştırma Merkezi'nde, çeşitli ülkelerde milletvekili olmaya engel teşkil eden mahkûmiyet cezaları ve diğer halleri konu alan bir bilgi notu hazırlandı.
TBMM Araştırma Merkezi'nde, çeşitli ülkelerde milletvekili olmaya engel teşkil eden mahkûmiyet cezaları ve diğer halleri konu alan bir bilgi notu hazırlandı.
Kamu Yönetimi ve Siyaset Bilimi Bölümü Uzmanlarınca ele alınan çalışma; Avrupa Parlamento Araştırma ve Dokümantasyon Merkezi ECPRD'nin 2007 yılı Ocak ayında yapmış olduğu milletvekilliğinden yargı kararıyla mahkûmiyet nedeniyle men edilme ve seçilme yeterliliğini kaybetme hallerine ilişkin anket çalışması başta olmak üzere, ülkelerin ilgili mevzuatı taranarak birincil kaynaklardan konuyla ilgili derleme yapılarak hazırlandı.
Amerika Birleşik Devletleri, Almanya, Arnavutluk, Avusturya, Belçika, Bosna Hersek, Çek Cumhuriyeti, Danimarka, Estonya, Finlandiya, Gürcistan, Hırvatistan, Hollanda, İngiltere, İspanya, İsrail, İsveç, İsviçre, İtalya, Makedonya, Norveç, Portekiz, Romanya, Rusya, Sırbistan, Slovakya, Slovenya ve Yunanistan çalışmada ele alınan ülkeleri oluşturuyor.
İncelenen ülkelerden ABD'de bir Kongre üyesinin mahkûmiyeti Anayasayı desteklemek için görev yemini ettikten sonra yapılan belirli ihanet davranışlarından olmadıkça, bir suçtan mahkûmiyet kararı ya da iddianame anayasal olarak bir kişiyi Kongre üyesi olmaktan ya da gelecekteki bir Kongre için aday olmaktan men etmiyor.
Belçika'da medeni ve siyasi haklardan mahrum eden mahkeme kararları seçilme yeterliğinin kaybedilmesine yol açıyor. Bazı durumlarda seçilme hakkının kaybedilmesi otomatik olarak gerçekleşirken, bazı durumlarda örneğin ırkçılığa teşvik gibi bir suçtan mahkûm olanlarda yargıcın ayrıca seçilme hakkının kaybedildiği yönündeki kararı bildirmesi gerekiyor.
Çek Cumhuriyeti, Finlandiya, Gürcistan ve Slovenya'da mahkûmiyeti bulunanların seçimlerde aday olmalarını engelleyen herhangi bir yasak bulunmuyor.
İngiltere'de ise genel olarak, suçlardan mahkûm olmuş kişiler yalnızca 1 yıldan daha uzun süreye mahkum olmuşlar ise ve cezayı çekmekte iseler aday olmaktan ya da milletvekili olmaktan men edilebiliyor.
Söz konusu çalışmanın tamamı TBMM intranet Araştırma Merkezi sayfasında yer almaktadır.(15.51)
