2016-08-18 - 11:46
Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu Tasarısı, Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonu'nda kabul edildi
Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu Tasarısı, TBMM Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonunda görüşülmeye başlandı.
Tasarıyla ilgili komisyona sunum yapan Gümrük ve Ticaret Bakanı Bülent Tüfenkci, sabah saatlerinde Elazığ Emniyet Müdürlüğüne yapılan saldırıyı kınayarak, saldırıda şehit olanlara Allah'tan rahmet, yaralılara acil şifalar diledi.
Tüfenkci, ekonomiyi kalkındırmaya çalışırken terör örgütleri PKK ve FETÖ ile de kararlı mücadelenin devam ettiğini vurgulayarak, "Türkiye yıllardır bu mücadeleyi başarıyla sürdürüyor. Türkiye büyümesini sağlıyor, diğer yandan hainlerle mücadelesini veriyor. Azimle, yekvucüt içinde inşallah bu mücadeleyi başarmış olacağız." diye konuştu.
Ekonominin dengeli ve istikrarlı büyümesine katkı sağlamak amacıyla ticari işletmeleri teşvik etmek için birçok düzenleme yaptıklarını anlatan Tüfenkci, bunu yaparken dünyadaki gelişmeleri yakından takip ettiklerini, işletmelerin dünya piyasalarında oluşan fırsatlardan yararlanabilmelerini sağlayacak çalışmalar yürüttüklerini söyledi.
KOBİ'lerin ekonomideki rolünün her geçen gün arttığını ve Türkiye'nin büyümesinde KOBİ'lerin önemli katkısı bulunduğunu ifade eden Tüfenkci, "İstatistikler KOBİ'lerin ticari hayatımız için önemini ortaya koymaktadır. Ancak KOBİ'lerin gelişimlerini olumsuz etkileyen çeşitli unsurlar bulunmaktadır. Bunların en başında da finansmana erişim güçlüğü gelmektedir." değerlendirmesinde bulundu.
Finansman karşılığı talep edilen teminatların KOBİ'lerin finansmana erişimindeki en önemli zorluk olduğuna dikkati çeken Tüfenkci, KOBİ'lerin sermaye yapısının ağırlıklı olarak taşınır varlıklardan oluştuğunu, buna karşın finansal kuruluşların ise talep ettikleri teminatların çoğunluğunun taşınmaz varlıklar olduğunu dile getirdi.
Bakan Tüfenkci, Dünya Bankası verilerine göre KOBİ'lerin varlıklarının yüzde 44'ünün makine, ekipman gibi taşınırlardan, yüzde 34'ünün alacaklardan, yüzde 22'sinin ise taşınmazlardan oluştuğunu aktararak, şöyle devam etti:
"Görüldüğü gibi işletmeler ile finansal kuruluşların talep ve beklentileri birbiriyle örtüşmemektedir. Bu durum, işletmelerin finansmana erişimini zorlaştırmaktadır. Ülke olarak birlik ve beraberliğimizi pekiştirdiğimiz bu günlerde ekonomik alanda da hep birlikte daha fazla üreterek büyüyeceğiz. Bu bağlamda, özellikle KOBİ?lerimizin finansmana erişiminin önündeki engelleri kaldırarak ticari faaliyetlerin gelişmesini teşvik etmek üzere Hükümet ve Bakanlık olarak çalışmalar yapmakta, politika ve tedbirler geliştirmekteyiz.
Tasarının kanunlaşmasıyla KOBİ'lerimizin bir anlamda can suyuna kavuşacağına ve dolayısıyla ekonomimiz için önemli gelişmelere vesile olacağına inanıyoruz. Taslağın hazırlık sürecinde uluslararası kuruluşların finansmana erişimin kolaylaştırılması konusundaki uluslararası tecrübe ve çalışmaları inceledik. Ülkemizde taşınır rehni konusunda yaşanan aksaklıklar ile paydaşların talep, beklenti ve önerilerini bizzat uygulayıcılardan dinleyerek tespit etmeye çalıştık. Nihayetinde paydaşların da geniş katılımı ve memnuniyetiyle tasarıya nihai halini verdik."
Gümrük ve Ticaret Bakanı Bülent Tüfenkci, Türkiye'de işletmelerin taşınırlarının rehninin Ticari İşletme Rehni Kanunu'na göre yürütüldüğünü ancak bu kanunun günün ekonomik ihtiyaçlarına yanıt vermekten uzak kaldığını, taşınır rehninin uygulamasını daralttığını kaydetti.
Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu Tasarısı TBMM Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonunda kabul edildi.
Tasarının geneli üzerindeki görüşmelerde konuşan HDP Gaziantep Milletvekili Mahmut Toğrul, özgürlüklerin kısıtlandığını, Kürtlerin baskı altına alındığını öne sürdü.
Toğrul'un sözleri üzerine, AK Parti Kahramanmaraş Milletvekili Mehmet Uğur Dilipak, "PKK'ya terör örgütü diyemeyenler şerefsizdir. Van'daki, Elazığ'daki saldırının hesabını verin, 'PKK yaptı' deyin." ifadesini kullandı.
HDP'li Toğrul da Dilipak'a tepki göstererek, "Bu ifadeyi kullanan şerefsizdir. Benim ne diyeceğime siz karar veremezsiniz. Burası TBMM, 6 milyonun iradesiyle buradayım. Bugüne kadar baskıya boyun eğmedik, burada da sizin sözlerinize boyun eğmeyeceğiz." karşılığını verdi.
AK Partili Dilipak ve Toğrul arasındaki gerginlik Komisyon Başkanı Ziya Altunyaldız'ın müdahalesiyle sona erdi.
Toğrul, toplantıyı bir süre takip ettikten sonra komisyon salonundan ayrıldı.
CHP Kocaeli Milletvekili Tahsin Tarhan, terörle mücadelede muhalefet olarak iktidarın yapacaklarının arkasında olduklarını belirterek, Dilipak'tan sinirlerine hakim olmasını ve ifadelerinde dikkatli olmasını istedi. Tarhan, "Terörle mücadele konusunda bütün siyasi partiler, siyasetçiler elini taşın altına koymalı. Terör hepimizin sorunu. Terörle ilgili alacağınız bütün kararların arkasında oluruz." diye konuştu.
CHP Gaziantep Milletvekili Akif Ekici de AK Parti'li Dilipak'ın ifadesini eleştirerek, görüşmelerin bu şekilde sağlıklı yürüyemeyeceğini bildirdi.
Dilipak, daha sonra tekrar söz alarak, "Az önceki konuşmadan dolayı özür dilerim, bu konuşmayı duymak istemeyen arkadaşlarımız da var. Dün ve bugün PKK terör örgütünün yaptığı bombalı saldırılardan dolayı milletimizin vicdanı huzursuz olduğu gibi bizim de vicdanımız huzursuz oldu. Bu konuda sanki hiçbir şey olmamış gibi, PKK'yı, suya sabuna dokundurmadan hamasi ve yanlış tutumundan dolayı uyarma hissiyatı hissettim." ifadesini kullandı.
TBMM'nin PKK terör örgütünü kınamayanlara yakışmayacağını belirten Dilipak, şöyle devam etti:
"Bu insanlar, iki yüzlülüklerinden dolayı şerefsiz, namussuz, karaktersiz insanlardır. Özrüm ayrılan milletvekili zata ve partisine değildir. PKK'ya bir kez dahi ima yoluyla da olsa terör örgütü vasfını koymayan insanların Meclis çatısı altında saygıyı hak etmediklerini düşünüyorum. Bu saygıya layık olmadıkları için gereken cevabı millet adına vermek zorundayız, onun için böyle bir üslup kullandım, bundan sonra da kullanmaya devam edeceğim."
Gümrük ve Ticaret Bakanı Bülent Tüfenkci, komisyon üyelerinin değerlendirmelerinin ardından tekrar söz alarak, tasarıyı hazırlarken esnaf kuruluşları, odalar, borsalar ve bizzat sahadaki esnafların beklentilerini, taleplerini aldıklarını, Bankalar Birliği başta olmak üzere birçok bankanın genel müdürleriyle görüştüklerini söyledi.
Ziraat Bankası ile yapılan görüşmede, yetkililerin yıllarca ürün veren ağaçların teminat kabul edilebileceğini söylediğini aktaran Tüfenkci, zeytin, kayısı gibi ürünlerin finansal kaynaklarda teminat olarak kabul edileceğini vurguladı. Bankaların stoktaki ürünü ve ham maddeyi de ekspertiz raporu doğrultusunda teminat kabul edebileceğine değinen Tüfenkci, küçük işletmelerin finansal ihtiyaçlarının en doğru şekilde karşılanmasını amaçladıklarını belirtti.
Bakan Tüfenkci, yatırım ortamının iyileştirilmesinde ülke güvenliğinin çok önemli olduğuna dikkati çekerek, şu görüşlere yer verdi:
"Siyasetin alanını açalım derken, siyasilerin de terörle arasına mesafe koyması gerekiyor. Türkiye partisi iddiasıyla çıkan bir partinin ürettiği siyaset, Kandil'in icazetinden geçip bölgeyi hendeklere, çukur siyasetine mahkum ediyorsa, vatandaşın evlerini terk etmesine neden oluyorsa, esnafı kepenklerini açamaz hale getiriyorsa ürettikleri siyasetin o bölgenin halkı karşısında hiçbir şey ifade etmediği görülüyorsa, desteklerini kaybediyorsa elbette ki o siyasetçilerin bir kez daha düşünmesi gerekir.
Biz hükümet olarak siyasete alan açmak istiyoruz. Siyasetçinin mutlak gücünü halktan alması lazım. Siyasetçinin 'sırtımı şu terör örgütüne, bu terör örgütüne, şuraya buraya dayadım' diye gezmemezi lazım. Bir parti gücünü halktan alıyor, meşru siyasette yer aldığını iddia ediyorsa, terörle arasına mesafe koymalı. Söz konusu parti ülkenin bölünmesinden, kaosa girmesinden medet umuyorsa bu noktada tavrımızı bir kez daha gözden geçirmemiz lazım."
Teminata konu taşınmazların değerinin belirlenmesi konusundaki ekspertiz tavan ücretlerinin de Gümrük ve Ticaret Bakanlığınca belirleneceğini ifade eden Tüfenkci, işletmelere fazla yük getirmemesi için bu konuda da hassas olacaklarını, teminat sözleşmelerinin harca ve damga vergisine tabi olmayacağını vurguladı.
Bakan Tüfenkci, FETÖ'nün darbe girişiminin ardından Gümrük ve Ticaret Bakanlığında 152 personelin görevine son verildiğini, 182 personelin açığa alındığını ve 227 personel hakkında da inceleme ve soruşturma açıldığını söyledi. Tüfenkci, bu kişilerin yerine personel alımının KPSS yoluyla, sınavla ehliyet ve liyakat dikkate alınarak yapılacağını kaydetti.
Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu Tasarısı, teslimsiz taşınır rehin hakkının güvence olarak kullanımının yaygınlaştırılması, bu rehne konu taşınırların kapsamının genişletilmesi, taşınır rehninde aleniyetin sağlanması, rehnin paraya çevrilmesinde alternatif yolları sunarak finansmana erişimi kolaylaştırmayı amaçlıyor.
Tasarı, taşınır varlıkları konu edinen işlemlerde rehin hakkının tesisine, rehin hakkının üçüncü kişilere karşı hüküm ifade etmesine, Rehinli Taşınır Siciline, rehinli alacaklılar arasında öncelik hakkının belirlenmesine, tarafların ve üçüncü kişilerin hak ve yükümlülüklerine, rehin hakkının kullanımı ile rehinli işlemlere ilişkin diğer usul ve esasları düzenliyor.
Bir borca güvence teşkil etmek üzere kurulan ve konusu tasarıda sayılan taşınır varlıklar olan rehinli işlemlere uygulanacak olan tasarı, sermaye piyasası araçları ile türev araçlara ilişkin finansal sözleşmeleri konu edinen rehin sözleşmeleri ile mevduat rehnine uygulanmayacak.
Tapu kütüğüne herhangi bir nedenle tescil edilen taşınırlar, tasarı kapsamında yer almayacak.
Rehin sözleşmesi; kredi kuruluşları ile tacir, esnaf, çiftçi, üretici örgütü, serbest meslek erbabı gerçek ve tüzel kişiler arasında, tacir ve/veya esnaflar arasında yapılacak.
Rehin hakkı, rehin sözleşmesinin sicile tescil edilmesiyle kurulacak. Rehin sözleşmesi, elektronik ortamda ya da yazılı olarak düzenlenecek. Elektronik ortamda düzenlenen rehin sözleşmesinin sicile tescil edilebilmesi için sözleşmenin güvenli elektronik imzayla onaylanması şartı aranacak. Yazılı olarak düzenlenen rehin sözleşmesinin sicile tescil edilebilmesi için tarafların imzaları noterce onaylanacak veya sözleşme sicil yetkilisinin huzurunda imzalanacak.
Tasarıyla, rehin sözleşmesinin düzenlenme usul ve esasları, rehin sözleşmesinin zorunlu unsurları sıralanıyor.
Tesis edilen bir sözleşme uyarınca üzerinde rehin kurulan bir varlığın, ikinci bir rehne konu edilebilmesine imkan sağlanacak. Mal ve hizmet üretimini kesintiye uğratmamak amacıyla rehin verenin rehinli varlık üzerindeki tasarruf hakları korunacak.
Rehnin sicile tescilinden doğacak masraflar, sözleşme serbestisi çerçevesinde tarafların iradesine bırakılacak.
Rehin hakkı, şu taşınır varlıklar üzerinde kurulabilecek:
"Alacaklar, çok yıllık ürün veren ağaçlar, fikri ve sınai mülkiyete konu haklar, hammadde, hayvan, her türlü kazanç ve iratlar, başka bir sicile kaydı öngörülmeyen ve idari izin belgesi niteliğinde olmayan her türlü lisans ve ruhsatlar, kira gelirleri, kiracılık hakkı, makine ve teçhizat, araç, ekipman, alet, iş makinaları, elektronik haberleşme cihazları dahil her türlü elektronik cihaz gibi menkul işletme tesisatı, sarf malzemesi, stoklar, tarımsal ürün, ticaret unvanı ve/veya işletme adı, ticari işletme veya esnaf işletmesi, ticari plaka ve ticari hat, ticari proje, vagon, sayılanlardan üçüncü kişiler zilyetliğindeki taşınır varlık, hak ve paylı mülkiyet hakları."
Rehin hakkı, bu varlıklardan biri veya birden fazlası üzerinde kurulabilecek. Böylece işletmelere rehin olarak gösterebilecekleri taşınırlar konusunda serbestlik tanınacak.
Bunların borcu karşılaması halinde işletmenin tamamına rehin konulamayacak.
Rehin verenin mevcut veya müstakbel taşınır varlıkları ile bu varlıkların getirileri de rehin kapsamında kullanılabilecek.
Üçüncü bir kişiye taşınır varlığını bir başkası adına rehnetme imkanı sağlanacak.
İşletmelerin müstakbel taşınır varlıkları üzerinde rehin hakkı kurulabilecek. Rehinli müstakbel taşınır varlık üzerindeki tasarruf yetkisi, bu varlıkların mülkiyete konu edilmesini müteakip kullanılabilecek.
Her tür sözleşmeden doğan mevcut veya müstakbel alacaklar, rehne konu edilebilecek.
Mevzuatı gereği özel sicillerine kaydı gereken rehinler sicile bildirilecek, buna ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça çıkarılan yönetmeliklerle belirlenecek.
Taşınır varlık üzerindeki rehin hakkı, o varlığın bütünleyici parçasını da kapsayacak. Taraflar, taşınır varlığın mevcut veya sonradan ilave edilen eklentilerinin rehin kapsamına alınmasını ayrıca kararlaştırabilecek.
Birleşen veya karışan taşınır varlıklar üzerinde rehin hakkı kurulabilecek. Bir taşınırın diğer bir taşınırla bütünleyici parçası olacak şekilde karışması veya birleşmesi halinde rehin hakkı o taşınır varlığın tamamı üzerinde tesis edilmiş sayılacak.
Rehin hakkının tesisi ve üçüncü kişilere karşı hüküm ifade etmesi, rehinli alacaklılar arasında öncelik hakkının belirlenmesi, rehinli taşınır varlık ile alacağın devrinin tescili ve rehinli taşınırlara ilişkin aleniyetin sağlanması amacıyla Rehinli Taşınır Sicili kurulacak.
Rehinli taşınır sicili aleni olacak ve Gümrük ve Ticaret Bakanlığı sicilin faaliyetlerini her zaman denetlemeye, gerekli önlemler almaya, sicil de Bakanlıkça alınan önemlere ve verilen talimatlara uymakla yükümlü olacak.
Rehin hakkı, rehin sözleşmesinin sicile tescil edilmesiyle üçüncü kişilere karşı hüküm ifade edecek.
Diğer kanunlar uyarınca bir sicile tescili zorunlu olan taşınır rehinleri, üçüncü kişilere karşı hüküm ifade etmeyi sürdürecek.
Tasarıya göre, taşınır rehnin sağladığı güvence, tescilde belirtilen rehin tutarı ve derecesi ile sınırlı olacak. Rehin, sırasında kendisinden önce gelecek olanın miktarının tescilde belirtilmesi kaydıyla ikinci veya daha sonraki derecede de kurulabilecek.
Rehin sözleşmesinde sonraki sırada yer alan rehinli alacaklılara boşalan dereceye geçme hakkı verilebilecek. Rehin sözleşmesi dışında bir sözleşme ile bu hakkın tanınması halinde sözleşmenin geçerliliği, sicile tescil edilmesine bağlı olacak.
Aynı taşınır varlık üzerinde derece sırası belirtilmeksizin birden fazla rehin hakkı tesis edilmesi halinde ise alacaklıların önceliği, rehnin kurulma zamanına göre belirlenecek.
Sonraki sırada yer alan rehinli alacaklılara boşalan dereceye geçme hakkı, ilk sırada yer alan rehin alacaklısı, alacağını tamamen almadan bir sonraki rehin alacaklısına ödeme yapılamayacak.
Birleşen veya karışan varlıklar üzerindeki rehin hakları, varlığın birleşme ve karışmadan önceki durumuyla aynı önceliğe sahip olacak. Getirisi üzerinde ayrıca bir rehin tesis edilmemiş ise varlığın getirisi üzerindeki öncelik hakkı da asıl rehinli varlığın öncelik sırasıyla aynı sayılacak.
Tasarıya göre, tarafların hak ve yükümlülükleri sözleşmede belirlenecek. Zilyed, rehinli taşınırın değerini koruyacak gerekli tedbirleri almakla yükümlü olacak ve zilyedin rehinli taşınırın değerini düşüren davranışlarda bulunması halinde, alacaklı hakimde bu gibi davranışları yasaklamasını isteyebilecek. Alacaklıya gerekli önlemleri almak için hakim tarafından yetki verilebileceği gibi gecikmesinde tehlike bulunan hallerde alacaklı, hakim yetki vermeden de gerekli önlemleri kendiliğinden alabilecek. Hakları zarar görenler, önlem için yapmış olduğu giderlerin tazminini, zarara sebep olanlardan isteyebilecek.
Rehin alacaklısı, rehin veren ya da üçüncü bir kişinin zilyetliğinde bulunan rehne konu taşınırı denetleyebilecek ve rehin veren, taşınır varlığın devri ile alacağın devrini sicile tescil ettirmekle yükümlü olacak.
Taraflar rehin hakkının kurulması öncesinde rehne konu taşınırın değeri için tespit yaptırabilecek. Rehinli taşınır varlığın birleşmesi veya karışması durumunda ya da temerrüt sonrası hakların kullanımında, alacaklının başvurusu üzerine rehin verenin yerleşim yerindeki sulh hukuk mahkemesince taşınırın değeri ekspertiz hizmeti sunan gerçek veya tüzel kişilere 3 gün içinde tespit ettirebilecek. İtiraz üzerine yapılan değer tespiti kesin kabul edilecek ve iki yıl içinde yeniden değer tespiti istenemeyecek.
Ekspertiz hizmetlerine ilişkin tavan ücret Gümrük ve Ticaret Bakanlığınca belirlenecek.
Borçların süresinde ifa edilmemesi halinde alacaklı, birinci derece alacaklı, İcra ve İflas Kanunu uyarınca rehinli taşınırım mülkiyetinin devrini talep edebilecek, alacağını Bankacılık Kanunu uyarınca faaliyet gösteren varlık yönetim şirketlerine devredebilecek, zilyetliğin devrine konu olmayan varlıklarda kiralama ve lisans hakkını kullanabilecek.
Tasarıyla rehin alacaklısı, alacağın son bulduğu tarihten itibaren 3 iş günü içinde, rehin kaydının sicilden terkini için başvuruda bulunabilecek. Bu yükümlülüğü yerine getirmeyen rehin alacaklısı hakkında güvence altına alınan borç tutarının onda biri oranında idari para cezasına çarptırılacak.
Rehin veren veya taşınırı rehin yüklü olarak devralanın, rehinli varlığı düzenleme hilafına kullanması, rehinli varlığı alacaklıya zarar vermek kastıyla tahrip veya imha etmesi, rehinli taşınır varlığın devri ile alacağın devrini sicile tescil ettirmemesi ve sicili yanıltmaya yönelik fiillerde bulunması hallerinde alacaklıların şikayeti üzerine güvence altına alınan borç tutarının yarısını geçmemek üzere adli para cezasına çarptırılacak.
Bir taşınırı rehin almak suretiyle ödünç para verme işini devamlı yapan kişi, Türk Ceza Kanununun 241'nci maddesinde yer alan "tefecilik" suçuna göre cezalandırılacak.
Tasarıyla 1447 sayılı Ticari İşletme Rehni Kanunu yürürlükten kaldırılırken, tasarıda hüküm bulunmayan hallerde 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu'nun taşınır rehnine ilişkin hükümleri uygulanacak.
Rehin sözleşmesinin düzenlenmesi ile sicilde tesis edilen işlemler vergi, resim, harç ve benzeri giderlerden muaf olacak.
Bu düzenleme, yasalaşmadan önce başlatılan dava ve takiplerde uygulanmayacak.
Tasarı yasalaşması halinde 1 Ocak 2017 tarihinde yürürlüğe girecek.
Tasarıyla ilgili komisyona sunum yapan Gümrük ve Ticaret Bakanı Bülent Tüfenkci, sabah saatlerinde Elazığ Emniyet Müdürlüğüne yapılan saldırıyı kınayarak, saldırıda şehit olanlara Allah'tan rahmet, yaralılara acil şifalar diledi.
Tüfenkci, ekonomiyi kalkındırmaya çalışırken terör örgütleri PKK ve FETÖ ile de kararlı mücadelenin devam ettiğini vurgulayarak, "Türkiye yıllardır bu mücadeleyi başarıyla sürdürüyor. Türkiye büyümesini sağlıyor, diğer yandan hainlerle mücadelesini veriyor. Azimle, yekvucüt içinde inşallah bu mücadeleyi başarmış olacağız." diye konuştu.
Ekonominin dengeli ve istikrarlı büyümesine katkı sağlamak amacıyla ticari işletmeleri teşvik etmek için birçok düzenleme yaptıklarını anlatan Tüfenkci, bunu yaparken dünyadaki gelişmeleri yakından takip ettiklerini, işletmelerin dünya piyasalarında oluşan fırsatlardan yararlanabilmelerini sağlayacak çalışmalar yürüttüklerini söyledi.
KOBİ'lerin ekonomideki rolünün her geçen gün arttığını ve Türkiye'nin büyümesinde KOBİ'lerin önemli katkısı bulunduğunu ifade eden Tüfenkci, "İstatistikler KOBİ'lerin ticari hayatımız için önemini ortaya koymaktadır. Ancak KOBİ'lerin gelişimlerini olumsuz etkileyen çeşitli unsurlar bulunmaktadır. Bunların en başında da finansmana erişim güçlüğü gelmektedir." değerlendirmesinde bulundu.
Finansman karşılığı talep edilen teminatların KOBİ'lerin finansmana erişimindeki en önemli zorluk olduğuna dikkati çeken Tüfenkci, KOBİ'lerin sermaye yapısının ağırlıklı olarak taşınır varlıklardan oluştuğunu, buna karşın finansal kuruluşların ise talep ettikleri teminatların çoğunluğunun taşınmaz varlıklar olduğunu dile getirdi.
Bakan Tüfenkci, Dünya Bankası verilerine göre KOBİ'lerin varlıklarının yüzde 44'ünün makine, ekipman gibi taşınırlardan, yüzde 34'ünün alacaklardan, yüzde 22'sinin ise taşınmazlardan oluştuğunu aktararak, şöyle devam etti:
"Görüldüğü gibi işletmeler ile finansal kuruluşların talep ve beklentileri birbiriyle örtüşmemektedir. Bu durum, işletmelerin finansmana erişimini zorlaştırmaktadır. Ülke olarak birlik ve beraberliğimizi pekiştirdiğimiz bu günlerde ekonomik alanda da hep birlikte daha fazla üreterek büyüyeceğiz. Bu bağlamda, özellikle KOBİ?lerimizin finansmana erişiminin önündeki engelleri kaldırarak ticari faaliyetlerin gelişmesini teşvik etmek üzere Hükümet ve Bakanlık olarak çalışmalar yapmakta, politika ve tedbirler geliştirmekteyiz.
Tasarının kanunlaşmasıyla KOBİ'lerimizin bir anlamda can suyuna kavuşacağına ve dolayısıyla ekonomimiz için önemli gelişmelere vesile olacağına inanıyoruz. Taslağın hazırlık sürecinde uluslararası kuruluşların finansmana erişimin kolaylaştırılması konusundaki uluslararası tecrübe ve çalışmaları inceledik. Ülkemizde taşınır rehni konusunda yaşanan aksaklıklar ile paydaşların talep, beklenti ve önerilerini bizzat uygulayıcılardan dinleyerek tespit etmeye çalıştık. Nihayetinde paydaşların da geniş katılımı ve memnuniyetiyle tasarıya nihai halini verdik."
Gümrük ve Ticaret Bakanı Bülent Tüfenkci, Türkiye'de işletmelerin taşınırlarının rehninin Ticari İşletme Rehni Kanunu'na göre yürütüldüğünü ancak bu kanunun günün ekonomik ihtiyaçlarına yanıt vermekten uzak kaldığını, taşınır rehninin uygulamasını daralttığını kaydetti.
Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu Tasarısı TBMM Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonunda kabul edildi.
Tasarının geneli üzerindeki görüşmelerde konuşan HDP Gaziantep Milletvekili Mahmut Toğrul, özgürlüklerin kısıtlandığını, Kürtlerin baskı altına alındığını öne sürdü.
Toğrul'un sözleri üzerine, AK Parti Kahramanmaraş Milletvekili Mehmet Uğur Dilipak, "PKK'ya terör örgütü diyemeyenler şerefsizdir. Van'daki, Elazığ'daki saldırının hesabını verin, 'PKK yaptı' deyin." ifadesini kullandı.
HDP'li Toğrul da Dilipak'a tepki göstererek, "Bu ifadeyi kullanan şerefsizdir. Benim ne diyeceğime siz karar veremezsiniz. Burası TBMM, 6 milyonun iradesiyle buradayım. Bugüne kadar baskıya boyun eğmedik, burada da sizin sözlerinize boyun eğmeyeceğiz." karşılığını verdi.
AK Partili Dilipak ve Toğrul arasındaki gerginlik Komisyon Başkanı Ziya Altunyaldız'ın müdahalesiyle sona erdi.
Toğrul, toplantıyı bir süre takip ettikten sonra komisyon salonundan ayrıldı.
CHP Kocaeli Milletvekili Tahsin Tarhan, terörle mücadelede muhalefet olarak iktidarın yapacaklarının arkasında olduklarını belirterek, Dilipak'tan sinirlerine hakim olmasını ve ifadelerinde dikkatli olmasını istedi. Tarhan, "Terörle mücadele konusunda bütün siyasi partiler, siyasetçiler elini taşın altına koymalı. Terör hepimizin sorunu. Terörle ilgili alacağınız bütün kararların arkasında oluruz." diye konuştu.
CHP Gaziantep Milletvekili Akif Ekici de AK Parti'li Dilipak'ın ifadesini eleştirerek, görüşmelerin bu şekilde sağlıklı yürüyemeyeceğini bildirdi.
Dilipak, daha sonra tekrar söz alarak, "Az önceki konuşmadan dolayı özür dilerim, bu konuşmayı duymak istemeyen arkadaşlarımız da var. Dün ve bugün PKK terör örgütünün yaptığı bombalı saldırılardan dolayı milletimizin vicdanı huzursuz olduğu gibi bizim de vicdanımız huzursuz oldu. Bu konuda sanki hiçbir şey olmamış gibi, PKK'yı, suya sabuna dokundurmadan hamasi ve yanlış tutumundan dolayı uyarma hissiyatı hissettim." ifadesini kullandı.
TBMM'nin PKK terör örgütünü kınamayanlara yakışmayacağını belirten Dilipak, şöyle devam etti:
"Bu insanlar, iki yüzlülüklerinden dolayı şerefsiz, namussuz, karaktersiz insanlardır. Özrüm ayrılan milletvekili zata ve partisine değildir. PKK'ya bir kez dahi ima yoluyla da olsa terör örgütü vasfını koymayan insanların Meclis çatısı altında saygıyı hak etmediklerini düşünüyorum. Bu saygıya layık olmadıkları için gereken cevabı millet adına vermek zorundayız, onun için böyle bir üslup kullandım, bundan sonra da kullanmaya devam edeceğim."
Gümrük ve Ticaret Bakanı Bülent Tüfenkci, komisyon üyelerinin değerlendirmelerinin ardından tekrar söz alarak, tasarıyı hazırlarken esnaf kuruluşları, odalar, borsalar ve bizzat sahadaki esnafların beklentilerini, taleplerini aldıklarını, Bankalar Birliği başta olmak üzere birçok bankanın genel müdürleriyle görüştüklerini söyledi.
Ziraat Bankası ile yapılan görüşmede, yetkililerin yıllarca ürün veren ağaçların teminat kabul edilebileceğini söylediğini aktaran Tüfenkci, zeytin, kayısı gibi ürünlerin finansal kaynaklarda teminat olarak kabul edileceğini vurguladı. Bankaların stoktaki ürünü ve ham maddeyi de ekspertiz raporu doğrultusunda teminat kabul edebileceğine değinen Tüfenkci, küçük işletmelerin finansal ihtiyaçlarının en doğru şekilde karşılanmasını amaçladıklarını belirtti.
Bakan Tüfenkci, yatırım ortamının iyileştirilmesinde ülke güvenliğinin çok önemli olduğuna dikkati çekerek, şu görüşlere yer verdi:
"Siyasetin alanını açalım derken, siyasilerin de terörle arasına mesafe koyması gerekiyor. Türkiye partisi iddiasıyla çıkan bir partinin ürettiği siyaset, Kandil'in icazetinden geçip bölgeyi hendeklere, çukur siyasetine mahkum ediyorsa, vatandaşın evlerini terk etmesine neden oluyorsa, esnafı kepenklerini açamaz hale getiriyorsa ürettikleri siyasetin o bölgenin halkı karşısında hiçbir şey ifade etmediği görülüyorsa, desteklerini kaybediyorsa elbette ki o siyasetçilerin bir kez daha düşünmesi gerekir.
Biz hükümet olarak siyasete alan açmak istiyoruz. Siyasetçinin mutlak gücünü halktan alması lazım. Siyasetçinin 'sırtımı şu terör örgütüne, bu terör örgütüne, şuraya buraya dayadım' diye gezmemezi lazım. Bir parti gücünü halktan alıyor, meşru siyasette yer aldığını iddia ediyorsa, terörle arasına mesafe koymalı. Söz konusu parti ülkenin bölünmesinden, kaosa girmesinden medet umuyorsa bu noktada tavrımızı bir kez daha gözden geçirmemiz lazım."
Teminata konu taşınmazların değerinin belirlenmesi konusundaki ekspertiz tavan ücretlerinin de Gümrük ve Ticaret Bakanlığınca belirleneceğini ifade eden Tüfenkci, işletmelere fazla yük getirmemesi için bu konuda da hassas olacaklarını, teminat sözleşmelerinin harca ve damga vergisine tabi olmayacağını vurguladı.
Bakan Tüfenkci, FETÖ'nün darbe girişiminin ardından Gümrük ve Ticaret Bakanlığında 152 personelin görevine son verildiğini, 182 personelin açığa alındığını ve 227 personel hakkında da inceleme ve soruşturma açıldığını söyledi. Tüfenkci, bu kişilerin yerine personel alımının KPSS yoluyla, sınavla ehliyet ve liyakat dikkate alınarak yapılacağını kaydetti.
Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu Tasarısı, teslimsiz taşınır rehin hakkının güvence olarak kullanımının yaygınlaştırılması, bu rehne konu taşınırların kapsamının genişletilmesi, taşınır rehninde aleniyetin sağlanması, rehnin paraya çevrilmesinde alternatif yolları sunarak finansmana erişimi kolaylaştırmayı amaçlıyor.
Tasarı, taşınır varlıkları konu edinen işlemlerde rehin hakkının tesisine, rehin hakkının üçüncü kişilere karşı hüküm ifade etmesine, Rehinli Taşınır Siciline, rehinli alacaklılar arasında öncelik hakkının belirlenmesine, tarafların ve üçüncü kişilerin hak ve yükümlülüklerine, rehin hakkının kullanımı ile rehinli işlemlere ilişkin diğer usul ve esasları düzenliyor.
Bir borca güvence teşkil etmek üzere kurulan ve konusu tasarıda sayılan taşınır varlıklar olan rehinli işlemlere uygulanacak olan tasarı, sermaye piyasası araçları ile türev araçlara ilişkin finansal sözleşmeleri konu edinen rehin sözleşmeleri ile mevduat rehnine uygulanmayacak.
Tapu kütüğüne herhangi bir nedenle tescil edilen taşınırlar, tasarı kapsamında yer almayacak.
Rehin sözleşmesi; kredi kuruluşları ile tacir, esnaf, çiftçi, üretici örgütü, serbest meslek erbabı gerçek ve tüzel kişiler arasında, tacir ve/veya esnaflar arasında yapılacak.
Rehin hakkı, rehin sözleşmesinin sicile tescil edilmesiyle kurulacak. Rehin sözleşmesi, elektronik ortamda ya da yazılı olarak düzenlenecek. Elektronik ortamda düzenlenen rehin sözleşmesinin sicile tescil edilebilmesi için sözleşmenin güvenli elektronik imzayla onaylanması şartı aranacak. Yazılı olarak düzenlenen rehin sözleşmesinin sicile tescil edilebilmesi için tarafların imzaları noterce onaylanacak veya sözleşme sicil yetkilisinin huzurunda imzalanacak.
Tasarıyla, rehin sözleşmesinin düzenlenme usul ve esasları, rehin sözleşmesinin zorunlu unsurları sıralanıyor.
Tesis edilen bir sözleşme uyarınca üzerinde rehin kurulan bir varlığın, ikinci bir rehne konu edilebilmesine imkan sağlanacak. Mal ve hizmet üretimini kesintiye uğratmamak amacıyla rehin verenin rehinli varlık üzerindeki tasarruf hakları korunacak.
Rehnin sicile tescilinden doğacak masraflar, sözleşme serbestisi çerçevesinde tarafların iradesine bırakılacak.
Rehin hakkı, şu taşınır varlıklar üzerinde kurulabilecek:
"Alacaklar, çok yıllık ürün veren ağaçlar, fikri ve sınai mülkiyete konu haklar, hammadde, hayvan, her türlü kazanç ve iratlar, başka bir sicile kaydı öngörülmeyen ve idari izin belgesi niteliğinde olmayan her türlü lisans ve ruhsatlar, kira gelirleri, kiracılık hakkı, makine ve teçhizat, araç, ekipman, alet, iş makinaları, elektronik haberleşme cihazları dahil her türlü elektronik cihaz gibi menkul işletme tesisatı, sarf malzemesi, stoklar, tarımsal ürün, ticaret unvanı ve/veya işletme adı, ticari işletme veya esnaf işletmesi, ticari plaka ve ticari hat, ticari proje, vagon, sayılanlardan üçüncü kişiler zilyetliğindeki taşınır varlık, hak ve paylı mülkiyet hakları."
Rehin hakkı, bu varlıklardan biri veya birden fazlası üzerinde kurulabilecek. Böylece işletmelere rehin olarak gösterebilecekleri taşınırlar konusunda serbestlik tanınacak.
Bunların borcu karşılaması halinde işletmenin tamamına rehin konulamayacak.
Rehin verenin mevcut veya müstakbel taşınır varlıkları ile bu varlıkların getirileri de rehin kapsamında kullanılabilecek.
Üçüncü bir kişiye taşınır varlığını bir başkası adına rehnetme imkanı sağlanacak.
İşletmelerin müstakbel taşınır varlıkları üzerinde rehin hakkı kurulabilecek. Rehinli müstakbel taşınır varlık üzerindeki tasarruf yetkisi, bu varlıkların mülkiyete konu edilmesini müteakip kullanılabilecek.
Her tür sözleşmeden doğan mevcut veya müstakbel alacaklar, rehne konu edilebilecek.
Mevzuatı gereği özel sicillerine kaydı gereken rehinler sicile bildirilecek, buna ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça çıkarılan yönetmeliklerle belirlenecek.
Taşınır varlık üzerindeki rehin hakkı, o varlığın bütünleyici parçasını da kapsayacak. Taraflar, taşınır varlığın mevcut veya sonradan ilave edilen eklentilerinin rehin kapsamına alınmasını ayrıca kararlaştırabilecek.
Birleşen veya karışan taşınır varlıklar üzerinde rehin hakkı kurulabilecek. Bir taşınırın diğer bir taşınırla bütünleyici parçası olacak şekilde karışması veya birleşmesi halinde rehin hakkı o taşınır varlığın tamamı üzerinde tesis edilmiş sayılacak.
Rehin hakkının tesisi ve üçüncü kişilere karşı hüküm ifade etmesi, rehinli alacaklılar arasında öncelik hakkının belirlenmesi, rehinli taşınır varlık ile alacağın devrinin tescili ve rehinli taşınırlara ilişkin aleniyetin sağlanması amacıyla Rehinli Taşınır Sicili kurulacak.
Rehinli taşınır sicili aleni olacak ve Gümrük ve Ticaret Bakanlığı sicilin faaliyetlerini her zaman denetlemeye, gerekli önlemler almaya, sicil de Bakanlıkça alınan önemlere ve verilen talimatlara uymakla yükümlü olacak.
Rehin hakkı, rehin sözleşmesinin sicile tescil edilmesiyle üçüncü kişilere karşı hüküm ifade edecek.
Diğer kanunlar uyarınca bir sicile tescili zorunlu olan taşınır rehinleri, üçüncü kişilere karşı hüküm ifade etmeyi sürdürecek.
Tasarıya göre, taşınır rehnin sağladığı güvence, tescilde belirtilen rehin tutarı ve derecesi ile sınırlı olacak. Rehin, sırasında kendisinden önce gelecek olanın miktarının tescilde belirtilmesi kaydıyla ikinci veya daha sonraki derecede de kurulabilecek.
Rehin sözleşmesinde sonraki sırada yer alan rehinli alacaklılara boşalan dereceye geçme hakkı verilebilecek. Rehin sözleşmesi dışında bir sözleşme ile bu hakkın tanınması halinde sözleşmenin geçerliliği, sicile tescil edilmesine bağlı olacak.
Aynı taşınır varlık üzerinde derece sırası belirtilmeksizin birden fazla rehin hakkı tesis edilmesi halinde ise alacaklıların önceliği, rehnin kurulma zamanına göre belirlenecek.
Sonraki sırada yer alan rehinli alacaklılara boşalan dereceye geçme hakkı, ilk sırada yer alan rehin alacaklısı, alacağını tamamen almadan bir sonraki rehin alacaklısına ödeme yapılamayacak.
Birleşen veya karışan varlıklar üzerindeki rehin hakları, varlığın birleşme ve karışmadan önceki durumuyla aynı önceliğe sahip olacak. Getirisi üzerinde ayrıca bir rehin tesis edilmemiş ise varlığın getirisi üzerindeki öncelik hakkı da asıl rehinli varlığın öncelik sırasıyla aynı sayılacak.
Tasarıya göre, tarafların hak ve yükümlülükleri sözleşmede belirlenecek. Zilyed, rehinli taşınırın değerini koruyacak gerekli tedbirleri almakla yükümlü olacak ve zilyedin rehinli taşınırın değerini düşüren davranışlarda bulunması halinde, alacaklı hakimde bu gibi davranışları yasaklamasını isteyebilecek. Alacaklıya gerekli önlemleri almak için hakim tarafından yetki verilebileceği gibi gecikmesinde tehlike bulunan hallerde alacaklı, hakim yetki vermeden de gerekli önlemleri kendiliğinden alabilecek. Hakları zarar görenler, önlem için yapmış olduğu giderlerin tazminini, zarara sebep olanlardan isteyebilecek.
Rehin alacaklısı, rehin veren ya da üçüncü bir kişinin zilyetliğinde bulunan rehne konu taşınırı denetleyebilecek ve rehin veren, taşınır varlığın devri ile alacağın devrini sicile tescil ettirmekle yükümlü olacak.
Taraflar rehin hakkının kurulması öncesinde rehne konu taşınırın değeri için tespit yaptırabilecek. Rehinli taşınır varlığın birleşmesi veya karışması durumunda ya da temerrüt sonrası hakların kullanımında, alacaklının başvurusu üzerine rehin verenin yerleşim yerindeki sulh hukuk mahkemesince taşınırın değeri ekspertiz hizmeti sunan gerçek veya tüzel kişilere 3 gün içinde tespit ettirebilecek. İtiraz üzerine yapılan değer tespiti kesin kabul edilecek ve iki yıl içinde yeniden değer tespiti istenemeyecek.
Ekspertiz hizmetlerine ilişkin tavan ücret Gümrük ve Ticaret Bakanlığınca belirlenecek.
Borçların süresinde ifa edilmemesi halinde alacaklı, birinci derece alacaklı, İcra ve İflas Kanunu uyarınca rehinli taşınırım mülkiyetinin devrini talep edebilecek, alacağını Bankacılık Kanunu uyarınca faaliyet gösteren varlık yönetim şirketlerine devredebilecek, zilyetliğin devrine konu olmayan varlıklarda kiralama ve lisans hakkını kullanabilecek.
Tasarıyla rehin alacaklısı, alacağın son bulduğu tarihten itibaren 3 iş günü içinde, rehin kaydının sicilden terkini için başvuruda bulunabilecek. Bu yükümlülüğü yerine getirmeyen rehin alacaklısı hakkında güvence altına alınan borç tutarının onda biri oranında idari para cezasına çarptırılacak.
Rehin veren veya taşınırı rehin yüklü olarak devralanın, rehinli varlığı düzenleme hilafına kullanması, rehinli varlığı alacaklıya zarar vermek kastıyla tahrip veya imha etmesi, rehinli taşınır varlığın devri ile alacağın devrini sicile tescil ettirmemesi ve sicili yanıltmaya yönelik fiillerde bulunması hallerinde alacaklıların şikayeti üzerine güvence altına alınan borç tutarının yarısını geçmemek üzere adli para cezasına çarptırılacak.
Bir taşınırı rehin almak suretiyle ödünç para verme işini devamlı yapan kişi, Türk Ceza Kanununun 241'nci maddesinde yer alan "tefecilik" suçuna göre cezalandırılacak.
Tasarıyla 1447 sayılı Ticari İşletme Rehni Kanunu yürürlükten kaldırılırken, tasarıda hüküm bulunmayan hallerde 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu'nun taşınır rehnine ilişkin hükümleri uygulanacak.
Rehin sözleşmesinin düzenlenmesi ile sicilde tesis edilen işlemler vergi, resim, harç ve benzeri giderlerden muaf olacak.
Bu düzenleme, yasalaşmadan önce başlatılan dava ve takiplerde uygulanmayacak.
Tasarı yasalaşması halinde 1 Ocak 2017 tarihinde yürürlüğe girecek.
