2010-12-02 - 20:40
TBMM GENEL KURULU...
TBMM Genel Kurulunda, ''temel yasa'' olarak bölümler halinde görüşülen Sayıştay Kanunu Teklifinin 2. bölümü kabul edildi.
TBMM Genel Kurulunda, ''temel yasa'' olarak
bölümler halinde görüşülen Sayıştay Kanunu Teklifinin 2. bölümü kabul edildi.

Bu bölümde kabul edilen maddelere göre, Sayıştay Başkanının teklifi ve
Sayıştay Genel Kurulunun kararı ile gerek görülen illerde denetim grup
başkanlıkları kurulabilecek.

Denetim grup başkanlıkları, Sayıştayın denetimi altındaki bütün kamu
idarelerinin sektör ve faaliyet bütünlüğünü kapsayacak, kalkınma planları, yıllık
programlar ile stratejik planları izleyecek şekilde oluşturulacak.

Sayıştay Başsavcısı, Sayıştayca belirtilen süreler içerisinde verilmeyen
hesapları takip edecek, hesabı ve istenilen bilgi, belgeleri vermeyen sorumlular
ve diğer ilgililer hakkında gerekli işlemleri yapacak. Savcı, oy hakkı bulunmamak
üzere yargılamaya katılacak ve görüşünü açıklayacak.

Sayıştay tarafından yerindelik denetimi yapılamayacak, idarenin takdir
yetkisini sınırlayacak ve ortadan kaldıracak karar alamayacak. Denetim, genel
kabul görmüş uluslararası denetim standartlarına uygun olarak yürütülecek.

Sayıştay ve denetçiler, denetim faaliyetini bağımsız, tarafsız olarak
yürütecek. Sayıştaya, denetim görevinin planlanması, programlanması ve
yürütülmesinde talimat verilemeyecek.

Denetimler, güncel denetim metodolojilerinin uygulanmasında gerekli özen
gösterilerek gerçekleştirilecek.

Kalite güvencesinin sağlanması için denetimin her aşaması denetim
standartlarına, stratejik planlara, denetim programlarına ve mesleki etik
kurallarına uygunluğu açısından sürekli gözden geçirilecek.

Sayıştay denetimi; düzenlilik denetimi ve performans denetimini
kapsayacak.

Düzenlilik denetimi; kamu idarelerinin gelir, gider, mal ile diğer hesap
ve işlemlerinin kanunlara, diğer hukuki düzenlemelere uygun olup olmadığının
tespiti, kamu idarelerinin mali rapor ve tablolarının, bunlara dayanak oluşturan
ve ihtiyaç duyulan her türlü belgelerin değerlendirilerek, bunların
güvenilirliği, doğruluğu hakkında görüş bildirilmesi, mali yönetim ve iç kontrol
sistemlerinin değerlendirilmesi suretiyle gerçekleştirilecek.

Performans denetimi de hesap verme sorumluluğu çerçevesinde, idarelerce
belirlenen hedef ve göstergelerle ilgili olarak faaliyet sonuçlarının
ölçülmesiyle gerçekleştirilecek.

Bu denetimler sonucunda denetimle ilgili olan, denetimden kaynaklanan ya
da açıklanması gerekli görülen diğer konular da rapor edilebilecek.

Denetimler; denetimin planlanması, denetim programının hazırlanarak
uygulanması, sonuçların ve tavsiyelerin raporlanması,hazırlanan raporların
TBMM'ye sunulması ve ilgili kamu idaresine gönderilmesi, raporların izlenmesi
aşamalarından oluşacak.

Kamu idarelerinin düzenlilik ve performans denetimleri sonucunda denetim
grup başkanlıklarınca düzenlenen denetim raporları, idareler itibariyle
birleştirilecek ve bir örneği Sayıştay Başkanlığınca ilgili kamu idaresine
gönderilecek.

Denetim raporları, kamu idaresinin üst yöneticisi tarafından, raporun
alındığı tarihten itibaren 30 gün içinde cevaplandırılacak. Bu cevaplar da
dikkate alınarak yeniden düzenlenen denetim raporları, Sayıştay dairelerinin
görüşleri alınmak üzere raporun ilgili olduğu yılın bitimini takip eden Mayıs ayı
sonuna kadar Sayıştay Başkanlığına sunulacak. Raporlara, kamu idarelerinin
cevapları da eklenecek.

Daireler, raporlar hakkındaki görüşlerini 15 Temmuza kadar Sayıştay
Başkanlığına sunacak. Daireler; denetim raporları hakkında görüş oluştururken,
söz konusu raporların kanunda öngörülen amaç, çerçeve ve sınırlar içinde olup
olmadığı yönünden inceleme yapacak, bunlara uygunluk taşımayan raporların
düzeltilmesine ilişkin görüşünü Sayıştay Başkanlığına sunacak.

Dış denetim genel değerlendirme raporu hazırlanacak ve Rapor
Değerlendirme Kurulunun görüşü alınacak. Dış denetim genel değerlendirme raporu
ile Kurulca görüş bildirilen kamu idarelerine ilişkin denetim raporları, Sayıştay
Başkanınca genel uygunluk bildirimi ile birlikte TBMM'ye sunulacak.

Dış denetim sonuçları, kurum veya konu bazında, müstakil raporlar halinde
de TBMM'ye sunulabilecek.

Dış denetim genel değerlendirme raporu, faaliyet genel değerlendirme
raporu ve kanunda belirtilen diğer raporlar ve değerlendirmeler çerçevesinde
TBMM, kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasına ilişkin olarak, kamu
idarelerinin yönetim ve hesap verme sorumluluklarını görüşecek. Bu görüşmelere,
Sayıştay Başkanı veya denetimden sorumlu başkan yardımcısı ile kamu idarelerinin
üst yönetici veya görevlendireceği yardımcısının ilgili bakanla birlikte
katılması zorunlu olacak.

Kamu idarelerince gönderilen idare faaliyet raporları, İçişleri
Bakanlığının hazırladığı mahalli idareler genel faaliyet raporu ve Maliye
Bakanlığının hazırladığı genel faaliyet raporu, denetim grup başkanlıklarınca,
denetim sonuçları da dikkate alınarak değerlendirilecek. Mahalli idarelerin idare
faaliyet raporları hakkındaki Sayıştay değerlendirmesinin birer örnekleri
İçişleri Bakanlığı ve ilgili mahalli idarenin meclisine gönderilecek.

Maliye Bakanlığınca yayımlanan bir yıla ait mali istatistikler, izleyen
yılın Mart ayı içinde; hazırlanma, yayımlanma, doğruluk, güvenilirlik ve önceden
belirlenmiş standartlara uygunluk bakımından denetim grup başkanlıklarınca
değerlendirilecek.

Bu amaçla düzenlenen değerlendirme raporu, Sayıştay Başkanınca Rapor
Değerlendirme Kurulunun görüşü de alındıktan sonra TBMM'ye sunulacak ve Maliye
Bakanlığına gönderilecek. Raporda yer alan değerlendirmelere ilişkin olarak
Maliye Bakanı gerekli önlemleri alacak.

Sayıştay, merkezi yönetim kapsamındaki kamu idareleri için düzenleyeceği
genel uygunluk bildirimini, kesin hesap kanun tasarısının verilmesinden
başlayarak en geç 75 gün içinde TBMM'ye sunacak.

Kesin hesap kanunu tasarısı ve genel uygunluk bildiriminin TBMM'ye
verilmiş olması, ilgili yıla ait Sayıştayca sonuçlandırılamamış denetim ve hesap
yargılamasını önlemeyecek ve hesapların kesin hükme bağlandığı anlamına
gelmeyecek.

Genel uygunluk bildiriminin sunulmasından sonra kesin hesaplara ilişkin
olarak ortaya çıkacak bulgular, ilk genel uygunluk bildirimi ile birlikte ek
olarak TBMM'ye sunulacak.

Sayıştay raporları, TBMM'ye sunulduğu ve ilgili kamu idarelerine
verildiği tarihten itibaren 15 gün içerisinde, kanunların açıklanmasını
yasakladığı durumlar hariç, Sayıştay Başkanı veya görevlendireceği başkan
yardımcısı tarafından kamuoyuna duyurulacak.

Savunma, güvenlik ve istihbarat ile ilgili kamu idarelerinin elindeki
taşınırların denetimi sonucunda hazırlanacak raporların kamuoyuna duyurulmasına
ilişkin hususlar; Bakanlar Kurulu tarafından çıkarılacak bir yönetmelikle
düzenlenecek.

TBMM Başkanlığı, Sayıştaydan, denetime tabi olup olmadığına
bakılmaksızın, tüm kamu kurum ve kuruluşların hesap ve işlemleri ile her türlü
kurum, kuruluş, fon, işletme, şirket, kooperatif, birlik, vakıf ve derneklerin
hesap ve işlemlerinin denetlenmesini talep edebilecek. TBMM'den gelen denetim
taleplerine öncelik verilecek. Cumhurbaşkanlığı bu hüküm kapsamı dışında
tutulacak.

Sayıştay Başkanı, denetçilerin, denetimler sırasında gerekli görmesi
halinde, meslek mensuplarının koordinasyonunda çalışmak ve geçici olmak üzere
Sayıştay dışından uzman çalıştırabilecek.

Denetçiler, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin hesap ve
işlemlerinin denetimi sırasında kamu zararına yol açan bir durum tespit ederse,
sorumluların savunmaları alınarak mali yıl sonu itibariyle yargılamaya esas rapor
düzenlenecek.

Daire Başkanları, dairelerine verilen yargılamaya esas raporlar hakkında
başsavcılığın yazılı düşüncesini alacak.

Daireler tarafından yapılan hesap yargılaması sonucunda; hesap ve
işlemlerin yasal düzenlemelere uygunluğuna veya kamu zararının sorumlulardan
tazminine hükmedilecek.

Gerekçeli olarak düzenlenecek Sayıştay ilamları; sorumlulara,
sorumluların bağlı olduğu kamu idarelerine, genel bütçe kapsamındaki kamu
idareleri için Maliye Bakanlığına, ilgili muhasebe birimine, başsavcılığa tebliğ
edilecek.

Sayıştay dairelerince verilen ilamlar, Sayıştay Temyiz Kurulunda temyiz
edilebilecek. Bu kurulca verilen kararlar kesin olacak.

Temyiz, yargılamanın iadesi ve karar düzeltilmesi talepleri, Sayıştay
Başkanlığına dilekçeyle iletilecek.

Yargılamanın iadesini, ilgililer isteyebilecek ya da Sayıştay
dairelerince de doğrudan doğruya buna karar verilecek. Yargılamanın iadesi
isteminde bulunulma süresi, ilamın tebliğinden itibaren 5 yılı geçemeyecek.
Yargılamanın iadesi istemi, hükmü veren dairece incelenecek ve ilk olarak
yargılamanın iadesi talebinin kabulü veya reddine karar verilecek. TBMM'ce
kesinhesap kanunu tasarısının karara bağlanmış olması, şahıs borçlarını
etkilemeyecek.

Sayıştay Başkanı, işin gereği ve ibraz edilen belgelerin içeriği bir
olduğu halde, aynı konu hakkında dairelerce veya Temyiz Kurulunca verilen
birbirine aykırı ilamları, içtihadın birleştirilmesi için Genel Kurula
gönderecek. Sayıştay Başkanı, birleşmiş içtihadın değiştirilmesini isteyebilecek.
İçtihatların birleştirilmesi veya değiştirilmesi kararlarına, Sayıştay daire ve
kurulları, kamu idareleri ve sorumlular uymak zorunda olacak.

Danıştay ve Sayıştayın vergi, benzeri mali yükümlülükler ve ödevler
hakkında kesinleşmiş kararları arasındaki uyuşmazlıklarda, ilgililerin
başvuruları üzerine, Sayıştay kararı yargılamanın iadesi yoluyla görüşülerek,
uyuşmazlık Danıştay kararı doğrultusunda giderilecek.

Sayıştay Başkanı Recai Akyel, Sayıştayda
TBMM'ye gönderilmeyi bekleyen, hazır hiç bir performans denetim raporunun
bulunmadığını bildirdi.

TBMM Genel Kurulunda Sayıştay Kanunu teklifinin üçüncü bölümü üzerindeki
görüşmeler tamamlanarak maddelerine geçildi.

Üçüncü bölüm üzerinde CHP Grubu adına söz alan İstanbul Milletvekili
Mustafa Özyürek, tekliften ''performans denetimiyle ilgili maddenin
çıkarılmasını'' eleştirdi.

Özyürek, Türkiye'deki bütün teftiş kurullarının bağımsız kurul halinde
birleştirilmesini ve teftişlerin yansız bir şekilde yapılmasını istediklerini
dile getirdi.

Daha önce 20 madde ile düzenleneceği ifade edilen bazı kamu alacaklarının
yeniden yapılandırılmasını öngören tasarının 120 maddeye çıkarıldığını ve başka
bazı konuların da eklendiğini dile getiren Özyürek, ''(Vergi affına biz de
yardımcı olalım, bir an önce çıksın) dedik. Siz bunu torba yasa anlayışı içinde
birleştirirseniz samimi davranmamış olursunuz. Umutla bu yasanın çıkmasını
bekleyen esnafa, çiftçiye, köylüye de kötülük yapmış olursunuz'' dedi.

Özyürek, Türk Ticaret ve Borçlar kanununda gerçekleştirilen uzlaşma gibi
torba yasada da uzlaşma sağlanmasını isteyerek, ''Af konusunu bir an önce
yasalaştıralım diğer konuları ayrı görüşelim'' diye konuştu.

MHP Manisa Milletvekili Erkan Akçay, bu düzenlemelerle Sayıştay
denetiminin ''şekli olarak kalmaya mahkum olduğunu'' savundu.

Akçay, Sayıştay'ın halihazırdaki mevcudiyetiyle ''yolsuzluğu kontrol
altına almasının mümkün olmadığını'' öne sürdü.

BDP Muş Milletvekili Nuri Yaman, mevcut Sayıştay Kanunu'nun eksik
yönlerinin bu teklifle giderilme şansının yitirildiğini savundu.

Üçüncü bölüm üzerinde milletvekillerinin sorularını yanıtlayan Sayıştay
Başkanı Recai Akyel, Sayıştay'ın çalışmalarının ciddi bir yasal mevzuat ve
geleneğe bağlı olduğunu kaydetti.

Akyel, Sayıştayda görev yapan tüm denetçilerin bir yılda hangi
denetimleri yapacağının takvime ve güne bağlandığını bildirdi.

Sayıştayın denetim sisteminin yıllık olarak planlandığını ve Sayıştay
denetimine tabi kurumların bir kısmında yerinde denetim yapıldığını, bazı
denetçilerin de merkezde evrak üzerinden denetim yaptıklarını dile getiren Akyel,
''Satıştayda atıl durumda denetçi kesinlikle bulunmamaktadır'' diye konuştu.

Akyel, Sayıştay Başkanlığının masasında ya da başka bir yerde TBMM'ye
gönderilmeyi bekleyen ya da o hale getirilmiş, hazır hiç bir performans denetim
raporunun bulunmadığını bildirdi.

TBMM Genel Kurulunda, ''temel kanun'' olarak
görüşülen Sayıştay Kanunu Teklifinin 3. bölümündeki ilk 4 madde kabul edildi.

Teklifin 3. ve son bölümü; 61 ve 84. maddeleri kapsıyor. Son bölümde
kabul edilen maddelere göre, Sayıştay genel bütçeye dahil olacak.

Sayıştay Genel Kurulu, Temyiz Kurulu, Daireler Kurulu ve daireler, 1
Ağustos-5 Eylül tarihleri arasında çalışmayacak. Ancak bu süre içinde Rapor
Değerlendirme Kurulu ile Sayıştaya gelecek ivedi işlere, sırayla bir daire
bakacak.

TBMM Başkanvekili Güldal Mumcu, teklifin 64. maddesinin kabul edilmesinin
ardından birleşimi yarın saat 14.00'de toplanmak üzere kapattı.

(22.59)