TBMM KİT KOMİSYONU...

İstanbul Menkul Kıymetler Borsası (İMKB) ilk kez KİT Komisyonu tarafından denetlendi.

TBMM KİT Komisyonunda İMKB'nin 1997-2005 dönemi ve 2006 yılına ait
bilanço ve netice hesapları görüşülerek ibra edildi.
İMKB Başkanı Hüseyin Erkan, komisyonda yaptığı konuşmada, İMKB'nin Türk
ekonomisi için önemini anlattı.
Özel sektörün finansman ihtiyacının karşılanmasında hisse senetleri
piyasasının sıfır faizli kaynak sağladığına işaret eden Erkan, finansal
sistemin bankacılık ağırlıklı işlemesinden doğan kırılganlık ve
risklerin sermaye piyasasının gelişimi ile azaltılabileceğini söyledi.
İMKB'de 2001 yılında 126 aracı kurum bulunurken 2007 yılında bu sayının
104'e düştüğünü belirten Erkan, şirket sayısının ise 2001'de 310
olduğunu, 2007 yılında 320'ye yükseldiğini söyledi.
Erkan, İMKB'de hisse senetleri piyasası değerinin 2001 yılında 48 milyar
dolar seviyesindeyken 2007 yılında 290 milyar dolara, günlük ortalama
işlem hacminin ise 2001'de 300 milyon dolardan, 2007'de 1 milyar 200
milyon dolara yükseldiğini ifade etti.
İMKB'de toplam günlük ortalama işlem hacminin 2001'de 6 milyar 200
milyon dolar olduğunu anlatan Erkan, 2007'de bu rakamın 12 milyar 500
milyon dolara çıktığını, toplam piyasalar işlem hacminin ise 2001'de 1
trilyon 597 milyar 800 milyon dolardan 2007'de 3 trilyon 131 milyar 900
milyon dolara yükseldiğini bildirdi.
İMKB'nin Türkiye ekonomisine bugüne kadar 39,5 milyar dolar kaynak
sağladığına işaret eden Erkan, fon girişinin yüzde 42'sinin son 5 yılda
gerçekleştiğini söyledi.
İMKB'nin kuruluşundan bugüne dağıtılan toplam nakit temettü tutarının 27
milyar dolar olduğunu belirten Erkan, şirketlerin İMKB kanalıyla
topladıkları fonların yüzde 68'ini temettü olarak verdiklerini kaydetti.
Son yıllarda Merill Lynch, Morgan Stanley, DeutscheBank gibi dünyanın
önde gelen yabancı aracı kuruluşlarının İMKB üyesi olduğunu vurgulayan
Erkan, İMKB'nin Türk ekonomisinin dünya ile entegrasyonuna önemli katkı
sağladığını anlattı.

-SAATTE 1,8 MİLYAR DOLAR EL DEĞİŞTİRİYOR-

Erkan'ın verdiği bilgilere göre, son 3 yıl içinde Türkiye'ye gelen
doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının 3'te 1'i İMKB yoluyla geldi.
Birincil halka arzlardaki yabancı payı son 3 yılda ortalama yüzde 66
oldu.
Saatte 1,8 milyar doların el değiştirdiği İMKB'de, yılda Türkiye
GSMH'sının 6 katı işlem hacmi gerçekleştiriliyor. Saatte 85 milyon hisse
senedi el değiştiriyor.
İMKB hisse senetleri piyasası, 2007 yılı verilerine göre, gelişmekte
olan piyasalar arasında yaklaşık 296 milyar dolar işlem hacmi ile 9.
sırada bulunuyor. Piyasa değeri açısından gelişmekte olan piyasalar
arasında yaklaşık 287 milyar dolar ile 11. sırada yer alan İMKB,
likidite açısından gelişmekte olan borsalar arasında 5. sırada bulunuyor.
İşlem gören şirket sayısı açısından gelişmekte olan piyasalar arasında
320 şirket ile 17. sıradaki İMKB, ortalama şirket büyüklüğü 900 milyon
dolar ile gelişmekte olan piyasalar arasında ise 10. sırada bulunuyor.
İMKB, tahvil ve bono piyasası işlem hacmi açısından dünya borsaları
arasında 5, gelişmekte olan ülkeler arasında ise 2. sırada yer alıyor.

-''İSTANBUL'U BÖLGENİN FİNANS GÜCÜ HALİNE GETİREBİLİRİZ''-

İMKB'nin tüm piyasaların etkin şekilde işleyişini kolaylaştıracak
teknolojik bir üs olmayı hedeflediğini belirten Erkan, ''Sermaye
piyasası kurul ve kuruluşları arasında iletişim kuracak bir network ağı
oluşturmayı, uluslararası rekabet gücümüzü artırmayı ve dış gelişmelere
doğru tepkiler vererek entgere olmayı, ilerde İMKB'nin özelleştirilmesi
öncesi kurum değerini artırmayı amaçlıyoruz. İstanbul'u bölgenin finans
gücü haline getirebiliriz'' diye konuştu.
Erkan, stratejilerinin; ülkede halka arzların artırılması, arz ve talep
tarafının güçlendirilmesi, uluslararasında ise yabancı menkul kıymetler
piyasasını, bölge borsaları ile birlikte yeniden yapılandırmak ve Türk
şirketlerinin hareket alanının genişletilmesi (çifte kotasyon) olarak
özetledi.
Erkan, teknolojik modernizasyona ilişkin çalışmaları ve bu konudaki
projeleri hakkında da bilgi verdi.
Bazı sorunlarını da aktaran Erkan, Kamu İhale Kanunu nedeniyle satın
almalarda yaşadıkları zorluklar olduğunu söyledi.
631 Sayılı KHK'ya ve Tasarruf Tedbirleri Genelgesi'ne tabi tutulmaya
çalıştıklarını belirten Erkan, 631 Sayılı KHK'nın İş Kanunu'na göre
ücret alan İMKB personelini kapsamadığını, tasarruf tedbirleri
genelgesi'nin de İMKB gibi özelliklere sahip kurumlara uygulanmadığını,
kendilerinin de sonradan bu genelgeden muaf tutuldukların anlattı.

-ÇÖZÜM ÖNERİLERİ-

Erkan, çözüm önerilerini şöyle özetledi:
''İMKB'nin meslek kuruluşu vasfının tanınması ve bu statünün tüm ilgili
kurumlar nezdinde bilinmesinin sağlanması. Mevcut işleyişe uygun olarak,
piyasaların kamu tarafından değil, piyasa aktörleri tarafından
işletilmesi. İMKB'nin 5018 sayılı Kanu'nun 78. maddesi kapsamından
çıkarılarak Kurumlar Vergisine tabi bir işletme gibi vergilendirilmesi.''
Erkan, gelir gider farkının tamamının Maliye Bakanlığına aktarıldığını,
bu durumun kendi yatırımlarını yapacak rezerve sahip olmalarını
engellediğini, rekabet gücünü sürdürmelerini zorlaştırdığını dile
getirdi.
İMKB Başkanı, konuşmasında, İMKB ile ilgili yasal düzenleme
çalışmalarının gerekli olduğunu, genel bir Borsa Yasası konusunda
çalışmalarının sürdüğünü, Türkiye İş Kurumu mevzuatı çerçevesinde eleman
alımı konusundaki sorunların çözülmesi için düzenleme çalışmalarının
devam ettiğini söyledi.

-''İŞ-KUR MEVZUATI NİTELİKLİ ELEMAN ALIMINI ENGELLİYOR''-

Personellerini Türkiye İş Kurumu mevzuatı çerçevesinde seçmek zorunda
olduklarını belirten Erkan, bu durumun nitelikli personel teminini
engellediğini, kurumun personelini kendisinin alabilmesi için gerekli
tedbirlerin alınması gerektiğini ifade etti.
Meslek kuruluşlarına tanınan imkanların, muafiyetlerin İMKB için de
geçerli olması yönünde imkan aradıklarını belirten Erkan, İMKB'nin kendi
yasasının da hazırlığı içinde olduklarını söyledi.
İMKB'nin özerk yapı içinde olması gerektiği görüşünü dile getiren Erkan,
''Bu ilkeye paralel uygulamalar yeni kanunda yer almalı'' dedi.
Bu arada, komisyonda, Özelleştirme Yüksek Kurulunun İMKB'nin
özelleştirilmesine yönelik kararına paralel yapılanmasının dikkate
alınması ve hukuki statünün belirlenmesi için gerekli çalışmanın
yapılması görüşü de benimsendi.
Komisyonda, olası bir depreme hazırlık çerçevesinde İMKB binasının
güçlendirilmesi konusundaki projenin önemi de vurgulandı.

-''YENİ HALKA ARZLAR KONUSUNDA BAŞARILI DEĞİLİZ''-

İMKB Başkanı Hüseyin Erkan, komisyonda soruları cevaplandırdı.
Bir soru üzerine ''Yeni halka arzlar konusunda çok başarılı değiliz''
diyen Erkan, gelişmekte olan ülkelerde bu tip sorunların yaşandığını,
ailelerin yönetimi paylaşmak istemediğini söyledi. Kayıt dışılığın
tercih edilmesinin halka açılmanın önündeki önemli engellerden olduğunu
belirten Erkan, kurumlar vergisinin düşürülmesiyle birlikte kayıt
dışılığı tercihin azaldığını söyledi.
''Newyork Borsası'nda Brezilya'dan 20 şirket varken Türkiye'den niye
sadece Turkcell?'' sorusu üzerine Erkan, ABD'de artık uluslararası
muhasebe standartlarının kabul gördüğünü, Türk şirketlerinin sayısının
artabileceğini söyledi. Londra'da 15, Almanya'da çeşitli borsalarda
60-65 Türk şirketinin işlem gördüğüne dikkati çeken Erkan, ''Türk
şirketleri Avrupa'da daha başarılı'' diye konuştu.

-''BU EŞİTSİZLİK...''-

İMKB'de yerli ve yabancı yatırımcı arasında vergi farkına ilişkin bir
soru üzerine Erkan, çifte vergilendirme anlaşması yapılan ülke
yatırımcılarının Türkiye'de vergi ödemediğini, kendi ülkelerinde
ödediğini söyledi. Erkan, ''ancak bu eşitsizlik bir sorun'' dedi.
İMKB'nin özelleştirilmesi çalışmalarına ilişkin bir soru üzerine Erkan,
özelleştirme olursa İMKB'nin bir anonim şirket olacağını, mülkiyetin
kimde olacağına hükümetin karar vereceğini söyledi. Borsalar
özelleştirildiği zaman genellikte stratejik bir yatırımcıya
satıldıklarını belirten Erkan, bunun bazı dezavantajları olduğunu, çok
büyük bir yatırımcının alması halinde bu büyüklük içinde kaybolma riski
olduğunu ifade etti.
Erkan, bir başka soru üzerine de yabancı yatırımcıların takas saklama
bakiyesi içindeki payının yüzde 70,98, işlem hacmi içindeki payının ise
ortalama yüzde 26,7 seviyesinde gerçekleştiğini kaydetti.

İSTANBUL ALTIN BORSASI'NIN BİLANÇO ve NETİCE HESAPLARI İBRA EDİLDİ

TBMM KİT Komisyonunda İAB'nin 1997-2005 dönemi ve 2006 yılına ait
bilanço ve netice hesapları görüşülerek ibra edildi.
İAB Başkan Vekili Osman Saraç, komisyonda yaptığı konuşmada, İAB'nin
kuruluş kanunu taslağı çalışmalarının sürdüğünü bildirdi. Henüz
borsaların ekonomik faaliyet açısından kamu yönetiminde olup olmaması
konusunda kesinleşmiş bir irade olmadığını öne süren Saraç, ''Bir önceki
hükümet döneminde İMKB'nin özelleştirilmesi Acil Eylem Planı'na alındı.
Şu anda belirsizlik var. Biz İAB'nin özelleştirilmesi durumunda, iki
yönlü kanun taslağı çalışmalarımızı sürdürüyoruz'' diye konuştu.
Saraç, komisyonda altın borsasıyla ilgili hukuki statünün yasayla net
olarak belirlenmesinin önemini vurgulandı.
İAB'nin 1995-2006 yılları arasındaki mali durumuna ilişkin bilgi veren
Saraç, 2007 yılı sonu itibari ile 7 milyon 547 bin YTL gelire karşılık,
5 milyon 307 bin YTL gidere sahip olduklarını kaydetti.
İAB bünyesinde halen Kıymetli Maden Piyasası (altın, gümüş ve platin) ve
Kıymetli Maden Ödünç Piyasası'nın faaliyet gösterdiğini ifade eden
Saraç, ''Elmas ve Kıymetli Taş Piyasası faaliyete hazır hale getirildi.
Hazine Müsteşarlığına gönderilen yönetmeliğin yayınlanmasıyla piyasa
fiilen hizmet vermeye başlayacak'' dedi.

-YILLIK 200 TON ALTIN İTHALATI-

Türkiye'nin yıllık ortalama 200 ton civarında gerçekleştirdiği altın
ithalatı ile dünyada en çok talep eden ülkeler arasında ilk beş içinde
yer aldığına işaret eden Saraç, bunun da dünya altın sektöründe
Türkiye'nin sahip olduğu rolün önemini ortaya koyduğunu söyledi.
Kıymetli Madenler Ödünç Piyasası'nın faaliyetleri hakkında da bilgi
veren Saraç, piyasada ödünç, sertifika ve tescil işlemlerinin
yapıldığını anlattı. Saraç, borsa saklama kasasında borsa üyelerinin
yanı sıra borsa ile saklama sözleşmesi imzalayan üçüncü şahıslara da
belirli bir komisyon karşılığı kıymetli maden saklama hizmeti
verdiklerini ifade etti.
Elmas ve Kıymetli Taşlar Piyasası konusuna değinen Saraç, bunun proje
olarak yer aldığını, fiziki mekan ve yönetmelik taslağının
hazırlandığını, Hazine Müsteşarlığının görüşünü beklediklerini söyledi.
İAB bünyesinde dünya standartlarında düzenlenmiş Elmas ve Kıymetli Taş
Piyasası'nın önemli bir adım olacağını vurgulayan Saraç, ''Resmi açılış
için Hazine Müsteşarlığının görüşünün gelmesini bekliyoruz'' dedi.
Saraç, söz konusu piyasanın en kısa zamanda hizmete geçeceğini
düşündüklerini bildirdi.
Projeler hakkında da bilgi veren Saraç, Türkiye'nin üretiminde önemli
paya sahip olduğu bor, bakır, krom gibi madenler ile demir-çelik gibi
ürünlerin yer aldığı maden ve metallerin işlem göreceği Bazı Metaller
Piyasası'nın oluşturulmasının da önemini vurguladı.

-''24 SAAT ÇALIŞAN BORSA''-

İnternet üzerinden 24 saat işlem yapma olanağı sağlayan projenin
tamamlandığını bildiren Saraç, ''Türkiye'nin 24 saat çalışan tek,
dünyanın sayılı borsaları arasındayız'' dedi.
Kuruluş binası konusunda çalışmalarını anlatan Saraç, iki ayrı kamu
bankasına ait gayrimenkuller üzerinde yoğunlaştıklarını, Maliye
Bakanlığı'nın elindeki bazı gayrimenkullerle ilgili görüşmelerin
sürdüğünü söyledi. İAB'de saklama kasaları bulunduğu için bu işin
ticaretinin yapıldığını Kapalıçarşı'ya ve bankalara yakın olmaları
gerektiğini dile getiren Saraç, çalışmalarını bu yönde sürdürdüklerini
belirtti.
Saraç, İAB'nin hedefleri konusunda ise şunları kaydetti:
''Borsanın gelişmiş ülke örneklerine paralel bir organizasyon yapısına
ulaşması.
Borsanın dünya ticaretinde Türk Cumhuriyetleri-Orta Doğu bölümünün etkin
bir üyesi olması.
Altının menkul kıymet haline getirilmesinde katkıda bulunma, altına
dayalı türev araçlarının geliştirilmesi ve fon yönetim tekniklerinin
etkin kullanılmasının sağlanması.''