MECLİS'TE BİR DÖNEM BÖYLE GEÇTİ

İki partinin girdiği 22. Dönem Parlamentosu, zaman içinde temsil edilenlerle
birlikte dönemi 7 partiyle kapattı.

AK Parti, 3 Kasım 2002 seçimlerinde, 1987 genel seçiminden beri ilk kez tek
başına iktidara gelen parti oldu. Uzun aradan sonra sadece iki parti (AK Parti
ile CHP) Meclise girebildi. AK Parti, yüzde 34.28 oy oranıyla 363 milletvekili,
CHP ise 19.39 oy oranı ile 178 milletvekili çıkarırken, aralarında Mehmet Ağar,
Edip Safter Gaydalı, Sabahattin Cevheri, Ülke Güney'in de bulunduğu 9
milletvekili ise bağımsız olarak Meclise girdi.

3 Kasım seçimi, Cumhuriyet tarihinin en büyük ''siyasi tasfiyesine'' sahne
oldu. DSP, MHP, ANAP, DYP ve SP barajı aşamadığı için Meclis dışında kaldı.

AK Parti'den 13, CHP'den ise 11 kadın milletvekili Meclise gelirken, 550
kişilik parlamentoda kadınların temsil oranı yüzde 4.36'da kaldı.

YSK, Siirt'in Pervari ilçesi Doğanköyü'nde toplam 706 seçmenin kayıtlı
olduğu 17, 18 ve 19 numaralı sandıklarda sandık kuralları usulünce
oluşturulmadığı için oy kullanılmadığı gerekçesiyle seçimin yenilenmesine karar
verirken, CHP Milletvekili Ekrem Bilek, AK Parti Milletvekili Mervan Gül ve
bağımsız seçilen Fadıl Akgündüz'e ait milletvekili tutanaklarını da iptal etti.

Hakkındaki mahkumiyet kararı nedeniyle 3 Kasım seçimlerine katılamayan AK
Parti Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan, 9 Mart 2003 Siirt Milletvekili Yenileme
Seçimi sonucu Parlamentoya girdi. Erdoğan ile Öner Gülyeşil ve Öner Ergenç'in de
seçilmesiyle AK Parti'nin Meclisteki sandalye sayısı 363'ten 365'e çıktı.

MİLLETVEKİLİ OLARAK GİRDİLER, GENEL BAŞKAN OLDULAR

Seçimde Meclis dışında kalan DYP, Elazığ Bağımsız Milletvekili Mehmet
Ağar'ın katılımı dolayısıyla 2002 sonundan itibaren Mecliste temsil edilmeye
başladı. Ağar, 14-15 Aralık 2002 tarihlerinde yapılan DYP 7. Olağan Kongresinde
Genel Başkan seçildi. DYP ile Mecliste temsil edilen parti sayısı, 3'e yükseldi.

Anavatan Partisi (ANAP) Hakkari Bağımsız Milletvekili Mustafa Zeydan'ın
partiye katılımıyla 11 Nisan 2003'den itibaren TBMM'de temsil edilmeye başlandı.
Mecliste temsil edilen parti sayısı 4'e yükseldi. Ancak Zeydan'ın istifa ederek
AK Parti'ye geçmesi sonucu, ANAP tekrar Meclis dışında kaldı.

CHP İstanbul Milletvekili Yaşar Nuri Öztürk, CHP'den istifa ettikten sonra
HYP'yi kurdu ve genel başkan oldu. Böylece HYP de Mecliste temsil edildi.

Siyasi yaşamına Anavatan Partisi'nde başlayan, 3 Kasım seçimlerinde AK
Parti'den milletvekili seçilen Erkan Mumcu, Mart 2005'te hem Kültür ve Turizm
Bakanlığı görevinden hem de AK Parti'den ayrıldı. Mumcu'nun, Anavatan Partisi
Genel Başkanı olmasının ardından bu parti yeniden temsil edilmeye başladı.

İSTİFA VE KATILIMLARLA YENİ BİR GRUP

Mumcu'nun ardından, istifalar durmadı. Hem AK Parti hem de CHP'den ayrılan
milletvekilleri, Anavatan Partisine katıldı.

Malatya Milletvekili Süleyman Sarıbaş, Yozgat Milletvekili Mehmet Erdemir,
Isparta Milletvekili Mehmet Sait Armağan, Mardin Milletvekili Muharrem Doğan,
Bitlis Milletvekili Edip Safter Gaydalı, İzmir Milletvekili Serpil Yıldız,
Malatya Milletvekili Miraç Akdoğan, Muğla Milletvekili Hasan Özyer, CHP'den
ayrılan Diyarbakır Milletvekili Muhsin Koçyiğit, Kars Milletvekili Selami Yiğit,
Şanlıurfa Milletvekili Turan Tüysüz, Mersin Milletvekili Hüseyin Güler ve Hüseyin
Özcan, Ankara Milletvekili Muzaffer Kurtulmuşoğlu, Anavatan Partisine katıldı.

Yeni katılımlarla Anavatan Partisi, Mecliste 3. grup oldu.

CHP'DEN AYRILMALAR

CHP içinde bazı muhalif milletvekilleri, partiyle yollarını ayırdı.

CHP'den ayrılan İstanbul Milletvekili Ahmet Güryüz Ketenci, İzmir
Milletvekili Hakkı Akalın, Amasya Milletvekili Mustafa Sayar ve Mersin
Milletvekili Ersoy Bulut, CHP'den ayrıldıktan sonra SHP'ye katıldı. SHP ile
Mecliste temsil edilen parti sayısı da arttı. Ancak, Ketenci dışındaki
milletvekilleri, SHP'den de ayrılarak bağımsız kaldı.

İstanbul Milletvekili Zülfü Livaneli ve Memduh Hacıoğlu, Hatay Milletvekili
İnal Batu da CHP ile yollarını ayırdı.

CHP'den ayrılan Adıyaman Milletvekili Şevket Gürsoy, Ağrı Milletvekili Naci
Aslan, Kayseri Milletvekili Muharrem Eskiyapan ise AK Parti'ye katıldı.

PARTİ DEĞİŞTİRENLER

Meclisteki sandalye dağılımı sürekli olarak değişti. Şanlıurfa'dan bağımsız
olarak seçilen Sabahattin Cevheri, CHP'den seçilen Ağrı Milletvekili Cemal Kaya,
Batman Milletvekili Nezir Nasıroğlu, Edirne Milletvekili Necdet Budak ve Adana
Milletvekili Atilla Başoğlu, partilerinden istifa ettikten sonra AK Parti'ye
geçti.

Iğdır Bağımsız Milletvekili Dursun Akdemir, AK Partiden ayrılan Afyon
Milletvekili Reyhan Balandı, Erzurum Milletvekili İbrahim Özdoğan, Denizli
Milletvekili Ümmet Kandoğan ve Hatay Milletvekili Mehmet Eraslan, DYP'ye katıldı.
Eraslan dışındaki milletvekilleri, kongrede listeye alınmamalarına tepki
göstererek istifa etti. Kandoğan, daha sonra DYP'ye geri dönerken; Balandı,
Özdoğan ve Akdemir ise Anavatan Partisine katıldı. Kandoğan, cumhurbaşkanı seçimi
için Genel Kurula girince partiden ihraç edildi. Aynı gerekçeyle disipline sevk
edilen Eraslan ise partiden ayrıldı.

İstanbul Milletvekili Emin Şirin, AK Parti'den sonra LDP'ye, sonra
Anavatan'a, arkasından ise Genç Parti'ye katıldı. İstanbul Milletvekili Göksal
Küçükali, AKP'den istifa ettikten sonra Anavatan'a katıldı, cumhurbaşkanı seçimi
öncesinde ise bu partiden de ayrıldı.

AK PARTİ'DEN İHRAÇLAR

AK Parti; Afyonkarahisar Milletvekili Mahmut Koçak, Hatay Milletvekili Fuat
Geçen'i partiden ihraç ederken, Amasya Milletvekili Hamza Albayrak,
Afyonkarahisar Milletvekili İbrahim Hakkı Aşkar, Edirne Milletvekili Ali Ayağ ise
AK Parti'den istifa etti. Albayrak, daha sonra Anavatan Partisine katıldı.

İSTİFA VE ÖLÜMLER

Enerji Bakanlığı ihalelerine ilişkin yolsuzluk iddialarında adı geçen Cemal
Kaya hakkında dokunulmazlığının kaldırılması için fezleke hazırlanması üzerine
TBMM üyeliğinden, CHP İstanbul Milletvekili Kemal Derviş ise BM Kalkınma Programı
Başkanlığı'na seçilmesi nedeniyle milletvekilliğinden istifa etti.

AK Parti Kütahya Milletvekili Halil İbrahim Yılmaz, 22. Dönem
parlamentosunun kaybettiği ilk milletvekili oldu. Yılmaz, 27 Temmuz 2004'de
Ankara'da vefat etti.

AK Parti Ağrı Milletvekili Mehmet Melik Özmen, AK Parti Yozgat Milletvekili
İlyas Arslan, CHP Konya Milletvekili Nezir Büyükcengiz, Anavatan Partisi Grup
Başkanvekili ve Gaziantep Milletvekili Ömer Abuşoğlu, TBMM Başkanvekili ve CHP
Bursa Milletvekili Ali Dinçer, Samsun Milletvekili İlyas Sezai Önder vefat etti.
Meclis'te boş sandalye sayısı 9'a yükseldi.