Türk Dili Konuşan Ülkeler Parlamenter Asamblesinin Kurucu Anlaşması

İSTANBUL ANLAŞMASI
21 Kasım 2008

Türk Dili Konuşan Ülkelerin Parlamentoları (bundan sonra “Taraflar” olarak adlandırılacaktır) aralarındaki tarih, kültür ve dil birliğine dayanarak ulusal mevzuatların yakınlaştırılması ve diğer parlamentolararası faaliyetler konularında en sıkı işbirliğini gerçekleştirmek amacıyla aşağıdaki konular üzerinde mutabakata varmışlardır:

Madde 1.
Taraflar, parlamentolararası işbirliğini geliştirmek ve genişletmek amacıyla Türk Dili Konuşan Ülkeler Parlamenter Asamblesi’ni (bundan sonra Asamble olarak adlandırılacaktır) bir danışma organı olarak tesis eder.

Madde 2.
Asamble:

Madde 3.
Asamble, Genel Kurul toplantılarında müzakere ettiği konular hakkında oybirliği esasına göre karar alır.
Asamble kararlarını aşağıdaki biçimlerde alır:
Bildiri,
Çağrı,
Tavsiye.

Madde 4.
Asamble, Tarafların delegasyonlarından oluşur.
Parlamento delegasyonları 9’şer milletvekilinden oluşur.
Parlamento delegasyonlarına Tarafların yöneticileri (Meclis Başkanı veya görevlendireceği Başkanvekili) başkanlık eder.
Her bir Taraf Asamble’de eşit haklara ve bir oy hakkına sahiptir.

Madde 5.
Asamble’nin faaliyetlerini Tarafların Parlamento (Parlamento Kanatlarının) yöneticilerinden oluşan Konsey koordine eder.  Asamble Konseyi Taraflar için ortak, etkin gelişme yollarını ve aralarındaki işbirliği perspektiflerini belirler, Asamblenin amaç ve görevlerinin yerine getirilmesine yönelik kararlar alır. Konsey müzakere ettiği konularda oybirliği esasına göre karar alır.

Madde 6.
Sekretarya, Asamblenin daimi çalışma organı işlevini yerine getirir.
Sekretarya’nın yapısı ve faaliyetleri Asamble Konseyi tarafından onaylanan Sekretarya Yönetmeliğince belirlenir.

Madde 7.
Asamble olağan Genel Kurul toplantıları ve Asamble Konseyinin toplantıları yılda bir defadan az olmamak kaydıyla, alfabetik sırayla bu Anlaşmaya taraf ülkelerde yapılır. Ev sahibi ülke Asamble toplantılarına Başkanlık yapar. Olağanüstü Asamble ve Konsey toplantıları çağrısı, Taraflardan birinin teklifi ve diğerlerinin onayı üzerine Başkanlığı yürüten ülke parlamentosu tarafından yapılır.Ev sahibi ülke Asamble ve Konsey toplantılarının organizasyonu ile ilgili tüm masrafları üstlenir. Her parlamento delegasyonu, Asamble çalışma toplantılarına katılım ile ilgili masrafları üstlenir.

Madde 8.
Tarafların devlet dilleri Asamblenin çalışma dilleri ve İngilizcedir.

Madde 9
İşbu Anlaşmaya katılmayan uluslararası parlamenter örgütler ve diğer ülkelerin ulusal Parlamentolarının Temsilcileri Konsey üyelerinin rızasıyla Asamble toplantılarına gözlemci olarak davet edilebilir ve katılabilirler.

 Madde 10.
Diğer Türk Dili Konuşan Ülke Parlamentoları Tarafların tümüne yazılı bildirim yapılması yoluyla işbu Anlaşmaya katılabilir. Bu Anlaşma katılımcı Parlamento için yazılı katılım bildiriminin tüm Taraflarca alınmasından itibaren yürürlüğe girer.

Madde 11.
İşbu Anlaşma süresiz olarak imzalanmıştır. Taraflardan her biri işbu Anlaşmadan çekilebilir. Ayrılan Taraf için Anlaşma, yazılı ayrılma bildiriminin diğer Taraflarca alındığı tarihten itibaren altı aylık sürenin bitimiyle sona ermiş olur.

Madde 12.
Taraflar, karşılıklı mutabakat üzerine ve özel bir protokol düzenlemek yoluyla İşbu Anlaşma’ya değişiklik ve ilaveler yapabilirler. Bu protokol Anlaşmanın ayrılmaz bir parçasıdır.

Madde 13
İşbu Anlaşma, Taraflarca imzalandığı andan itibaren yürürlüğe girer.

Madde 14
Anlaşma her biri Azerice, Kazakça, Kırgızca ve Türkçe olarak dört nüsha hazırlanmış ve 21 Kasım 2008 tarihinde İstanbul’da imzalanmıştır. Bütün dillerdeki metinler eşit hukuki geçerliliğe sahiptir.

NOT:  Anlaşmaya 27 Nisan 2011 tarihinde Astana`da beş nüsha (Azerice, Kazakça, Kırgızca, Türkçe ve İngilizce) olarak imzalanmış ve yapılan ilave ve değişikliklere dair protokolün metni  eklenmiştir. Bütün dillerdeki metinler eşit hukuki geçerliliğe sahiptir.