Dönem : 22           Yasama Yılı : 1

 

              T.B.M.M.    (S. Sayısı : 111)

 

Adalet ve Kalkınma Partisi Grup Başkanvekilleri Ankara Milletvekili Salih Kapusuz, Ordu Milletvekili Eyüp Fatsa ile Bursa Milletvekili Faruk Çelik ve 26 Milletvekilinin; Avrupa Birliği ile İlişkiler Komisyonu Kanunu Teklifi ve Anayasa

Komisyonu Raporu (2/102)

 

                                          

Not : Teklif Başkanlıkça; Dışişleri ve Anayasa Komisyonlarına havale edilmiştir.

 

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

Avrupa Birliği ile İlişkiler Komisyonu Kanunu Teklifi ve gerekçesi ilişikte sunulmuştur. Gereğini arz ederiz.

Saygılarımızla.

 

 

Salih Kapusuz

Eyüp Fatsa

Faruk Çelik

 

Ankara

Ordu

Bursa

 

Öner Gülyeşil

Öner Ergenç

Süleyman Gündüz

 

Siirt

Siirt

Sakarya

 

Ziyaettin Yağcı

İlyas Arslan

Zülfü Demirbağ

 

Adana

Yozgat

Elazığ

 

Ahmet Çağlayan

Afif Demirkıran

Feyzi Berdibek

 

Uşak

Batman

Bingöl

 

Selami Uzun

Kerim Özkul

Muharrem Candan

 

Sivas

Konya

Konya

 

Hasan Angı

Orhan Erdem

Burhan Kılıç

 

Konya

Konya

Antalya

 

Osman Seyfi

Orhan Taş

Temel Yılmaz

 

Nevşehir

Sivas

Gümüşhane

 

Fetani Battal

Fazlı Erdoğan

Niyazi Özcan

 

Bayburt

Zonguldak

Kayseri

 

Adem Baştürk

Mustafa Duru

Mustafa Elitaş

 

Kayseri

Kayseri

Kayseri

 

Ahmet İnal

 

Selahattin Dağ

 

Batman

 

Mardin


GEREKÇE

10-11 Aralık 1999 tarihinde, Helsinki’de yapılan Avrupa Konseyi Zirve Toplantısı Türkiye-Avrupa Birliği (AB) ilişkileri açısından bir dönüm noktası olmuştur. Bu zirve kararıyla, istikrarsız bir çizgide geçen 40 yıllık bir bekleme sürecinin sonunda nihayet, Türkiye’ye resmî olarak aday ülke statüsü tanınmış ve dolayısıyla taraflar arasındaki ilişkinin tam üyelik hedefine odaklanmasına imkân sağlanmıştır. Türkiye’nin Kopenhag Zirvesi’nde belirlenmiş olan siyasî kriterlere uyumu sağlamadan katılım müzakerelerinin başlamayacağının vurgulandığı Zirve kararları uyarınca Türkiye, mevcut malî kaynakları genişleme perspektifi içerisinde tek bir çerçeve altında toplayan katılım öncesi stratejisine diğer adaylarla eşit statüde dahil edilmiştir.

Türkiye’ye adaylık statüsünün verilmesi ve aday ülkeler için katılıma yönelik olarak belirlenmiş çerçeve, Türkiye’nin de Avrupa Birliği adaylığı yönündeki uyum çalışmalarını yeni bir boyutta ve genişletilmiş bir perspektifle yeniden yapılandırması zorunluluğunu beraberinde getirmiştir.

Türkiye-Avrupa Birliği ilişkilerinde Helsinki Zirvesi’nde ülkemizin Avrupa Birliğine adaylığının resmen ilân edilmesinin ardından yaşanan önemli bir aşamayı, Avrupa Birliği Komisyonu tarafından, diğer aday ülkeler için yapıldığı şekilde, Türkiye için de “Katılım Ortaklığı Belgesi” nin hazırlanması oluşturmuştur. Diğer yandan, Katılım Ortaklığı Belgesinin yasal çerçevesini oluşturacak ve Türkiye’ye yapılacak hibe yardımların kullanımını kolaylaştıracak olan Çerçeve Yönetmelik 26 Şubat 2001 tarihindeki Avrupa Birliği Dışişleri Bakanları düzeyinde yapılan Genel İşler Konseyi toplantısında, Katılım Ortaklığı Belgesinde yeralan önceliklerin hayata geçirilmesi konusundaki program ve takvimimizi içeren Ulusal Program ise, 19 Mart 2001 tarihinde Hükümetimiz tarafından onaylanmıştır.

Ulusal Program, Katılım Ortaklığı Belgesinde yer alan kısa ve orta vadeli önceliklere geniş bir şekilde cevap vermektedir. Programın hayata geçirilmesiyle, katılım kriterlerinden kaynaklanan mükellefiyetlerin yerine getirilmesi ile tam üyelik sürecinde ülkemiz önemli mesafe kazanacaktır.

12-13 Aralık 2002 tarihlerinde AB, bir sonraki genişlemesine ilişkin karar alarak, 10 aday ülkenin Mayıs 2004 itibariyle AB üyesi olacaklarını ilân etmiştir. Bulgaristan ve Romanya’nın ise müzakereleri tamamlamalarını takiben 2007 yılında üye olabileceklerine yönelik hedef teyit edilmiştir. Zirve’de Türkiye’yle ilgili olarak AB, 2004 Aralık ayında, Komisyonun hazırlayacağı rapor ve önerileri doğrultusunda Türkiye’nin Kopenhag siyasî kriterlerini yerine getirdiğine kanaat getirdiği takdirde, gecikmesiz olarak üyelik müzakerelerini başlatmayı taahhüt etmiştir.

Tüm bu gelişmeler, siyasî nitelikleri kadar ekonomik, sosyal ve kurumsal yönden de çok yoğun bir uyum çalışması ve yasama faaliyetini gerektirmektedir.

Diğer üye ve aday ülkelere bakıldığında, bu ülke parlamentolarının Avrupa Birliği genişleme-katılım sürecine aktif ve etkin olarak katıldıkları görülmektedir.

Avrupa Birliğine üye ülke parlamentolarında Avrupa Birliği ile ilişkiler, ilgili daimi komisyonlarla işbirliği ve koordinasyon içinde Avrupa Birliği işlerinden sorumlu komisyonlar veya Avrupa İşlerinden Sorumlu Komisyon ile Dışişleri Komisyonu tarafından ortaklaşa yürütürken, her aday ülke parlamentosunda Avrupa Birliği işlerinden sorumlu ayrı bir komisyon bulunmaktadır. Aday ülkelerdeki bu komisyonlar, mevzuatın uyumlulaştırılması, ekonomik ve sosyal boyutlar, dış politika, ulusal program ve müzakereler, üyelerin ve genel kamuoyunun bilgilendirilmesi yürütme gücünün denetlenmesi, kamuoyunun bilgilendirilmesi, katılım görüşmeleri, eşdeğer parlamento komisyonlarıyla temas, Avrupa Birliği içindeki kurumsal değişikliklerin takibi konuları dahil olmak üzere bütünleşmenin bütün veçhelerini takip etmektedir.

Türkiye Büyük Millet Meclisinde ise diğer Avrupa Birliğine üye aday ve ülke parlamentolarındakilere benzer şekilde Avrupa Birliği genişleme sürecini izleyen ayrı bir komisyon veya birim bulunmamaktadır. Dışişleri Komisyonuna da bu konuda ayrı bir görev yüklenilmemiştir. 15 üye ve 13 aday ülke içinde böyle bir komisyona sahip olmayan tek ülke Türkiye’dir.

Halen, Türkiye’nin Avrupa Birliğine katılımı konusundaki işler Hükümet tarafından yürütülmektedir. Avrupa Birliği ile ilişkilerde eşgüdümden sorumlu Devlet Bakanlığı, Dışişleri Bakanlığı, Avrupa Birliği Genel Sekreterliği, Devlet Planlama Teşkilâtı, Dış Ticaret ve Hazine Müsteşarlıkları ve tüm kurum ve kuruluşların Avrupa Birliği ile ilgili birimleri, Türkiye’nin Avrupa Birliğine katılımı konusundaki faaliyetleri yerine getirmektedir.

Avrupa Birliği Müktesabatının Üstlenilmesine yönelik Türkiye Ulusal Programında da, Avrupa Birliğine üyelik sürecinde Türkiye Büyük Millet Meclisinin genel gözetim ve denetim rolüne ilişkin herhangi bir değerlendirme yapılmamıştır. Ancak, 21 inci dönemde Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlık Divanının 2 Mayıs 2001 tarihli ve 76 sayılı kararıyla, Türkiye Büyük Millet Meclisi bünyesinde bir Avrupa Birliği Komisyonunun kurulmasına yönelik çalışmanın başlatılmasına karar verilmiştir. Ulusal Program siyasî nitelikleri kadar ekonomik, sosyal ve kurumsal içeriği ile de çok yoğun bir uyum çalışması ve yasama faaliyeti öngördüğünden söz konusu Avrupa Birliği ile İlişkiler Komisyonunun bir an önce hayata geçirilmesi büyük önem arz etmektedir.

Türkiye Büyük Millet Meclisinde diğer aday ülkelerde olduğu gibi, münhasıran Avrupa Birliğine ilişkin bir komisyonun kurulması Türk Parlamentosunun Avrupa Birliğine katılım konusuna verdiği önemin de bir göstergesi olacaktır.

Bu çerçevede hazırladığımız Teklifimizle, Türkiye’nin Avrupa Birliğine katılım sürecine ilişkin gelişmeleri izlemek ve müzakere etmek, Avrupa Birliğindeki gelişmeleri takip etmek ve bu gelişmeler konusunda Türkiye Büyük Millet Meclisini bilgilendirmek ve Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulan, Ulusal Program kapsamındaki kanun tasarı ve teklifleri ile kanun hükmünde kararnamelerin Avrupa Birliği mevzuatına uygunluğu konusunda görüş bildirmek üzere, Türkiye Büyük Millet Meclisinde bir Avrupa Birliği ile İlişkiler Komisyonunun kurulması öngörülmekte ve bu komisyonun kuruluş, görev, yetki, çalışma usul ve esasları düzenlenmektedir.

Teklifin 2 nci maddesi Komisyonun kuruluşunu düzenlemiş ve siyasî parti gruplarının, Türkiye-Avrupa Birliği Karma Parlamento Komisyonu üyelikleri için adaylarını Avrupa Birliği ile İlişkiler Komisyonu üyeleri arasından bildireceği hükme bağlanmıştır. Bu hüküm ile Karma Parlamento Komisyonu üyelerine aynı zamanda Avrupa Birliği ile İlişkiler Komisyonu üyesi olma imkânı tanınmakta, böylece aynı alanda çalışan iki komisyon arasında daha etkin bir bilgi akışı ve koordinasyon ve Avrupa Birliği konusunda komisyon ve üyeler bazında daha çok uzmanlaşma sağlanması amaçlanmaktadır.

Teklifin 3 ve 4 üncü maddeleri Avrupa Birliği ile İlişkiler Komisyonunun görev ve yetkilerini düzenlemiştir. Komisyonun görevlerinden biri, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına sunulan ve Başkanlıkça Ulusal Program kapsamında değerlendirilen Kanun Tasarı ve Teklifleri ile Kanun Hükmünde Kararnamelerin Avrupa Birliği mevzuatına uygunluğu konusunda görüş bildirmektir. Başkanlıkça işler tali olarak Avrupa Birliği ile İlişkiler Komisyonuna havale edilecek ve Komisyon, kendisine havale edilen işler hakkında Avrupa Birliği mevzuatına uygunluğu konusunda İçtüzük hükümleri çerçevesinde görüşünü bildirecektir. Komisyon ayrıca, Avrupa Birliği ile ilgili faaliyet gösteren tüm kurum ve kuruluşların, Türkiye’nin Avrupa Birliğine katılımı sürecindeki faaliyetlerini izlemek; Katılım müzakereleri sürecinde Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti adına katılanları dinlemek ve bu konudaki raporlarını görüşmek; her yasama yılının sonunda Türkiye’nin Avrupa Birliğine katılım sürecindeki gelişmelere ve Komisyonun o yılki faaliyetlerine ilişkin bir değerlendirme raporu hazırlamak ve bunu Türkiye Büyük Millet Meclisinin ve hükümetin bilgisine sunmak; Türkiye’nin Avrupa Birliğine katılım sürecine ilişkin Türk Hükümeti ve Avrupa Birliği kurumlarınca hazırlanan raporları görüşmek; Avrupa Birliğindeki gelişmeleri takip etmek, gerektiğinde yurt dışında incelemelerde bulunmak ve bu gelişmeler konusunda Türkiye Büyük Millet Meclisini bilgilendirmek; Avrupa Birliği kurumları ile diğer üye ve aday ülke eş parlamentoları ve Avrupa Birliği komisyonlarıyla ilişkileri yürütmek; Avrupa Birliğine katılım konusunda Türkiye Büyük Millet Meclisinin çalışmalarına ilişkin gerekli bilgi ve dokümanları temin etmek ve Avrupa Birliğine katılım konusunda kamuoyu oluşturacak her türlü faaliyette bulunmak görevlerini de yerine getirecektir.

Teklifin 5 inci maddesi Komisyonun çalışma usul ve esasların ayrıntısıyla düzenlenmiştir. 24 Mart 2001 tarihli ve 24352 Mükerrer sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Avrupa Birliği Müktesebatının Üstlenilmesine İlişkin Ulusal Programın Uygulanması, Koordinasyon ve İzlenilmesine Dair Bakanlar Kurulu Kararının 8 inci maddesinde “Kamu kurum ve kuruluşlarınca, mevcut yasalarda değişiklik yapılmasının veya yeni yasa çıkarılmasının öngörülmesi halinde, yasa tasarıları, Avrupa Birliği Genel Sekreterliği koordinasyonunda AB müktesebatına uyum açısından da önceden incelenecektir” hükmü yer almaktadır. Bu hüküm çerçevesinde Hükümetçe hazırlanan tasarıların AB Mevzuatına uygunluğunun incelenmesinde koordinasyon görevi Avrupa Birliği Genel Sekreterliğine verilmiştir. Teklif ile, tasarılar ve kanun hükmünde kararnamelerin Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına sunulurken, Avrupa Birliği mevzuatına uygunluk incelemesini içeren görüşün de eklenme zorunluluğu getirilmiştir. Komisyon ayrıca, kendisine havale edilen tekliflerin Avrupa Birliği  Mevzuatına uygunluğu konusunda Avrupa Birliği Genel Sekreterliğinden görüş isteyebilecektir.

Avrupa Birliği ile İlişkiler Komisyonu, genel olarak Avrupa Birliğine katılım süreci veya müzakereler hakkında Bakanları ve diğer Hükümet temsilcilerini çağırıp bilgi almak ve görevleri ile ilgili olarak, Bakanlıklardan, Genel ve Katma Bütçeli Dairelerden, mahallî idarelerden, üniversitelerden ve diğer kamu kurum ve kuruluşları ile özel kuruluşlardan bilgi istemek ve ilgililerini çağırıp bilgi almak yetkilerine sahiptir.

Teklifin 6 ncı maddesi Avrupa Birliği ile İlişkiler Komisyonu üyelerinin İngilizce veya Fransızca’yı anlama, konuşma ve yazma düzeylerinde iyi bilmeleri gerektiğini düzenlemiş, 7 nci maddesi ise Avrupa Birliği ile İlişkiler Komisyonunun çalışmalarında, bu Kanunda açıklık olmayan hallerde Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü hükümlerinin uygulanacağı hükme bağlanmıştır.

Teklifin geçici 1 inci maddesi ile Türkiye Büyük Millet Meclisinin 22 nci yasama döneminde Türkiye-Avrupa Birliği Karma Parlamento Komisyonu üyelikleri için seçilen ve halen bu komisyondaki görevlerine devam eden milletvekillerinin, kurulan Avrupa Birliği ile İlişkiler Komisyonunun doğrudan üyeleri olacağı, Komisyonun diğer üyelikleri için ise; siyasî parti grupları ile bağımsızların Meclisteki sayılarının -boş üyelikler hariç- üye tamsayısına nispet edilmesi ile bulunacak yüzde oranına uygun olarak seçimin yapılacağı belirtilmiş, ayrıca Avrupa Birliği ile İlişkiler Komisyonunun 22 nci dönemde ikinci devre için yapılacak üye seçimlerinin diğer komisyonlarla birlikte yapılacağı düzenlenmiştir.


Anayasa Komisyonu Raporu

 

Türkiye Büyük Millet Meclisi

 

 

Anayasa Komisyonu

3.4.2003

 

Esas No. : 2/102

 

 

Karar No. : 9

 

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

Başkanlığınızca 29.03.2003 tarihinde Tali Komisyon olarak Dışişleri; Esas Komisyon olarak Anayasa Komisyonuna gönderilen "Adalet ve Kalkınma Partisi Grup Başkanvekilleri Ankara Milletvekili Salih Kapusuz, Bursa Milletvekili Faruk Çelik ile Ordu Milletvekili Eyüp Fatsa ve 26 Milletvekilinin; Avrupa Birliği ile İlişkiler Komisyonu Kanunu Teklifi" Komisyonumuzun 3.4.2003 tarihli toplantısında görüşülmüştür.

Toplantımıza, Avrupa Birliği Genel Sekreteri ile Avrupa Birliği Genel Sekreterliği ve Adalet  Bakanlığı  yetkilileri katılmışlardır.

Teklif ile; Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne katılım sürecine ilişkin gelişmeleri izlemek ve müzakere etmek, Avrupa Birliğindeki gelişmeleri takip etmek ve bu gelişmeler konusunda Türkiye Büyük Millet Meclisi'ni bilgilendirmek ve  Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne sunulan, Ulusal Program kapsamındaki kanun tasarı ve teklifleri ile kanun hükmünde kararnamelerin Avrupa Birliği Mevzuatına uygunluğu konusunda görüş bildirmek üzere, Türkiye Büyük Millet Meclisinde bir Avrupa Birliği ile İlişkiler Komisyonunun kuruluş, görev, yetki, çalışma usul ve esaslarını düzenlenmektedir.

Teklifin tümü üzerindeki görüşmelerde şu görüşler üyelerimizce dile getirilmiştir;

- Türkiye Büyük Millet Meclisi bünyesinde Avrupa Birliği ile İlişkiler Komisyonuna gerek olup olmadığı iyi  değerlendirilmelidir.Böyle bir Komisyonun Dışişleri Komisyonu ve Türkiye-Avrupa Birliği Karma Parlamento Komisyonu ile ilişkisi iyi düzenlenmeli; komisyonlar arası görev ve yetki karmaşası yaratılmamalıdır.

- Yeni oluşturulacak Komisyonun kamuoyu yaratma görevi önemlidir. Kamuoyu yaratma görevi yürütmeye aittir. Yasama Meclisinin bir komisyona bu görevi yüklemesinin doğruluğu tartışılmalıdır.

- Avrupa Birliğine üyelik aşamasında olduğumuz şu dönemde böyle bir Komisyonun Türkiye Büyük Millet Meclisinin çatısı altında oluşturulması, Avrupa Birliği Mevzuatına uyum çalışmalarını hızlandırması açısından önemlidir. Ayrıca bu kurumsallaşma Avrupa Birliğine üye ülkelerle paralellik sağlayacaktır.

- Avrupa Birliği ile İlişkiler Komisyonunda görev alacak Milletvekillerinin iyi derecede İngilizce veya Fransızcayı bilmelerinin yanı sıra  Avrupa Birliği Hukukunda uzman üyeler olması zorunludur.

- Komisyonun görev ve yetkileri belirlenirken yasama-yürütme arasındaki işbölümü ve işbirliği alanlarına özen gösterilmeli,  belirsiz yetki ve görev tanımlaması yapılmamalıdır.

Teklifin tümü üzerindeki görüşmelerden sonra maddelerine geçilmesi oy birliği ile kabul edilmiştir.

Teklifin 1 inci maddesi üzerindeki görüşmelerde verilen bir önergenin kabulü ile Komisyonun "istenildiğinde Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne sunulan kanun tasarı ve teklifleri  ile kanun hükmünde kararnamelerin Avrupa Birliği Mevzuatı'na uygunluğunu inceleyerek İhtisas Komisyonlarına görüş sunma" görevi vurgulanmıştır. Bu şekilde diğer ihtisas komisyonlarının görev alanlarına girilmesinin önleneceği, tüm komisyonların bu uygunluğu göz önünde tutması gerektiği ve Avrupa Birliği ile İlişkiler Komisyonunun istem üzere vereceği görüşe ağırlık kazandırılacağına dikkat çekilmiştir. Madde kabul edilen önerge doğrultusunda oy birliği ile kabul edilmiştir.

Teklifin 2 nci maddesi üzerindeki görüşmelerde verilen bir önergenin kabulü ile; maddeye ikinci fıkra eklenmiş ve Avrupa Birliği ile İlişkiler Komisyonu üyeleri belirlenirken İngilizce veya Fransızcayı anlama, konuşma ve yazma düzeylerinde iyi bilen, Avrupa Birliği Hukuku alanında uzman milletvekillerine öncelik tanınması benimsenmiştir. Madde bu değişiklik ile beraber oy  birliği ile kabul edilmiştir.

Teklifin 3 üncü maddesi üzerindeki görüşmelerde; 1 inci maddede yapılan değişiklik doğrultusunda, Komisyonun görevlerini yeniden düzenleyen iki önerge birleştirilerek işleme konmuş ve madde bu çerçevede oy birliği ile kabul edilmiştir.

Teklifin 4 üncü  maddesi üzerindeki görüşmelerde birinci fıkrasının, metinden çıkarılmasını içeren bir önerge Komisyonumuzca kabul edilmiştir. Madde bu şekilde yeniden düzenlenmiş ve oy birliği ile kabul edilmiştir.

Teklifin 5 inci  maddesi üzerindeki görüşmelerde verilen bir önergenin kabulü ile maddenin ikinci fıkrası yeniden düzenlenerek Komisyonun Avrupa Birliği Mevzuatına uygunluk yönünde Avrupa Birliği Genel Sekreterliğinden görüş istenebileceği hükmü getirilmiştir. Bu şekilde aynı alanda çalışan kurumlar arası işbirliğinin çalışmalarda kolaylık, sürat ve bütünlük sağlayacağı ifade edilmiştir. Madde bu değişiklik önergesi doğrultusunda oy birliği ile kabul edilmiştir.

Teklifin 6 ncı  maddesi  verilen bir önergenin kabulü ile 2 nci maddede  yapılan değişiklik  doğrultusunda; metinden çıkarılmış ve takip eden maddelerin teselsül ettirilmesi oy birliği ile kabul edilmiştir.

Teklifin uygulanacak içtüzük başlıklı 7 nci maddesi 6 ncı madde olarak oy birliği ile kabul edilmiştir.

Geçici 1 inci Madde üzerindeki görüşmelerde verilen bir önergenin kabulü ile maddenin birinci fıkrası metinden çıkarılmış, madde bu değişiklikle beraber oy birliği ile kabul edilmiştir.

Komisyonumuza sunulan bir başka önergenin oy birliği ile kabulü  sonucu Komisyonun ismi "Avrupa Birliği Uyum Komisyonu" olarak değiştirilmiştir. Bu ismin Komisyonun kuruluş amacına daha uygun olduğu belirtilmiştir.

Teklifin yürürlük ve yürütmeyi düzenleyen 8 ve 9 uncu maddeleri  7 ve  8 inci maddeler olarak oy birliği ile kabul edilmiştir.

Komisyonumuza redaksiyon yetkisi verilmesi ve tümü oya sunulmuş ve oy birliği ile kabul edilmiştir.

Raporumuz Genel Kurulun onayına sunulmak üzere Yüksek Başkanlığa saygı ile arz olunur.

 

 

Başkan

Başkanvekili

Sözcü

 

Burhan Kuzu

Atilla Koç

Mehmet Ali Bulut

 

İstanbul

Aydın

Kahramanmaraş

 

Kâtip

Üye

Üye

 

Ayhan Sefer Üstün

Uğur Aksöz

Hüsrev Kutlu

 

Sakarya

Adana

Adıyaman

 

Üye

Üye

Üye

 

 İbrahim Hakkı Aşkar

Halil Ünlütepe

Oya Araslı

 

Afyon

Afyon

Ankara

 

Üye

Üye

Üye

 

Haluk İpek

Atila Emek

Tuncay Ercenk

 

Ankara

Antalya

Antalya

 

Üye

Üye

Üye

 

Mehmet Salih Erdoğan

Metin Kaşıkoğlu

Mustafa Nuri Akbulut

 

Denizli

Düzce

Erzurum

 

Üye

Üye

Üye

 

Nimet Çubukçu

Yılmaz Kaya

Musa Sıvacıoğlu

 

İstanbul

İzmir

Kastamonu

 

Üye

Üye

Üye

 

Atilla Kart

Süleyman Sarıbaş

Mehmet Kurt

 

Konya

Malatya

Samsun

 

Üye

 

Üye

 

İlyas Sezai Önder

 

Ahmet Çağlayan

 

Samsun

 

Uşak


ADALET VE KALKINMA PARTİSİ GRUP BAŞKANVEKİLLERİ ANKARA MİLLETVEKİLİ SALİH KAPUSUZ, ORDU MİLLETVEKİLİ EYÜP FATSA İLE BURSA MİLLETVEKİLİ FARUK ÇELİK VE 26 MİLLETVEKİLİNİN

TEKLİFİ

AVRUPA BİRLİĞİ İLE İLİŞKİLER KOMİSYONU

KANUNU TEKLİFİ

Amaç ve kapsam

MADDE 1. - Bu Kanunun amacı; Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne katılım sürecine ilişkin gelişmeleri izlemek ve müzakere etmek, Avrupa Birliğindeki gelişmeleri takip etmek ve bu gelişmeler konusunda Türkiye Büyük Millet Meclisini bilgilendirmek ve Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulan Ulusal Program kapsamındaki kanun tasarı ve teklifleri ile kanun hükmünde kararnamelerin Avrupa Birliği mevzuatına uygunluğu konusunda görüş bildirmek üzere, Türkiye Büyük Millet Meclisinde bir Avrupa Birliği ile İlişkiler Komisyonunun kuruluş, görev, yetki, çalışma usul ve esaslarını düzenlemektir.

Komisyonun kuruluşu

MADDE 2. - Üye sayısı Danışma Kurulunun Teklifi üzerine Genel Kurulca belirlenecek Avrupa Birliği ile İlişkiler Komisyonunda; siyasi parti grupları ile bağımsızlar Meclisteki sayılarının- boş üyelikler hariç- üye tamsayısına nispet edilmesi ile bulunacak yüzde oranına uygun olarak temsil edilirler. Siyasî parti grupları, Türkiye-Avrupa Birliği Karma Parlamento Komisyonu üyelikleri için adaylarını Avrupa Birliği ile İlişkiler Komisyonu üyeleri arasından bildirir.

Bu Komisyon üyelikleri için, bir yasama döneminde iki seçim yapılır. İlk seçilenlerin görev süresi iki, ikinci devre için seçilenlerin görev süresi üç yasama yılıdır.

Komisyon, bir başkan, bir başkanvekili, bir sözcü ve bir kâtip seçer. Bu seçim, üye tamsayısının salt çoğunluğuyla toplanan Komisyonun, toplantıya katılanlarının salt çoğunluğunun gizli oyuyla yapılır.

 

 

 

 

 

Komisyonun görevleri

MADDE 3.- Avrupa Birliği ile İlişkiler Komisyonunun görevleri şunlardır :

a) Türkiye  Büyük Millet Meclisi Başkanlığına sunulan ve Başkanlıkça Ulusal Program kapsamında değerlendirilerek Komisyona havale edilen Kanun Tasarı ve Teklifleri ile Kanun Hükmünde Kararnamelerin Avrupa Birliği Mevzuatına uygunluğu konusunda görüş bildirmek,

b) Avrupa Birliği ile ilgili faaliyet gösteren tüm kurum ve kuruluşların, Türkiye’nin Avrupa Birliğine katılımı sürecindeki faaliyetlerini izlemek,

c) Katılım müzakereleri sürecinde Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti adına katılanları dinlemek ve bu konudaki raporlarını görüşmek,

d) Her yasama yılının sonunda Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne katılım sürecindeki gelişmelere ve Komisyonun o yılki faaliyetlerine ilişkin bir değerlendirme raporu hazırlamak ve bunu Türkiye Büyük Millet Meclisinin ve hükümetin bilgisine sunmak,

e) Türkiye’nin Avrupa Birliğine katılım sürecine ilişkin Türk Hükümeti ve Avrupa Birliği kurumlarınca hazırlanan raporları görüşmek,

f) Avrupa Birliğindeki gelişmeleri takip etmek, gerektiğinde yurt dışında incelemelerde bulunmak ve bu gelişmeler konusunda Türkiye Büyük Millet Meclisini bilgilendirmek,

g) Avrupa Birliği kurumları ile diğer üye ve aday ülke eş parlamentoları ve Avrupa Birliği komisyonlarıyla ilişkileri yürütmek,

h) Avrupa Birliğine katılım konusunda Türkiye Büyük Millet Meclisinin çalışmalarına ilişkin gerekli bilgi ve dokümanları temin etmek,

ı) Avrupa Birliğine katılım konusunda kamuoyu oluşturacak her türlü faaliyette bulunmak.

Komisyonun yetkileri

MADDE 4. - Avrupa Birliği ile İlişkiler Komisyonu, genel olarak Avrupa Birliğine katılım süreci veya müzakereler hakkında Bakanları ve diğer Hükümet temsilcilerini çağırıp bilgi almak yetkisine sahiptir.

Komisyon ayrıca, görevleri ile ilgili olarak, Bakanlıklardan, Genel ve Katma Bütçeli Dairelerden, mahallî idarelerden, üniversitelerden ve diğer kamu kurum ve kuruluşları ile özel kuruluşlardan bilgi istemek ve ilgililerini çağırıp bilgi almak yetkilerine sahiptir.

Komisyon gerekli gördüğünde uygun bulacağı uzmanların bilgilerine başvurabilir ve  Ankara dışında ve yurtdışında da çalışabilir.

Komisyonun çalışma usul ve esasları

MADDE 5. - Avrupa Birliği ile İlişkiler Komisyonu üye tamsayısının en az üçte biri ile toplanır ve toplantıya katılanların salt çoğunluğu ile karar verir; ancak karar yeter sayısı hiçbir şekilde üye tamsayısının dörtte birinin bir fazlasından az olamaz.

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına sunulan ve Başkanlıkça Ulusal Program kapsamında değerlendirilen Kanun tasarı ve teklifleri ile kanun hükmünde kararnameler, Başkanlık tarafından tali olarak Avrupa Birliği ile İlişkiler Komisyonuna havale edilir. Komisyon, kendisine havale edilen işler hakkında Avrupa Birliği mevzuatına uygunluğu konusunda görüşünü bildirir. Tasarılar ve Kanun hükmünde kararnameler Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına sunulurken, Avrupa Birliği Mevzuatına uygunluk incelemesini içeren görüş de eklenmek zorundadır. Komisyon ayrıca, kendisine havale edilen tekliflerin Avrupa Birliği mevzuatına uygunluğu konusunda Avrupa Birliği Genel Sekreterliğinden görüş isteyebilir.

Komisyon yıllık faaliyet ve değerlendirme raporunu Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına sunar. Bu rapor, Danışma Kurulunun görüş ve önerisi ile Genel Kurul gündemine alınabilir ve okunmak suretiyle veya üzerinde görüşme açılarak bilgi edinilir.

Komisyon raporu, Başbakanlık ve ilgili bakanlıklara da Başkanlıkça gönderilir.

Komisyon çalışmaları ile ilgili olarak, yurt içi ve yurt dışı görevlendirmelere ait giderler,  Komisyonun kararı ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanının onayı ile 6245 sayılı Harcırah Kanunu hükümlerine göre Türkiye Büyük Millet Meclisi Bütçesinden karşılanır.

Yabancı dil şartı

MADDE 6. - Avrupa Birliği ile İlişkiler Komisyonu üyelerinin İngilizce veya Fransızca’yı anlama, konuşma ve yazma düzeylerinde iyi bilmeleri gereklidir. Bir milletvekilinin Komisyona aday olmadan önce, bu fıkrada yazılı dillerden birini iyi bildiklerini kanıtlayıcı bilgi ve belgeleri mensubu oldukları siyasî parti grubu yönetimine vermeleri gerekmektedir. Siyasî parti grupları bu bilgi ve belgeleri inceleyip araştırdıktan sonra hasıl olacak kanaatlerini, belgeleri ile birlikte ve her aday için ayrı bir yazı ile Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bildirirler. Ancak bu bilgi ve belgeler üzerinde Başkanlıkça inceleme yapılmadan ve aranan yabancı dil bilgisinin mevcudiyeti tespit edilmeden milletvekilleri Avrupa Birliği ile İlişkiler Komisyonuna seçilemezler. Dil bilgisi yeterli görülmeyen adayların yerine yenilerinin gösterilmesi ilgili siyasî parti grubundan istenir.

Uygulanacak İçtüzük

MADDE 7. - Avrupa Birliği ile İlişkiler Komisyonu çalışmalarında, bu Kanunda açıklık olmayan hallerde Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü hükümleri uygulanır.

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanının, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü gereğince komisyonlar üzerinde haiz olduğu denetleme yetkisi bu Komisyon için de geçerlidir.

GEÇİCİ MADDE 1. - Türkiye Büyük Millet Meclisi 22 nci yasama döneminde Türkiye-Avrupa Birliği Karma Parlamento Komisyonu üyelikleri için seçilen ve halen bu komisyondaki görevlerine devam eden milletvekilleri, kurulan Avrupa Birliği ile İlişkiler Komisyonunun doğrudan üyeleridir. Komisyonun diğer üyelikleri için ise; siyasî parti grupları ile bağımsızların Meclisteki sayılarının -boş üyelikler hariç- üye tamsayısına nispet edilmesi ile bulunacak yüzde oranına uygun olarak seçim yapılır.

Avrupa Birliği ile İlişkiler Komisyonunun 22 nci dönemde ikinci devre için yapılacak üye seçimleri diğer komisyonlarla birlikte yapılır.

Yürürlük

MADDE 8. - Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 9. - Bu Kanun hükümlerini Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı ile Bakanlar Kurulu yürütür.

 

ANAYASA KOMİSYONUNUN KABUL

ETTİĞİ METİN

 

 

 

 

AVRUPA BİRLİĞİ İLE İLİŞKİLER KOMİSYONU

KANUNU TEKLİFİ

Amaç ve kapsam

MADDE 1. - Bu Kanunun amacı; Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne katılım sürecine ilişkin gelişmeleri izlemek ve müzakere etmek, Avrupa Birliğindeki gelişmeleri takip etmek ve bu gelişmeler konusunda Türkiye Büyük Millet Meclisi'ni bilgilendirmek ve  istenildiğinde Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulan kanun tasarı ve teklifleri ile kanun hükmünde kararnamelerin Avrupa Birliği Mevzuatına uygunluğunu inceleyerek İhtisas Komisyonlarına görüş sunmak üzere, Türkiye Büyük Millet Meclisinde, Avrupa Birliği Uyum Komisyonunun kuruluş, görev, yetki, çalışma usul ve esaslarını düzenlemektir.

Komisyonun kuruluşu

MADDE 2. - Üye sayısı Danışma Kurulunun teklifi üzerine Genel Kurulca belirlenecek Avrupa Birliği Uyum  Komisyonunda; siyasi parti grupları ile bağımsızlar Meclisteki sayılarının- boş üyelikler hariç- üye tamsayısına nispet edilmesi ile bulunacak yüzde oranına uygun olarak temsil edilirler. Siyasi parti grupları, Türkiye-Avrupa Birliği Karma Parlamento Komisyonu üyelikleri için adaylarını Avrupa Birliği Uyum Komisyonu üyeleri arasından bildirir.

Avrupa Birliği Uyum Komisyonu üyeleri belirlenirken İngilizce veya Fransızcayı anlama, konuşma ve yazma düzeylerinde iyi bilen, Avrupa Birliği Hukuku alanında uzman milletvekillerine öncelik tanınır.

Bu Komisyon üyelikleri için, bir yasama döneminde iki seçim yapılır. İlk seçilenlerin görev süresi iki, ikinci devre için seçilenlerin görev süresi üç yasama yılıdır.

Komisyon, bir başkan, bir başkanvekili, bir sözcü ve bir katip seçer. Bu seçim, üye tamsayısının salt çoğunluğuyla toplanan Komisyonun, toplantıya katılanlarının salt çoğunluğunun gizli oyuyla yapılır.

Komisyonun görevleri

MADDE 3.- Avrupa Birliği Uyum Komisyonunun görevleri şunlardır;

a) İstenildiğinde Türkiye  Büyük Millet Meclisi Başkanlığına sunulan kanun tasarı ve teklifleri ile kanun hükmünde kararnamelerin Avrupa Birliği Mevzuatına uygunluğunu inceleyerek İhtisas Komisyonlarına görüş sunmak,

b) Türkiye'nin Avrupa Birliğine katılım sürecine ilişkin gelişmeleri izlemek ve müzakere etmek,

c) Her yasama yılının sonunda Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne katılım sürecindeki gelişmelere ve Komisyonun o yılki faaliyetlerine ilişkin bir değerlendirme raporu hazırlamak ve bunu Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin ve hükümetin bilgisine sunmak,

d) Avrupa Birliğindeki gelişmeleri takip etmek, gerektiğinde yurt dışında incelemelerde bulunmak ve bu gelişmeler konusunda Türkiye Büyük Millet Meclisi'ni bilgilendirmek,

e) Avrupa Birliği kurumları ile diğer üye ve aday ülke eş parlamentoları ve Avrupa Birliği komisyonlarıyla ilişkileri yürütmek,

f) Avrupa Birliği'ne katılım konusunda Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin çalışmalarına ilişkin gerekli bilgi ve dokümanları temin etmek,

g) Avrupa Birliği'ne katılım konusunda kamuyu bilgilendirici  etkinlikler yapmak.

 

 

 

 

 

Komisyonun yetkileri

MADDE 4.-  Komisyon, görevleri ile ilgili olarak, Bakanlıklardan, Genel ve Katma Bütçeli Dairelerden, mahalli idarelerden, üniversitelerden ve diğer kamu kurum ve kuruluşları ile özel kuruluşlardan bilgi istemek ve ilgililerini çağırıp bilgi almak yetkilerine  sahiptir.

Komisyon gerekli gördüğünde uygun bulacağı uzmanların bilgilerine başvurabilir. Ankara dışında ve yurtdışında da çalışabilir.

 

 

 

 

 

Komisyonun çalışma usul ve esasları

MADDE 5.- Avrupa Birliği Uyum Komisyonu üye tamsayısının en az üçte biri ile toplanır ve toplantıya katılanların salt çoğunluğu ile karar verir; ancak karar yeter sayısı hiçbir şekilde üye tamsayısının dörtte birinin bir fazlasından az olamaz.

Komisyon, Avrupa Birliği Mevzuatına uygunluk yönünde  Avrupa Birliği Genel Sekreterliğinden görüş isteyebilir.

Komisyon yıllık faaliyet ve değerlendirme raporunu Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına sunar. Bu rapor, Danışma Kurulunun görüş ve önerisi ile Genel Kurul gündemine alınabilir ve okunmak suretiyle veya üzerinde görüşme açılarak bilgi edinilir.

Komisyon raporu, Başbakanlık ve ilgili bakanlıklara  Başkanlıkça gönderilir.

Komisyon çalışmaları ile ilgili olarak, yurt içi ve yurt  dışı görevlendirmelere ait giderler,  Komisyonun kararı ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanının onayı ile 6245 sayılı Harcırah Kanunu hükümlerine göre Türkiye Büyük Millet Meclisi Bütçesinden karşılanır.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Uygulanacak İçtüzük

MADDE 6.-  Avrupa Birliği Uyum Komisyonu çalışmalarında, bu Kanunda açıklık olmayan hallerde Türkiye  Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü hükümleri uygulanır.

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanının, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü gereğince komisyonlar üzerinde haiz olduğu denetleme yetkisi bu Komisyon için de geçerlidir.

GEÇİCİ MADDE 1. - Avrupa Birliği Uyum Komisyonunun 22 nci dönemde ikinci devre için yapılacak üye seçimleri diğer komisyonlarla birlikte yapılır.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Yürürlük

MADDE 7. - Teklifin 8 inci maddesi 7 nci madde olarak Komisyonumuzca kabul edilmiştir.

Yürütme

MADDE 8. - Teklifin 9 uncu maddesi 8 inci madde olarak Komisyonumuzca kabul edilmiştir.