KADIN ERKEK FIRSAT EŞİTLİĞİ KOMİSYONU

KOMİSYON HAKKINDA GENEL BİLGİLER

2000’li yılların başından itibaren Türkiye başta Anayasası olmak üzere tüm mevzuatında, kadın-erkek eşitliğini garanti altına almak ve hiçbir alanda kadına karşı ayrımcılık yapılmamasını sağlamak üzere  düzenlemeler yapmıştır. Türkiye'de kadın-erkek eşitliği ilkesi, Anayasanın 2001 yılında yapılan 41 inci maddesi, 2004 yılında yapılan 90. madde, 2004 ve 2010 yıllarında yapılan 10. maddedeki değişikliklerle güçlendirilmiştir. Anayasanın 10. maddesine 2004 yılında yapılan değişiklikle “Kadınlar ve erkekler eşit haklara sahiptir. Devlet bu eşitliğin yaşama geçmesini sağlamakla yükümlüdür.” hükmüne, 2010 yılında yapılan değişiklikle “Bu maksatla alınacak tedbirler eşitlik ilkesine aykırı olarak yorumlanamaz.” hükmü eklenmiştir. Devrim niteliğinde olan bu değişiklik ile Türkiye, Anayasasında bu tür bir hükme yer veren az sayıda ülkeden biri olmuştur. Bu bağlamda toplumsal cinsiyet eşitliği konusunda devletimizin önemli adımlarından birisi de kadın haklarının ulusal mekanizmanın STK’larla ve devlet (hükümet) ayağının yanında eksik olan parlamento ayağının tamamlanması anlamını taşıyan adım TBMM’de Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu’nun 24 Mart 2009 tarihinde kurulması olmuştur.

Komisyon, kuruluşundan bugüne kadar kısa süre zarfında çok yoğun bir çalışma temposu içinde kadın erkek fırsat eşitliğine ilişkin uygulamaların incelenmesi, denetlenmesi, ulusal ve uluslararası gelişmelerin izlenmesinin yanı sıra hak ihlalleri ve kadına yönelik her türlü ayrımcılık, şiddet v.b. konularda ilgili başvuruları incelemekte ve gerekli görüldüğü hallerde de ilgili mercileri uyarmaktadır. Komisyon birden fazla yetki ile donatılmıştır. Şöyle ki, hem yasama yani kanun teklif ve tasarılarını inceleme yetkisine hem de vatandaş dilekçe ve şikayetleri alıp, ilgili kuruluşları uyarma yetkisine ve  toplumsal sorunları inceleme, toplumu bilgilendirme,  bilinçlendirme çalışmaları, ulusal ve uluslararası toplantı, panel, sempozyum yapma yetkisine de sahiptir.

Komisyon, TBMM çatısı altında görev yapan tüm yasama uzmanlarına yönelik  UNDP ile birlikte toplumsal cinsiyet eşitliğinin politikalara dahil edilmesi stratejisi  konulu eğitim çalışması ve hükümet ile STK’ları bir araya getirme toplantıları düzenlenmiş ve kadın STK’ların yasama sürecine nasıl katılabilecekleri konusunda eğitim çalışmaları yapmıştır. Ayrıca Komisyon, yürütücü kuruluş olduğu  “Türkiye’de Toplumsal Cinsiyet Eşitliğini Sağlamaya Yönelik Ortamın Desteklenmesi Projesi”ni ulusal  ve uluslararası kuruluşlarla  işbirliği halinde uygulamaya geçirmiştir.

Komisyon, kuruluşunun ikinci yılında,  toplumsal cinsiyet eşitliğinin politika oluşturma ve uygulamanın tüm aşamalarına dahil edilmesine yönelik ulusal ve uluslararası deneyimleri paylaşıldığı “Uluslararası Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Buluşma’sı toplantısını ilgili kuruluşlarla işbirliği içinde İstanbul’da gerçekleştirilmiştir.

Yerel, ulusal ve uluslararası kamu kurum kuruluşları, sivil toplum örgütü ve üniversitelerden çok sayıda temsilci  ve gruplar zaman zaman  Komisyonu  ziyaret edip, bilgi ve deneyim paylaşma isteklerini  ve  ortak çalışma arzularını dile getirmişlerdir. Örneğin
 Nisan 2011 tarihi içinde Komisyonumuzu ziyaret eden Arap dünyası ve Kuzey Afrika ülkelerinden akademisyen ve siyasetçilerden oluşan grup komisyonunun çalışmalarını kendi ülkelerinde uygulamak istediklerini belirtmişlerdir.

Komisyonumuz çok genç bir komisyon olmasına rağmen özellikle başta Birleşmiş Milletler kuruluşları olmak üzere pek çok uluslararası kuruluş tarafından ulusal ve uluslararası arenada rol modeli olarak gösterilmeye başlanmıştır. 

Komisyonun Misyon ve Vizyonu

Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu’nun misyonu; kadın haklarının korunması ve geliştirilmesi, kadın erkek eşitliğinin sağlanmasına yönelik olarak ülkemizde ve uluslararası alandaki gelişmeleri izlemek, bu gelişmeler konusunda Türkiye Büyük Millet Meclisi’ni bilgilendirmektir.
Komisyonun vizyonu ise; kadın erkek fırsat eşitliğine ilişkin sorunların gerek yasal düzeyde gerekse de uygulamada iyileştirilmesini sağlayarak etkili bir parlamenter denetim sağlamaktır.

Komisyonun Görev ve Yetkileri

TBMM Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu’nun görevleri 5840 sayılı Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu Kanununun 3 üncü maddesinde düzenlenmiştir. Komisyonun görevleri şunlardır:

Komisyonun Çalışma Yöntemi

Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu çalışmalarını 25/02/2009 tarihli ve 5840 sayılı Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu Kanunu ve TBMM İçtüzüğü hükümlerine göre yerine getirmektedir.
Komisyon kendisine yapılan başvurular üzerine olduğu gibi, herhangi bir başvuru olmaksızın da gerekli gördüğü konularda inceleme ve araştırma yapmaktadır. Ayrıca Komisyon üyeleri tarafından incelenmek üzere çeşitli konular gündeme getirilebilmektedir.
Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu üye tam sayısının en az üçte biri ile toplanır ve toplantıya katılanların salt çoğunluğu ile karar verir; ancak karar yeter sayısı hiçbir şekilde üye tam sayısının dörtte birinin bir fazlasından az olamaz.
Komisyon, yıllık faaliyet ve değerlendirme raporunu Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına sunar. Bu rapor, Danışma Kurulunun görüş ve önerisi ile Genel Kurul gündemine alınabilir ve üzerinde görüşme açılabilir. Komisyon raporu, Başbakanlık ve ilgili bakanlıklara Başkanlıkça gönderilir.
Komisyon, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığınca kendisine havale olunan başvurularla ilgili, başvuru sahibine, yapılan işlem ve başvurunun sonucu hakkında havale tarihinden itibaren en geç üç ay içinde bilgi verir.

Komisyonun Üye Sayısı ve Üyelikler

Komisyonun ne şekilde oluşacağı, 5840 sayılı Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu Kanunun 2 nci maddesinde düzenlenmiştir.
Komisyonun üye sayısı Danışma Kurulunun teklifi üzerine Genel Kurulca belirlenecek Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonunda; siyasi parti grupları ile bağımsızlar Meclisteki sayılarının -boş üyelikler hariç- üye tam sayısına nispet edilmesi ile bulunacak yüzde oranına uygun olarak temsil edilirler.
Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu üyeleri belirlenirken kadın milletvekilleri ile insan hakları konusunda uzman milletvekillerine öncelik tanınır.
Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu üyelikleri için, bir yasama döneminde iki seçim yapılır. Her iki devre için seçilenlerin görev süresi iki yıldır.

Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu siyasi parti gruplarının yüzde oranlarına göre bir başkan, iki başkanvekili, bir sözcü ve bir kâtip seçer. Bu seçim, üye tamsayısının salt çoğunluğuyla toplanan Komisyonun, toplantıya katılanlarının salt çoğunluğunun gizli oyuyla yapılır. 24. Dönem 1. Yasama yılında komisyonumuz 26 milletvekilinden oluşmaktadır. Bu milletvekillerinin 5’i erkek 21’i kadındır.
ANA SAYFA KOMİSYON HAKKINDA KOMİSYON ÜYELERİ YASAMA RAPORLAR MEVZUAT ULUSLARARASI BELGELER PROJELER DİLEKÇELER BAĞLANTILAR İLETİŞİM GALERİ ENGLISH