Komisyon Adı:İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu
Konu:İstanbul Milletvekili Mahmut Tanal Ve Arkadaşlarının, Sokağa Çıkma Yasakları Konusunda Alt Komisyon Kurulmasına İlişkin Önergelerinin Görüşmeleri
Dönemi:26
Yasama Yılı:1
Tarih:17/12/2015


İstanbul Milletvekili Mahmut Tanal ve arkadaşlarının, sokağa çıkma yasakları konusunda alt komisyon kurulmasına ilişkin önergelerinin görüşmeleri ORHAN MİROĞLU (Mardin) - Sayın Başkan, değerli arkadaşlar; hepinize saygılar sunuyorum.

     Tabii, aslında çok önemli bir konu. Önceki gün HDP grubundan Meclise... Tabii ki yani bu dönemde meydana gelen ihlaller vesaire bunların araştırılmasına kimsenin bir itirazı yok, şahsen benim bir itirazım yok ama tabii yani objektif olarak bir durum tespiti yapmak lazım. Şimdi, Diyarbakır'da sokağa çıkma sorunu var, Mardin'de var, birçok ilçede var, hâlâ devam ediyor.

     Şimdi, şeye bakmayalım... Ama muhalefet partilerinin mesela bu meseleye bakış açısı söz konusu olduğunda HDP'li bir vekil arkadaşımızın dün bir televizyon programında söylediği çok önemlidir, bunu sizinle paylaşmak istiyorum. "PKK, bu savaşı dağlardan şehirlere taşıdı." yani şeyi bu. Şahsen ben de bu fikirdeyim yani PKK'nin yıllardır dağlarda sürdürdüğü savaşı şehirlere taşıması söz konusu. Bu inkâr edilecek bir şey değil ama hem Mecliste hem şu anda Komisyonda görebildiğim kadarıyla biz kendimizi devleti işte bir terör örgütüyle özdeşleştirmeme gibi, çok doğal, hakikaten çok doğal anlayışla bu fotoğrafın bu tarafını görmekten alıkoyuyoruz, böyle bir şey olamaz yani. Şimdi, siz ihtimal olarak devlet güvenlik güçlerinin araçlarından ihlallerin doğabileceğini söylüyorsunuz ama sokakta infaz edilen insanlar hiç aklınıza gelmiyor, 25 bin nüfuslu Dargeçit gibi bir ilçede şu anda 100 silahlı militanın, dağdan inmiş militanın -25 bin nüfuslu bir ilçe burası- yaratabileceği vahameti, ihlalleri hiç hatırlamıyorsunuz ama o insanları etkisiz hâle getirmek ve âdeta esir alınmış bir halkı kurtarmak için güvenlik güçlerinin verdiği mücadeleden doğabilecek ihlallerle kendinizi çok meşgul hissediyorsunuz. Kaldı ki 1948 insan hakları mücadelesi tarihine atıfta bulundu Değerli Ayhan Bilgen, o tarihten bu yana insan hakları mücadelesinden o kadar muazzam değişimler yaşandı ki şimdi, bunu buralarda tabii konuşmanın sırası değil ama sadece şu kadarını söyleyeyim. Devlet dışı organizasyonların yaptığı ihlalleri -yani bunun içerisinde terör örgütleri var ve başka gruplar var- hatırlamadan dünyanın hiçbir yerinde insan hakları alanında bir mücadele yürütülemez. Yani PKK bir terör örgütüdür ama biz bir devletiz, insan haklarını doğu, güneydoğuda bilhassa meydana gelen ihlalleri araştıracaksak PKK'nin otuz yıldır, otuz beş yıldır işlediği ihlalleri devletiz ya bunu görmezlikten geleceğiz ve diyeceğiz ki: Biz bir insan hakları araştırması yapıyoruz, bu mümkün değil. Kaldı ki çok basit bir şey yani PYD'nin Suriye'de Rojova bölgesinde yaptığı ihllalleri araştıran örgütün de adı Uluslararası Af Örgütü'dür, bu rapor yeni yayımlandı biliyorsunuz. Demek ki böyle bir kaide, usul yok, terör örgütleri de evet iç çatışma yaşayan ülkelerde muazzam insan hakları ihlallerine yol açarlar ve bu ihlallerin araştırılması hem devletlerin hem de insan hakları mücadelesi içerisinde olan grupların, kurumların görevidir. Dolayısıyla doğu, güneydoğudaki tabloya bu netlikle bakmazsak HDP'li arkadaşlarımızla CHP'li arkadaşlarımızın aynı mantık çerçevesinde bize sundukları; hem Meclise sundukları hem burada sundukları teklifleri, önergeleri anlamada zorlanırız. Devlet kurmuş bir partinin bugün, devletin hükümranlığı söz konusu olduğunda bu kadar ikircikli ve bu kadar gerçeği görmezlikten gelmesini de ben anlayamıyorum şahsen.

     Yine, Sayın Altan'ın söylediği şey şu: "Hükümranlık alanına devletin girdiğiniz zaman devlet buna müdahale eder." Ama maalesef hem Mecliste hem bu Komisyonda hiçbir CHP'li arkadaşımız devletin bu hakkını savunmuyor ama ihtimaldir ki "Orada görev yapan güvenlik güçlerinin araçlarından ihlallere yol açabilir." diyor bu arkadaşlarımız. Bu tespit, çok sorunlu bir tespit, sadece insan hakları mücadelesi bakımından değil ama Cumhuriyet Halk Partisinin tarihî misyonu, devlet kurucu misyonu açısından da çok sorunlu bir tespittir, tutanaklara aynen geçmesini istiyorum.

     BAŞKAN - Evet, buyurun.

     AYHAN BİLGEN (Kars) - Yani eğer benim söylediklerimle ilgiliyse ben örgütler ihlal yapmaz falan gibi bir şey demedim yani çok net biçimde muhatapla ilgili bir tariften bahsediyorum.

     ORHAN MİROĞLU (Mardin) - "Devlet ve vatandaş arasında" dediniz ama bugün sadece devletle vatandaş arasında değil.

     AYHAN BİLGEN (Kars) - Yani insan haklarının bir çerçevesi var...

     ORHAN MİROĞLU (Mardin) - Hayır, öyle dediniz, ben doğru anladım sizi.