Konu:Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi münasebetiyle
Yasama Yılı:4
Birleşim:4
Tarih:13/10/2020


Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi münasebetiyle
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ

PLAN VE BÜTÇE KOMİSYONU SÖZCÜSÜ İBRAHİM AYDIN (Antalya) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; öncelikle hepinizi sevgi ve saygıyla selamlıyorum.

Gelen sorulardan bu kanun teklifimizle ilgili olarak yalnızca Mahmut Tanal Milletvekilimin 12'nci maddeyle ilgili sorusu var: Yani "2020 yılı için öngörülen net borç kullanım tutarı -miktar olarak- ne kadar artırılmaktadır? Öngörülen net borç kullanım tutarının artırılmasının sebepleri nelerdir?" diye sormuştu. 2020 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu'nda belirtilen net borçlanma limiti 140,1 milyar TL'dir. Bu limitin yıl içinde Bakan tarafından yüzde 5 oranında -yani 2020 yılı için 147,1 milyar TL- ilave yüzde 5'lik bir tutarın ise Cumhurbaşkanı kararıyla artırabilmesi -yani 2020 yılı için 154,1 milyar TL- 4749 sayılı Kanun çerçevesinde hüküm altına alınmıştır.

MAHMUT TANAL (İstanbul) - Toplam ne kadar yani?

PLAN VE BÜTÇE KOMİSYONU SÖZCÜSÜ İBRAHİM AYDIN (Antalya) - Kanun teklifinin yasalaşması hâlinde söz konusu limit 2 kat artırılacaktır.

MAHMUT TANAL (İstanbul) - Ne kadar yani?

PLAN VE BÜTÇE KOMİSYONU SÖZCÜSÜ İBRAHİM AYDIN (Antalya) - Bütün dünyada hükûmetlerin sıra dışı önlemlere başvurmasına sebep olan Covid-19 pandemisinin...

MAHMUT TANAL (İstanbul) - Sebebini sormadım ben. Ne kadar olduğunu sordum.

PLAN VE BÜTÇE KOMİSYONU SÖZCÜSÜ İBRAHİM AYDIN (Antalya) - ...sosyal ve ekonomik etkilerini azaltmak amacıyla 2020 yılında yatırım, istihdam ve büyümeyi desteklemek için geçici olarak alınan ekonomik tedbirlerin mali etkileri nedeniyle ve ileride yine pandemi sebebiyle yaşanabilecek muhtemel risklerin bertaraf edilebilmesini teminen Hazine rezervlerinin yüksek tutulması amacıyla sene başında bütçe kanunuyla Hazine ve Maliye Bakanlığına verilen net borçlanma limitinin üzerinde bir borçlanmanın yapılmasına ihtiyaç duyulmuştur.

Bu kapsamda, kanun teklifiyle, pandeminin etkilerini azaltmaya yönelik olarak yatırım, istihdam ve büyümeyi desteklemek amaçlı mevcut tedbirler ve ileride ihtiyaç duyulması hâlinde uygulamaya alacağımız programların yaratacağı ilave finansman ihtiyacının karşılanması amacıyla bir yasal düzenleme getirilmektedir. Böylece, pandeminin yarattığı belirsizliklere karşılık Hazine nakit rezerv düzeyinin yüksek tutulmasını sağlayarak bugüne kadar vatandaşlara yönelik yapılan yardımların devamlılığının korunması amaçlanmaktadır.

Muhafazakâr bir likidite yönetimi yaklaşımıyla, acil finansman ihtiyacı yaratabilecek beklenmedik gelişmelere de hazırlıklı duruşun sağlanabilmesine devam edilecektir. Bununla birlikte, söz konusu limit artışı üst sınıra ilişkin bir düzenleme olup limit artışı gerçekleştirildikten sonra bu limitin tamamının kullanılacağı anlamına gelmemektedir. Ekonomik büyümede haziran ayından itibaren sağlanan V tipi hızlı toparlanma vasıtasıyla eylül ayı başından itibaren aylık borçlanma miktarları azalmaya başlamış olup bu trendin yıl sonuna kadar devam etmesi öngörülmektedir.

MAHMUT TANAL (İstanbul) - Peki, kamu borcu ne kadar? Sorumun bir tanesi buydu, bunu söylemediniz. İki: 2002'deki kamu borcu ne kadardı? Bunu da söylemediniz.

RAMAZAN CAN (Kırıkkale) - Ya, söyledi ya! Tanal, anlamıyorsun sen ya!

MAHMUT TANAL (İstanbul) - Yani daha nasıl soru sorayım Başkanım!

RAMAZAN CAN (Kırıkkale) - Daha nasıl cevap versin ya!

MAHMUT TANAL (İstanbul) - Cevap vermedi ki! Yani ne kadar şu anda borç?

BAŞKAN - Sayın Tanal, devam ediyor Komisyon, sorunuza cevap verecek herhâlde.

PLAN VE BÜTÇE KOMİSYONU SÖZCÜSÜ İBRAHİM AYDIN (Antalya) - Sayın milletvekilleri, 2000 yılında AB tanımlı kamu borç stokunun millî gelire oranı yüzde 71,5'tu. 2020 yılında AB tanımlı kamu borç stokunun millî gelire oranı yüzde 39,4'tür.

MAHMUT TANAL (İstanbul) - AB'yi vesaireyi bırak, bana de ki: "Şu kadar borç var, kamu borcu." Rakam söyle arkadaş.

TURAN AYDOĞAN (İstanbul) - "Meclisin bilgisi yok." diyebilirsiniz, "Meclisin bilgisi yok."

PLAN VE BÜTÇE KOMİSYONU SÖZCÜSÜ İBRAHİM AYDIN (Antalya) - 2002 yılından 2020 yılına, kamu borç stokunun millî gelire oranı yarı yarıya azalarak yüzde 71,5'tan yüzde 39,4'e düşmüştür. Bunu, Hükûmetimizin bu dönemde yürüttüğü başarılı millî politika bize sağlamıştır.

MAHMUT TANAL (İstanbul) - Başkanım, arkadaşımız kendisi anlatamadı. Vallahi anlatamadı! Ben net diyorum: 2002'de kamu borcu ne kadardı? 10 lira mı, 15 lira mı? Bana böyle telaffuz et.

İki: 2020'de kamu borcu ne kadar? 20 lira mı, 30 lira mı? Böyle söylesene kardeşim!

RAMAZAN CAN (Kırıkkale) - Ya ne güzel söylüyor, anlamıyor musun?

PLAN VE BÜTÇE KOMİSYONU SÖZCÜSÜ İBRAHİM AYDIN (Antalya) - Sayın Tanal, biz size yarın, önümüzdeki hafta içinde yazılı olarak verelim.

MAHMUT TANAL (İstanbul) - Yazılı değil kardeşim ya! Öğrenmek istiyorum; 2002'de kamu borcu 10 lira, 2020'de kamu borcu 20 liradır deyin.

PLAN VE BÜTÇE KOMİSYONU SÖZCÜSÜ İBRAHİM AYDIN (Antalya) - Sayın Başkanım, böyle bir usul yok.

BAŞKAN - Sayın Mahmut Tanal'ın bazı merak ettiği soruları var Komisyona yöneltiyor, bunda bir sıkıntı yok.

PLAN VE BÜTÇE KOMİSYONU SÖZCÜSÜ İBRAHİM AYDIN (Antalya) - Hatiplerimizin, milletvekillerimizin konuşmaları sırasında "Performans esaslı program bütçe sistemine hangi gerekçeyle geçilmektedir? 5018 sayılı Kanun'la kurulan bütçe sistemi neden değiştirilmektedir?" diye soruları olmuştu. 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu'yla kurulan performans esaslı bütçe sistemi sonuç odaklı bir kamu mali yönetiminin uygulanabilmesini sağlayan, aynı zamanda mali saydamlığı ve hesap verilebilirliği güçlendiren bir bütçe sistemidir. Bu sistemin uygulanmasıyla birlikte, kamu idarelerinde orta ve uzun vadeli planlama anlayışının geliştirilmesi, performans yönetim kültürünün oluşturulması ve bu alanda kurumsal kapasitenin geliştirilmesi sağlanmıştır. Ancak performans esaslı bütçe sisteminde üst politika belgelerinde belirtilen amaç ve hedefler ile analitik bütçe sınıflandırmasına göre hazırlanan bütçeler arasında yeteri düzeyde ilişki kurulamadığı, stratejik planlar ve performans programları yoluyla üretilen performans bilgisinin bütçeleme ve karar alma süreçlerine dâhil edilmediği görülmüştür.

Bu nedenle, performans esaslı bütçeleme sisteminden elde edilen kazanımlardan ve uluslararası iyi uygulama örneklerinden de faydalanarak performans bilgileri ile bütçede tahsis edilen kaynaklar arasında bağ kuran performans esaslı program bütçe reformunun hayata geçirilmesine karar verilmiştir. Program bütçe, harcamaların program sınıflandırılmasına göre tasnif edildiği, harcama önceliğini geliştirme konusunda karar alıcılara kamu hizmet sunumu performansına ilişkin bilgilerin sağlandığı ve bu bilgilerin kaynak tahsisi sürecinde sistematik olarak kullanıldığı bir bütçeleme sistemidir.

Performans esaslı program bütçeyle, toplumun ihtiyaç ve beklentilerinin daha etkin bir şekilde bütçede yer alması; kamu kaynakları ile kamu hizmetleri arasında bağ kurulmasına ve harcama önceliğinin geliştirilmesine imkân verilmesi; bütçenin girdilerinden ziyade çıktı ve sonuç odaklı bir yaklaşımla hazırlanması, uygulanması, izlenmesi ve değerlendirilmesi; bütçenin daha sade, anlaşılır ve değerlendirilebilir bir yapıya kavuşturulması; harcama önceliği geliştirmek suretiyle mali disiplinin desteklenmesi; üretilen performans bilgilerinin karar alma süreçlerini destekleyecek şekilde bütçe süreçlerine dâhil edilmesi; üst politika belgeleri ile bütçe arasındaki hedef-amaç ilişkisi ile dil ve kavram birliğinin güçlendirilmesi;

MAHMUT TANAL (İstanbul) - Başkanım ben böyle bir soru sormadım ki! Zaman harcıyor.

PLAN VE BÜTÇE KOMİSYONU SÖZCÜSÜ İBRAHİM AYDIN (Antalya) - Kamu hizmetlerinin diğer kamu hizmetleriyle bağlantısını ortaya koyması nedeniyle kamu hizmet sunumu ve idari yapının etkisinin arttırılması...

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

MAHMUT TANAL (İstanbul) - 2002'de kamu borcu ne kadar? 2020'de kamu borcu ne kadar? 2020 de burada Hazine ne kadar borçlanmış, 3 tane soru. Bunların benim sorumla ilgisi yok ki! Kimse böyle bir soru da sormadı! Elinize getirdiler tutuşturdular kâğıdı; okuyorsunuz. Hoş değil ki bu!

BAŞKAN - Buyurun.

PLAN VE BÜTÇE KOMİSYONU SÖZCÜSÜ İBRAHİM AYDIN (Antalya) - ...gibi kamu mali yönetimini güçlendiren önemli kazanımlar sağlanacaktır.

Geliştirilen performans esaslı program bütçe sistemi, gelişmiş ülkelerde uygulanan ileri bütçe sistemlerinin gerek içerik gerekse teknolojik altyapısı bakımından bütün unsurlarını içermektedir; kamu hizmetlerini ve vatandaşlarımızın beklentilerini merkeze alan yapısıyla ülkemiz ihtiyaçlarına uygun özgün bir bütçe sistemidir. (AK PARTİ sıralarından alkışlar)