Konu:2020 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanun Teklifi ile 2018 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Teklifinin 1'inci Tur görüşmeleri münasebetiyle
Yasama Yılı:3
Birleşim:29
Tarih:10/12/2019


2020 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanun Teklifi ile 2018 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Teklifinin 1'inci Tur görüşmeleri münasebetiyle
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ

AK PARTİ GRUBU ADINA MUHAMMED FATİH TOPRAK (Adıyaman) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı bütçesi üzerine AK PARTİ'nin görüşlerini arz etmek üzere söz almış bulunmaktayım. Yüce heyetinizi ve aziz Türk milletini saygıyla selamlıyorum.

TİKA, başta Türk Cumhuriyetleri olmak üzere, ülkemizin tarihî ve kültürel bağlarla sıkı sıkıya bağlı olduğu komşu ve dost ülkelerle güçlü bir iş birliği geliştirmek üzere 1992 yılında kurulmuş, süreç içerisinde çeşitli mevzuat değişiklikleriyle güncellenen kurum yapısı 15 Temmuz 2018 tarihli ve 30479 sayılı Resmî Gazete'deki 4 No.lu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'yle son hâlini almıştır.

2002 yılında Orta Asya, Kafkaslar, Balkanlar'da bulunan ofislerinin sayısı 12, gerçekleştirdiği yıllık ortalama proje sayısı 500, faaliyet gösterdiği toplam ülke sayısı 28 olan TİKA'nın, Sayın Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan'ın ve hükûmetlerimizin dünya vizyonu, uluslararası alanda gerçekleştirdiği büyük atılıma bağlı olarak gelişen teşkilat yapısı, görevleri, genişleyen faaliyet coğrafyası, insan kaynakları ve bütçe imkânlarındaki artışla birlikte, 2019 yılına gelindiğinde faaliyetleri 5 kıtaya ulaşmış, ofis sayısı 60 ülkede 62'ye, yıllık ortalama proje sayısı 2 bine çıkmış, proje yoluyla erişim sağlanan toplam ülke sayısı 170'i aşmıştır. TİKA, Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın "Dünyanın her yerine uzanıp nerede dertli varsa, Türkiye olarak oraya gidip yardımda bulunacağız." düsturunu ilke edinmiş, Filipinler, Pasifik ada ülkeleri, Meksika, Myanmar gibi dünyanın en uzak coğrafyalarında dahi ihtiyaç sahiplerine uzanan, gönüllere dokunan ülkemizin yardım ve kardeşlik eli hâline gelmiştir.

Değerli milletvekilleri, birçok ülkenin kalkınma yardımı anlayışında sadece kendi çıkarlarını öne çıkarma, yardımdan farklı saiklerle hareket etme, samimiyetten uzak, üsttenci yaklaşımlar gözlemlenirken, Türkiye, TİKA eliyle kalkınma iş birliğine yeni bir yaklaşım getirmiştir. "Türk tipi kalkınma yardımı" olarak literatüre girmeye başlayan vakıf kültürümüzü çağın gerekleriyle birlikte yaşatan bu model, insan odaklı bir yaklaşımla, ayrımcılık yapmadan, muhataplara üstten bakmadan, samimi, eşit ortaklığa dayalı bir şekilde hareket edilebileceğini; herhangi bir örtülü ajanda uygulama veya sadece kendi çıkarlarını gözetme niyetiyle değil, ülkelerin önceliklerini, ihtiyaçlarını ve taleplerini dikkate alarak şeffaf bir yaklaşımla projeler geliştirilebileceğini; ülkelerin kendi ayakları üzerinde durmasını, karşılaşacakları muhtemel krizlere dayanaklılığını sağlayacak kurumsal ve insan kaynağı kapasitesini artırmaya yönelik sürdürülebilir projeler geliştirilebileceğini; esnek, şeffaf ve hızlı bir şekilde çözüm odaklı, muhatap ülkelerin halklarına doğrudan fayda sağlayan, kazan-kazan prensibini benimseyen somut projelerin hayata geçirilebileceğini; dış politikamızla tam uyumu gözetmekle birlikte hem kendi değerlerimizi hem de muhatap ülkelerin değerlerinin önemsenebileceğini tüm dünyaya göstermiştir.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; TİKA tarafından 2019 yılında gerçekleştirilen faaliyetlerden bazı örnekler şu şekildedir: 57 bin Filistinlinin yaşadığı kamptaki 500 öğrencili Vahdet Kız Lisesi TİKA tarafından yenilenmiş, okula donanım desteği sağlanmıştır. Okulun açılışı geçtiğimiz eylül ayında Kültür ve Turizm Bakanımız tarafından gerçekleştirilmiştir. TİKA tarafından inşa edilen ve donatılan Bişkek Kırgız-Türk Dostluk Hastanesinin tıbbi cihaz ve malzemelerinin temini gerçekleştirilmiştir. Myanmar'da, Arakanlı Müslümanların yaşadığı bölgede, 20 bin kişiye hizmet edecek bir klinik inşa edilmiş ve donanımı gerçekleştirilmiştir. Sırbistan'da 1483 yılında Sultan II. Bayezid tarafından inşa edilen Ram Kalesi ve Sultan Abdülaziz'in annesi tarafından yaptırılan Valide Sultan Camisinin restorasyonları TİKA tarafından gerçekleştirilmiş, eserlerin açılışı geçtiğimiz ekim ayında Sayın Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan'ın katıldığı Türkiye-Sırbistan-Bosna Hersek üçlü zirvesinde gerçekleştirilmiştir. Bu ve benzeri restorasyon projeleri ata yadigârı eserleri ayağa kaldırmakla kalmamakta, aynı zamanda bulunduğu ülkelerin halklarını birbirine yaklaştırmaktadır.

Doğu Akdeniz'de varlığımızın mührü olan kardeş ülke Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde merhum Alparslan Türkeş'in evi Sayın Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan'ın talimatlarıyla müze olarak restore edilmiş, açılışı Cumhurbaşkanı Yardımcımız Sayın Fuat Oktay tarafından gerçekleştirilmiştir. Uzun vadeli kalkınmaya yönelik projelerin yanında TİKA, dünyanın çeşitli ülkelerinde gerçekleşen ve insani krizlere sebep olan afetlere acil müdahalelerde bulunup krizlerin etkilerinin hafifletilmesine ve yaraların daha hızlı sarılmasına önemli katkılarda bulunmaktadır. En son Arnavutluk'ta gerçekleşen deprem örneğinde görüldüğü üzere Türkiye, TİKA'yla afet bölgesine yardım ulaştıran ilk ülke olmuştur. Myanmar'da, Bangladeş'te, Meksika'da, Somali'de, Sudan'da ve daha birçok ülkede baş gösteren krizlere TİKA'yla hızlı ve etkili bir şekilde insani yardımlar ulaştırılmıştır.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; TİKA projeleri sadece vicdani saiklerle yapılan insani yardımlar olarak da görülmemelidir. Gelişen uluslararası ilişkilerle birlikte kalkınma yardımları da kamu diplomasisinin önemli ayaklarından biri hâline gelmiştir.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Toparlayın.

MUHAMMED FATİH TOPRAK (Devamla) - Ülkeler askerî ve diplomatik ilişkilerinin yanında insani ilişkilerini de geliştirmek istemekte, bu doğrultuda kalkınma yatırımları halkları ve dolayısıyla ülkeleri birbirine yakınlaştıran alanların başında gelmektedir.

Değerli milletvekilleri, ben de sizleri ve aziz milletimizi dünyanın sekizinci harikasını görmeye Nemrut'a ve dünyanın en güzel şehirlerinden biri olan Adıyaman'a davet ediyorum. Bütçenin devletimize ve milletimize hayırlara vesile olmasını diliyor, Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum. (AK PARTİ sıralarından alkışlar)