Konu:
Yasama Yılı:3
Birleşim:7
Tarih:16/10/2019


TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ

SERMET ATAY (Gaziantep) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 105 sıra sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi hakkında konuşma yapmak üzere şahsım adına söz almış bulunuyorum. Hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Teklif hakkında konuşmaya başlamadan önce, güney sınırlarımızı emniyet altına almak ve terör koridoru projesini terör örgütlerinin başına yıkmak üzere Barış Pınarı Harekâtı'nı icra eden kahraman Mehmetçik'imize başarılar diliyorum.

Yargı reformu stratejisi birinci paketi olarak hazırlanan, birden çok kanunda değişiklik yapan teklif, başlayan hukuk reformunun ilk adımıdır, birbirinden önemli değişiklikler getirmektedir. Bu vesileyle bu kanunun hazırlanmasında emeği geçen başta Adalet Bakanımız Abdulhamit Gül Bey olmak üzere, akademisyenlerimize, Türkiye Barolar Birliğine ve milletvekillerimize teşekkür ediyorum.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 5682 sayılı Pasaport Kanunu'nun hususi damgalı yani halk arasındaki deyimiyle yeşil pasaportlarla ilgili 14'üncü maddesinde değişikliğe gidilerek baro levhasına kayıtlı olmak şartıyla en az on beş yıl kıdemi bulunan avukatlara hususi pasaport verilebileceği düzenlenmektedir. Bu, yıllardan beri talep edilen, yurt dışına uluslararası mahkemelere katılmak için giden avukat meslektaşlarımız için bir gereklilik hâlini almıştı. Bu düzenlemeyle avukatların bu problemi çözüme kavuşmuştur.

Avukatlık mesleğinin yeterli kaliteye ulaşamaması, son zamanlarda mezun olan hukuk fakültesi mezunlarının gerekli bilgi ve donanıma sahip olmadığı, bu hususun adalet mekanizmasını sekteye uğrattığı yönündeki eleştiriler yoğun bir şekilde konuşuluyordu. Bu kanunla yapılan değişiklikle Avukatlık Kanunu'na eklenen bir maddeyle, hukuk fakültesini bitirenlerin avukatlık mesleğine başlayabilmeleri için hukuk mesleğine yeterlilik sınavına gireceği kanunen düzenlenmiştir. Merkezî sistemle yapılacağı anlaşılan hukuk mesleğine giriş sınavında başarılı olamayanlar, avukatlık stajına başlayamayacak, avukat olmaya hak kazanamayanlar bu sınavı geçmeden hâkimlik ve noterlik sınavına da giremeyecektir. Bu, mesleki saygınlık ve yeterlilik açısından olumlu ve beklenen bir düzenlemedir.

Bir tek profesörle veya misafir öğretim görevlisi temin ederek yüzlerce öğrenciye eğitim veren hukuk fakültelerinin bulunduğu açıktır. Akademisyen sayısının azlığı nedeniyle mevcut öğretim üyelerinin, ders ve iş yükünün altında boğulduğu ve faydalı bir eğitim veremedikleri hep serzenişte bulunduğumuz bir durumdur. Bu gerçekle yüzleşmek ve çözüm için bu adımı atmak yararlı olmuştur.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Gazi Meclisimiz tarafından yapılan uzun tutukluluk süreçleriyle ilgili düzenlemeler uygulama sahasında bir türlü istenilen sonucu vermemiştir. CMK'ye yani Ceza Muhakemeleri Kanunu'na eklenen maddeler, bir türlü fayda getiremediği gibi, tutuklamanın bir tedbir olmaktan öteye geçmesi engellenememiştir. Tutuklama, esas olarak, şüphelinin kaçmaması, delilleri karartmaması, toplumda oluşması muhtemel infialin önlenmesi, suça verilecek cezanın üst sınırının yüksek olması durumlarında cumhuriyet savcısının talebi ve yetkili hâkimin kararıyla özgürlüğün kısıtlanmasına yönelik bir tedbirdir. Mahkemelerde ve savcılıklarda dosya yükünün fazla olması, delillerin toplanması sürecinde bürokrasinin yoğunlaşması nedenine bağlı olarak tutukluluk süreleri uzamaktadır. Bu sebeplerden kaynaklı tedbir olmaktan uzaklaşan tutukluluk hâli bir cezaya dönüşmektedir.

Yeni teklifle hedeflenen düzenlemenin etkin bir şekilde uygulanması, pratikte uygulamaların denetim mekanizmasınca izlenerek mağduriyetlere yol açacak hiçbir boşluğun bırakılmaması önemli bir husustur.

Ceza Muhakemeleri Kanunu'na eklenen seri muhakeme usulü ve basit muhakeme usulü, yargılamayı hızlandıracak, hâkimlerin hedef süre içerisinde yargılamayı bitirmelerine olanak sağlayacak çok önemli ve yararlı düzenlemelerdir.

5651 sayılı Kanun'un "Erişimin engellenmesi kararı ve yerine getirilmesi" başlıklı 8'inci maddesinde değişikliğe gidileceği ve tüm yayının engellenmesi yerine, karara konu haberin içeriğinin engellenmesi yönteminin izlenmesi teklif edilmektedir. Böylelikle dünya çapında tanınırlığı olan birtakım internet sitelerinin tamamen kapatılması engellenerek -kamuoyundaki eleştiriler göz önüne alınarak- olumlu bir değişikliğin yapılması teklif edilmektedir.

Teklifi madde madde incelediğimizde genel olarak olumlu bir reform paketi olarak değerlendirdiğimizi bildirmekle beraber tabii ki teknik eksiklikler de tespit etmek mümkündür.

Yapılmak istenilen değişikliğin pratikteki uygulamalarının güzel sonuçlar vermesini temenni ediyor, Gazi Meclisimizi ve onun nezdinde yüce Türk milletini saygıyla selamlıyorum. (MHP sıralarından alkışlar)