Konu:(2/1158) esas numaralı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi'nin doğrudan gündeme alınmasına ilişkin önergesi (4/27) münasebetiyle
Yasama Yılı:2
Birleşim:77
Tarih:14/05/2019


(2/1158) esas numaralı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi'nin doğrudan gündeme alınmasına ilişkin önergesi (4/27) münasebetiyle
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ

ALİ KEVEN (Yozgat) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; hepinizi saygıyla, sevgiyle selamlıyorum.

Bugün 14 Mayıs Dünya Eczacılar Günü, Dünya Çiftçiler Günü; buradan Türkiye'deki tüm eczacı ve çiftçi arkadaşlarımın gününü sevgiyle kutluyorum.

Tabii, bu arada, Sayın Yavuz Selim Demirağ'a da yapılan saldırıyı öfkeyle, nefretle kınıyor, ailesine ve kendisine geçmiş olsun dileklerimi iletiyorum.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; meslek lisesi ve çıraklık okulu öğrencileri 1986 yılında çıkarılan 3308 sayılı Yasa'yla zorunlu staja tabi tutulmuşlardır. Mesleki ve teknik eğitimin ana unsurlarından birisi uygulamaya dayalı eğitimdir. Çeşitli mesleki eğitim kurumlarında öğrenim gören öğrenciler ve çıraklar eğitim süresi içerisinde iş yerlerinde doğrudan uygulamalı staj yapmaktadırlar. Meslek lisesi veya yükseköğretim döneminde gerçekleşen staj süreleri için ödenen sigorta primleri sadece staj döneminde iş kazalarına ve meslek hastalıklarına ilişkin güvence sağlamaktadır. Bu kişilerin daha sonra uzun vadeli sigorta kollarında görev almaları durumunda sigortalılık süresinin başlangıcı olarak staja başladıkları tarih değil, adlarına ilk defa uzun vadeli sigorta primi yatırılma tarihi temel alınmaktadır. Bu stajyerlere herhangi bir borçlanma hakkı ise tanınmamaktadır.

Diğer yandan, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 41'inci maddesi hükümleri uyarınca, doktora öğrenimi veya tıpta uzmanlık için yurt içinde veya yurt dışında geçirdikleri normal doktora veya uzmanlık öğrenim süreleri, avukatlık stajını yapanların normal staj süreleri, kanun kapsamında yurt dışına gönderilen öğrencilerin yurt dışındaki öğrenim süreleri, borçlanma hakkına tabi tutulabiliyor. Bu nedenle, ortaya çıkan ve Anayasa'nın da eşitlik ilkesine uygun olmayan ve büyük mağduriyet yaratan bu durumun ortadan kaldırılarak mesleki eğitimin özendirilmesine katkı sunması için, fiilî bir çalışmaya dayanan çıraklık veya staj dönemlerine ilişkin olarak ilgililere borçlanma hakkı tanınmalıdır. Sigortalılık başlangıç tarihinin ise çıraklık veya staja başlama tarihi olarak baz alınması sağlanmalıdır.

Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; Anayasa'mızın 10'uncu maddesi "Herkes kanun önünde eşittir." der. Anayasa'mızın 60'ıncı maddesi ise "Herkes, sosyal güvenlik hakkına sahiptir. Devlet, bu güvenliği sağlayacak gerekli tedbirleri alır ve teşkilatı kurar." demektedir. Bundan yola çıkarak, 11 Ekim 2018 tarihli yazıyla Meclis Başkanlığına sunmuş olduğum 5510 sayılı Kanun'da değişiklik teklifiyle staj sigortası kapsamında sadece iş kazalarına karşı sigortalanan stajyerlerin emekliliğe esas uzun vadeli sigortalılık için borçlanabilmeleri amaçlanmaktadır. 1 milyonu aşkın yurttaşımız bu hakkın tanınmasını beklemektedir.

Ayrıca, hâlihazırda stajını yapmakta olan ve yapacak olan öğrencilerin de gelecek güvenceleri staj sigortası tanımının değiştirilerek sigortalarının emekliliğe esas hâle getirilmesiyle bu mağduriyet giderilmiş olacak ve sosyal devlet ilkesine uygun hâl almış olacaktır.

Diğer yandan, Yargıtay, yıllardır talep edilen ancak gerçekleşmeyen staj süresindeki sigortalılığın sigorta başlangıcı sayılması adına ders niteliğinde bir karara imza atmıştır. Almanya'da yaşayan bir gurbetçinin başvurusu üzerine, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 6 Nisan 2016 tarihinde verdiği 2016/481 sayılı Karar'la Almanya'da çalışan gurbetçilere, mesleki eğitim gördükleri dönemde yatırılan zorunlu primlerin sigortalılık başlangıcı olarak kabul edilmesine hükmetmiştir. Kurul bu kararı alırken Dış İlişkiler ve Yurt Dışı İşçi Hizmetleri Genel Müdürlüğünde çalışan bir uzmanın 2014 yılında hazırlamış olduğu, Alman sosyal güvenlik sistemini inceleyen tezine atıfta bulunmuştur. Çünkü Alman kanunlarına göre meslek eğitimi gören çırakların sigortaları emekliliğe esas sayılmaktadır ve bu sayede bizim gurbetçi işçimiz de bu staj dönemindeki sigorta girişini Türkiye'de elde edeceği emeklilik için kabul edilecek giriş tarihi olarak saydırabildi. Almanya'nın, sağlamak zorunda olduğumuzu hatırlattığı bu hakkı, biz, kendi öz vatanında yaşayan, çalışan, öğrenim gören vatandaşlarımıza neden sağlamıyoruz?

Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; aramızda meslek hayatının başında bu zorunlu stajları yerine getirmiş pek çok arkadaşımız bulunmaktadır. Talep edilen bu değişikliğin ne denli insani bir talep olduğuna eminim hak vereceksiniz. Meslek liseleri eğer memleket meselesi olarak görülüyorsa bu hakkın tanınması elzemdir, gereklidir çünkü bu liseler sanayinin omurgasıdır.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Sayın Keven, toparlayalım, devam edin.

ALİ KEVEN (Devamla) - Bu gerekçelerle, çıraklık ve staj sürelerinin başlangıç tarihinden başlamak üzere bu sürelerin sigortalılık süresinden sayılması ve borçlanma hakkı verilmesiyle geniş bir kesimde oluşan mağduriyetin çözülmesi esas alınmıştır. Bunun neticesinde yapılan borçların ödemeleriyle de maliyeye ek gelir kazandırılmış olacaktır.

Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; "Külfet oluşturacak." denilerek peşinen reddetme yoluna gidilecek bir tutumun ise toplum vicdanında derin yaralar açacağının bilinmesini isterim. Toplumda yaygın bir beklenti hâline gelen bu mağduriyetin giderilmesi için gelin hep birlikte bu mağduriyete son verelim ve bu durumu Anayasa'mızın eşitlik ilkesine uygun hâle getirelim.

Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum. (CHP sıralarından alkışlar)

BAŞKAN - Teşekkür ederiz Sayın Keven.