Konu:Chp Grubu Önerisi Münasebetiyle
Yasama Yılı:2
Birleşim:45
Tarih:15/01/2019


CHP Grubu önerisi münasebetiyle
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ HDP GRUBU ADINA TUMA ÇELİK (Mardin) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; HDP adına önerge üzerinde söz söylemek için söz almış bulunuyorum.

Şimdi, bilindiği gibi Suriye'de sekiz yıl önce başlayan bir iç savaş var. Şu anda Türkiye'de iktidarda bulunanların Şam'daki Emevi Camisi'nde bayram namazı kılma konusundaki isteklerinin de bu savaşın başlamasına bir sebep olduğu konusunda çeşitli rivayetler var. Tabii, çok kirli olan, sekiz yıldır devam eden bu savaşta birçok yerli halk hemen hemen bitme noktasına geldi. Milyonlarca insan, Suriyeli, ülkelerinden kaçarak başka ülkelerde, başka yerlerde yaşamlarına devam etmek zorunda bırakıldılar, kaldılar. Suriye'de binlerce yıl önce oluşturulan, halkların yarattığı, insanlığa sundukları birçok değer, örneğin Palmira'daki tarihî eserler, Habur'daki dinî eserler, Afrin'deki tarihî eserler yerle bir edildi.

Suriye'deki bu savaşta birçok güç yer alıyor ve bu güçlerin bir kısmı, maalesef Suriye'deki halkların ya da Suriye'deki farklılıkların dışında, dünyanın değişik ülkelerinden, değişik bölgelerinden oraya gitmiş güçler, insanlar. Tabii, bu durum beraberinde birçok ilişkiyi de ortaya çıkarıyor. Bu ilişkilerden bir tanesi de Türkiye-ÖSO ilişkileri yani "Özgür Suriye Ordusu" diye adlandırılan Türkiye-Özgür Suriye Ordusu ilişkileri. Bu ilişkiler gerçekten araştırılması ve ortaya çıkarılması gereken bir konu. Ama bunu yaparken şuna da biz dikkat etmek zorundayız: Türkiye'ye sığınmış milyonlarca insanı ÖSO'yla bağlantılandırmak ve oradan okumak doğru değildir. O insanlar savaşın devam ettiği ülkelerinden kaçmak, yaşamlarını devam ettirmek için buraya geldiler. Eğer devlet bu çerçevede, iktidar bu çerçevede bir işlem yapıyorsa, onları ilişkilendiriyor ve o çerçevede bir ilişki kurarak Suriye'de çalışma yürütüyorsa bunun da araştırılması gerekiyor.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Sözlerinizi tamamlayın Sayın Çelik.

Buyurun.

TUMA ÇELİK (Devamla) - Teşekkür ederim.

Son olarak, şunu söylemek istiyorum: Türkiye-ÖSO ilişkileri, açık bir şekilde ortaya konulmalıdır. Türkiye'nin ÖSO üzerinden Suriye'de tahakküm kurmaya çalışmasını yanlış buluyor ve hemen sonlandırılması gerektiğini düşünüyoruz. Herkes Suriye'de yaşayan Arap, Kürt, Süryani, Türkmen ve diğer bütün kimliklerin, Müslüman, Hristiyan, Nusayri, Ezidi, Dürzi inançların bütün hak ve taleplerine saygı göstermek, cevap vermek zorundadır. Bütün bunlar yapılırken, Suriyeli mültecilere insani bir yaklaşım gösterilmesi ve bütün haklarının sağlanması, bunun denetlenebilmesi gerekmektedir. Türkiye'deki kutuplaşmayla birlikte her gün daha da artan nefret söylemi ve hedef gösterme sonlandırılmalıdır; bunun da en belirgin sebebi olan kutuplaştırmanın, tekleştirmenin bir an önce sonlandırılması gerekir.

Teşekkür ederim. (HDP sıralarından alkışlar)

BAŞKAN - Teşekkürler Sayın Çelik.