Konu:HDP Grubu önerisi münasebetiyle
Yasama Yılı:2
Birleşim:45
Tarih:15/01/2019


HDP Grubu önerisi münasebetiyle
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ

HDP GRUBU ADINA AYHAN BİLGEN (Kars) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; seçimler demokrasinin önemli meşruiyet kriterlerinden biridir. Şeklen seçim yapan ama seçimlerine dünyada kimsenin itibar etmediği, dolayısıyla demokratik sayılmayan çok sayıda ülke vardır. Seçimler nasıl yapılırsa meşruiyet standartları, ölçütleri yerine getirilmiş sayılır; bu konuda, Venedik Komisyonu başta olmak üzere son derece net, hem kampanyalarla ilgili hem de oy kullanma, sandık güvenliği, sayım, bütün bunlarla ilgili son derece net kriterler vardır.(Uğultular)

BAŞKAN - Sayın Bilgen, bir dakika izin verin.

Salonda bir uğultu var, lütfen sessizliği hâkim kılalım, sayın hatibi dinleyelim.

AYHAN BİLGEN (Devamla) - Teşekkürler Sayın Başkan.

Bu kriterleri gözetmeden seçim yaptığınızda formel olarak seçim yapıp ama sonuçta demokratik bir hukuk düzeni olarak kabul edilmediğinizde bunun ifade ettiği iki anlam vardır, çok açık, çok kestirmeden söyleyeceğim: Biri, dünyada askerî müdahaleler, anayasayı korumak ve genellikle seçim doğru yapılmıyorsa halk iradesinin yansımasını sağlamak iddiasını taşır. Bu, elbette bizim açımızdan kabul edilemez bir durumdur ama bunu romantik olarak reddetmek hiçbir şey ifade etmez. Dolayısıyla da seçimleri eğer bir formaliteye çevirirseniz o ülkede siyaset üzerinde vesayet kurulması, olağanüstü girişimler, arayışlar için mazeret üretmiş olursunuz. Burada aslında esas olan şey, insanın mutlaka bir koltuğu elinde tutma hırsı değil; gerçekten bir rıza, bir onay var mı, benim burada bulunmamı karşı tarafımdakiler, yanımdakiler, ötekiler kabul ediyor mu, etmiyor mu, bu onayı alma meselesidir. Ama hile yoluyla, başka yöntemlerle, her şeye rağmen sandıktan mutlaka çıkmanın bir yolunu bulduğunuzda, evet, seçimi, sandığı koltukta oturmanızın gerekçesi hâline getirebilirsiniz, buna güç yeter ama bu asla meşru olmaz.

Bakın, bizim önergemizde, değerli arkadaşlar, saydığımız, sadece tespit edebildiğimiz beş altı yeri sizlerle paylaşalım. Iğdır'da maksimum 108 kişinin kalabileceği polisevinde 374 kişi kayıtlı gözüküyor. Hakkâri'de bir dairede 1.108 seçmen kayıtlı gözüküyor. Batman Komando Caddesi'nde 366 no.lu kapıda 189 seçmen kayıtlı gözüküyor. Bingöl'de bir kapıcı dairesinde 224 seçmen, Diyarbakır Hani'de bir adreste 208 seçmen, Bitlis Çevreyolu Caddesi'nde bir dairede 338 seçmen, Hakkâri Çukurca Kaymakam Niyazi Erten Caddesi 2 no.lu kapıda 627 kişi seçmen olarak gözüküyor. Hakkâri merkez Ordu Caddesi'nde yine 1.108 seçmen kaydedilmiş. Mardin Artuklu'da 506 seçmen tek dairede gözüküyor ve Uludere'de, değerli milletvekilleri, sizin takdirinize sunuyorum, şu dışarıdan resmini gördüğünüz adreste -şurada da içeriden çekilmiş resim var, bunun videosu da var- burada onlarca seçmen kayıtlı gözüküyor. Belli ki ya depo gibi kullanılan bir yer ya da başka amaçla kullanılıyor ama kapı numarası var ve seçmen kayıtları var. Dolayısıyla bu konuya el atmak, bu konuyla ilgili sergilenecek tavrın aslında bu ülkenin geleceğiyle doğrudan ilgili, ilişkili olduğunun bilinciyle hareket etmek zorundayız.

Ben, izninizle, sosyal medyada dolaşan bir küçük hikâyeyi paylaşarak bitireyim sözlerimi: Bir yaşlı amca sandığa gidiyor ve oyunu kullandıktan sonra soruyor, diyor ki: "Benim eşim de oy kullanmaya geldi mi?" Sandıktaki görevliler merak ediyorlar, diyorlar ki: "Amca, hayırdır, eşinle ayrı mısınız yani birlikte yaşamıyor musunuz, neden soruyorsun?" Diyor ki: "On yıl önce öldü." "E, o zaman niye soruyorsun?" diyorlar. Diyor ki: "Ya, on yıl önce öldü ama her seçimde gelip oyunu kullanıyor ama bir türlü birbirimizi göremiyoruz. Hep benden önce kullanmış oluyor, bir türlü karşılaşmıyoruz. Bunu çözseniz de bir görüşsek çok iyi olur."

Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum. (HDP sıralarından alkışlar)

BAŞKAN - Teşekkürler Sayın Bilgen.