Konu:Çevre Kanunu Ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi Münasebetiyle
Yasama Yılı:2
Birleşim:22
Tarih:27/11/2018


Çevre Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi münasebetiyle
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ RECEP UNCUOĞLU (Sakarya) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Çevre Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi'mizin birinci bölümü üzerinde şahsım adına söz almış bulunmaktayım. Gazi Meclisimizi ve aziz milletimizi saygıyla selamlıyorum.

Dün Sancaktepe'de meydana gelen helikopter kazasında şehit olan kahraman askerlerimize Cenab-ı Allah'tan rahmet, kederli ailelerine, Türk Silahlı Kuvvetlerimize, aziz milletimize başsağlığı diliyorum ve tedavisi devam etmekte olan yaralı askerimize de acil şifalar diliyorum.

2872 sayılı Çevre Kanunu'nda öngörülen değişikliklerle, atık yönetiminin daha da iyileştirilmesi, bu hizmetler için ihtiyaç duyulan kaynağın temini, özellikle plastik poşetlerden kaynaklanan kirliliğin engellenmesi için kullanımının azaltılması, taşıtlardan kaynaklanan egzoz emisyonlarının kontrolü, gemilerden kaynaklanan kirliliğin engellenmesi amacıyla idari yaptırımların oluşturulması ve Sıfır Atık Yönetim Sistemi'ne geçen belediyeler, kurumlar ve işletmelere teşvik verilmesi gibi hususlar düzenlenmektedir.

Gelişen dünyada, atık, kurtulunması gereken bir madde olmaktan ziyade üretime ham madde olarak geri dönebilen, yeni ürünlere dönüştürülebilen âdeta yenilenebilir bir kaynak olarak karşımızdadır.

Ülkemizde 1995 yılında oluşan evsel atık miktarı 17 milyon ton iken 2015 yılında bu miktar 32 milyon tona ulaşmıştır, 2023 yılında ise evsel atık miktarının 38 milyon tona ulaşacağı öngörülmektedir.

Çevre ve Şehircilik Bakanlığımız ülkemizin 2023 vizyonunda gerek çevresel değerlerin korunması gerekse de şehirleşme noktasında büyük rol üstlenmiştir. Sürdürülebilir çevre ve sürdürülebilir kalkınma anlayışı birçok alanda 2023 hedeflerimize yönelik çalışmalarla devam etmektedir.

Hâlihazırda, ülkemizde 2 binden fazla geri kazanım tesisiyle atıklarımızı ekonomiye geri kazandırarak çevremizi ve doğal kaynaklarımızı korumaya çalışıyoruz. 2002 yılında katı atık düzenleme depolama tesisi sayısı sadece 15 iken 2018 yılı Ekim ayı itibarıyla bu sayı 88'e ulaşmıştır. Bu tesislerle 1.142 belediyede nüfusun yüzde 75'ine hizmet verilmekte, 2023 yılına kadar ise tüm vatandaşlarımızın katı atık düzenleme depolama hizmetinden faydalanması hedeflenmektedir.

Değerli milletvekillerimiz, yine, bu kanun teklifiyle özellikle düzenlenmesi gereken bir alan plastik poşetler. Ülkemizde satış noktalarında her yıl yaklaşık 30-35 milyar adet plastik poşet piyasaya sürülmektedir. Plastik poşetler çevreye verdikleri birçok zararın yanında, "mikroplastikler" olarak adlandırılan daha küçük parçalara ayrılarak besin zincirine dâhil oluyor ve başta insan sağlığı olmak üzere çevreye ve canlılara çok büyük zararlar vermektedirler. Yaklaşık on beş dakika kullandığımız ama doğada bozulması yüzlerce yıl alan poşetlerin çevre kirliliğini önemli derecede artırmış olması, insan sağlığını önemli derecede tehdit eder hâle gelmesi ve mevcut geri dönüşüm oranlarının çok düşük olması nedeniyle kullanımının azaltılması önemli bir gereklilik olarak karşımıza çıkmaktadır. Teklif edilen düzenlemelerle plastik poşet tüketiminin ciddi oranda azaltılması, tüketicilerin de tekrar tekrar kullanılabilen çanta, file gibi alternatiflere teşvik edilmesi öngörülmektedir.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; çevre konusunda gelişmiş bir Türkiye için atığı öncelikle bir sorun olmaktan çıkartıp geri kazanılarak ham maddeye dönüşebilecek bir kaynak olarak görmemiz gerekmektedir. Nitekim Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca başlatılan Sıfır Atık Projesi'nin Türkiye çapına yayılmasıyla birlikte 2023 yılına kadar geri kazanım oranımızın en az yüzde 35'e, 2030'a kadar da yüzde 60'lara çıkarılmasını hedeflemekteyiz. Görüşe açılan ve yıl sonunda uygulanması hedeflenen Sıfır Atık Yönetmeliği'ne göre ikili toplama sistemiyle geri kazanılabilir atıklar ve diğer atıklar belediyeler tarafından ayrı ayrı toplanarak işlenecekler.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

RECEP UNCUOĞLU (Devamla) - Başkanım, toparlıyorum

BAŞKAN - Sayın Uncuoğlu, tamamlayın lütfen.

RECEP UNCUOĞLU (Devamla) - Kâğıt, karton, plastik, metal, cam gibi geri kazanılabilir atıklar için ayrı bir depolama sistemi kuran belediyeler, Sıfır Atık Projesi'ni uygulayan yerler, kuruluşlar, işletmeler teşvik uygulamalarından yararlanabileceklerdir.

Tüm dünyada kabul edilen genel atık prensibi de "kirleten öder" prensibidir. Ambalaj atıkları içerisinde önemli bir miktarı oluşturan, yıllık tüketimi yaklaşık 50 milyar adet olan plastik, metal, cam ve kompozit içecek ambalajları da diğer atıklarla birlikte atıldığından katı atık depolama sahalarında bertaraf ediliyor. Bu atıkların kaynağında ayrıştırılamaması toplanma, taşınma gibi maliyetlerinin yanında düzenli depolama sahalarının ömürlerinin azalmasına, en önemlisi de geri kazanımları noktasında ciddi kayıplara sebebiyet vermektedir. Yine, kanun teklifimizde öngördüğümüz ve uygulandığı ülkelerde yüzde 90'a varan toplama ve geri dönüşüm oranı ile depozito sisteminin Türkiye'mize de kurulmasıyla toplama ve geri dönüşüm oranlarının artışı sanayimizin ihtiyaç duyduğu kaliteli ve temiz ham madde teminiyle ham madde ihtiyacı nedeniyle oluşan ithalatın ve cari açığın azaltılmasına da katkı sağlayacaktır.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

RECEP UNCUOĞLU (Devamla) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bizim vizyonumuz, medeniyet mirasımızı omuzlamış kadim tarihimizden aldığımız ilhamla aydınlık ve istikbalini kuran bir vizyondur.

BAŞKAN - Sayın Uncuoğlu, lütfen...

RECEP UNCUOĞLU (Devamla) - Ülkemiz her alanda gelişirken hayata geçirdiğimiz çevre dostu uygulamalarla da geleceğimize daha güzel bir Türkiye bırakmak istiyoruz ve bu noktada bütün uygulamalarla da bırakacağımıza olan inancımız da artmaktadır.

Bu duygu ve düşüncelerle kanun teklifimizin Türkiye'mize, insanımıza, geleceğimize önemli katkılar sağlamasını temenni ediyor, Gazi Meclisimizi saygıyla selamlıyorum. (AK PARTİ sıralarından alkışlar)