Konu:2018 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Tasarısı ile 2016 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesabı Maddeleri münasebetiyle
Yasama Yılı:3
Birleşim:43
Tarih:20/12/2017


2018 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Tasarısı ile 2016 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesabı Maddeleri münasebetiyle
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ

CHP GRUBU ADINA TACETTİN BAYIR (İzmir) - Sayın Başkan, milletvekili arkadaşlarım ve bizleri televizyonları başında "Acaba bu bütçeden bize bir şey çıkar mı?" diye bekleyen değerli vatandaşlarım; 2018 Yılı Merkezî Bütçe Kanunu Tasarısı'nın 6'ncı maddesi üzerinde Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına söz almış bulunuyorum.

Bütçe kanunlarındaki madde metinleri ve eki cetvellerindeki metinler de en az diğer rakamsal bütçe yetkileri kadar önemlidir. Özellikle son yıllarda bütçe kanun maddelerinin ve metinlerinin azaltılması yönünde bir iradenin sergilenmeye başladığı bu süreçte, uygulama kolaylığı sağlama düşüncesi ve ihtiyaç hissedildiği iddiasıyla her yıl bütçe kanun metinlerine veya eki cetvellerine yeni hükümler eklenmesinin ayrı bir çelişki oluşturması bir yana, bu girişimler ihtiyaçtan ve zorunluluklardan ziyade çok esnek olan, şeffaflıktan uzak, bireysel kararlara açık, subjektif kurum performans göstergelerini ve sonuçlarını dikkate almayan ve denetimi dışlayan bir sistem arayışının sonucudur.

Ödeneklerin eksik olması ya da fazla olması veya devredilmesi her açıdan tartışmaya açık bir konudur. Öngörü basireti, ödenek samimiyeti ve şeffaflık adına hayati önem taşımaktadır. Dolayısıyla ödeneklerin aktarılmasına ilişkin her yetki talebini madde olarak yasalaştırmaya çalışmak ve bu konuda her yıl ısrar etmek, mevcut sistemi bozacak, bütçeyi düzenleyen üst yasal öngörülerde uyumsuzluğu ve aykırılığı artıracak, kamu kaynaklarının kullanımını da şeffaflıktan uzaklaştıracaktır. Başlangıçta verilen ödenek programını disiplinle uygulamak, ödeneklerin etkin kullanılıp kullanılmadığını kontrol etmektir.

Bu kapsamda 2018 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Tasarısı'nın "Aktarma, ekleme, devir ve iptal işlemleri" başlıklı 6'ncı maddesine bakıldığında görünen tablo şöyledir: Bu madde yaygın ve kapsamlı aktarmalara zemin hazırlamakta ve ödenek öngörme performansındaki zafiyetleri ortaya çıkarmaktadır. Ayrıca başlangıç ile yıl sonu ödenekleri arasında büyük farklar oluşmasına ve ödenek üstü harcama yapma alışkanlığının kökleşmesine neden olmaktadır. Bu nedenle 6'ncı maddenin özellikle (1) numaralı fıkrasının (a) bendi ile (2) numaralı fıkrasının birçok açıdan sorgulanması gerekmektedir. Nitekim Plan ve Bütçe Komisyonu raporuna ilişkin olarak partimizin karşı görüşleri çok ayrıntılı olarak sunulmuş ve bu kapsamda anılan fıkraların 5018 sayılı Kanun'a ve Anayasa'ya aykırılığını bütçe tarihine not düşmek için belirtmiş ve huzurlarınıza gelen bu sorunlu düzenlemelerin düzeltilmesi amacıyla sakıncalarını açıklamıştık.

Maliye Bakanlığı bütçesinin yedek ödenek tertibine aktarma hususu Maliye Bakanına yetki vermektedir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun "Merkezî yönetim bütçe kanun tasarısının görüşülmesi" başlıklı 19'uncu maddesi, "Ödeneklerin kullanılması" başlıklı 20'nci maddesi, "Ödenek aktarmaları" başlıklı 21'inci maddesi, "Yedek ödenek" başlıklı 23'üncü maddesi, "Yüklenmeye girişilmesi" başlıklı 26'ncı maddesi, "Harcama yetkisi ve yetkilisi" başlıklı 31'inci maddesi ve "Ödenek üstü harcama" başlıklı 70'inci maddesi hükümleri birlikte değerlendirildiğinde bütçe kanun tasarısının anılan 6'ncı maddesinin 1 numaralı fıkrası (a) bendi ile 2 numaralı fıkrasının 5018 sayılı Kanun'un ilgili hükümlerine aykırı olduğu açıkça görülmektedir. (CHP sıralarından alkışlar) Anayasa'mızın 161'inci maddesi ve idari tasarrufla Bakanlar Kuruluna dahi kanun hükmünde kararnameyle bütçede değişiklik yapma yetkisi verilmemişken bu yetkinin Maliye Bakanına verilmesi ise Anayasa'mızın 163'üncü maddesine aykırı bulunmaktadır. (CHP sıralarından alkışlar) Bu konuda uyarma görevimizi yaptığımızı ifade etmeliyim.

Şimdi gelelim başka bir olaya. Milyonlarca insanın gözü kulağı burada "Acaba bu bütçeden benim evime bir şey çıkar mı? Ne çıkar?" diye.

Sevgili arkadaşlar, bizler "Siyasetçi soruna çözüm öneren kişi olmalıdır." diye hep söyleriz. Sorunun ne olduğu, nasıl çözüm bulacağı, nerede çözüleceği bellidir aslında. Sorunun burada çözülmesi gerekmektedir. Halk yaşadığı sıkıntının çözüm noktası olarak Meclisi görmektedir. Ancak ne yazık ki bu Meclis bu görevini tam olarak yerine getiremiyor. Neden? Çünkü tamamı değil ama birçok vekil arkadaşımız özgür iradesiyle karar veremiyor, karar vermiyor. Örneklemem gerekirse, birçok AKP'li vekilin basında açıkladıkları ifadeler ile burada yaptıkları çelişiyor. Mesela sorunu kabul ediyorsunuz. Diyorsunuz ki: "Evet böyle bir sorun var. Bu ülkenin bu sorunu var." ama "Hadi, gelin o zaman bu sorunu çözelim, birlikte bir komisyon kuralım, yasa çıkaralım." hemen oylamada "hayır" elleri kalkıyor.

Bakın, nelere "hayır, olmaz" diyorsunuz, nelere "hayır" demişsiniz bir hatırlatalım: Diyorsunuz ya "Bu muhalefet, bu CHP var ya, bu CHP her şeye 'hayır' diyor." Hayır arkadaşlar, "hayır" diyen biz değiliz, sizsiniz. Sadece halka hatırlatmak adına, bakalım iktidar nelere "hayır" demiş: Emeklilikte yaşa takılanlara ilişkin verdiğimiz kanun teklifimiz AKP tarafından reddedildi. "Emeklilere iki bayramda çift maaş ikramiye verilsin." dedik, kanun teklifimiz AKP tarafından reddedildi. Soma maden ocaklarındaki iş kazaları araştırma önergesi AKP tarafından reddedildi. "17-25 Aralık darbe mi, araştırılsın." dedik, araştırma önergesi verdik, AKP tarafından reddedildi. Kadın cinayetleri araştırma önergesi AKP tarafından reddedildi. Çocuklara cinsel istismar araştırma önergesi yine AKP tarafından reddedildi ama kendileri bir şey getirdiler, "Cinsel istismara uğrayan mağdur tecavüzcüsüyle evlendirilsin." dedi AKP'liler, AKP tarafından kabul edildi. (CHP sıralarından alkışlar) Manisa'da askerlerin yemekten zehirlenmesi olayının araştırılması için bir araştırma önergesi verdik, "araştıralım" dedik, AKP tarafından reddedildi. Engelli vatandaşlar elektrik ve doğal gazı indirimli kullansın diye kanun teklifi verdik, AKP tarafından reddedildi. Kayıp kaçak elektrik bedeli vatandaştan alınmasın diye kanun teklifi verdik, AKP tarafından reddedildi. Çiftçiye mazot alırken vergi indirimi yapalım diye kanun teklifi verdik; sizler tarafından, AKP tarafından reddedildi. "Asgari ücretten vergi almayalım." dedik, kanun teklifi verdik; AKP tarafından, sizler tarafından reddedildi. Yine, imar işlerinde rant ve yolsuzluk, rüşvetleri araştırma önergesi verdik, AKP tarafından reddedildi. Ve son olarak, güncel olduğu için "Paradise Papers" off-shore araştırma önergesi verdik, hangi ülkelerde var; AKP tarafından reddedildi. Ve son günlerde çok gündemde olan Man Adası belgeleri; dediniz ki "Sahte bu belgeler", araştırma önergesi verdik, "Hadi birlikte araştıralım, sahte mi değil mi ortaya çıkaralım." dedik, AKP tarafından reddedildi. (CHP sıralarından alkışlar) İşte, araştırma önergelerimize, kanun tekliflerimize devamlı "hayır" diyen AKP iktidarının bütçesine bizler de bu yüzden "hayır" diyoruz.

Bu bütçe işçinin bütçesi değildir, bu bütçe köylünün bütçesi değildir, bu bütçe esnafın bütçesi hiç değildir, bu bütçe emeklinin bütçesi de değildir, bu bütçe memurun bütçesi değildir, bu bütçe öğrencinin bütçesi hiç değildir, bu bütçe engellinin bütçesi değildir; bu bütçe ithalatçının, bu bütçe rantçının, bu bütçe ihalecilerin, bu bütçe devleti yiyip bitirenlerin bütçesidir. (CHP sıralarından alkışlar)

Hani, diyorsunuz ya: "Bu muhalefet her şeye 'hayır' diyor." Oysa gerçekler ortada: İşte, getirdiğimiz önerilere "hayır" diyen sizsiniz. AKP iktidarı, uzlaşmaz tutumuyla, tek kişi tarafından ülkeyi yönetmektedir. Ülkemiz olağanüstü hâl ve kanun hükmünde kararname nedeniyle özgürlüklerin rafa kaldırıldığı "tek adam" rejimi altında faşizmi yaşamaktadır.

BÜLENT TURAN (Çanakkale) - Yapmayın ya.

TACETTİN BAYIR (Devamla) - Bunun son örneğini dün taşeron kanununda gördük. Meclisin yoğun mesaisi gerekçe gösterilerek taşeron kanununu Meclise getirmeden, kanun hükmünde kararname marifetiyle geçirmeye çalışacaksınız.

HASAN BASRİ KURT (Samsun) - Hızlı olsun diye.

TACETTİN BAYIR (Devamla) - Toplamda 900 bin kişiye kadro vereceğinizi söylemiştiniz ama şu anda kimse ne olacağını bilmiyor. "Tek adam" rejimi derken tam da bunu kastediyorum.

HASAN BASRİ KURT (Samsun) - Göreceksiniz, güzel olacak. Her şey çok güzel olacak.

TACETTİN BAYIR (Devamla) - 900 bin kişinin geleceği bir kişinin iki dudağının arasında. (CHP sıralarından "Bravo" sesleri, alkışlar)

Ülke ekonomisini perişan ettiniz. "Yüzde 11 büyüdük." diye vatandaşı kandırıyorsunuz. Büyüdüysek para nerede? Büyüdüyse size yandaş olan yüzde 11 büyümüştür diye düşünüyorum. İç ve dış borcumuz her geçen gün katlanarak artıyor.

SALİH CORA (Trabzon) - Kaç seçim kaybettiniz?

TACETTİN BAYIR (Devamla) - Cari işlemler açığında 185 ülke içinde ilk 5'teyiz.

ENGİN ALTAY (İstanbul) - Eyvah!

TACETTİN BAYIR (Devamla) - Tüketicilerin banka borçları 488 milyar TL'ye dayanmış. Kredi borcu bulunan vatandaş sayısı 30 milyon olmuş, otuz milyon.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

ENGİN ALTAY (İstanbul) - Ek süre iste Başkandan, ek süre.

TACETTİN BAYIR (Devamla) - Bir dakika rica edebilir miyim Sayın Başkan?

ÖZGÜR ÖZEL (Manisa) - Verir, verir.

BAŞKAN - Peki, bir dakika ek süre vereyim size.

TACETTİN BAYIR (Devamla) - Kredi borcu bulunan vatandaş sayısı 30 milyona yaklaşmış. Benzinden motorine, elektrikten doğal gaza her şeye zam yapıyorsunuz, otomatiğe bağlamışsınız. Ya, siz yapmıyorsunuz, kendi kendine oluyor! Emekliye, çiftçiye, memura zam verirken de otomatiğe bağlar mısınız rica etsem acaba, o da otomatik olsa fena mı olur?

Değerli arkadaşlar, aylık net 1.404 lira olan asgari ücret için yakın zamanda bir Asgari Ücret Tespit Komisyonu toplanacak ve bir karar verecek. Söz konusu komisyon bu çalışmaları yaparken umarım açlık sınırını göz önünde bulundurur, umarım bu seçim bölgelerimi ziyaret ettiğimdeki köylünün, çiftçinin, besicinin perişan hâline ilaç olur, insanlar kan ağlıyor. Siz iktidara geldiğinizde Ödemişli bir çiftçinin 1 litre mazot almak için 3 kilo buğday satması gerekiyordu, şimdi 5 kilo buğday satması lazım, 1 litre mazotu ancak öyle alabiliyor, hesap ortada. Çiftçiyi getirdiğiniz duruma bakın, samanı bile ithal eder hâle getirdiniz.

Hepinize sevgi ve saygılarımı sunuyorum. (CHP sıralarından alkışlar)

BAŞKAN - Teşekkür ederim Sayın Bayır.