Konu:Alevi İnanç Ve Öğretisinin Sorunlarıyla İlgili Olarak Hazırladığı Rapora İlişkin Gündem Dışı Konuşması
Yasama Yılı:3
Birleşim:17
Tarih:02/11/2017


Alevi inanç ve öğretisinin sorunlarıyla ilgili olarak hazırladığı rapora ilişkin gündem dışı konuşması
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ MÜSLÜM DOĞAN (İzmir) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Alevi inancına yönelik olarak yok sayma, görmeme ve egemen inanç içerisinde eritme politikalarına karşı sorunun tanımı ve teşhisine dönük belirleme ve tespitleri ele almak ve çözüm önerileri sunmak üzere tarafımdan bir rapor hazırlandı.

Raporda izlenen yolla ilgili de kısaca bilgi vermek istiyorum: Alevi meselesini teolojik tartışmalardan uzakta ele almak ve meselenin çözüm noktasında Alevi toplumunun tespit edilen sorunlarına çözüm önerileri sunmaktır. "Alevi sorunu" olarak belirtilen mesele, aslında, doğrudan bir bütün olarak siyasal toplumun yapılanmasından ve onun örgütsel ifadesi olarak devlet ile devleti cisimleştiren siyasal aygıtlardan, araçlardan, kurum ve kuruluşlarla ilgili siyasal aktörlerden kaynaklanmaktadır.

Alevi sorunu, cumhuriyetin ilk yıllarından beri süregelen bir mesele olmasına rağmen devletin egemen inanç oligarşisi tarafından sürekli olarak gizlenmiş, yok sayılmış ve meselenin çözümü yolunda isteksizlik, kararsızlık ve ciddiye almama nedeniyle bu meselenin günümüz sürecine kadar taşınmasına olanak sağlanmıştır. Alevi toplumunun demokratik ve hukuk eksenli mücadelesinin karşılık bulmaması sonucunda, meselenin uluslararası hukuk nezdinde ele alınmasına kadar varan bir süreçle de ülkemiz karşı karşıya kalmıştır.

Değerli milletvekilleri, Alevi inanç ve öğretisinin sorunlarını demokratik zeminlerde ve hukuk ekseninde çözmek üzere hazırladığım raporu Mecliste grubu bulunan partilerin grup başkan vekillerine, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına ve parti genel başkanlarına iletmiş durumdayım.

Raporda esas mesele, sorunun teşhisi, ortaya konulan sorun nedir, mesele nereden kaynaklanmaktadır, nasıl çözebiliriz meselesiyle ilgilidir. Tamamen teoloji kapsamının dışında tutulmuş, Alevi inancı ve özgün öğretisinin, tartışmalardan uzak özgün hâlinin korunması, ileri kuşaklara aktarılması meselesi esas alınarak hazırlanmıştır.

Şimdi, somut olarak Alevilerin istemleri nelerdir, bunları size arz etmek istiyorum sayın vekillerim. Zaten bu konular çok tartışıldı, kurultaylarda... AKP hükûmetleri döneminde kurultaylar, sempozyumlar, konferanslar düzenlendi ancak çıkan sonuçlar değerlendirilmedi. Bununla ilgili olarak somut ifadeleri ortaya koymak istiyorum.

Aleviler, devlet tarafından tanınmalarını istiyorlar. Alevilerin inancına karşı devlet müdahalesinin son bulmasını istiyorlar.

Zorunlu din derslerinin kaldırılıp bunun isteğe bağlı hâle getirilmesini istiyorlar.

Aleviler, kapatılmaya çalışılan derneklerinin faaliyetlerine geniş olanaklar sağlanmasını istiyorlar.

Cemevlerinin yasal olarak bir statüye kavuşması isteniyor.

Cemevlerinin, camilerin yararlanacağı destekler gibi aynı şekilde desteklenmesi isteniyor.

Yalnız, bu raporda bir hususu daha size belirtmek istiyorum arkadaşlar. Cemevleri camilerin karşıtı değildir. İnanç ve öğretimizin, bâtıni bakışımızın bir mekânı, bir oluşum yeridir, bunun böyle değerlendirilmesini istiyoruz. Cami karşıtı bir mekân, ibadethane değildir.

Anne ve babanın çocuğu için tercih ettiği inanç ve öğreti eğitimini verebilme olanaklarının sağlanmadığı, Alevilik inancı hakkında yeterince okul açılamadığı, okullarda ders verilmediği.

Din adamlarının devlet memuru olarak zorunlu olarak bırakılması, devletin dinî alandaki tekelinin Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından sürdürülmesi.

Alevi kimliğiyle bilinen devlet memurlarının üst düzeye ulaşamaması. Özellikle, arkadaşlar, hâlâ bir vali, hâlâ bir kaymakam, hâlâ bir il emniyet müdürü olarak görev verilmemiştir Alevilere. Bu anlamda da devlet mekanizması, bürokrasisi içerisinde Aleviler yer bulmak istiyor. Bu da doğal bir istektir.

Değerli milletvekilleri, yine, Hacı Bektaş Veli'nin türbesinin müzeye çevrilmesi meselesinde, bunun bir inanç merkezi olarak kabul edilmesini, yasada bu yönde yapılacak değişikliği talep etmektedirler.

Alevi köylerine cami yapımından artık vazgeçilmesi gerekmektedir çünkü Aleviler sadece cemevlerini ibadethane olarak görmekte, inanç ve öğretilerini orada değerlendirmektedirler.

Değerli vekillerim, ayrıca, bu raporun hazırlanmasındaki husustan daha önce bahsettim ama nedenini... Bu raporun dikkate alınarak aslında bir yerde, devlet içerisinde mevzilenmiş istemediğimiz o oligarşik yapıyı aşmak biz vekillerin görevidir.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

MÜSLÜM DOĞAN (Devamla) - Alevilerin hukuk ekseninde ve hukuk temelinde tanınmaları, inanç ve öğreti alanlarının ibadethane olarak kabul edilmeleri çok zor bir durum değildir diyor, hepinizi saygıyla selamlıyorum. (HDP ve CHP sıralarından alkışlar)

BAŞKAN - Teşekkür ederim Sayın Doğan.