Konu:Dış ticaretteki gelişmelere ilişkin gündem dışı konuşması
Yasama Yılı:2
Birleşim:101
Tarih:06/06/2017


Dış ticaretteki gelişmelere ilişkin gündem dışı konuşması
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ

EMİN HALUK AYHAN (Denizli) - Teşekkür ediyorum Sayın Başkan.

Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; dış ticarette yaşanan bazı gelişmeler üzerine gündem dışı söz aldım. Yüce heyeti saygıyla selamlıyorum.

Bölgede ve dünyada siyasi ve ekonomik açıdan dış koşullarda hareket dinamikleri değişiyor, ilişkiler yeniden tanımlanıyor, buna uygun ortaklıklar şekilleniyor; yeni bir döneme doğru hareket ediyoruz. Türkiye, bölgesindeki ve dünya ekonomisindeki yeni dinamikleri de dikkate alarak güçlü bir ekonomik aktör olarak yoluna devam etmek durumunda. Bunun için ekonomide son dönemde ortaya çıkan gelişmeleri çok dikkatle okumalı ve gerekli adımları atmalıyız.

Nisan ve mayıs aylarında ihracatta bir hareketliliğin başladığı izlenimi ortaya çıkmaktadır. Ancak son aylarda dış ticarette maalesef bir veri kirliliği ve karmaşıklığı yaşanmakta. Zira geçen hafta içerisinde dış ticaretle ilgili 3 ayrı veri açıklandı.

31 Mayısta TÜİK Nisan ayı gerçekleşmelerini açıkladı, ardından 1 Haziranda TİM Mayıs ayı ihracat kayıt rakamlarını açıkladı, son olarak 2 Haziranda Gümrük ve Ticaret Bakanlığı tarafından gümrük kayıtlarına göre geçici mayıs ayı dış ticaret verileri açıklandı.

TİM'in açıkladığı verilere göre, mayıs ayı ihracatı geçen yılın aynı ay ihracatına göre yüzde 15,8 artmış. Yılın ilk beş ayında ihracatın yüzde 10 artışla 63 milyar dolara ulaştığını görüyoruz. Ardından, 2 Haziranda Gümrük ve Ticaret Bakanlığının yayınladığı mayıs ayı geçici dış ticaret verileri maalesef sevincimizi törpüledi. Zira Bakanlığın verilerine göre, 2017 yılı Mayıs ayındaki artışın daha sınırlı olduğu, dış ticaret açığının hızla yükselmekte olduğu görülüyor. Bakanlığın verilerine göre, geçen yılın aynı ayına göre ihracat yüzde 9,5 artarak 13,2 milyar dolar olmuş, ithalat ise yüzde 21,4 artarak 20,8 milyar dolar olmuş. Dış ticaret açığı mayıs ayında yüzde 49,4 artmış, 7,6 milyar dolar olarak gerçekleşmiş. İhracatın ithalatı karşılama oranı ise 2016 yılı Mayıs ayında yüzde 70,2 iken 2017 yılı Mayıs ayında yüzde 63,3'e gerilemiş. İlk beş ayda ihracat 63,9 milyar dolar, ithalat 89,1 milyar dolar, dış ticaret açığı ise 25,2 milyar dolar. 2012 yılından bu yana 150 milyar doları aşamıyoruz.

Yılın ilk beş ayında toplam ithalatın yüzde 16,5'ini oluşturan 14,6 milyar dolarlık kısmı enerji ithalatı. İlk beş ayında enerji ithalatının faturası yüzde 4 artmış. Yılın ilk beş ayında 89,1 milyar dolarlık ithalatın yüzde 75'i ham madde ve ara malı ithalatı. Ham madde ve ara malı ithalatı yüzde 22 artarken yatırım malı ithalatı yüzde 17 oranında azalıyor. Bu durum, üretim yapımızın büyük ölçüde ithalata bağımlı olduğunu, iç talep biraz canlanınca, ihracat biraz artınca ithal girdisine talebin arttığını, ithalatın ve dolayısıyla dış ticaret açığının hızla yükseldiğini gösteriyor, aynı zamanda ihracat artışının yüksek düzeyde bir dış ticaret açığını birlikte getirmeye başladığının, ithalat bağımlılığının kırılamadığının işaretidir. Karar alıcıların üzerine düşen, salt ihracattaki yükselişlere aldanmamak, dış ticaretteki yapısal sorunları görmek ve bir an önce el atmaktır. Mayıs ayındaki dış ticaret verileri bir sinyal olarak alınmalıdır. İhracat ve üretim canlanmaya başladıkça ithalat ve dış ticaret açığı hızla artıyor, kısa süre içinde cari işlemlere olumsuz yansıyor. Döviz kurlarındaki yükselişe rağmen dış ticaret açığının mayıs ayında yüzde 49 artması, ihracatın ithalattan daha fazla artırılamaması üzerinde düşünülmesi gereken bir durum.

Dış ticarette ciddi yapısal sıkıntılar ve tıkanıklıklara delalet eden gelişmeler var. Bunlar da ancak sorunlara neşter atılarak, yapısal tedbirler devreye sokularak çözülebilir. Hükûmetin maalesef böyle bir yaklaşımı olmadığını görüyoruz. Özellikle son günlerde karşılaşılan her sorunu ithalatla çözle yaklaşımı sergileniyor. Bu doğru bir yaklaşım değildir. Kur ve faiz söylemleri durmuştur ancak maliyetler artmıştır.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

EMİN HALUK AYHAN (Devamla) - Dolar artışını artan ihracat karşılayamamaktadır. Buğdayda, ette, fasulyede, nohutta, demirde, sorun yaşanan her üründe çözümü aramamak lazım. Aksi hâlde, Sayın Cumhurbaşkanının ve bakanların sıkça ifade ettiği dış ticarette denge sağlayabilmeyi konuşan bir ülke olabilmemiz, 2023 hedeflerinin yarısını bile tutturabilmemiz mümkün değildir.

Hepinizi saygıyla selamlıyorum. (MHP sıralarından alkışlar)

BAŞKAN - Teşekkür ediyorum Sayın Ayhan.