Konu:Başkanlığın, Maddenin Geri Çekilmesi İşleminde Hükûmetin Ya Da Komisyonun Talebiyle Bağlı Olduğuna Ve 438 Sıra Sayılı Kanun Tasarısı'nın Geçici 1'inci Maddesi Üzerinde Verilen Önergenin Af Kapsamında Değerlendirilmemesinin Geçmiş Uygulamalarla Uyumlu Olduğuna İlişkin Konuşması
Yasama Yılı:2
Birleşim:24
Tarih:22/11/2016


Başkanlığın, maddenin geri çekilmesi işleminde Hükûmetin ya da Komisyonun talebiyle bağlı olduğuna ve 438 sıra sayılı Kanun Tasarısı'nın geçici 1'inci maddesi üzerinde verilen önergenin af kapsamında değerlendirilmemesinin geçmiş uygulamalarla uyumlu olduğuna ilişkin konuşması
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKAN - Sayın milletvekilleri, komisyona geri çekmeye ilişkin İç Tüzük'ün 88'inci maddesinin lafzına göre, Genel Kurulda kabul edilen bir maddenin komisyona geri çekilmeyeceğine dair bir sınırlama bulunmamaktadır.

Yine, Genel Kurulun 6/11/1984 tarihli 21'inci Birleşiminde kanun teklifinin görüşmeleri sırasında kabul edilen bir maddenin komisyona geri çekilmesine ilişkin bir uygulamanın varlığı da görülmektedir. Bu istem, İç Tüzük'ün 88'inci maddesinde, görüşülmeksizin yerine getirilir. Ya esas komisyon ya da hükûmet bu talepte bulunabiliyor. Kaldı ki geri çekilen maddeye ilişkin hazırlanan komisyon raporu çerçevesinde ilgili madde Genel Kurulda tekrar görüşülüp nihai olarak karara bağlanacaktır. Yani izlenecek usulde, nihai aşamada Genel Kurulun aldığı karar, yine Genel Kurul tarafından alınacak kararla nihai olarak düzenlenmiş olacaktır. Kaldı ki geri çekme işleminde Başkanlığımız, Hükûmetin talebiyle ya da Komisyon isterse Komisyonun talebiyle bağlıdır. Talep bir maddeye ilişkindir. Usulde bir hata yoktur.

Yine, 438 sıra sayılı Kanun Tasarısı'nın geçici 1'inci maddesi üzerinde 17 Kasım 2016 tarihli 22'nci Birleşimde verilen değişiklik önergesinin ve ilgili maddenin oylaması sırasında söz konusu önergenin genel veya özel af ihtiva ettiğinden bahisle oylamada çoğunluğun gerektiğine dair herhangi bir itirazda bulunulmamıştı. Hükmün açıklanmasının geriye bırakılması ve cezanın infazının ertelenmesine imkân veren bir düzenlemeyi ihtiva eden önerge Başkanlığımızca da af kapsamında görülmeyerek önergenin ve maddenin oylaması İç Tüzük'ün 87'nci maddesi kapsamında yapılmıştır. Bu işlemin geçmiş uygulamalarla uyumlu olduğu da görülmektedir. Nitekim Genel Kurulun henüz 9/11/2016 tarihli 18'inci Birleşiminde ve 4/11/2004 tarihli 14'üncü Birleşiminde ertelemeye ve şartlı salıvermeye ilişkin maddelerin oylamalarında da nitelikli çoğunluk aranmamıştır.

İfade edilen bu nedenlerle, geçici 1'inci madde üzerinde verilen ve kabul edilen önergeye ilişkin Başkanlığımızca yapılabilecek bir işlem bulunmamaktadır. Tekrar teşekkür ediyorum. Ve bu bağlamda da ilgili madde Komisyona geri çekilmiştir.

ERKAN AKÇAY (Manisa) - Sayın Başkan, tekrar edebilir misiniz hangi tarih, sayıyla 88'e göre geçmişte bu çekilme işlemi yapılmıştı?

BAŞKAN - Genel Kurulun 6/11/1984 tarihli 21'inci Birleşiminde.

ERKAN AKÇAY (Manisa) - Neyle ilgili mahiyeti?

BAŞKAN - Şu anda onun detayı bende yok, onu arkadaşlar çıkarsın gösterelim. Kaldı ki bu noktada bu konunun daha çok müzakere edilmesi gerektiği, bu konunun Komisyonda derinlemesine tartışılması gerektiği, grupların genel yaklaşımının da bu yönde olduğu çok açık ortadadır. Yani bunu şimdi bugün burada oturup bitirmekten ziyade Komisyonda derinlemesine bir tezekküre de ihtiyaç olduğu hepimiz tarafından ortaya konmuştur. Burada Başkanlığımızın yapabileceği başka bir işlem yoktur Sayın Akçay.

ERKAN AKÇAY (Manisa) - Genel Kurulda kabul edilmiş bir maddenin, kabul edilme işleminden sonra; hadi 330 Anayasa gerekçesini, af gerekçesini kabul etmediniz ama bu geçici 1'inci madde Genel Kurulda kabul edildiğine göre, Genel Kurulda kabul edilen bir maddenin Hükûmetin veya Komisyonun talebiyle geri çekilmesi doğru bir işlem olmamaktadır. Bunu 89'uncu madde gereğince tekririmüzakereyle Hükûmet veya Komisyon talep edecek ve ondan sonra bu madde çıkartılacak veya Komisyona iadesi yapılacak. Ama bu görüşülmüş ve oylanmış bir madde. Dolayısıyla, yaptığınız işlem doğru değildir Sayın Başkan.

BAŞKAN - Sayın Akçay, bu konuda genel bir eğilimi de az önce sizler de ifade ettiniz böyle derinlemesine bunun tartışılması gerektiği yolunda. Artı, usul ekonomisi açısından da -ki az önceki bir örneği de tekrar gösterdim- böyle bir taleple Başkanlığımızın bağlı olacağını ifade ettim. Yine 88'inci maddede "Esas komisyon veya Hükümet, tasarı veya teklifin tümünün, belli bir veya birkaç maddesinin, komisyona geri verilmesini, bir defaya mahsus olmak üzere isteyebilir." diyor. Burada kabul edilen bir maddenin komisyona geri çekilemeyeceğine dair de bir ifade yok. Hepimizin meramı ortak. Bu ortak meram doğrultusunda da bunun Komisyona çekildiğini bir kez daha ifade etmek istiyorum.

ERKAN AKÇAY (Manisa) - Elbette ortak ama bunu doğru bir İç Tüzük hükmüyle yapmamız gerekiyor Sayın Başkanım.

BAŞKAN - Teşekkür ediyorum Sayın Akçay.