Konu:Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu İle Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı Münasebetiyle
Yasama Yılı:2
Birleşim:50
Tarih:04/01/2017


Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı münasebetiyle
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ LALE KARABIYIK (Bursa) - Teşekkürler Sayın Başkan.

Değerli milletvekilleri, Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı'nın 6'ncı maddesiyle ilgili verilen önergede Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına söz almış bulunmaktayım.

Evet, Plan Bütçe Komisyonuna bu maddenin gelişi şöyle: Şimdi, bir hane içerisinde engelli vatandaş varsa... Eski hâliyle engelli vatandaşın evde bakım aylığı söz konusuydu, daha sonra getirilen düzenlemede yani şu andaki, bu tasarı gelinceye kadar olan uygulamada ise bu hane içerisinde kişi başına düşen gelir asgari ücretin üçte 2'sini geçiyorsa o zaman bakım yardımı bu engelliye verilmiyor, kesiliyor, hatta bunun öncesinde yapılan yersiz ödemeler varsa tamamı da faizleriyle birlikte geri alınıyordu. Bundan dolayı çok aile perişan oldu, ailelere icralar geldi.

Geldik Plan Bütçe Komisyonuna bu maddenin geliş şekline: Aynı amaçla geldi, hatta "Kaç misli asgari ücretten fazlaysa o kadar faiziyle birlikte geri alınacak." şeklinde Plan Bütçeye girdi. Peki, Plan Bütçeden nasıl çıktı? Çıkarken tam tersiyle çıktı, zaten olması gerektiği şekliyle çıktı yani aynen şöyle: "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bugüne kadar fazla ve yersiz ödenen ve geri alınması gereken faiz tutarları dâhil terkin edilir." deniyordu. Yani, olması gereken aslında buydu.

Şimdi, burada iki tane önemli nokta var değerli vekiller, bu neyi gösteriyor? Plan ve Bütçe Komisyonuna gelirken o kadar çalakalem geliyor ki, o kadar kervan yolda düzülüyor ki çıkarken olması gerektiği gibi tam doğru mahiyette çıktı ama gelişi böyle değildi, bu çok ilginç.

MUSTAFA ILICALI (Erzurum) - Düzelttik.

LALE KARABIYIK (Devamla) - Tabii, uyardık.

İkincisi: Bu hesaplamaları hane yapmıyor, hanedeki engelli vatandaş yapmıyor. Peki kim yapıyor? İlgili sorumlu idare yapıyor yani geliri hesaplayan o. Demek ki yeteri ölçüde etkin bir ödeme ve izleme mekanizması mevcut değil. E, peki bu vatandaşın suçu mu? Yani şimdi, bu ödemelerin geri alınmış olmasıyla aslında iktidar bir şey bahşetmedi, kendi yaptığı hatayı düzeltiyor, telafi ediyor; bunu böyle görmek lazım.

Bir noktaya daha değinmek istiyorum: Biz Plan ve Bütçe Komisyonunda dedik ki, daha önce fark edilmemişti, bakın, gerçeğe uygun olmayan belge ve sağlık kurulu raporu kullanımı sebebiyle yapılan ödemeler bunun dışında tutulsun, hariç olsun dedik ve bu uyarımızı kabul ettiler, daha önce gözden kaçmıştı, bunu da ilave ettirdik, bunun da altını çizmek istiyorum. Peki, ne kadarmış bu miktarlar? Bakın, 57 milyon ve yaklaşık 10 bin kişiden bu şekilde tahsilat yapılıyormuş yani yanlış bir ödeme yapılmış, yersiz bir ödeme yapılmış ve tahsilat yapılacakmış ve bu 57 milyonun 3 milyonu sahte ve yanıltıcı raporlaymış. Yani oraya hariç tutulmasını ifade ettiğimiz konu aslında son derece yerinde.

Peki, şunu ifade edelim şimdi de: Neden zaten engelli bireye kendisine ait bir evde bakım aylığı verilmiyor? O niye görmezden geliniyor? O aile içerisinde görmezden gelinmeden ayrı bir fert olarak düşünülmesi gerekmez mi?

Başka bir nokta daha söyleyeyim size: Bizim toplumumuzda, bizim kültürümüzde anneye babaya kızlar veya gelinler kayınvalidelerine para karşılığında mı bakarlar sayın vekiller? Şimdi getirilen sistem -yakında bir sistem daha geldiğini biliyorum- para karşılığında aile büyüklerine bakımı getiriyor. Bu, bizim toplumsal dokumuza aykırı değil mi? Bırakın, engelli bireyin evde bakım aylığını kendisine verin ve bu toplumsal dokuyu değiştirmeyin. Böyle bir şey olabilir mi? Gelinler, evlatlar annelerine, kayınvalidelerine, babalarına para karşılığı bakacaklar. Yani ben bunu bizim toplum yapımıza da asla yakıştırabilmiş değilim.

Bir başka noktaya değinmek istiyorum. Engelliler şu anda sağlık hakkından da etkin bir biçimde yararlanamamaktadırlar. Özellikle ihtiyaç duydukları akülü sandalye, tekerlekli sandalye, protez, işitme cihazları, hatta bazen bastonu bile kendisine temin edilememektedir. Bu da çok önemli bir nokta.

Sayın vekiller, bir toplum engelli ve yaşlı vatandaşlarına sahip çıkmıyorsa, gerekli desteği vermiyorsa o toplum gelişmiş bir toplum olamaz.

Çok teşekkür ederim. (CHP sıralarından alkışlar)