Konu:7-14 Ocak Beyaz Baston Görme Engelliler Haftası'na İlişkin Gündem Dışı Konuşması
Yasama Yılı:1
Birleşim:27
Tarih:13/01/2016


7-14 Ocak Beyaz Baston Görme Engelliler Haftası'na ilişkin gündem dışı konuşması
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ LALE KARABIYIK (Bursa) - Teşekkürler Sayın Başkan.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; öncelikle, dün İstanbul'da gerçekleşen hain saldırıda hayatını kaybedenlere Allah'tan rahmet, kederli ailelerine başsağlığı ve yaralılara acil şifalar diliyorum.

Evet, bu hafta Beyaz Baston Görme Engelliler Haftası. Bu önemli haftada görme engelli vatandaşlarımızın sorunlarına ve taleplerine değinmek için gündem dışı söz aldım.

1921 yılından bu yana beyaz baston bir sembol olarak kullanılmakta. Beyaz baston görme engellilerin aslında özgürce hareket edebilmelerini sağlayan bir sembol olarak tarihe geçmiştir. Şimdi, şunu unutmayalım ki hepimiz her an bir görme engelli olabiliriz. Bugün dünyada 5 saniyede 1 kişi, dakikada da 1 çocuk görme engelli hâline gelebiliyor ve 5 görme engelliden 1'i tedavi edilebilirken veya önlenebilirken diğerlerinde bu şans olamıyor. Aslında görme engelli olmanın yalnızca bir sağlık sorunu olmadığını ifade ederek, aynı zamanda sosyal bir engel olduğunu da burada belirtmekte yarar görüyorum.

Ülkemizde her 8 kişiden 1'inin yani yaklaşık 8 milyon 500 bin kişinin engelli olduğunu, bu vatandaşlarımızdan yaklaşık 2 milyon kişinin çocuk olduğunu, 100 bin civarında ise görme engellimiz olduğunu burada belirtmek isterim. Ancak ülkemizde görme engellilere yönelik sadece 13 ilde 16 ilköğretim okulu bulunmakta -Adana, Ankara, Çanakkale, Denizli, Erzurum, Gaziantep, İstanbul, İzmir, Kayseri, Kahramanmaraş, Konya, Niğde, Tokat ve Diyarbakır- 15 ve üzeri yaşlarda bulunan görme engellilere de temel ve mesleki eğitim veren sadece 2 tane rehabilitasyon merkezi bulunmakta. Yani bu şu gerçeği ortaya koyuyor ki görme engelli vatandaşlarımızın eğitimden yararlanma oranı sadece yüzde 10'dur, böyle bir gerçeğimiz var. Aynı zamanda bu okullarda belli araç ve gereçlerin bulundurulması zorunlu iken çoğunda bu eksiklikler de mevcuttur.

Diğer taraftan, ülkemizde hâlâ engelli çocuklarını okula göndermeyen aileler bulunmakta, bazı imkânların da farkında olmamakta ya da bu imkânlar yetersiz olmaktadır. Bu nedenle Millî Eğitim Bakanlığının konuyla ilgili olarak ülke çapında planlı ve sistemli bir çalışma yapmasının acil olduğunu düşünüyorum.

Yine, özel eğitim ve rehabilitasyon hizmetleri, Anayasa'mıza göre devletin görevidir. Ancak, burada, özelleştirilmiş bir hizmet görüyoruz ve ücretler çok yüksek olduğundan, devlet de yapılan ödemeleri yetersiz olarak verdiğinden burada da pahalı bir eğitim sistemi karşımıza çıkıyor.

Yine, görme engelli veya yarı görme engelli vatandaşlarımızın gözlüklerinin alımında da devlet maliyetlerinin tamamını karşılayamıyor.

Diğer taraftan, kamuda ve özel sektörde engelliler için ayrılan boş kadroların doldurulmasını, engelliler için yeni istihdam kadrolarının oluşturulmasını ve kotaların artırılmasını, işverenlerin engelli istihdam edilmesi için özel teşviklerle değerlendirilmesini talep ediyorum.

Başka bir önemli konu, değerli milletvekilleri, görme engelli vatandaşlarımız belediye otobüsleriyle bir yerden bir yere giderek sosyal hayatlarını veya iş hayatlarını devam ettirmeye çalışıyorlar. Ancak, kartlı bir sistem var. Mesela, Bursa'da çok eleştirdiğimiz bir konu var. Günde sadece 6 kez binilebiliyordu ama seçim sırasında, genel seçimin kısa bir süre öncesinde günde 10 kereye çıkarıldı, seçimden sonra da 4'le sınırlandırıldı. Başka illerde böyle bir uygulama olduğunu görmedim ama görme engellilerimize de neden bir engel de sınır getirerek biz koyuyoruz acaba, bunu yetkililere soruyorum.

Diğer taraftan, otobüslerin sesli sinyalizasyon sisteminin olması lazım. Çünkü, görme engelli vatandaşımız geldiği yeri, nerede ineceğini bilemiyor, duraklarda da hangi duraktan hangi otobüse -numarayı da göremediği için- bineceğini ve nereye gideceğini bilemiyor. Bu sinyalizasyon sistemlerinin bir an önce yapılması gerekiyor.

Bir diğer nokta da telefonları kullanmaları mümkün değil. Özellikle görme engelliler için yapılan programlar var. Şu anda bu programların yüklenmiş olduğu teknolojiler mevcut. Bir miktar dağıtılmıştı, bir kampanya vardı ama bu yetersiz olmuş ve sorunlar yaratmıştır. Bunu da dikkatinize sunmak istiyorum.

Sözlerime son verirken bütün görme engelli vatandaşlarımıza bu hafta vesilesiyle en derin sevgi ve saygılarımı sunuyorum.

Teşekkür ederim. (CHP sıralarından alkışlar)