Konu:SEÇİMLERİN TEMEL HÜKÜMLERİ VE SEÇMEN KÜTÜKLERİ HAKKINDA KANUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TASARISI (S.S.:110)
Yasama Yılı:2
Birleşim:77
Tarih:13/03/2008


SEÇİMLERİN TEMEL HÜKÜMLERİ VE SEÇMEN KÜTÜKLERİ HAKKINDA KANUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TASARISI (S.S.:110)
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ

DEVLET BAKANI VE BAŞBAKAN YARDIMCISI CEMİL ÇİÇEK (Ankara) -Teşekkür ederim Sayın Başkan.

Çifte vatandaşlıkla ilgili konuda, tabiatıyla her ülkeninmevzuatına ayrıca bir bakmak lazım. Ama prensip itibarıyla çifte vatandaş olanbirisi Türkiye'de de oy kullanabilir, prensip olarak o ülkede de kullanabilirama o ülkenin mevzuatında bir engel varsa o zaman kendisi tercihiniyapabilecektir.

Sayın Özdemir'in sorduğu sorunun ikinci kısmı doğrudan kanunlailgili değil. Tabiatıyla, bu ırkçı saldırılar veya başka türlü saldırılarsebebiyle ne kadar oradaki vatandaşımız hayatını kaybetti, ne kadarı hakmahrumiyetine uğradı, bu ayrı bir bilgiyi gerektirir. Ben kendisine yazılıcevap vereceğim.

Seçimlerin düzen içerisinde yapılabilmesiyle ilgili Sayın Akkuş'unsorduğu soru: Eğer Yüksek Seçim Kurulunun bu konuda bir ihtiyacı söz konusuolacaksa zaten seçimler başlamadan evvel Yüksek Seçim Kurulu zaman zamanihtiyaçlarını Hükûmete bildiriyor ve bu ihtiyaçlar da bugüne kadar karşılandı.İster kadro konusunda isterse mali konularda bir sıkıntısı varsa bu Hükûmetebildirilir, karşılanır. Zaten bugüne kadar da bütün cumhuriyet hükûmetleriseçim kurulunun istediği talepleri büyük ölçüde karşılamışlardır.

Sayın Genç'in sorduğu soruyla ilgili olarak ise 2'nci maddede busorunun cevabı var. Yurt dışı merkez ilçe seçim kurullarının oluşturulması nezaman başlayacak, ne olacak, nasıl olacak, kimlerden teşekkül edecek? 2'ncimaddede bu düzenleme yapılıyor. Dün yaptığım açıklamada da ifade etmeyeçalıştım, şu an yüz elli beş ülkede Türk vatandaşları bulunmaktadır. Herülkenin şartları, hukuku, iç düzeni farklı olacağı için Dışişleri Bakanlığıylada görüşmek suretiyle, hem oy kullanım şekli hem de bu kurulların oluşmasıylailgili? Dışarıdaki kısmını söylüyorum. Merkezde ise zaten hâkim nezaretindedir.Oyların hepsinin Ankara'da kurulacak olan bir hâkimin başkanlığındaki bir heyettarafından değerlendirilmesi yapılacaktır.

Teşekkür ederim Sayın Başkan.

KAMER GENÇ (Tunceli) - Yurt dışında hâkim olmayacak mı SayınBakan?

DEVLET BAKANI VE BAŞBAKAN YARDIMCISI CEMİL ÇİÇEK (Ankara) - Yüzelli beş ülkede hâkim olmayacak, hâkim burada olacak. Zaten Türkiye'de de,Ankara'da da her sandığın başında bir hâkim yok. İlçe bazı itibarıyla bukonudaki yetkiyi Yüksek Seçim Kuruluna veriyoruz. Yüksek Seçim Kurulu işingereğini kendisi tayin ve takdir edecektir.

DEVLET BAKANI VE BAŞBAKAN YARDIMCISI CEMİL ÇİÇEK (Ankara)-Teşekkür ederim.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Sayın Öymen'in konuşması üzerinebir iki hususa temas etme lüzumunu duydum, o sebeple söz aldım. Hepinizisaygıyla selamlıyorum.

Türk vatandaşlarının oy kullanmasıyla ilgili, aklımızınbulabildiği dört tane model var. Bunlardan bir tanesi sandıktır, ikincisimektuptur, üçüncüsü elektronik sistemdir -yurt dışındaki vatandaşlar için ifadeediyorum- dördüncüsü de gümrük kapılarında oy kullanılmasıdır. Bu dört seçenek?Biz tek seçenekli bir düzenleme getirmedik. Yani deseydik ki, yurt dışındakivatandaşlarımız sadece mektupla oy kullanabilecektir, o takdirde belki buendişelere, burada dile getirilen hususlara bir anlam verme imkânı olabilirdi.Hâlbuki, biz bu dört imkânı da Yüksek Seçim Kurulunun önüne getirdik. YüksekSeçim Kurulu tabiatıyla, ülkelerin durumunu değerlendirecek, DışişleriBakanlığı. Yasayı da bugünden gündeme getirmemizin sebebi, bu temaslara, butespitlere imkân verebilmek içindir. Her ülke kendi şartlarına, kendimevzuatına göre, Türkiye'yle olan ilişkilerine göre, bir ülkenin evet dediğibir modele bir başkası hayır diyebilecektir. Kaldı ki, ismi geçen devletinbugün, yetkilisinin söylediği bir sözü, yarın değişen bir bakan, "Ben bunukabul etmiyorum." diyebilir veya iktidar değişir, kabul etmiyor olabilir. Yani,onu bir hüccet kabul ederek ona göre, yabancı bir ülkenin devlet adamının gelipsöylediği bir beyana bakarak, ikili bir görüşmeye bakarak biz burada düzenlemeyaparsak işi muallakta tutmuş oluruz. Dedik ki: Sandık kurulsun. Bizim detercihimiz, Hükûmet olarak da Parlamento olarak da teker teker hepimizin en önceliklibirinci tercihi sandık kurulmasıdır. Bunu engelleyen bir hüküm var mı? Yani,Yüksek Seçim Kurulu, vatandaşlarımızın çoğunlukla yaşadığı bir Avrupa Birliğiüyesi ülkede "Ben, burada sandıkla seçim yapılmasını istiyorum." dedi. Bunuengelleyen bir hüküm yok. Bu endişeler varit ise bunu ortadan kaldıracak. Amadiyelim ki o ülke sandık koymayı kabul etmedi, bizde sadece geriye ne kalıyor-elektronik sistem zaten bugün için mümkün değil- geriye bir tek yol kalıyor: Oülkedeki vatandaşlar, seçmenler gelecek gümrük kapılarında oy kullanacak. Aksihâlde, oy kullanma durumu söz konusu olmayacak, bir sürü sıkıntılar çıkacak. Onedenle, biz, seçenekli bir imkânı getirmeye çalıştık. Bu endişeler var ise buendişeleri giderme noktasında da Yüksek Seçim Kuruluna büyük ölçüde yetkiverdik. Yani, bu kanun, büyük ölçüde Yüksek Seçim Kurulunun sorumluluğunda vealacağı tedbirlere göre yürütülecek bir sistemi getirmektedir.

Ayrıca bir şey daha var, şimdi, seçimlerin gizli olması, oykullanmanın gizli olması demokratik ülkelerde demokratik bir seçimin temelşartıdır. E, bugün birçok ülke mektupla oy kullanıyor, yani bizim için varitolan bir kısım endişeler, sıkıntılar onlar için de varit olabilir. E, kaldı kiTürkiye'de de zaman zaman oyların nasıl kullanıldığını bölgeye göre hep beraberbiliyoruz. Dolayısıyla, bu türlü şeyleri düzenlemenin önüne getirip koymanınbence çok fazla bir anlamı yok.

O nedenle, eğer ortada bir ayıp varsa, uzunca bir zamandırvatandaşlarımızın oy kullanma imkânını verememiş olmamızdır, bu hepimizinayıbıdır. Yani, hepimiz derken bugün burada bulunanları kastetmiyorum. 60'lıyılların başından itibaren bu insanlar oralarda bulundu, her türlü imkânınıbize sağladı ama buna karşılık daha dün denilebilecek kısa bir tarihe gelinceyekadar gümrük kapılarında oy kullanma imkânı da yoktu.

Dolayısıyla, çok açılımlı, endişeleri de büyük ölçüde ortadankaldıracak alternatifleri taşıyan, Yüksek Seçim Kuruluna bu noktada dasorumluluk tevdi eden bir düzenleme getirilmiştir. Kaldı ki zaten Anayasa'nın79'uncu maddesine göre de "Seçimlerin düzen içerisinde ve dürüstçe yapılmasınıtemin etmek Yüksek Seçim Kurulunun görevidir. Bununla ilgili her türlütedbirleri alacaktır." diyor. Ama bizim de birinci tercihimiz, eğer imkânvarsa, her yerde bu sandığın kurulmasıdır. Kaldı ki bazı yerler var, 1 taneTürk vatandaşı var, 5 tane Türk vatandaşı var bu yüz elli beş ülkeniniçerisinde. 10 tane Türk vatandaşının olduğu yer var. Biri ülkenin öbür ucundayaşıyor, beriki beriki ucunda yaşıyor. Buna baskı yapacak, buna etki edecekorada kendinde başka kimse de yok. Onun için ayrıca bir sandık kurmak gibi biryükümlülüğü illa da Yüksek Seçim Kurulunun önüne getirmek yerine orada mektuplakullansın, en çok vatandaşımızın yaşadığı yerlerde imkân varsa, bununşartlarını hazırlayabiliyorsak el birliğiyle bunun için her türlü desteğivermeye hazırız Yüksek Seçim Kuruluna. Bunu da tekrar ifade ediyoruz.

Onun için, seçenekli bir düzenleme varken? Yani böylesine önemlibir yasayla ilgili daha işin başlangıcında bu kadar karamsar bir tablo çizmekde bence çok doğru olmuyor. Kaldı ki bir de oradaki vatandaşlarımız açısındanda -çok doğru mudur, bilemem- yani mutlaka şu örgütün emrinde, bu bununşeyindedir diyerek işi genelleme yapmak da bence çok doğru değil gibi geliyorbana.

Hepinize saygılar sunuyorum. (AK Parti sıralarından alkışlar)

DEVLET BAKANI VE BAŞBAKAN YARDIMCISI CEMİL ÇİÇEK (Ankara) -Teşekkür ederim Sayın Başkan.

Eşitlik ilkesine aykırı bir durum söz konusu değil. Esasitibarıyla, vatandaşın oy kullanma hakkını temin için bir alternatif imkângetirilmektedir bir kısım imkânsızlıklar sebebiyle. Aksi hâlde, yurt dışındakivatandaşlar, ta buralara kadar gelip oy kullandıkları takdirde bir kısımsıkıntılara, ilave külfetlere katlanmaktadırlar; işinden oluyor, yol parasıveriyor, mesaisinden oluyor. Varsa eşitsizlik, zaten orada var. Bunu ortadankaldırmak adına bir düzenlemedir. Bir eşitsizlik söz konusu değil.

DEVLET BAKANI VE BAŞBAKAN YARDIMCISI CEMİL ÇİÇEK (Ankara) -Teşekkür ederim Sayın Başkan.

Değerli milletvekilleri, sadece teşekkür etmek için huzurlarınızdabulunuyorum, uzun konuşmayacağım.

Bir önemli ihtiyacı karşıladık. Gerçekten, uzun yıllar, yurtdışında yaşayan vatandaşlarımızın beklentisi olan bir düzenlemeyi hep birliktegerçekleştirdik. Hükûmet olarak biz vesile olduk, Parlamento olarak siz deonayladınız değerli oylarınızla. İnşallah yasalaşmış olacaktır. Bu işin şerefi,onuru Türk Parlamentosuna aittir.

Bu vesileyle, iktidar ve muhalefet gruplarına ve teker teker detüm milletvekili arkadaşlarımıza, Anayasa Komisyonunun Sayın Başkan veüyelerine, alt komisyon başkan ve üyelerine, hiç şüphesiz bu yasa tasarısınınhazırlanmasında bize çok büyük ölçüde katkı sağlayan Yüksek Seçim KurulununDeğerli Başkan, üye ve bürokratlarına ve emeği geçen herkese teşekkür ediyorum.

Hayırlı ve uğurlu olsun.

Yüksek Seçim Kurulu bu Yasa'yı en iyi şekilde uygulayacaktır.Burada dile getirilen hususları da dikkate alarak güvenli bir seçimin yapılmasınoktasında elinden gelini yapacaktır; buna inancımız tamdır. Hükûmet olarakbize düşen bir husus varsa, bunun gereğini yapmaya da hazır olduğumuzu buvesileyle ifade ediyorum.

Hayırlı ve uğurlu olması dileğiyle hepinize saygılar sunuyorum.(AK Parti sıralarından alkışlar)