Konu:YARGI HİZMETLERİNİN ETKİNLEŞTİRİLMESİ AMACIYLA BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI VE BASIN YAYIN YOLUYLA İŞLENEN SUÇLARA İLİŞKİN DAVA VE CEZALARIN ERTELENMESİ HAKKINDA KANUN TASARI VE TEKLİFİ
Yasama Yılı:2
Birleşim:129
Tarih:01/07/2012


YARGI HİZMETLERİNİN ETKİNLEŞTİRİLMESİ AMACIYLA BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI VE BASIN YAYIN YOLUYLA İŞLENEN SUÇLARA İLİŞKİN DAVA VE CEZALARIN ERTELENMESİ HAKKINDA KANUN TASARI VE TEKLİFİ
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ

RIZA TÜRMEN (İzmir) - Teşekkür ederim Sayın Başkan.

Değerli milletvekilleri, bu önemli bir oturumu Meclisin. Neden önemli bir oturum? Çünkü Türkiye'de büyük bir sorun hâline gelen özel yetkili mahkemelerin görüşüldüğü bir oturum. Türkiye'de büyük bir sorun hâline gelen özel yetkili mahkemelerin insan hakkı ihlallerine yol açması sorununun görüşüldüğü bir oturum. Bunlar nasıl önlenecek? Bu konuları ele alıyoruz.

Tabii, bir kere ilke olarak şunu belirtmek lazım: Bir ülkedeki bütün mahkemeler aynı kurallara, aynı usul kurallarına tabi olmalıdır. Aynı usul kurallarına tabi olmadığı takdirde, usul kuralları bakımından bir birlik sağlanmadığı takdirde ortaya çok büyük problemler çıkar. Bugün ortaya çıkan problemlerin bir kaynağı budur. Özel yetkili mahkemeler, çok önemli insan hakkı ihlallerine yol açmıştır Türkiye'de. Bunun için Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarına bakmak yeterlidir. Yani gözaltı süresi bakımından, tutuklama süresi bakımından, gizlilik kararları bakımından, müdafiyle görüşme hakkının sınırlanması bakımından, bütün bunlar ve uygulamalarla, bütün bunların sonucunda özel yetkili mahkemelerin bugün yarardan çok zarar verdiği anlaşılmıştır.

Şimdi Hükûmetin getirdiği bir önerge var, özel yetkili mahkemelerin yetkilerini ağır ceza mahkemelerine devretmek gibi. Bu önergeye şöyle bir bakınca ilk gözünüze çarpan şey şu oluyor: Özel yetkili mahkemelerin sakıncaları burada giderilmiyor, bütün bu söylediğim özel yetkili mahkemelere has usul farklılıkları bu mahkemelerde de, yeni ağır ceza mahkemesinde de muhafaza edilecek. "O zaman değişecek olan şey nedir?" diye sorduğunuz zaman, değişecek olan hiçbir şey yoktur, insan hakları ihlali bakımından hiçbir şey yoktur, aynı insan hakları ihlalleri devam edecektir, bu yeni düzenleme çerçevesinde de.

"Bu, ihtisas mahkemesidir." deniyor, "İhtisas mahkemeleri her ülkede vardır." Tabii, ihtisas mahkemeleri her ülkede vardır ama birincisi: İhtisas mahkemeleri farklı usul kurallarına tabi değildir, aynı usul kuralları geçerlidir ihtisas mahkemeleri bakımından. İkincisi: İhtisas mahkemeleri o ihtisas mahkemelerinin konusu olan bireylerin güvencelerini artırmak için kurulmuştur. Örneğin çocuk mahkemeleri vardır ihtisas mahkemeleri olarak. Çocuk mahkemelerinin amacı nedir? Çocukların daha iyi yargılanmasını sağlamaktır. Peki, bu özel yetkili mahkemelerin amacı nedir? Çocuk mahkemeleri gibi, oradaki şüphelilerin ya da sanıkların daha iyi yargılanmasını mı sağlamaktır? Hayır, tam tersine olmuştur, onların daha iyi yargılanmalarına değil, daha kötü yargılanmalarına yol açmıştır, adil yargılamanın en temel kuralları ihlal edilmiştir burada. O nedenle bunları "ihtisas mahkemeleri" olarak nitelemek ne ihtisas mahkemelerinin özelliklerine uygun düşer ne de doğrudur.

Arkadaşlar, şunu açıkça söylemek lazım: Bu özel yetkili mahkemelerin yetkilerinin ağır ceza mahkemelerine devredilmesi hiçbir şey değiştirmeyecektir. Siz tutuklama rejimini değiştirmediğiniz sürece, siz Terörle Mücadele Kanunu'ndan kaynaklanan problemleri halletmediğiniz sürece, siz yargının bağımsızlığını sağlamadığınız sürece böyle bir, tamamen şekilde kalan bir değişiklik aslında Türkiye'deki, yargıdaki sorunlara bir çözüm getiremeyecektir.

Tutuklamayla ilgili maddelere baktığınız zaman bu getirilen kanunda "Efendim, işte, bundan sonra tutuklama kararı kuvvetli suç şüphesi, tutuklama nedenlerinin varlığı, tutuklama tedbirinin ölçülü olduğunu gören delillerin somut olgularla gerekçelendirilerek açıkça gösterilsin." deniyor. Bu yeterli değildir arkadaşlar. Bunun yanında, katalog suçlar vardır, asıl problem buradadır. Katalog suçlara hiç değinilmemiştir. Katalog suçları ortadan kaldırmadığınız sürece tutuklamalarla ilgili sorunlar devam edecektir. Bunun yanında, mutlaka, tutuklamanın devamı kararının duruşma yapılarak verilmesi gerekir, bu yoktur kanunda, getirilen değişikliklerde. Bunun yanında, tutuklamanın devamı kararında mutlaka diğer tedbirlerin niye uygulanmadığının belirtilmesi gerekmektedir, bu da eksiktir. Yani bunları siz düzeltmediğiniz sürece, tutuklama rejimi aslında tutuklamadan kaynaklanan insan hakları ihlalleri bugün de devam edecektir.

Öte yandan, Terörle Mücadele Kanunu'nda yapılan değişiklikler de yetersizdir. Terörle Mücadele Kanunu'nda basın özgürlüğünü sınırlayan, yayın sahiplerini sorumlu kılan çok önemli cezalar vardır. O nedenle, Terörle Mücadele Kanunu'nda yapılan düzenleme yetersizdir, tutuklamayla ilgili düzenleme yetersizdir. Bunlar belirtilmediği sürece, zaten göstermelik bir şekilde  özel yetkili mahkemelerin yetkilerinin ağır ceza mahkemelerine devredilmesi aslında derde çare olmayacaktır.

Hepinize saygılar sunuyorum.  (CHP sıralarından alkışlar)

BAŞKAN - Sayın Türmen, teşekkür ediyorum efendim.