Konu:Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Tasarısı
Yasama Yılı:2
Birleşim:116
Tarih:06/06/2012


HUKUK UYUŞMAZLIKLARINDA ARABULUCULUK KANUNU TASARISI
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ

ALİ ÖZGÜNDÜZ (İstanbul) - Teşekkür ediyorum.

Sayın Başkan, değerli milletvekili arkadaşlarım; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Değerli arkadaşlar, bizim Anayasa'mıza göre, biliyorsunuz, devletin temel organları yasama, yürütme, yargı. İşte, yasama Parlamento, biz yasa yapacağız; yürütme yani Hükûmet ve ona bağlı idare uygulayacak; uyuşmazlık çıktığında da yargı bu uyuşmazlığı çözecek. Temel sistem bu. Şimdi sizin getirdiğiniz bu ara buluculuk yasasıyla avukatla hâkim arasına yeni bir şey monte ediyorsunuz. Eskiden dava takipçileri vardı Anadolu'da, buna benzer bir şey getiriyorsunuz. Dolayısıyla bu, şu anda nasıl ki bilirkişilik kurumu -dejenere olmuş bir kurumdur ve ciddi anlamda yargıya katkı değil- ne yazık ki adaletin sapmasına, davaların hukuk dışında sonuçlanmasına neden olan bir kuruma dönüşmüşse aynı şekilde bu sistemle getirilen ara buluculuk da zamanla buna dönüşecektir. Şimdiden bu tehlikeye karşı sizleri uyarıyorum çünkü burada getirilen sistemde "Hâkim, tarafları ara bulucuya başvurma konusunda teşvik edebilir." diyor. 13'üncü maddenin (1)'inci fıkrasının son cümlesine bakarsanız: "Mahkeme tarafları ara bulucuya gitmesi için teşvik edebilir." diyor.

Değerli arkadaşlar, ben o kürsüden gelen bir milletvekili olarak gerçekten bundan endişeliyim. Yani efendim, taraflara "Haydi, bu işi ara bulucuya götürelim, çözelim." dediği anda hâkim, vatandaş "Kime gidelim? Olur mu hâkim bey? Hâkim diyorsa doğru diyor." düşüncesiyle o yola girecektir; bu ciddi anlamda sıkıntılar yaratacaktır çünkü bu sistemde ara buluculuk siciline kayıtlı ara bulucular adliyelerde dolaşarak hâkimlere, ticaret hâkimlerine, hukuk hâkimlerine kartlarını vereceklerdir -ne olacağını söylüyorum size- ve "Hâkim teşvik eder" dediğiniz zaman hâkim arkadaşları belli ara buluculara işi yönlendirme konusunda siz tabiri caizse yetki veriyorsunuz. Onu yaptığı zaman da hâkim görevini kötüye kullanmış olmayacak, suç işlemiş olmayacak. Adalet müfettişi gidip konuyu soruşturduğu zaman "Efendim, kanunda yetkim var. Hâkim teşvik eder, ben de teşvik ettim." olacak. Ciddi anlamda sıkıntılar doğuracak diye düşünüyorum.

Yine üzerinde söz aldığım 13'üncü maddede, efendim, bu sürenin ne zaman başlayacağı konusu, otuz günlük süre ne zaman başlayacak; bu belli değil. Onun için bu değişiklik teklifini vermiş olduk.

Değerli arkadaşlar, ara bulucu, tutanağı kimin adına tutacak? Yani şu anda mahkemeler Türk milleti adına karar veriyor. Ara bulucu, taraflar imzalayacak, neye göre? Orada başka bir sıkıntı var.

Ara bulucuya ara buluculuk faaliyeti sırasında öğrendiği sırları saklama yükümlülüğü getirmişsiniz ve bunu da açıkladığı zaman cezai yükümlülük getirmişsiniz fakat ne kadar süreyle, kaç yıl saklayacak, o belli değil. Yine acemice hazırlanan bir kanun.

Değerli arkadaşlar, bir başka konu, yine beni endişelendiren bir konu: Ara buluculuk nitelikleri konusunda "Kasten işlenmiş bir suçtan mahkûm olmamak." diyorsunuz. Kasten işlenmiş suçtan mahkûm olmayan ama hükmün açıklanmasının ertelenmesi kararı verilen kişi ara bulucu olabilecek ya da başka bir şey söyleyeyim: Hâkimlikten, savcılıktan, avukatlıktan suç nedeniyle değil, disiplin nedeniyle atılan kişi ara bulucu olabilecek, suç değil adamın eylemi fakat disiplin açısından atılmayı gerektirmiş, mesleğin vakar ve haysiyetiyle bağdaşmayan bir işe bulaşmış ya da görevi kötüye kullanmış ama ceza almamış, mahkûm olmamış, atılmış, gidecek ara bulucu olacak. Bu kişilere de bu yetkiyi veriyorsunuz, bir başka tehlikeli nokta.

Lütfen, biz iyi niyetli olarak size katkıda bulunmak istiyoruz, bunun için değişiklik önergelerimizi veriyoruz. Rica ediyorum, bir okuyun, ne demek istediğimizi anlayın, ona göre oy kullanın. Dolayısıyla, bu hâliyle biz bu tasarıya karşıyız.

Bir başka nokta: Sayın Bakan, sizin hazırladığınız, Adalet Bakanlığının hazırladığı bir kitapçıkta diyorsunuz ki "Ara buluculuk, hukuk uyuşmazlıklarında ve aile hukuku davalarında uygulanmaktadır." Ama söylediğinizde diyorsunuz ki "Aile hukuku davalarında uygulanmayacaktır." Yani burada bunu yazıyorsunuz, dolayısıyla yarın bunun aile hukuku davalarına da -bana göre- teşmili söz konusu olacaktır, bu da ciddi anlamda sıkıntı doğuracaktır.

Yine, "Taraflar ara bulucuyla -hangi usulle- sorunu çözmesi konusunda anlaşma yapabilir." diyor. O da ayrı bir sıkıntı doğuracaktır diyorum. Bu eleştirilerimiz umarım dikkate alınır.

Hepinize saygılarımı sunuyorum. Teşekkür ediyorum. (CHP sıralarından alkışlar)

BAŞKAN - Teşekkür ederiz Sayın Özgündüz.