Konu:KARS ŞEKER FABRİKASININ SORUNLARI HAKKINDA
Yasama Yılı:3
Birleşim:83
Tarih:27/03/2013


KARS ŞEKER FABRİKASININ SORUNLARI HAKKINDA
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ

MÜLKİYE BİRTANE (Kars) - Teşekkürler Sayın Başkan.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Kars Şeker Fabrikasıyla ilgili olarak söz almış bulunuyorum. Hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Kars Şeker Fabrikası, mevcut durumda ilde üretim yapan ve birçok aile için istihdam alanı olan tek fabrikadır. Kars halkının geçim kaynağı oluşturma çabaları devletten hiçbir şekilde destek görmemektedir. İlin fabrikalara ve istihdam alanlarına ihtiyacı vardır. İstihdam alanı açılmıyorsa en azından mevcut istihdam alanlarının ayakta kalması için destek verilmesi gerekmektedir. Kars Şeker Fabrikası kapatılmakla karşı karşıyadır. Fabrikanın kapatılmasının, orada istihdam edilen 400'e yakın kişi ile pancar üreticiliği yapan 500 civarında çiftçi ve binlerce aile bireyini ekmeğinden edeceği ve il sanayisine de büyük darbe vuracağı aşikârdır. Fabrikanın şu an en büyük sıkıntısı ise ham maddedir çünkü ilde pancar yetiştiriciliği son derece azalmış durumdadır. Bunun çeşitli sebepleri var tabii. Şeker pancarı yetiştiriciliği desteklenmediği gibi, bu işi yaptığı tespit edilen kişilerin yeşil kartları da ellerinden alınıyor. Devlet, daha çok yem bitkilerine destek verdiği için çiftçiler pancar ekmekten kaçınıyor. Türkiye'de şu an şeker üretimi yeterli miktarda değil. Glikoz ve yapay tatlandırıcılarla halk sağlığıyla oynanıyor.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Kars Şeker Fabrikası önce özelleştirme kapsamına alınmış, daha sonra bu karar iptal edilmiş. Geldiğimiz aşamada ise fabrika kendi kaderine terk edilerek âdeta kapanmayla karşı karşıya bırakılmıştır.

Geçim kaynağı tarım ve hayvancılık olan ilde, genel olarak baktığımızda, sanayi alanında bacası tüten tek fabrikadır. İlde yem fabrikası, süt fabrikası, deri ve ayakkabı fabrikası, Et ve Balık Kurumu teker teker kapatıldı. İlde işsizlik oranı yüzde 80 artmış durumda. Hayvancılığın can çekiştiği, işsizliğin, yoksulluğun, göçün yoğun olduğu Kars, günbegün geriliyor. İlde geçim kaynağı olan hayvancılığı destekleyecek et ve süt ürünleri entegre tesisi yok. İstihdamı artıracağı, hayvancılığı geliştireceği iddia edilen tüm projeler tabelalardan ibarettir.

Bu tablo karşısında Kars Şeker Fabrikasını ayakta tutmak için özel bir çaba harcaması gereken Hükûmet, duruma kayıtsız kalmaktadır. Kars Şeker Fabrikasının üretiminin artırılması için hiçbir önlem alınmamaktadır. Şeker fabrikasının üretiminin düşük olması devletin şeker pancarına uyguladığı kotadan kaynaklanıyor. Bu durumda, devlet, Kars için vazgeçilmez bir öneme sahip olan fabrikayı ayakta tutmak için şeker pancarı üreticilerine destek vermeli ve kotayı kaldırmalıdır. Üretimi artırmak için teşvik programları hazırlanmalıdır. Mazot, gübre ve tohum desteği verilmeli, sulama bedeli düşürülmelidir. Fabrika modernize edilerek üretimi artırılmalı, bölgede şeker pancarı üreten çiftçilerin kurumlara olan borçları silinmeli, yeniden şeker pancarı üretimi yapmaları sağlanmalıdır.

Ayrıca, bu düzenlemeler hayata geçirilinceye kadar, bu yıl bu şeker fabrikasının çalışması için mutlaka Horasan ve Eleşkirt'ten pancar desteğinin alınması gerekmektedir. En azından, bu yöntemin devreye sokulmasıyla bir nebze de olsa rahatlama sağlanacaktır.

Pancardan şeker üretilirken yan ürün olarak elde edilen küspe, en iyi hayvan yemleri arasındadır. Yine melas, bu fabrikalarda yan ham madde olarak açığa çıkmaktadır. Fabrikanın kapanması demek, bu ürünlerin de yok olması demektir. Şeker üretimi arttığında melas ve küspe üretimi de artacaktır. İlde saman ve ot üretiminin düştüğü geçen yıl küspe üretiminin yeterli olması bu sorunun çözümüne katkı sunacaktı ancak üretimin yeterli olmaması bu ihtiyaca cevap olamamıştır.

Kars ili ihracatı en düşük olan iller arasındadır. İlimizin toplam ihracatı 857 bin dolardır. Oysaki yanı başımızda bulunan İran, Gürcistan ve Nahcivan'ın şeker ihtiyacı Kars üzerinden sağlanabilir. Buradan Hükûmet yetkililerini ve bütün milletvekillerini bu konuda duyarlı olmaya çağırıyorum.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

MÜLKİYE BİRTANE (Devamla) - Yetkililerin ŞEKER-İŞ Sendikası ile görüşerek gerekenin yapılmasını ve bunun tüm Karslıların talebi olduğunu belirtiyor, hepinizi saygıyla selamlıyorum. (BDP sıralarından alkışlar)