Konu:DÜNYA ANA DİL GÜNÜ'NE İLİŞKİN
Yasama Yılı:3
Birleşim:68
Tarih:20/02/2013


DÜNYA ANA DİL GÜNÜ'NE İLİŞKİN
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ

HÜSAMETTİN ZENDERLİOĞLU (Bitlis) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Dünya Ana Dil Günü dolayısıyla gündem dışı söz almış bulunmaktayım. Bu vesileyle hepinizi saygıyla selamlıyor ve Dünya Ana Dil Günü'nü kutluyorum.

Ancak bugün Dünya Ana Dil Günü dolayısıyla da kendi ana dilimle sizi selamlamak istiyorum? (*)

Değerli milletvekilleri, 21 Şubat 1999 tarihi Birleşmiş Milletler tarafından Dünya Ana Dil Günü olarak ilan edilmiştir. Böylesi bir günün anlamı dili yasaklanan halklar için çok büyük önem arz etmektedir. Bu anlamda, Birleşmiş Milletler tarafından, çok dillilik ve kültürlülüğü desteklemek, dilleri korumak, kollamak önemli bir katkı sunmak anlamına gelmektedir. Aslında, ana dilin önemini, ana dilde eğitimi, böyle kısa bir sürede anlatmak zor bir olaydır. Ancak, bunun acısını yaşayanlar olarak bunu dile getirmeyi önemli buluyoruz.

Dil, insanlar arasında anlaşmayı sağlayan, duyguyu, düşünceyi, arzuları derli toplu anlatan canlı bir mekanizmadır. Aynı zamanda insanlar arasında dostluğu sağlayan bir canlı varlıktır da. Hani deniliyor ya "Bir lisan, bir insandır; iki lisan, iki insandır." Birey ne kadar çok dili biliyorsa ufku o kadar geniş olur, o kadar gelişkin olur ancak her toplumun ana dili ayrı bir önem arz eder çünkü bir çocuk ana rahmine düştüğünde, dört ve beşinci ayından sonra anası neyi hissediyorsa, neyi konuşuyorsa, hangi duyguları taşıyorsa çocuk bununla büyür ve doğduğunda da ana hangi dille konuşmuş ise çocuk da o dili konuşur. Örneğin, eğer, İngilizce konuşmuşsa çocuk da İngilizce konuşur eğer Türkçe konuşmuşsa o çocuk da Türkçe konuşur, kuşkusuz eğer Kürtçe konuşmuşsa tabii ki o çocuk da Kürtçe konuşmaktadır. Bunu engellemek, bunu zorlamak tabii ki mümkün değildir çünkü konuştuğu dil Kürtçe, coğrafyası ise Kürdistan olur. Bunu engellemek olanaksız bir olaydır.

Ana dili kişinin dünya ile çevresiyle ilişkileri, dünyayı yorumlamak, anlamak tabii ki ana dille olur. Önce insan ana diliyle birçok şeyi anlayabilir, kavrayabilir çünkü eğitim öncesi o çocuk, anne ve ebeyi, çevresi, coğrafyası ile ilişki içerisindedir. Onun ruhunun şekillenmesi, onun toprağa olan sevgisi, onun ülkeye olan saygısı, onun teneffüs ettiği hava, yediği ekmekten daha önemlidir çünkü ancak o kendini o ana dille ifade ettiği zaman, o ana dil, onun kimliği olur. Onun özgürlüğü, bütün düşünceleri onun içerisinde odaklaşır.

Ana dil bir halkı, bir toplumu birleştiren ortak hedeftir, hatta onun çimentosudur. UNESCO'nun verilerine göre dünyada 6 bin dil konuşulmakta idi ama bugün ne yazık ki 2.750 dil konuşuluyor. Bu dillerin birçoğu 200 devlette konuşulmaktadır. Bu konuşulan dillerin birçoğu, demokrasiyle idare edilen ülkelerde, kuşkusuz iki dillilik ile gelişmektedir. Örneğin, Avrupa'da, Belçika'da, Almanya'da, hiç beğenmediğimiz Asya'da, Hindistan'da, Pakistan'da? Hindistan'da 320 dil konuşulmaktadır. Afrika'da Nijerya'da, 420 dil konuşulmaktadır. Bu da gösteriyor ki dil insanlar arasında ilişkiyi geliştiren, dönüştüren, hatta ticari bazda olsun, kültürel bazda olsun insanlığın ortak bir hazinesidir. Ne yazık ki ırkçı, tekçi, kirli politikalardan dolayı bugün bu dillerin?

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

HÜSAMETTİN ZENDERLİOĞLU (Devamla) - ?birçoğu yok olmaktadır.

Türkiye'de 34 dil konuşulmakta idi, bu dillerin şu anda 15 dile düştüğü görülmektedir. Bu da gerek uluslararası anlaşmalar gerekse diğer ülkelerde yaşanan, benzer deneyimi olan ülkelerde ise bu, dilin insanlar için ne kadar önemli olduğunun bir göstergesidir.

Bir halk, dili, kültürü, tarihi ile vardır. Eğer o halkın dili ve kültürü, dili kısıtlanmışsa, dili yasaklanmışsa kimliği de yasaklanmış demektir. Dolayısıyla, o halk kendi kültürünü, kendi dilini ifade edemiyorsa bu da uluslararası arenada bir ayıp olarak karşılanmaktadır çünkü demokratik ülkelerde bu tür yasaklamalar yoktur.

Bu vesileyle hepinizi saygıyla selamlıyorum. (BDP sıralarından alkışlar)

BAŞKAN - Teşekkür ederim.

(*) Bu bölümde Hatip tarafından Türkçe olmayan kelimeler ifade edildi.