Kurtulus Savaşı Müzesi (I. TBMM Binası)


Birinci Millî Mimarlık Dönemi Üslubunun Ankara'daki ilk örneklerinden olan I.TBMM Binası, 1920-1924 yılları arasında Kurucu Meclis olarak da görev yapan Gazi Meclis tarafından kullanılmıştır. TBMM Basın, Yayın ve Halkla İlişkiler Başkanlığı uhdesinde Kurtuluş Savaşı Müzesi (I.TBMM Binası) olarak hizmet vermektedir.

İLETİŞİM

Tel : 0312 420 19 20
: 0312 420 86 40
Fax : 0312 420 26 49


ZİYARET GÜN VE SAATLERİ

Haftanın her günü müze ziyarete açıktır.

Yaz Dönemi (Nisan-Ekim)
Gişe saatleri : 09.00-17.30
Ziyaret Saatleri : 09.00-18.00

Kış Dönemi (Kasım-Mart)
Gişe saatleri : 09.00-16.30
Ziyaret Saatleri : 09.00-17.00

Giriş Ücreti: 20 TL


Ücretsiz Giriş:

  • - 18 yaş ve altındaki Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı gençler ve çocuklar ile bu yaş grubundaki öğrenci gruplarına refakat eden öğretmenler,
  • - 65 yaş ve üstü Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları, gaziler ve refakatindeki anne, baba, eş ve çocukları ile şehit yakını kimlik kartı sahipleri, engelliler ( TC vatandaşı ve yabancı) ile bir refakatçisi, (Görünür bir engel ve/veya belge ibrazı ile) zorunlu hizmete tabii er ve erbaşlar, ICOM ve ICOMOS ile UNESCO kartı sahipleri, yerli ve yabancı basın kimlik kartı sahipleri,
  • - Seyahat acentesi sahip veya sorumlu müdürleri, Kültür ve Turizm Bakanlığı ile TBMM personeli ve emeklileri ile refakatindeki anne, baba, eş ve çocukları,
  • - 8 yaş ve altındaki yabancı uyruklu çocuklar,
  • - Hayat boyu Öğrenme Programı çerçevesinde Comenius Okul Ortaklıkları ile Erasmus Öğrenci Değişim Programı kapsamındaki gruplar ile bu gruplara refakat eden öğretmenler (ülkemizdeki muhatapları ile yapılan sözleşmelerini ibraz etmeleri kaydıyla kimlik ibrazı aranmaksızın ücretsiz giriş olanağı sağlanacaktır).

BİRİNCİ TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BİNASININ TARİHÇESİ

Birinci Türkiye Büyük Millet Meclisi Binası olarak kullanılan yapı, döneminde bir parti binası olarak inşa edilmiştir. 1915 yılında İttihat ve Terakki Fırkasınca kulüp binası olarak yapımına karar verilmiştir. Harbiye Nazırı Enver Paşa'nın emriyle mimar Salim Bey tarafından bina projelendirilmiş ve proje yapım işi ise askerî mimar Hasip Bey'e verilmiştir. Hasip Bey, binanın büyük bölümünü başarı ile bitirmiş ancak çatı ve diğer bölümler, sürmekte olan savaş, yaşanan malzeme sıkıntısı ve İttihat ve Terakki Fırkasının kapanması nedenleriyle tamamlanamamıştır.

Birinci Dünya Savaşı sonrası, millî mütareke döneminde, bir grup İngiliz ve Fransız askeri Ankara'ya gelmiş, Fransız askerlerinin başındaki komutan ise henüz çatısının bir bölümü örtülmemiş olan bu binanın ilk odasını makam olarak kullanmıştır.

19 Mayıs 1919'da Mustafa Kemal Paşa'nın Samsun'a çıkmasından sonra Havza ve Amasya Genelgeleri yayınlanmış; Erzurum ve Sivas Kongreleri yapılmış, Mustafa Kemal Paşa, Ankara'yı milli mücadelenin merkezi olarak seçmiş ve Temsil Heyeti ile birlikte 27 Aralık 1919'da Ankara'ya gelmiştir.

16 Mart 1920'de İstanbul İngilizler tarafından resmen işgal edilmiş ve 18 Mart 1920'de Mebusan Meclisi kendini feshetmiştir. Türkiye Büyük Millet Meclisinin 23 Nisan 1920'de açılmasına karar verildiğinde, Ankara'da Meclisin toplanabilmesi için gerekli büyüklük ve donanıma sahip bir binanın bulunmadığı görülmüştür. Bu şartlar altında, inşası yarım kalan İttihat ve Terakki Fırkası Kulüp Binasının Meclis Binası olarak kullanılması kararlaştırılmıştır. Böylece Meclis binası, Ankaralıların evlerinden ve Ulucanlar'daki Numune Mektebinden getirilen kiremitlerle, halkın fedakârlıkları ile tamamlanmıştır.

23 Nisan 1920 ile 15 Ekim 1924 tarihleri arasında Türkiye Büyük Millet Meclisi olarak kullanılan bina, daha sonra Cumhuriyet Halk Fırkası Genel Merkezi olarak kullanılmış ve aynı dönemde kısa bir süreliğine Hukuk Mektebine de ev sahipliği yapmıştır. 1957 yılında Bakanlık Komisyonunca alınan kararla müzeye dönüştürülmek üzere çalışmalara başlanmış ve 23 Nisan 1961 tarihinde "Türkiye Büyük Millet Meclisi Müzesi" adıyla halkın ziyaretine açılmıştır.

23 Nisan 1981 tarihinde ise "Kurtuluş Savaşı Müzesi" adını alan müze günümüzde TBMM Basın, Yayın ve Halkla İlişkiler Başkanlığı bünyesinde hizmet vermektedir.




MECLİSİN AÇILIŞI

Türkiye Büyük Millet Meclisinin Açılışı, 23 Nisan 1920.

Türkiye Büyük Millet Meclisi, Temsil Heyeti adına Mustafa Kemal Paşa'nın 21 Nisan 1920'de yayınladığı tamim gereğince; Hacı Bayram-ı Veli Camii'nde kılınan cuma namazını takiben yapılan dualar eşliğinde kurbanların kesilmesinin ardından coşkulu bir törenle 23 Nisan 1920'de açılmıştır.

Türkiye Büyük Millet Meclisi ilk gün 115 temsilci ile toplanmış ve açış konuşmasını en yaşlı üye sıfatı ile geçici başkanlık görevini üstlenen Sinop Milletvekili Şerif Bey yapmıştır. Meclisin 24 Nisan 1920'de yapılan ikinci toplantısında Mustafa Kemal Paşa oy birliği ile Meclis Başkanlığına seçilmiştir.

Türkiye Büyük Millet Meclisi Önünde Dua.

Kurtuluş Savaşı, Gazi Mustafa Kemal Paşa'nın başarılı yönetimi ve Birinci Türkiye Büyük Millet Meclisinde alınan hayati kararlar sonucunda zaferle sonuçlanmıştır. 20 Ocak 1921'de Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk Anayasası olan Teşkilatıesasiye Kanunu, 05 Ağustos 1921'de Mustafa Kemal Paşa'ya "Başkumandan"; 19 Eylül 1921'de "Gazi" unvanı ile Mareşal rütbesinin verilmesi, 12 Mart 1921'de İstiklal Marşı ve 1 Kasım 1922'de Saltanatın kaldırılması bu Mecliste kabul edilmiştir. Öte yandan 24 Temmuz 1923'te Lozan Barış Antlaşması, 13 Ekim 1923'te Ankara'nın Başkent Oluşu ve 29 Ekim 1923'te Cumhuriyet'in İlanı da bu Meclis çatısı altında onaylanmış, Gazi Mustafa Kemal Paşa Cumhurbaşkanı seçilmiştir.




GEZİ GÜZERGÂHINA GÖRE MÜZENİN BÖLÜMLERİ

Koridorun sağ ve sol duvarlarında; Refik Epikman'ın "Atatürk Mecliste Konuşuyor" ve "O Gün"; Saip Tuna'nın "Atatürk'ün Seğmenler Tarafından Karşılanışı"; Mehmed Ruhi Arel'in "Çanakkale Savaşı"; Mehmet Sami Yetik'in "Çanakkale Savaşı Düşman Kaçtıktan Sonra" ve Cevdet Bilgişin'in "Türk Süvarilerinin Akını" isimli tablolar ile Genel Kurul Salonundaki oturumu gösteren fotoğraflar sergilenmektedir.




MESCİT

Döneminde mescit olarak kullanılan ve sade bir görünümü olan bu odada, halı seccadeler ve rahleler sergilenmektedir. Rahlelerin ikisi Şam işi tekniğinde sedef kakmalı, diğer ikisi ise oldukça sadedir. Odanın bir duvarında sancak asılı durmaktadır. Türkiye Büyük Millet Meclisinin açılışından sonra duvara asılan sancak üzerinde sim ile Fetih Suresinin 1. ayeti, bir Hadis-i Şerif ve Saff Suresinin 13. ayeti işlenmiştir.




REİS (MECLİS BAŞKANI) ODASI

Döneminde Meclis Başkanı odası olan bu oda, Mustafa Kemal Atatürk'ün çalışma odası ve aynı zamanda yaver odası olarak kullanılmıştır. Sade görünümlüdür ve ilk hâli bozulmadan teşhir edilmektedir. Odada masa, hokka takımı, zil, sehpa gibi eserlerle birlikte karşılıklı duran iki halı pano ve Atatürk'ün fotoğrafı teşhir edilmektedir.




GENEL KURUL SALONU (MECLİS TOPLANTI SALONU)

Dikdörtgen formunda olan bu bölüm binanın en büyük salonudur ve Genel Kurul Toplantı Salonu olarak kullanılmıştır. Tekne tavan ile örtülü olan ve ilk hâli korunarak teşhir edilen salonun ortasında Başkanlık ve Divan Üyeleri kürsüsü, kürsünün arkasında Âl-i İmran suresi, 159. Ayetinin bir kısmı olan “İş konusunda onlarla müşavere et” anlamına gelen "Ve Şâvirhüm fi'l emr" yazılı levha ve kürsünün hemen önünde de Zabıt Kâtipleri kürsüsü yer almaktadır. Bu kürsünün karşısındaki sıralar Bakanlar Kurulu, yanlardakiler ise milletvekili sıraları olarak kullanılmış; sağdaki balkon kordiplomatik (elçi ve elçilik görevlileri topluluğu), soldaki balkon dinleyiciler, balkon altları ise yerli ve yabancı basın temsilcilerine ayrılmıştır. Sıralar Muallim Mektebi (Ankara Öğretmen Okulu) ile şimdiki Atatürk Lisesinin ilk binası olan Mektebi Sultanisinden (Taş Mekteb); sonradan elektrikli hâle getirilen iki petrol lambası ile sac sobalar civar kahvehanelerden, büro malzemeleri ise resmî dairelerden getirilerek millet egemenliğine dayanan İlk Meclis Binası'nın temelleri milletimiz ile birlikte burada atılmıştır. Salonda Atatürk büstü, kürsü, hokka takımları, sıra ve zilin yanı sıra soba teşhir edilmektedir.




İSTİKLAL MARŞI ANI ODASI

1920-1924 yılları arasında Başkâtip (dönemin TBMM Genel Sekreteri) tarafından kullanılan bu oda; İstiklal Marşı'nın kabulünün 100. yılı anısına yeniden düzenlenmiştir. Millî Şairimizin mütevazı şartlar altında yaşadığı Tâceddin Dergâhında kendisi tarafından kullanılan şahsi eşyalar ile şairin vefatından hemen sonra Heykeltıraş Ratip Aşır Acudoğu tarafından alçıyla alınan yüzünün kalıbı sergilenmektedir.




KÂTİPLER ODASI

Tutanak ve kanunlar kalemleri, evrak ve yazı işleri kalemi, müdür, muavin, kâtip ve memurların bir arada bulunduğu "Kalem" olarak adlandırılan bu odada, zabıt kâtipleri tarafından kullanılan evrak dolapları, okul sıraları, hokka takımları sergilenmektedir.




HABERLEŞME VE SİLAH GÜCÜ ODASI (ENCÜMEN ODASI)

Döneminde Encümen (Komisyonlar) Odası olarak kullanılan bu odada Millî Mücadelenin silah ve haberleşme gücü yansıtılmaya çalışılmıştır. Odada su soğutmalı ve şeritli makineli tüfekler, Büyük Taarruz sonrası Yunan ordusundan ganimet olarak alınan Steyr marka tüfekler, tabancalar, İstiklal madalyaları ile manuel telefon santrali, şifre makinesi, manyetolu telefon (sahra telefonu), telgraf alıcı-verici, mors yazıcı ve arazi dürbünleri teşhir edilmektedir.




KULİS-TOPLANTI SALONU UZANTISI (DİNLENME SALONU)

Milletvekilleri tarafından oturum aralarında, Meclis Kulisi olarak kullanılmıştır. Bu odada 23 Nisan 1920'de Türkiye Büyük Millet Meclisi Binası üzerine çekilen ilk bayrak sergilenmektedir.

23 Nisan 1920'de Türkiye Büyük Millet Meclisi Binası üzerine çekilen ilk bayrak.



ŞER'İYE ENCÜMENİ (ANAYASA KOMİSYONU) ODASI

Yasa tekliflerinin Anayasaya uygunluğunun görüşüldüğü toplantı odasıdır. Odada; 2008 yılında ülkemize getirilen Lozan Anlaşması'nın imzalandığı masa ve zabıt cerideleri ile hokka takımları sergilenmektedir.




RİYASET (BAŞKANLIK) DİVANI ODASI

Riyaset (Başkanlık) Divanı odası olarak kullanıldığı gibi ilk zamanlar bina yetersizliğinden dolayı İcra Vekilleri Heyeti (Bakanlar Kurulu ) olarak da kullanılmıştır. Ayrıca Gazi Mustafa Kemal Paşa'nın zaman zaman bu odada çalıştığı bilinmektedir. Sol taraftaki panoda ilk Riyaset Divanı üyeleri, sağ taraftaki panoda ise Muvakkat (Geçici) İcra Encümenlerinin fotoğrafları ile hokka takımları teşhir edilmektedir.






KURTULUŞ SAVAŞI MÜZESİ SOSYAL MEDYA HESAPLARI

Facebook https://www.facebook.com/1tbmmbinasi/
Twitter https://twitter.com/1tbmmbinasi
Instagram https://www.instagram.com/1tbmmbinasi/


ADRES

Doğanbey Mahallesi Cumhuriyet Caddesi No: 2/1
Ulus/Altındağ


SANAL TUR ADRESLERİ

https://100.tbmm.gov.tr
https://sanalmuze.gov.tr