Komisyon Adı: ANAYASA KOMİSYONU
Yasama Yılı:Rize Milletvekili Hayati Yazıcı, İstanbul Milletvekili Feti Yıldız ve Adalet ve Kalkınma Partisi Grup Başkanvekili Çanakkale Milletvekili Bülent Turan, Milliyetçi Hareket Partisi Grup Başkanvekili Sakarya Milletvekili Muhammed Levent Bülbül ile 91 Milletvekilinin; Milletvekili Seçimi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi (2/4284)
Birleşim:27
Tarih:5
Tarih:23 .03.2022

MEHMET RUŞTU TİRYAKİ (Batman) - Şimdi, bu kurulların içerisinde bir tane kura örneği vardı aslında, yargıçların olduğu yerde değil ama. Yani il seçim kurulunda da Yüksek Seçim Kurulunda da ilçe seçim kurulunda da hiçbir zaman kura yöntemi uygulanmadı fakat kurullardan bir tanesinde kura uygulandı. Hangisinde? Sandık kurulu başkanlıkları için kura uygulandı. "Sandık kurulu başkanları için siyasi partilerin bildirdikleri isimler ve memur üyeler arasından kurayla sandık kurulu başkanı belirlenecektir..."

ALİ İHSAN YAVUZ (Sakarya) - Niye? İlçe seçim kurulu memur üyelerinde de aynı işlem yapılmadı mı?

MEHMET RUŞTU TİRYAKİ (Batman) - Hâkimler için dedim bakın, hâkimler için yoktu dedim, hâkimler için kura olmadı.

ALİ İHSAN YAVUZ (Sakarya) - Ya, sandıktan örnek veriyorsunuz da onun için verdim ben.

MEHMET RUŞTU TİRYAKİ (Batman) - Sandık kurulu için söylüyorum: Sandık kurulu başkanlığı için kura çekme vardı, yargıçlar için yoktu. Şimdi, kura matah bir işse, doğru bir işse Adalet ve Kalkınma Partisi niye sandık kurulu başkanlıkları için kurayı kaldırdı? Niye siyasi partilerin bir liste vermesini engelledi, sadece memurlar arasından sandık kurulu başkanlarını belirliyor? Sandık kurulu başkanları için bile siyasi partilerin bildirdiği isimler arasından kura çekilmesini objektif, nesnel görmeyen Adalet ve Kalkınma Partisi, nasıl olur da ilçe seçim kurulu başkanı ile il seçim kurulu başkan ve üyelerinin kurayla belirlenmesinin daha adil olduğunu söyleyebilir? Yani bu büyük bir tutarsızlık değil mi? Ama ben başka bir şey daha söyleyeyim: Adalet ve Kalkınma Partisinin sandık kurulu başkanlığı için siyasi partilerden liste alıp kura çekilmesinden vazgeçmesinin bir tek nedeni vardı: HDP parti olarak seçime girdi ve HDP sandık kurulu başkanlıkları için liste vermeye başladı. Yani teorik olarak söylüyorum, sandık kurulu başkanlarının yüzde 15'inin -yaklaşık olarak söylüyorum- HDP'nin bildirdiği isimler arasından kurayla belirlenmesi olasılığı vardı. Adalet ve Kalkınma Partisi buna da tahammül edemedi ve o zaman yasadan bunu çıkardı. Hani, bizimle beraber hiçbir siyasi parti sandık kurulu başkanlığı için liste verememeye başladı. Şimdi, bu çok daha matah bir şeymiş gibi, yargıçların en kıdemli hâkim arasından değil de birinci sınıfa ayrılmış, birinci sınıf hâkimler arasından kurayla belirlenmesinin daha demokratik olduğunu söylemeleri anlaşılır bir şey değil, kesinlikle makul, mantıklı hiçbir gerekçesi yok.

MUHAMMED LEVENT BÜLBÜL (Sakarya) - Siz söylediniz.

MEHMET RUŞTU TİRYAKİ (Batman) - Neyi söyledim?

MUHAMMED LEVENT BÜLBÜL (Sakarya) - Demokratik olduğunu söylediniz, işte "HDP girecekti." dediniz...

MEHMET RUŞTU TİRYAKİ (Batman) - Ben "demokratik" demedim, ben öyle bir şey söylemiyorum. Ben diyorum ki: Bunu Adalet ve Kalkınma Partisi kaldırdı, şimdi de "demokratik" diye, bize "İlçe seçim kurulu başkanı ve il seçim kurulu başkan ve üyelerini kurayla belirleyelim." diyor.

MUHAMMED LEVENT BÜLBÜL (Sakarya) - Anayasa Mahkemesi, sandık kurulu başkanlarının bu şekilde kura usulüyle seçilmesini, CHP'nin açtığı davayı reddederek ifade etmiş, hukuka uygun bulmuş, adalet açısından da hiçbir sorun görmemiş, bunu da dercedelim.

MEHMET RUŞTU TİRYAKİ (Batman) - Ya, tamam, hani burada ne olmuş oluyor?

MUHAMMED LEVENT BÜLBÜL (Sakarya) - Kura usülünde...

MEHMET RUŞTU TİRYAKİ (Batman) - Şunu söylüyorum: Kura demokratik mi, değil mi? Biz böyle bir iddiada bulunmuyoruz. Kura demokratikse niye sandık kurulu başkanlarını kurayla belirlemekten vazgeçtin? Eğer kura demokratik değilse niye bugün hâkimler arasından kurayla belirleniyorsun?

MUHAMMED LEVENT BÜLBÜL (Sakarya) - Kamu görevlileri arasından seçiliyor.

MEHMET RUŞTU TİRYAKİ (Batman) - Yani nereden bakarsanız bakın, tutarsız bir teklif.

Ben son olarak başka bir şey söylüyorum, Milliyetçi Hareket Partisinden milletvekillerinin bu kadar karşı çıkmalarının ben bir tane -yani yanlışsa söylesinler- nedeni olduğunu düşünüyorum: Aslında Adalet ve Kalkınma Partisi mutfağında bu tekliff tartışılırken Yüksek Seçim Kurulu tarafından, ilçe seçim kurulu başkanları ile il seçim kurulu başkan ve üyelerinin doğrudan Yüksek Seçim Kurulunca belirlenmesi tartışılmıştı, bu önerilmişti. Milliyetçi Hareket Partisi önce buna karşı çıktı, daha sonra bir orta yol, orta formül olarak böyle bir şeyi önerdi, daha demokratik olduğunu düşünüyor. Buna rağmen itiraz edilmesini doğru bulmuyorum.

MUHAMMED LEVENT BÜLBÜL (Sakarya) - Ruştu Bey, yapmayın Allah aşkına ya! Saatin ileri olmasına veriyoruz, Allah aşkına ya!

MEHMET RUŞTU TİRYAKİ (Batman) - Bunların hepsini ben mi söyledim yani?