Komisyon Adı: ADALET KOMİSYONU
Yasama Yılı:İstanbul Milletvekili Abdullah Güler ve 43 Milletvekilinin; Kitle İmha Silahlarının Yayılmasının Finansmanının Önlenmesine İlişkin Kanun Teklifi (2/3261)
Birleşim:27
Tarih:4
Tarih:18 .12.2020

MEHMET RUŞTU TİRYAKİ (Batman) - Başkan, önce bir eleştirimi sunayım: 10 'uncu madde sırasında söz istedik, bize söz vermediniz, şimdi, 11'inci madde sırasında bize söz veriyorsunuz.

BAŞKAN YILMAZ TUNÇ - 10'da siz düğmeye basmadınız.

MEHMET RUŞTU TİRYAKİ (Batman) - Yani bu doğru bir yöntem değil. Hani çok önemli değil, belki öyle bakılabilir ama doğru bir yöntem değil, sonuçta 10'uncu madde üzerine söz aldık. Niye doğru bir yöntem değil? 7, 8, 9 ve 10'uncu maddeler Yardım Toplama Yasası'yla ilgiliydi, şimdi bir daha geri dönmüş olacağız çünkü ben Yardım Toplama Yasası'na dair bir şey söyleyecektim, oysa şu anda 11'inci maddeye yani 5253'e geçtik.

Bu Yardım Toplama Yasası'na ilişkin olarak -bir daha söylüyorum, her bölüme ilişkin tekrar tekrar hatırlatacağım- teklif sahipleri diyor ki: "Bu kitle imha silahlarının yayılmasının finansmanının önlenmesi kapsamında getirdiğimiz tekliftir." Bu yasa değişikliği 2860'a işlendiği andan itibaren 2860'ta "Kitle İmha Silahlarının Yayılmasının Finansmanının Önlenmesine İlişkin Kanun kapsamında şu şu düzenleme yapılmıştır." diye bir ibare yer almazsa soyut olarak orada kalacak ve başka biçimde kullanılmasının önünü açmış olacaksınız. Yani kitle imha silahlarının yayılmasının finansmanından bağımsız olarak yardım topladı diye herhangi bir konuda yine internette sınırlama yapabileceksiniz, değil mi, durdurabileceksiniz. Bununla ilgili olmasa da. Eğer bunu yapabilecekseniz öyleyse Yardım Toplama Yasası'nda yaptığınız değişiklik aslında bu yasadan fazla bir değişiklik olacak. O yüzden, bir daha söylüyorum: 2860'a, 5253'e ve diğer yasalara bir biçimde yaptığınız değişikliklerin bu kapsamda olduğunu anımsatmak için bir ibare eklemelisiniz, eğer eklemezseniz burada büyük eksiklik yaşanmış olacak.

11'inci madde 5253'e ilişkin düzenlemelerin ilk maddesi. Bu FATF gereksinimlerinin 8'inci talebinde -herhâlde- diyor ki: "Yetkili makamlar kâr amacı gütmeyen kuruluşların veya bunların adına hareket edenlerin ihlallerine karşın etkili, orantılı ve caydırıcı yaptırımlar uygulayabilmelidir." Talepleri bu. Bunu söylerken bir şey daha söylüyorlar. "Öncelikli atılması gereken adımlar, sayfa 10, İngilizcesi var. Bu şu anlamda: "Türkiye, terörün finansmanının suistimali riski altında olduğu tespit edilen kâr amacı gütmeyen kuruluşlara yönelik olarak odaklı ve orantılı tedbirler uygulamalıdır. Muhtemel terörün finansmanının suistimaline karşı daha yüksek riskli olarak değerlendirilenler bakımından terörün finansmanının ne şekilde tespit edileceğine, önleneceğine ve bildirileceğine yönelik olarak hedefli bir risk bazlı yaklaşım ve sektöre yönelik destek, kâr amacı gütmeyen kuruluşların meşru faaliyetlerinin kısıtlanmadan ve aksatılmadan yerine getirilmesine yardımcı olacaktır." Yani bu hassasiyetin de taleplerde bulunurken altını çizmişler.

Peki, burada, bu 11, 12, 13, 14, 15, 16 ve 17'nci maddelerde bu konuda bir hassasiyet var mı? Bence yok. Bu konuda bir eksiklik var. O yüzden bu hassasiyetin altını çizmekte yarar var.

ABDULLAH GÜLER (İstanbul) - Yaptırımlar içeriyor. O dediğiniz şey, genel Dernekler Kanunu'yla ilgili genel bir düzenleme olabilir.

MEHMET RUŞTU TİRYAKİ (Batman) - Şimdi, diyor ki: Dernekler Kanunu'nda bunu yapacaksınız... Yani bizden talebi bu değil mi?

ABDULLAH GÜLER (İstanbul) - Orantılı, odaklı bir yaptırım listesi yapıldı.

MEHMET RUŞTU TİRYAKİ (Batman) - FATF'in taleplerinden bir tanesi Dernek Yasası'na ilişkin değil mi? Bunu yapacaksınız diyor ama buna da dikkat edeceksiniz diyor.

ALİ ÖZKAYA (Afyonkarahisar) - Müeyyideniz düşük, yükseltin diyor.

MEHMET RUŞTU TİRYAKİ (Batman) - Ben bu dikkat edilme konusunda bir eksiklik olduğunu düşünüyorum. Burada da az evvel 2860'a ilişkin söylediğimi bir daha tekrar ediyorum: Bu 5253'teki değişiklikleri yaptığınız andan itibaren soyut yasa değişikliği olarak 5253'te kalacak ve eğer oraya, ilk maddesine -ki bu ilk maddesi kaçıncı maddede değişiklik yapıyordu- en azından bu ibareden önce "Kitle İmha Silahlarının Yayılmasınıın Finansmanının Önlenmesi Yasası kapsamında" diye -devamında da- buna dair bir ibare koymazsanız Ali Bey, bir eksiklik olur.

ALİ ÖZKAYA (Afyonkarahisar) - Bir eksiklik olmaz. Bakın, iki mevcut kanun var: Bir, 5549; iki, 6415. İnşallah, yasalaştıktan sonra 3'üncü kanun da bu olacak. 3 alanı düzenlemiş olacağız: Kitle imha silahları, suçtan elde edilen gelirlerin aklanması kısmı terörizmin finansmanı; 3 kanun. Ayrıca diyor ki: "Bunların dışında, sizin Yardım Toplama Kanunu'nuz, Dernekler Kanunu'nuzdaki müeyyideleriniz düşük, onları da yükseltin."

ABDULLAH GÜLER (İstanbul) - "Denetiminiz az."

ALİ ÖZKAYA (Afyonkarahisar) - Yani, bunu oraya atfetmemizin, oraya yazmamızın bir faydası yok, sonuca da bir etkisi yok. Orada "Bununla ilgilidir." demiyor. "Müeyyideniz var, doğru; kanununuz var ama müeyyideniz düşük, zayıf, orayı yükseltin."

MEHMET RUŞTU TİRYAKİ (Batman) - Hayır, "Vatan millet için az çalışıyorlar, onları denetleyin." falan gibi bir şey söylemiyor ki. "Kendi ilgilendiği bir alan var, o alanla ilgili olarak denetimlerinizi artırın." diyor.

ALİ ÖZKAYA (Afyonkarahisar) - Tamam.

MEHMET RUŞTU TİRYAKİ (Batman) - Ben de diyorum ki, talebi eğer bu denetimlere, en azından bu alana dairse bunu vurgulayacak bir cümle kurmak, anımsatmak ne kaybettirecek? Hiçbir eksikliği olmaz.

ALİ ÖZKAYA (Afyonkarahisar) - Anladım, diğer mevcut sistem yürümez o zaman.

MEHMET RUŞTU TİRYAKİ (Batman) - Bir şey daha söyleyeyim Ali Bey. Bu 5253 sayılı Dernekler Yasası var ya, bugüne kadar çıkarılmış dernekler yasası içerisinde -ilk 1960'lardaki de dâhil, onları söylüyorum- en ileri dernekler yasasından biriydi; dernek kurma özgürlüğünü, derneklerin iç işleyişinde çalışmasını falan önemli oranda güvence altına alan bir yasaydı. Eskiden Hükûmet komiseri gönderilirdi, her işleri takip edilirdi, her çalışmayla ilgili rapor sunarlardı, bunların hepsi bitti. Sadece İçişleri Bakanlığı ve Valilikler bünyesindeki daire başkanlığı ve müdürlükler derneklerin bu faaliyetlerini kolaylaştırma görevi üstleniyorlar, tüzük örneği gönderiyorlar, kayıtlarını tutuyorlar falan, çalışma böyle yürüyor. Ama şimdi, bunu delmiş olacaksınız. Eğer "Dernek kurma özgürlüğünü kısıtlamıyoruz." diyorsanız, "Bu amacı taşımıyor." diyorsanız, o zaman benim söylediğim biçimde bir cümle ekleyerek en azından bunu düzenlemiş olursunuz diye düşünüyorum.

ALİ ÖZKAYA (Afyonkarahisar) - Ama o zaman onu getirirsek diyelim ki başka bir amaçla toplanan yardım, o maddedeki yükselttiğimiz yararlanmaz, oralarda boşluk oluşur yani kanunu daraltmış oluruz ve amaca hizmet etmez bu dediğinizi yaparsak.

MEHMET RUŞTU TİRYAKİ (Batman) - Amaç bu değil mi ya? Nasıl amacı daraltmış oluyorsunuz?

ABDULLAH GÜLER (İstanbul) - Ya bir dakika, bu FATF'ın şeyinde okumadığınız eksik bir yer var, bakın, orada o önemli: "Ülkelerin soruşturma sürecince belirli kâr amacı gütmeyen kuruluşların idaresi ve yönetimi hakkındaki bilgileri..." Parantez içinde bakın, orada çok net söylemiş: "Mali ve programa dayalı bilgileri..." Bunlar dediğimiz dönem içerisinde kalmamış, havada kalmış.

MUHAMMED FATİH TOPRAK (Adıyaman) - Başkanım, karşılıklı olursa devam edemeyiz.

MEHMET RUŞTU TİRYAKİ (Batman) - Ya, okumadın diyorsun Abdullah Bey, aşk olsun ya, bu değil mi yani? Baştan sona okudum yani.

ABDULLAH GÜLER (İstanbul) - Hayır, onu nasıl tamamlayacağız? Onu nasıl tamamlayacağız Mehmet Ruştu Bey?

MEHMET RUŞTU TİRYAKİ (Batman) - Ya, ben diyorum ki burada bir eksiklik var. Burada, Genel Kurula kadar düzeltmeyeceksiniz anlaşılan ama en azından bunun üzerinde bir düşünün. Genel Kurula getirdiğinizde 2860'a, 5253'e en azından bir tane maddeye bunu anımsatacak bir hüküm... 6415 de olsun, bu yasa da olsun, önceki de olsun...

BAŞKAN YILMAZ TUNÇ - Ya şöyle teklifte bulunsaydı: "Kitle İmha Silahlarının Yayılmasının Finansmanının Önlenmesine İlişkin Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik" diye.

MEHMET RUŞTU TİRYAKİ (Batman) - Hayır, öyle değil, talep o değil. Sayın Başkanım, öyle değil, o zaman tam torba olur.