Konu: Adana'nın sorunlarına ilişkin gündem dışı konuşması
Yasama Yılı:5
Birleşim:65
Tarih:09.03.2022

KEMAL PEKÖZ (Adana) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Adana'nın sorunlarıyla ilgili söz almış bulunuyorum. Sözlerime başlamadan önce, mücadelemizin öncü dinamik gücü olan kadın arkadaşlarımızı saygıyla ve sevgiyle selamlamak istiyorum.

Adana'da Taksiciler Derneği iki gündür siyah kurdeleyle çalışmalarını sürdürüyor. Ekim ayında 8 lira olan yakıt şimdi 23 liralara dayandı; bu şekilde hayatlarını kurtaramayacaklarını, evlerine ekmek götüremeyeceklerini ve seslerini iktidara duyurmak için siyah kurdele takarak dolaşıyorlar, çalışıyorlar, bunu da bildirmek istedim.

Adana'nın çokça sorunu var; hava kirliliği, işsizlik, havalimanının durumu, metro, tarım, mevsimlik işçilerin durumu, kentsel dönüşüm gibi birçok sorunu var. İTÜ Meteoroloji Bölümünün yaptığı araştırmaya göre, pandeminin başladığı yılda bir önceki yıla göre bütün illerde hava kirliliğinde aşağı yukarı yüzde 8 civarında azalma yaşanmış olmasına rağmen, Adana yüzde 21 artışla en kirli illerden bir tanesi olmuştur. Yani üç günlük ortalama aldığınız zaman iki günü orta kararda, bir günü mutlaka kötü durumda.

Adana'da işsizlik de yine geniş boyutlarda. Adana'da 20 kişiden fazla insan çalıştıran yerlerde çalışan insanların sayısı 151 bin; bunların 114 bini erkeklerden, 37 bini de kadınlardan oluşuyor. Son bir yıl içerisinde işlerini sorduğunuz Adanalıların yaklaşık olarak yüzde 59,8'i işlerinin ya kötü olduğunu ya da çok kötü olduğunu ifade ediyor.

Adana'nın bir tane havalimanı var, biliyorsunuz, şehir içerisinde. Dünyadaki 41.820 havalimanından bir tanesi olup başta geliyor yani 1'inciliği kimseye kaptırmıyor ve şehir içerisinde. Bunun şehir dışına alınması söz konusu. Bunun şehir dışına alınması Adana'da yaşayan insanlar için ciddi sorunlar yaratacaktır ve ikinci bir Atatürk Havalimanı olayıyla karşı karşıya kalmış olacağız. Onun için, bu havaalanının kapatılmaması gerektiğini düşünüyoruz.

Yine, bir atık ithali söz konusu. Çin'in atık ithalinden sonra, Türkiye, Avrupa'dan, özellikle İngiltere'den atık ithal etmeye başladı ve Mayıs 2021'de atıkla ilgili kısıtlama getirilmiş olmasına rağmen temmuzda 484 ton olan atık miktarı kasım ayında 4.126 tona yani yaklaşık olarak 10 katına çıkmıştır; bu da çok ciddi bir sorun. Çünkü o atıklar meydanlarda yakılıyor ve onlar kansere, çocukların hormonlarındaki bağışıklık sisteminin bozulmasına, benzeri şeylere neden oluyor, onun için problem oluyor.

Adana'nın bir metrosu var 13,5 kilometreden oluşan ama aksının yanlış seçilmiş olması ve çok pahalı bir fiyata yapılmış olması nedeniyle hem ulaşımda yeteri kadar kullanılamıyor hem de her sene sadece faizleri ödenebiliyor, anapara borcu devam ediyor ve belediyenin üzerinde bu çok büyük bir yüktür. Buna Ulaştırma Bakanlığının mutlaka bir çözüm bulması -yeni bir metro inşaatı için programa alınmayan proje için de programa alınması ve 2022 programına alınamıyorsa bile 2023 programına mutlaka alınması- ve insanların ulaşıma kolay erişebilmelerinin sağlanması gerekiyor.

Yine, Adana'da tarım çok ciddi bir sorun, tarım alanlarında çok ciddi azalma var, 2004'te 551 bin hektar olan ekilebilir alan 2020 yılında 397 bin hektara düşmüş durumda. Dolayısıyla da insanlar tarım yapmaktan yavaş yavaş vazgeçiyorlar çünkü tarıma, Tarım Kanunu gereği verilmesi gereken 78 milyar lira yerine 25 milyar 834 milyon lira para ayrılmış durumda. Bununla insanlar tarım yapamıyorlar ve gerekli yatırımı yapamadıkları için, ürünlerini, daha doğrusu girdilerini kullanamadıkları için de yavaş yavaş tarımdan vazgeçiyorlar. Tarımda çalışan nüfusun yaş ortalaması her gün biraz daha büyüyor ve şu anda 56 yaş civarında, yakın bir zamanda bu, 60-65'e çıkacaktır çünkü gençler geleceklerini tarımda arayamıyorlar.

Yine, mevsimlik tarım işçileri Adana'da çok yoğun olarak bulunuyor. Bu tarım işçileri son derece kötü koşullarda yaşıyorlar. "Taşı eksen yetişir." denen Adana'da bu insanlar tarım yapmaya çalışırken ancak çadırlarda yaşamaya devam ediyorlar, suya erişemiyorlar, temizliğe erişemiyorlar, tuvalet ihhtiyaçlarını doğru dürüst karşılayamıyorlar ve aynı zamanda ısınma problemleriyle; kışın ısınma, yazın ise sıcak problemiyle karşı karşıya kalıyorlar.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Tamamlayın sözlerinizi.

KEMAL PEKÖZ (Devamla) - Van'dan Adana'ya göç etmiş ve tarım alanlarında çalışıyor, çadırlarda yaşıyor olmalarına rağmen bunlar, zaman içerisinde çadırlarda yerleşik hâle gelmiş durumdalar. 17 yaşındaki Perişan isimli genç şöyle diyor: "Geçim sorunundan dolayı Adana'ya geldik ancak ben okumak istedim fakat çalışmam nedeniyle -hayatımı kazanmak için- okuyamıyorum. Günde 150 lira kazanıyoruz; 11 kişilik bir aileyiz, 3 kişi çalışıyor ve dolayısıyla elektrik faturasını bile ödemekte zorlanıyoruz. Klimayı açamıyoruz, her gün elektriğe zam geliyor, bu ay 400 lira geldi, biz bunu ödeyemeyiz. Hiçbir şey alamıyoruz ve yoksullukla baş başa kaldığımızı ifade etmek istiyorum."

Yine Adana'nın kentsel dönüşüm problemi var. Kuzey Adana ile güney Adana arasında çok ciddi bir problem var. Yıllardır kentsel dönüşümden söz edilmiş olmasına rağmen şu anda güney Adana'da kentsel dönüşüm sağlanamamış ve insanlar çok kötü koşullarda yaşamaya devam ediyorlar.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

KEMAL PEKÖZ (Devamla) - Bir yandan hava kirliliği bir yandan ulaşıma ulaşamama gibi sorunlar yaşıyorlar.

Hepinizi saygıyla selamlıyorum. (HDP sıralarından alkışlar)