ORHAN YEGİN (Ankara) - Evet, mevcut sistemde petrol, LPG, elektrik, doğal gaz piyasa kanunları kapsamında dağıtıcılara, ihrakiye teslimi, madeni yağ, serbest kullanıcı, depolama, iletim, taşıma, bayilik, toptan satış gibi lisansa tabi faaliyetlerde bulunanlardan teminat istenmektedir. Bu teminat, vergi güvenliğinin sağlanması, sahte belge düzenlenmesi veya kullanılması suretiyle kamu alacağının riske atılmasının önlenmesi ve yüksek hacimli sektörlerde vergi kayıp ve kaçağının azaltılmasını amaçlamaktaydı. Mevcut hükümde lisans sahiplerinden yeni işe başlayanlar için 79 milyon Türk Lirasına kadar, faaliyetine devam edenler için ise 790 milyon Türk Lirasını geçmemek üzere her yıl mayıs ayı sonuna kadar bir önceki hesap dönemine ait brüt satışlar toplamının yüzde 1'ine kadar teminat alınabilmektedir. Uygulamada bu oran tüm lisans sahipleri bakımından genel ve sabit bir şekilde uygulanmakta, mükelleflerin risk profilleri arasında herhangi bir ayırım yapılamamaktadır.

Diğer taraftan, teklifin 19'uncu maddesiyle sahte belge veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenlemesi ve kullanılması gibi fiiller nedeniyle uygulanan lisansa tabi faaliyetlerin geçici olarak durdurulmasına ilişkin tedbiri uygulamadan kaldırmak durumundayız. Anayasa Mahkemesinin iptal kararı sonrasında bu idari tedbirin hukuki dayanağının ortadan kalkacağı nedeniyle vergi güvenliğinin sağlanmasına yönelik alternatif ve daha güçlü idari araçlara ihtiyaç duymaktayız.

Yapılan düzenlemeyle, teklifin 19'uncu maddesiyle faaliyetin geçici olarak durdurulması tedbiri artık uygulanmayacağı için -Anayasa Mahkemesi kararından dolayı- sahte belge veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenlemesi ya da kullanılması yönünde risk taşıdığı değerlendirilen lisans sahiplerinden daha yüksek tutarda teminat alınabilmesine imkân tanıyoruz; bu kapsamda, mevcut metinde yer alan "iki katına" ibaresini "beş katına" şeklinde değiştiriyoruz; böylece, Bakanlık risk durumuna, faaliyet hacmine, sektörün niteliğine, mükellefin geçmiş vergi uyumuna ve diğer kriterlere göre lisansa tabi faaliyetlerde bulunanlardan bir önceki hesap dönemine ait brüt satışlar toplamının yüzde 5'ine kadar teminat almaya yetkili hâle geliyor.

19'uncu maddede de lisansa tabi faaliyetlerle ilgili olarak, ilgili kanunun bentlerinde sahte belge ve muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenleme ve kullanma suçlarının işlendiğinin anlaşılması ve durumun cumhuriyet başsavcılığına bildirilmesi hâlinde iki önemli tedbir uygulanabilmektedir; bunlardan ilki, söz konusu tesis için başka bir gerçek veya tüzel kişiye lisansın verilmemesi, devredilmemesi; böylece tesisinin el değiştirmesi veya başka bir kişi üzerinden faaliyetlerin sürdürülmesi engellenmektedir; ikinci ve ağır bir tedbir ise rafineriler hariç olmak üzere lisansa tabi faaliyetlerin geçici olarak durdurulmasıdır. Mevcut sistemde akaryakıt istasyonu, depolama tesisi, dağıtım tesisi veya diğer lisanslı petrol tesisleri hakkında geçici faaliyet durdurma kararı verilebilmektedir.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

ORHAN YEGİN (Ankara) - Ancak Anayasa Mahkemesi kararıyla lisansa tabi faaliyetlerin geçici olarak durdurulmasına ilişkin düzenleme iptal edilmiştir. Mahkeme kararında, özetle, petrol piyasasında vergi kaçakçılığıyla mücadele edilmesinin meşru bir amaç olduğu, devletin vergi kaybının önlenmesinin kamu yararı taşıdığı ancak teşebbüs özgürlüğüne yapılan müdahalenin ölçülü olması gerektiği vurgulanarak iptal edilmiştir. Dolayısıyla, burada, maddeyle Anayasa Mahkemesinin iptal ettiği sistem yeniden düzenlenmektedir, geçici faaliyet durdurma tedbiri tamamen kaldırılmaktadır, faaliyet durdurmaya bağlı hükümler de kaldırılmaktadır, üçüncü kişilere lisans verilmemesine ilişkin koruma mekanizması korunmaktadır. Kesin mahkûmiyet hâlinde lisans iptali uygulamasına devam edilecektir.