| Komisyon Adı | : | PLAN VE BÜTÇE KOMİSYONU |
| Konu | : | |
| Dönemi | : | 28 |
| Yasama Yılı | : | 4 |
| Tarih | : | 03 .06.2026 |
ERHAN USTA (Samsun) - Teşekkür ederim Sayın Başkan.
Şimdi, teklifin 7'nci ve 8'inci maddelerini birlikte değerlendiriyoruz. Burada yapılan düzenlemede özellikle 8'inci maddede basın ahlak esasları yerine basın yayın ilkeleri kavramı getiriliyor. Bu ilkelere aykırı hareket eden gazete, dergi, internet haber siteleri hakkında da resmî ilan ve reklam kesme yaptırımı uygulanması öngörülüyor. Şimdi, ihlallerle ilgili olarak da bir günden on güne kadar yaptırım uygulanabilecek, ihlalin tekrarı hâlinde yaptırım süresi kademeli olarak artırılacaktır ancak bir defada uygulanacak toplam yaptırım süresi altmış günü geçmeyecektir. Ayrıca, internet haber siteleri bakımından kesinleşmiş yargı kararıyla ihlal oluşturduğu tespit edilen haberlerin okur sayısı hesabına dâhil edilmemesi öngörülüyor. Bu nedenle düzenleme yalnızca ilan ve reklam kesimi yaptırımıyla sınırlı kalmamakta, internet haber sitelerinin ilerleyen dönemde resmî ilan alma şartlarında dolaylı olarak etkileyebilecek sonuçlar doğurmaktadır.
Şimdi, tabii, burada bu teklifin 8'inci maddesi basın özgürlüğünü doğrudan yasaklama yoluyla değil ekonomik yaptırım yoluyla sınırlandırmaktadır. Resmî ilan ve reklam gelirleri, özellikle yerel basın ve küçük internet haber siteleri için hayati önemdedir. Bu gelirlerin kesilmesi basın kuruluşları üzerinde ağır bir ekonomik baskı oluşturabilir. Düzenlemede yer alan bazı ilkeler geniş ve yoruma açıktır Sayın Başkan; devletin bütünlüğü, genel ahlak, gazeteciliğin kamu hizmeti niteliği ve yanıltıcı başlık gibi kavramlar net sınırlarla belirlenmemiştir. Bu belirsizlik eleştirel haberler üzerinde caydırıcı etki doğurabilir. Basın özgürlüğü yalnızca haber yapma hakkı değil elbette, aynı zamanda kamu gücünü denetleme ve eleştirme hakkıdır. Resmî ilan kesme tehdidi kamu kurumları, iktidar politikaları ve kamu görevlileri hakkında yapılan haberlerde oto sansüre yol açacaktır. Düzenleme Basın İlan Kurumuna geniş bir takdir alanı tanımaktadır. Bu yetki basın kuruluşlarının ekonomik varlığını doğrudan etkileyebilecek niteliktedir. Siyasi tartışmaların yoğun olduğu bir alanda bu tür bir yetki idarenin basın üzerindeki dolaylı denetim gücünü artıracaktır. Yaptırım sürelerine alt ve üst sınır getirilmesi de tek başına yeterli güvence değildir. Asıl sorun, hangi haberin hangi ilkeyi ihlal ettiğinin nasıl belirleneceğidir. Ölçütler açık, dar ve nesnel şekilde düzenlenmedikçe bu madde basın özgürlüğü bakımından ciddi riskler taşımaya devam edecektir.
İnternet haber siteleri yönünden de getirilen düzenleme ayrıca sorunlu. İhlali tespit edilen haberin okur sayısı hesabına dâhil edilmemesi yalnızca geçmiş bir haber nedeniyle yaptırım uygulanması anlamına gelmez aynı zamanda sitenin gelecekte resmî ilan alma şartlarını da zayıflatabilir. Bu durum dijital medyada çoğulculuğu azaltabilir. Sonuç olarak, 8'inci madde Anayasa Mahkemesi kararları sonrası ortaya çıkan hukuki boşluğu doldurma amacı taşısa da basın özgürlüğü bakımından yeterli güvenceyi içermemektedir, düzenlenen bu hâliyle basın etiğini koruma iddiası altında eleştirel yayıncılık üzerinde ekonomik baskı aracına dönüşme riski taşımaktadır. Basını ekonomik yaptırımlarla hizaya sokan, eleştirel haberciliği baskı altına alan ve özgür medya düzenini zayıflatan bu düzenlemeye İYİ Parti olarak karşı olduğumuzu ifade etmek istiyorum.
Teşekkür ederim.