AGİT devletler arasında danışma ve müzakere forumu olarak geleneksel rolüne devam etmekte ve devletleri bağlayıcı yeni kararlar ve yükümlülükler getirmeyi amaçlamaktadır. Bunu AGİT’in siyasi kanadı yapabileceğinden Devlet ve Hükümet Başkanları düzenli olarak zirve toplantılarında biraraya gelmekte ve AGİT bölgesindeki durumu değerlendirmektedirler. AGİT’in ana karar alma yetkisine sahip organı Dışişleri Bakanlarından oluşan Bakanlar Konseyi’dir. Yüksek düzeyde diplomatlardan oluşan Kıdemli Konsey ise belirlenen politikaların uygulanabilmesi müzakere etmek için toplanmaktadır. Günlük işler de Daimi Konsey tarafından yürütülmektedir.
AGİT yapısı içinde işlevsel faaliyetler giderek daha önem kazanmaktadır. İşlevsel faaliyetlerini AGİT Dönem Başkanı ( Bakanlar Konseyine en son ev sahipliği yapan ülkenin Dışişleri Bakanı) yürütme faaliyetlerinin başı olarak Genel Sekreter, Yüksek Komiser, Sekreterya, Demokratik Kurumlar ve İnsan Hakları Ofisi ve AGİT Misyonları yürütürler.
Zirveler:
Devlet ve Hükümet başkanlarından oluşan zirve toplantıları en üst siyasi seviyede oryantasyon sağlamak ve öncelikleri belirlemek için iki yılda bir toplanmaktadır.
Bakanlar Konseyi;
Üye devletlerin Dışişleri Bakanlarından oluşan Konsey, siyasi iştişarelerde bulunmak ve AGİT’e ilişkin konularda gerekli kararları almak üzere, yılda en az bir kez toplanmaktadır.
Üst Düzeyli Konsey:
Konsey, AGİT faaliyetlerini gözden geçirmek, idare etmek ve koordinasyonunu sağlamaktan sorumludur. Genel politika ve bütçe hazırlamak üzere Budapeşte Zirvesinde oluşturulmuştur. Üye ülkelerin siyasi direktörleri düzeyinde temsil edildikleri Konsey yılda en az iki kez toplanmakta bir kezde ekonomik forum olarak biraraya gelmektedir.
Daimi Konsey:
AGİT dönem başkanına bağlı olarak AGİT’in günlük işlevsel görevlerinden sorumludur. Daimi Konsey siyasi danışma ve tüm AGİT meselelerinde karar alma yetkisine sahip bir organdır. Haftada bir defa toplanır.
Güvenlik ve İşbirliği Forumu:
Güvenlik İşbirliği Forumu Avrupa’da güvenlik ve işbirliğinin kuvvetlendirilmesini amaçlayan somut önlemleri ele alır. Silahların kontrolü, silahsızlanma ve güven güvenlik artırıcı müzakereleri yürütmek; güvenlikle ilgili meselelerde düzenli danışmalarda bulunmak ve yoğun işbirliğini sağlamak; çatışma riskini azaltıcı çalışmalar yapmak ana görevleridir. Haftada bir kez toplanır.
Demokratik Kurumlar ve İnsan Hakları Bürosu:
Büro, Merkezi ve Doğu Avrupa ülkelerinde serbest seçimlerin gerçekleştirilmesi, insani boyut izleme toplantıları düzenlemek, insani boyut kapsamına giren tüm konularda toplantı ve seminerler organize etmek, katılımcı devletler ve Hükümetler dışı örgütlerle sürekli temaslarda bulunmak, insani boyut alanında bilgi değişimi sağlamak, yeni katılımcı devletlerin demokratik kurumlarını oluşturmaları için gerekli yardım ve eğitim hizmetini vermek veya katılımcı devletlerin bu alanlarda çabalarının eşgüdümünü sağlamakla görevlidir.
AGİT Misyonları:
“Önleyici diplomasi” olarak tabir edilen Çatışmaların önlenmesi/buhran yönetimi araçlarından birisi AGİT msiyonlarıdır. Misyonlar bölgesel ihtilaflara taraf ülkelerin biraraya getirilmesini sağlamaktadır.
Halen Makeonya, Gürcistan, Estonya, Letonya, Tacikistan, Moldova, Ukrayna, Bosna-Hersek, Hırvatistan ve Çeçenistan’da AGİT misyonları bulunmaktadır.
