AVRUPA-AKDENİZ PARLAMENTER ASAMBLESİ BİRİNCİ TOPLANTISI (12-15 MART 2005, KAHİRE)

NİHAİ DEKLARASYON

1. Avrupa-Akdeniz Parlamenter Asamblesi’nin ilk toplantısı, Mart 2004 tarihinde yapılan AAPA açılış toplantısı sonucu olarak, Başkanlık Divanı tarafından alınan kararlar gereği ve Mısır Halk Meclisi’nin davetine istinaden 12-15 Mart 2005 tarihleri arasında Kahire’de yapılmıştır.
2. On Akdeniz ülkesi parlamentosundan, AB üyesi devletlerin parlamentolarından ve AP’ndan resmi delegasyonların katıldığı Genel Kurul’da Libya, Moritanya, Romanya ve Bulgaristan gözlemci olarak yer almışlardır. Arap Parlamenter Birliği, AKPM ve PAB gibi uluslar arası örgütler de özel konuk statüsü ile Genel Kurula katılmışlardır.
3. AAPA’nın ilk Genel Kuruluna Mısır Halk Meclisi Başkanı Dr.Ahmed Fathi Sorour başkanlık yapmıştır. AAPA’nın üç daimi komitesi 12 Mart 2005 tarihinde eş zamanlı toplanmışlardır. Siyasi İşler, Güvenlik ve İnsan Hakları Komitesi’ne Tokia Saifi; Ekonomik ve Mali Konular, Sosyal İşler ve Eğitim Komitesi’ne Dr.Hashim EL-Dabbas; Yaşam Kalitesinin Geliştirilmesi, Sivil Toplumlararası Değişim ve Kültür Komitesi’ne ise Miloud Chorfi ve Mohamed El Mansouri ortak başkanlık yapmışlardır.
4. AAPA’nın açılış oturumu 14 Mart 2005 tarihinde yapılmıştır.AAPA Başkanı ve Mısır Halk Meclisi Başkanı Dr.Ahmed Fathi Sorour bir açılış konuşması yapmıştır. Ardından Lüksemburg Dışişleri Bakanı Nicolas Schmit “Barselona Sürecinin Gözden Geçirilmesi” konusunda; Mısır Dışişleri Bakanı Aboul Gheit ve Avrupa Komisyonu Başkan Vekili Margot Wallstrom “Avrupa Komşuluk Politikası ve Avrupa-Akdeniz Ortaklığı” konusunda; Arap Ligi Genel Sekreteri Amre Moussa “Barselona Süreci ve Akdeniz Ülkeleriyle AB Stratejik Ortaklığı” konusunda; Tunus Meclis Başkanı Fouad El Mubazaa “ Akdenizli Ortakların AB Stratejik Ortaklığına İlişkin Görüşleri” hakkında birer konuşma yapmışlardır. Her konuşmayı tartışmalar takip etmiş ve katılımcılar Barselona Deklarasyonu’nun imzalanmasının onuncu yıldönümünde Sürece ivme kazandırılması isteğini dile getirmişlerdir.
5. AAPA Genel Kurulu’nun çalışma toplantısı 14 Mart günü öğleden sonra yapılmıştır.Üç komitenin başkanları Genel Kurula Komitelerinin nihai karar tasarılarını sunmuşlardır. Anna Lindh Avrupa-Akdeniz Kültürlerarası Diyalog Vakfı Genel Müdürü Tragott Schofthaler da Genel Kurul’a bir sunuş yapmıştır.
6. Genel Kurul’un ilk toplantısında genel tartışma konusu “AB’nin Akdeniz ve Orta Doğu ile Stratejik Ortaklığı” ve “Avrupa Komşuluk Politikası” ile Komitelerin nihai raporlarına ilişkin olmuştur.
7. Açılışta yapılan konuşmalar ve çalışma oturumunda yapılan genel tartışma, katılımcılara aşağıdaki hususlara değinme fırsatı vermiştir:
1. Avrupa-Akdeniz Ortakları arasında ortaklık ve diyalog için temel bir araç olarak Barselona Sürecinin önemini vurgular.
2. 30 Kasım 2004 tarihinde Hague’de yapılan Avrupa-Akdeniz Dışişleri Bakanlarının 2005 yılının “Akdeniz Yılı” olması şeklindeki kararını memnuniyetle karşılar.
3. Arap Akdeniz ortaklarının siyasi, ekonomik, sosyal ve eğitim reformlarını sürdürme çabaları ve bu çabaların desteklenmesinde uluslar arası taraflarla işbirlikleri çerçevesinde “Kalkınma, Modernleşme ve Reform Hamlesi” konulu Arap Ligi Tunus Deklarasyonu’nu memnuniyetle karşılar.
4. Ne eşitlik, ortak sorumluluk, karşılıklı saygı, dayanışma ve işbirliği ilkelerini ne de Barselona’nın çok taraflı çerçevesini gölgelemeden, Barselona Sürecini geliştirecek bir politika olarak Avrupa Komşuluk Politikasının geliştirilmesinde gösterilen ilerlemeyi memnuniyetle karşılar.
5. Kasım 2005’te Barselona Sürecinin onuncu yıldönümünü kutlayacak olağanüstü Avrupa-Akdeniz Konferansına ve AAPA’nın bu Konferansa yapacağı katkıya verdikleri önemi vurgular.
6. Barselona Deklarasyonunda yer alan ilkeleri tekrarlarlar, başka bir deyişle, Avrupa Akdeniz ortakları “uluslararası hukuk kurallarıyla uyumlu olarak, diğerlerinin iç işlerine doğrudan yada dolaylı olarak müdahaleden kaçınmalıdırlar; egemenlikleri altındakilerin egemen eşitliğine ve tüm haklarına saygı göstermelidirler; onların seçme ve özgürce kendi siyasi, sosyo-kültürel, ekonomik ve yargısal sistemini geliştirme haklarını tanırken, siyasi sistemlerinde hukuk kuralı ve demokrasiyi geliştirmelidirler.
7. Siyasi konularda özgür ve adil görüş alışverişi temeline dayanan parlamenter tartışma; Hukuk Kuralı ve Demokrasi bunu yönetme ilkeleridir.
8. Barselona Sürecinin ortak sorumluluk ilkesinin ve Akdenizli Ortakların Barselona Süreci çerçevesindeki politika ve programların oluşumuna ve uygulanmasına tam katılımları şeklinde sürekli tekrarlanan taleplerinin altını çizer.
9. Gelecek anlaşma ve eylem planlarına toplu imha silahlarının engellenmesine ilişkin maddelerin konmasını talep eder; bu tür önlemlerin Akdeniz’i toplu imha silahlarından arındırılmış bir bölge haline getirmek üzere istisnasız her ortak tarafından uygulanmasının altını çizer.
10. AB’ni, 2007-2013 mali perspektifleri çerçevesinde, Akdeniz Taraf ülkelerinde ekonomik ve sosyal modernleşmenin izlenmesini sağlayabilecek gerekli hacimdeki mali yardım çabalarını arttırmaya çağırır.
11. İsrail-Filistin sorununa Yol Haritalı ve tarafların üzerinde anlaştığı görüşülmüş bir çözüm taahhüt eder; ilgili BM kararlarıyla uyumlu, adil, kalıcı ve kapsamlı bir çözümün iki devletli çözüme yönelik görüşmelere rehberlik etmesi gerektiğini tekrarlar. Bu kapsamlı barışın Suriye ve Lübnan’ı da kapsaması gerektiğini belirtir.
12. AB’ni, stratejik, siyasi, güvenlik, ekonomik ve kültürel çıkarlarının olduğu bu bölgede, Arap-İsrail çatışmasına barışçıl bir çözüm bulmada daha kesin bir siyasi rol oynamaya çağırır, Avrupa-Akdeniz ilişkilerinin bütün olarak barışa olumlu etkisi olacağı düşünür.
13. Tüm Irak taraflarını, devam eden siyasi sürece ve demokratik bir sistemde, özgür, barışçıl, egemen, birleşmiş ve müreffeh bir Irak’ta Irak halkının beklentilerini karşılayan bir anayasasının oluşumuna etkin şekilde ve tam olarak katılmaya davet eder.
14. Avrupa’nın doğrudan yatırımlarının Akdeniz bölgesine akışını cesaretlendirip kolaylaştıracak tüm araçların kullanılmasını talep eder.
15. 11 Mart 2003 tarihli Komisyon bildirisi ile uyumlu olarak, Akdeniz’in tarım ve endüstriyel ihracının AB pazarına daha kolay girişi, 2010’a kadar Avrupa-Akdeniz Serbest Ticaret Bölgesinin tamamlanmasını sağlamak üzere mali ve teknik yardım gereğinin altını çizer.
16. AAPA Komitelerini doğal felaketlerle mücadele edecek sivil bir korunma mekanizması kurma önerisini incelemeye ve bu konuyu görüşmelerinden, Barselona sürecinin imzacı devletlerinin, Avrupa Komisyonu ve Avrupa Konseyi’nin uzmanlarından gelen görüşlerden sonra önerilerini sunmaya çağırır, başka bir deyişle Akdeniz ve Atlantik’te sivil korunma için bir erken uyarı sisteminin uygulanması çağrısında bulunur.
17. Avrupa-Akdeniz halkları arasında çok taraflı anlayışın geliştirilmesinde; önyargıların ortadan kaldırılmasında; çoğulculuk ve “diğerine” saygı kavramının sağlanmasında; Avrupa-Akdeniz bölgesinin ortak mirasının korunmasında; sivil toplumun ve hükümetler dışı örgütlerin kalkınma, modernleşme, reform, çok taraflı anlayış ve saygı konularındaki rollerinin güçlendirilmesinde Anna Lindh Kültürler Arası Diyalog Vakfı’nın rolünün önemini vurgular.
8. Kapanış oturumu 15 Mart 2005’te yapılmıştır. Siyasi İşler, Güvenlik ve İnsan Hakları Komitesinin üzerinde çalıştığı Karar tasarısı, AAPA İlk Genel Kurulu’nun “Sonuç Kararı” olarak kabul edilmiştir.
9. AP Başkanı Josep Borell Fontelles ve Mısır Halk Meclisi Başkanı Dr.Ahmed Fathi Sorour birer kapanış konuşması yapmışlardır. AAPA Başkanlığı bir yıllığına AP Başkanı Josep Borell Fontelles’e geçmiştir.
10. Katılımcılar Mısır Arap Cumhuriyetine ve Halk Meclisi Başkanına konukseverliklerinden ve mükemmel organizasyondan ötürü teşekkür etmişlerdir. Katılımcılar ayrıca Mısır Halk Meclisi Başkanına AAPA başkanlığı sırasında gösterdiği çabalardan ve ilk Genel Kurulu yönetmedeki başarısından dolayı ayrıca teşekkür etmişlerdir. AP’nun ikinci Genel Kurul’u Brüksel’de yapma davetini ve ayrıca Barselona Sürecinin onuncu yıldönümünü kutlamak üzere, tercihen Akdeniz ortağı bir ülkede, olağanüstü bir oturum öngörmesini memnuniyetle not eder.
11. Asamble, Başkanını, bu Deklarasyonu Barselona Sürecinin 35 üyesinin parlamento ve hükümet başkanlarına ve ayrıca Libya, Moritanya, Romanya, Bulgaristan’ın parlamento ve hükümet başkanları yanı sıra AB ve diğer katılımcı kurumlara da göndermekle görevlendirir.