Parlamentomuzda ilk defa kurulan bir asamblenin niteliği, etkinlik alanı ve ülkemiz açısından yaratacağı katma değeri sizlerle ve Türk kamuoyuyla paylaşmak adına düzenlediğimiz toplantıya katıldığınız için Avrupa Akdeniz Parlamenterler Asamblesi Türk Grubu adına hepinize teşekkür ederim.
Türkiye’nin Avrupa Akdeniz Parlamenterler Asamblesi’ne(AAPA) üyeliği ile birlikte, Parlamentomuzun uluslararası gruplara üyeliği 10’a çıkmıştır. Avrupa Akdeniz Parlamenterler Asamblesi (AAPA) Akdenize kıyısı olan 27 ülkeyi bünyesine dahil etmiştir. Bu yönüyle AAPA parlamentomuzun en geniş katılımlı asamblelerden biri olmuştur ve AB’ne yeni katılacak ülkelerle birlikte bu sayı 35’e çıkacaktır. Bu açıdan üyeliğimiz ülkemizin son yıllarda ağırlık kazanan dünya ile entegre olma çabaları için yeni bir adım olarak değerlendirilebilecek bir oluşumdur.
Asamble, Avrupa Birliği’nin değişen dünya dengeleri çerçevesinde stratejik ve jeopolitik önceliklerinde açılım yapma perspektifi çerçevesinde, Akdeniz bölgesiyle daha güçlü ve yakın ilişkiler kurulması gereğini benimsemesinin bir neticesi olarak hayata geçirilmiş bir oluşumdur. AB ve Akdeniz ülkelerinden(Cezayir, Kıbrıs, Mısır, İsrail, Ürdün, Lübnan, Malta, Fas, Suriye, Tunus, Türkiye, Filistin yönetimi) gelen 27 Dış İşleri Bakanı’nın Kasım 1995’te Barselona’da bir araya gelerek bölgenin refahı, barışı, güvenliği gibi ana amaçlarının yanı sıra, bu amaçlara hizmet edecek bir çalışma programını da içeren Barselona Bildirgesini imzalamaları ile süreç başlamıştır.
Bu süreç çerçevesinde 1998 yılında Avrupa-Akdeniz Parlamenterler Forumu kurulmuş, 2-3 Aralık 2003 tarihinde Napoli’de yapılan Avrupa-Akdeniz Dışişleri Bakanları Konferansı’nda Asambleye dönüştürülmüştür. TBMM bu süreçte son derece aktif bir rol oynayarak bir ilke imza atmıştır. Meclisimiz bu asamblenin kurulmasını uygun bulduğunu Foruma “ilk bildiren ülke” olmuştur.
Asamble’nin amacı, Barselona Sürecini sağlamlaştırma ve gelişimine parlamenter destek, hız ve etki sağlamak, siyasi diyaloğun ve güvenliğin arttırılmasıyla oluşacak ortak bir barış ve istikrar alanı yaratmak, iktisadi ve mali işbirliği yoluyla ve Akdeniz ülkelerinin zaman içinde, kendi aralarında ve AB ile gerçekleştirecekleri serbest ticaret bölgesi sayesinde ortak bir refah alanı yaratmak ayrıca sivil toplumlar arasındaki kültür alışverişini ve anlayışı teşvik edecek biçimde sosyal, kültürel ve insani dayanışmayı geliştirmektir.
Ayrıca, Asamble Avrupa-Akdeniz Ortaklığı’nın 3 yönünün izlenmesinden sorumlu 3 parlamenter komite olarak çalışmalarını sürdürecektir.
Kadın işleri ve eşitlik adıyla dördüncü bir komite kurulması veya kültür komitesi bünyesinde bir alt komisyon oluşturulması sözkonusudur. Bu konu tarafımızdan Yunanistan’da yapılan 1. Genel Kurul sırasında gündeme getirilmiş ve diğer ülkeler tarafından da desteklenmiştir.
Asamblenin tüzüğünde ve ilk genel kurulunda ağırlık verilen konulardan biri olan ülkelerini temsil eden gruplarda mutlaka kadın parlamenterlerinde yer alması hususuna riayet eden ve grup başkalığı kadın parlamenterler tarafından üstlenilen 2 Ülkeden biri olmuştur. Bu açıdan da ülkemiz uluslar arası bir platformda kadın erkek eşitliğini sözde değil eylemde de gerçekleştiren bir ülke olduğunu göstermiştir.
Demokratikleşme sürecinde kadınların birey olarak sahip oldukları temel hak ve özgürlükleri kullanma, bu hakları koruyup geliştirme kapasitelerinin dikkate alınması, kadın-erkek eşitliği bakış açısının tüm plan ve politkalara yerleştirilmesi, kadınların siyasal katılımlarının ve karar mekanizmalarında yeterli temsillerinin önemi bu Asamble sayesinde gündeme getirilecektir. Asamble’nin içtüzüğünde de yer aldığı üzere üye parlamentolar kendi delegasyonlarında her ülkenin anayasal öngörülerine uygun olacak şekilde, kadın parlamenterlerin de temsil edilmesini teşvik edeceklerdir.
Avrupa Akdeniz Parlamenterler Asamblesi (AAPA) Akdeniz havzasının iki yakasında bulunan ve bir arada yaşayan farklı medeniyetlerin, farklı kültür ve üç temel dinin bir araya geldiği yegane asambledir. Bir anlamda medeniyetler buluşması tezini geçerli kılma nüvesini içinde barındıran bir oluşum olarak değerlendirilmelidir. Halklarının bağımsız sesleri olan Parlamenterler ve parlamentolar arası diyalog bu amacın gerçekleştirilmesine hizmet etmek açıdan son derece önemlidir.
Avrupa Akdeniz Parlamenterler Asamblesi (AAPA) Akdeniz havzasının iki yakasında bulunan ve bir arada yaşayan farklı medeniyetlerin, farklı kültür ve üç temel dinin bir araya geldiği yegane asambledir. Bir anlamda medeniyetler buluşması tezini geçerli kılma nüvesini içinde barındıran bir oluşum olarak değerlendirilmelidir. Halklarının bağımsız sesleri olan Parlamenterler ve parlamentolar arası diyalog bu amacın gerçekleştirilmesine hizmet etmek açıdan son derece önemlidir.
Asamble;
Avrupa-Akdeniz ortaklığıyla ilgili tüm konularda görüşlerini açıklayabilir.
Avrupa-Akdeniz Ortaklık Anlaşmalarının uygulanmasını izleme yetkisine sahiptir.
Avrupa-Akdeniz Ortaklığının hedeflerine ulaşılması amacıyla kararlar alabilir, Bakanlar konferansına tavsiyelerde bulunabilir.
Bakanlar Konferansının taleplerine cevaben, Barselona Sürecinin üç ayağıyla(siyasi diyalog, iktisadi ve mali işbirliği, toplumlar arası kültür alışverişi)ilgili görüş bildirme ve adımlar atılmasını teşvik etme yetkilerine sahiptir.
Parlamenter Asamble, Avrupa Birliği’nden 120 üye (45 üye Avrupa Parlamentosu’ndan, 75 üye ulusal parlamentolardan) ve 120 üye 12 Akdeniz ülkesinden olmak üzere 240 üyeden oluşmaktadır.
Başkanı olduğum Avrupa-Akdeniz Parlamenter Asamblesi Türk Grubu 4 üye Adalet ve Kalkınma
Partisi’nden ve 2’si Cumhuriyet Halk Partisi’nden olmak üzere 6 parlamenterden oluşmaktadır.
Türk Grubu üyeleri; Bolu Milletvekili Metin YILMAZ, Erzurum Milletvekili Mustafa Nuri AKBULUT, Giresun Milletvekili
Nurettin CANİKLİ, İzmir Milletvekili Prof.Dr. Oğuz OYAN ve Samsun Milletvekili Prof.Dr. Haluk KOÇ’tur.
Parlamenter Asamble çalışma esaslarını, bütçesini, yapılanmasını ve Sekreteryasını tespit etmek üzere Çalışma Grubu 19-20 Ocak 2004 tarihlerinde Brüksel’de toplanmış ve İç Tüzük taslağını hazırlamıştır.
Asamble’nin 1. Genel Kurulu 21-24 Mart 2004 tarihleri arasında Atina’da gerçekleştirilmiştir. Sözkonusu Genel Kurul sırasında öncelikli olarak ele alınan konular arasında terörizm, parlamentolararası diyalog ve karar alma mekanizmalarında kadınların temsili olmuştur. Ayrıca, Asamble’nin Başkanlık Divanı ve Parlamenter Komitelerinin üyeleri belirlenmiştir.
Asamble Başkanlığına Mısır Meclis Başkanı Sayın Fathi SOROUR seçilmiştir. Mart 2004-Mart 2005 yılları arasında Asamble’ye başkanlık yapacaktır. Daha sonra sırasıyla Avrupa Parlamentosu, Tunus ve Yunanistan Asamble başkanlıklarını yürüteceklerdir.
Ayrıca Genel Kurul toplantılarında Komite Başkan ve Başkan Yardımcıları da seçilmiştir.Siyasi Komite’ye Avrupa Parlamentosu’ndan bir üye başkanlık edecektir. Başkan Yardımcıları ise İsrail, İspanya ve Filistin olmuştur. Ekonomi komitesi başkanlığına Ürdün seçilmiştir. Başkan Yardımcılığı görevini ise İrlanda, Türkiye ve Avrupa Parlamentosu üstlenecektir. Son komite olan Kültür Komitesi başkanı İtalya olmuştur. Başkan Yardımcılıkları ise Fas, Avrupa Birliği ve Cezayir’e verilmiştir.
Asamble’nin 2005 yılındaki Genel Kurulu’nun Mısır’da yapılması kararlaştırılmıştır.
Akdeniz Antik Roma’da “Mare Nostrum” “Bizim Deniz” olarak adlandırılırdı ve şimdi yüzyıllar sonra (Roma İmparatorluğu’nda 1500-2000 yıl sonra) kıyı ülkeleri Akdenizlilik ortak paydasında yeni bir birliktelik ve biz duygusu yaratmak adına Avrupa-Akdeniz Parlamenterle Asamblesi(AAPA) çatışı altında bir araya gelmişlerdir. Karşılıklı anlayış ve işbirliği ile medeniyetlerarası köprüler bu ortamlar aracılığıyla inşa edilecektir.
Bizlerde Avrupa Akdeniz Parlamenterler Asamblesi (AAPA) Türk Grubu mensupları olarak bu diyalog ve işbirliği sürecinin aktif bir parçası olarak ülkemizin yeni uluslar arası işbirlikleri içerisinde söz sahibi olmasına, kendi görev alanımız dahilinde katkıda bulunmaya devam edeceğimizi belirtir, katılımınız için tekrar teşekkür ederiz.
Meclisimizin Web sayfasında Uluslararası gruplar başlığı altında yer alan grubumuza ait AAPA’ya tıklayarak, Avrupa-Akdeniz Parlamenter Forumu ve Parlamenter Asamble’ye dönüştürülmesine ilişkin bilgi notu, Asamble’nin iç tüzüğü, Atina’da yapılan Asamble’nin 1. Genel Kurulu’na ilişkin rapor, Sonuç Bildirgesi, Türk Grubu listesi, Avrupa-Akdeniz Ortaklığı’nın Anayasası niteliğindeki Barselona Bildirgesi ve yararlık linklere ilişkin bilgi edinebilirsiniz. Ayrıca bize ulaşmak isterseniz aapa@tbmm.gov.tr’yi her zaman kullanabilirsiniz.
Teşekkür ederim.