T�RK�YE B�Y�K M�LLET MECL�S�

D�NEM: 23�� C�LT: 4�� YASAMA YILI: 2

T�RK�YE B�Y�K M�LLET MECL�S�

TUTANAK DERG�S�

18�inci Birle�im

8 Kas�m 2007 Per�embe

� � � N D E K � L E R

�

� I.- GE�EN TUTANAK �ZET�

� II.- GELEN K��ITLAR

III.- YOKLAMALAR

IV.- G�NDEM DI�I KONU�MALAR

A) M�LLETVEK�LLER�N�N G�NDEMDI�I KONU�MALARI

1.- Hakk�ri Milletvekili R�stem Zeydan��n, Do�u ve G�neydo�u illerindeki altyap� sorunlar�na ili�kin g�ndem d�� konu�mas�

2.- Manisa Milletvekili �ahin Meng��n�n, Manisa Turgutlu �al Da��ndaki nikel madeninin b�lge ekonomisine etkilerine ili�kin g�ndem d�� konu�mas� ve Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakan� Mehmet Hilmi G�ler�in cevab�

3.- Mersin Milletvekili Behi� �elik�in, Mersin ilinin Anamur ve Bozyaz� il�elerinde meydana gelen dolu afeti sonucu olu�an hasara ili�kin g�ndem d�� konu�mas�

V.- BA�KANLI�IN GENEL KURULA SUNU�LARI

A) MECL�S ARA�TIRMASI �NERGELER�

1.- K�rklareli Milletvekili Ahmet G�khan Sar��am ve 30 milletvekilinin, uyu�turucu kullan�m�n�n ba�ta gen�ler olmak �zere toplumda yol a�t�� olumsuz etkilerin ara�t�r�larak uyu�turucu ba��ml�l��n�n ve ka�ak��l��n�n �nlenmesi i�in al�nmas� gereken �nlemlerin belirlenmesi amac�yla Meclis ara�t�rmas� a��lmas�na ili�kin �nergesi (10/36)

2.- Bursa Milletvekili Ali Koyuncu ve 19 milletvekilinin, zeytin ve zeytinya�� retimi ve ticaretinde ya�anan sorunlar�n ara�t�r�larak al�nmas� gereken �nlemlerin belirlenmesi amac�yla Meclis ara�t�rmas� a��lmas�na ili�kin �nergesi (10/37)

3.- Konya Milletvekili Hasan An�� ve 19 milletvekilinin, Konya Kapal� Havzas��ndaki su kaynaklar�n�n kar�� kar��ya bulundu�u sorunlar�n ara�t�r�larak al�nmas� gereken �nlemlerin belirlenmesi amac�yla Meclis ara�t�rmas� a��lmas�na ili�kin �nergesi (10/38)

B) �E��TL� ��LER

1.- �srail Devlet Ba�kan� �imon Peres ile Filistin Ulusal Y�netimi Ba�kan� Mahmud Abbas��n 13 Kas�m 2007 tarihli 19�uncu Birle�imde Genel Kurula hitaben birer konu�ma yapma isteklerinin Genel Kurulun onay�na sunulmas�

VI.- KANUN TASARI VE TEKL�FLER� �LE KOM�SYONLARDAN GELEN D��ER ��LER

A) KANUN TASARI VE TEKL�FLER�

1.- 8.5.2007 Tarihli ve 5654 Say�l� N�kleer G�� Santrallar�n�n Kurulmas� ve ��letilmesi ile Enerji Sat��na �li�kin Kanun ve Cumhurba�kan�nca Bir Daha G�r��lmek �zere Geri G�nderme Tezkeresi ile Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabi� Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonu Raporu (1/26) (S. Say�s�: 45)

VII.- USUL HAKKINDA G�R��MELER

1.- Ba�kan�n, sata�madan dolay� milletvekilinin s�z talebini yerine getirmemesi nedeniyle tutumu hakk�nda

VIII.- A�IKLAMALAR VE SATA�MALARA �L��K�N KONU�MALAR

1.- Kayseri Milletvekili Mustafa Elita��n, Tunceli Milletvekili Kamer Gen�in konu�mas�nda, partisine sata�mas� nedeniyle konu�mas�

2.- �stanbul Milletvekili Kemal K�l��daro�lu�nun, Kayseri Milletvekili Mustafa Elita��n konu�mas�nda, bir muhalefet milletvekiline sata�mas� nedeniyle konu�mas�

IX.- OYLAMALAR

1.- 8.5.2007 Tarihli ve 5654 Say�l� N�kleer G�� Santrallar�n�n Kurulmas� ve ��letilmesi ile Enerji Sat��na �li�kin Kanun ve Cumhurba�kan�nca bir daha g�r��lmek �zere geri g�nderme tezkeresinin oylamas�

X.- SORULAR VE CEVAPLAR

A) YAZILI SORULAR VE CEVAPLARI

1.- �stanbul Milletvekili Mustafa �zy�rek�in, Anayasa tasla��n� haz�rlayan bilim kuruluna �cret �dendi�i iddias�na ili�kin Ba�bakandan sorusu ve Devlet Bakan� ve Ba�bakan Yard�mc�s� Cemil �i�ek�in cevab� (7/241)

2.- Konya Milletvekili Atilla Kart��n, �nsan Haklar� Dan��ma Kurulunun �al��malar�na ili�kin Ba�bakandan sorusu ve Devlet Bakan� ve Ba�bakan Yard�mc�s� Cemil �i�ek�in cevab� (7/248)

I.- GE�EN TUTANAK �ZET�

TBMM Genel Kurulu saat 14.05�te a��larak iki oturum yapt�.

Malatya Milletvekili Ferit Mevl�t Aslano�lu, muhtarlar ve muhtarlar�n sorunlar�na,

Siirt Milletvekili Afif Demirk�ran, �lkemizdeki maden potansiyeli ve maden aramalar�na,

Bal�kesir Milletvekili Ahmet Duran Bulut, k�resel �s�nman�n Ege ve Marmara B�lgelerinde zeytin �retimine zarar vermesi sebebiyle zeytin �reticilerinin destek kapsam�na al�nmas�na,

�li�kin g�ndem d�� birer konu�ma yapt�lar.

Kuzey K�br�s T�rk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi Ba�kanl��n�n davetine icabet edecek olan Parlamento heyetini olu�turmak �zere siyasi parti gruplar�nca bildirilen isimlere ili�kin Ba�kanl�k tezkeresi Genel Kurulun bilgisine sunuldu.

�anakkale Milletvekili Ahmet K��k ve 22 milletvekilinin, Kaz Da�lar��ndaki madencilik faaliyetlerinin ara�t�r�larak �evreye olumsuz etkilerinin �nlenmesi i�in (10/33),

Ayd�n Milletvekili Ahmet Ert�rk ve 20 milletvekilinin, zeytin ve zeytinya�� reticilerinin sorunlar�n�n ara�t�r�larak zeytincili�in geli�tirilmesi i�in (10/34),

Karaman Milletvekili Mevl�t Akg�n ve 20 milletvekilinin, T�rk�edeki bozulma ve yabanc�la�man�n ara�t�r�larak T�rk dilinin korunmas� ve geli�tirilmesi i�in (10/35),

Al�nmas� gereken �nlemlerin belirlenmesi amac�yla Meclis ara�t�rmas� a��lmas�na ili�kin �nergeleri Genel Kurulun bilgisine sunuldu; �nergelerin g�ndemdeki yerlerini alaca�� ve �n g�r��melerinin s�ras� geldi�inde yap�laca�� a��kland�.

Kuzey K�br�s T�rk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi Ba�kan� Dr. Fatma Ekeno�lu�nun davetine icabetle, KKTC�nin 24. Kurulu� Y�l D�n�m� Kutlamalar�na, TBMM Ba�kan� K�ksal Toptan�� temsilen bir Parlamento heyeti ile icabet edilmesine,

98 �lke parlamentosu ile TBMM aras�nda parlamentolararas� dostluk grubu kurulmas�na,

�li�kin Ba�kanl�k tezkereleri kabul edildi.

G�ndemin �S�zl� Sorular� k�sm�n�n:

1�inci s�ras�nda bulunan (6/1),

2�nci�� (6/2),

3��nc�� (6/3),

4��nc�� (6/4),

5�inci�� (6/5),

Esas numaral� s�zl� sorular�n, �� birle�im i�inde cevapland�r�lmad�� i�in yaz�l� soruya �evrildi�i ve g�ndemden ��kar�ld�� a��kland�;

6�nc� s�ras�nda bulunan (6/10),

7�nci�� (6/14),

8�inci�� (6/15),

9�uncu �� (6/17),

10�uncu �� (6/18),

11�inci �� (6/19),

12�nci�� (6/21),

13��nc�� (6/22),

14��nc�� (6/23),

52�nci�� (6/85),

53��nc�� (6/86),

55�inci�� (6/88),

56�nc�� (6/89),

103��nc�� (6/136),

104��nc�� (6/137),

105�inci �� (6/138),

Esas numaral� sorular, ilgili bakanlar Genel Kurulda haz�r bulunmad�klar�ndan, ertelendi;

15 il� 51 ve 57 il� 102�nci s�ralar�nda bulunan, Ardahan Milletvekili Ensar ��t��n, (6/29), (6/30), (6/31), (6/32), (6/33), (6/34), (6/35), (6/36), (6/37), (6/38), (6/39), (6/40), (6/41), (6/42), (6/43), (6/44), (6/45), (6/46), (6/47), (6/48), (6/49), (6/50), (6/51), (6/52), (6/53), (6/54), (6/55), (6/56), (6/57), (6/58), (6/59), (6/60), (6/61), (6/62), (6/63), (6/64), (6/65), (6/90), (6/91), (6/92), (6/93), (6/94), (6/95), (6/96), (6/97), (6/98), (6/99), (6/100), (6/101), (6/102), (6/103), (6/104), (6/105), (6/106), (6/107), (6/108), (6/109), (6/110), (6/111), (6/112), (6/113), (6/114), (6/115), (6/116), (6/117), (6/118), (6/119), (6/120), (6/121), (6/122), (6/123), (6/124), (6/125), (6/126), (6/127), (6/128), (6/129), (6/130), (6/131), (6/132), (6/133), (6/134), (6/135),

54��nc� s�ras�nda bulunan, Tokat Milletvekili Re�at Do�ru�nun (6/87),

106�nc� s�ras�nda bulunan, Tunceli Milletvekili Kamer Gen�in (6/139),

Esas numaral� sorular�na ��i�leri Bakan� Be�ir Atalay cevap verdi; Tokat Milletvekili Re�at Do�ru, Tunceli Milletvekili Kamer Gen�, cevaplara kar�� g�r��lerini a��klad�lar.

G�ndemin �Kanun Tasar� ve Teklifleri ile Komisyonlardan Gelen Di�er ��ler� k�sm�n�n:

1�inci s�ras�nda bulunan, T�rkiye Cumhuriyeti H�k�meti ile Litvanya Cumhuriyeti H�k�meti Aras�nda Savunma Sanayii ��birli�i Anla�mas�n�n (1/278) (S. Say�s�: 19)

2�nci s�ras�nda bulunan, T�rkiye Cumhuriyeti H�k�meti ile Rusya Federasyonu H�k�meti Aras�nda Savunma Sanayii Alan�nda �kili �� Birli�i S�resince M�badele Edilen veya Olu�turulan Gizlilik Dereceli Bilgi ve Malzemelerin Kar��l�kl� Korunmas� Anla�mas�n�n (1/283) (S. Say�s�: 21),

Onaylanmas�n�n Uygun Bulundu�una Dair Kanun Tasar�lar�, Komisyon ve H�k�met yetkilileri Genel Kurulda haz�r bulunmad�klar�ndan ertelendi.

3��nc� s�ras�nda bulunan ve Cumhurba�kan�nca bir kez daha g�r��lmek �zere geri g�nderilen 8/5/2007 Tarihli ve 5654 Say�l� N�kleer G�� Santrallar�n�n Kurulmas� ve ��letilmesi ile Enerji Sat��na �li�kin Kanun�un (1/26) (S.Say�s�: 45) t�m� �zerindeki g�r��meler tamamlanarak 2�nci maddesine kadar kabul edildi.�

8 Kas�m 2007 Per�embe g�n�, al�nan karar gere�ince saat 14.00�te toplanmak �zere, birle�ime 19.25�te son verildi.

	Eyy�p Cenap G�LPINAR
	Ba�kan Vekili

Murat �ZKAN		Fatma SALMAN KOTAN
Giresun		A�r�
K�tip �ye		K�tip �ye

No.: 26

II.- GELEN K��ITLAR

8 Kas�m 2007 Per�embe

Raporlar

1.- Artvin �li Yusufeli �l�esinin Merkezinin De�i�tirilmesi Hakk�nda Kanun Tasar�s� ve ��i�leri Komisyonu Raporu (1/435) (S. Say�s�: 48) (Da��tma tarihi: 8.11.2007) (G�NDEME)

2.- T�rk Silahl� Kuvvetleri Hasta Beslenme Kanunu Tasar�s� ve Mill� Savunma Komisyonu Raporu (1/431) (S. Say�s�: 49) (Da��tma tarihi: 8.11.2007) (G�NDEME)

3.- G�lhane Asker� T�p Akademisi Kanununda De�i�iklik yap�lmas�na Dair Kanun Tasar�s� ve Milli Savunma Komisyonu Raporu (1/438) (S. Say�s�: 50) (Da��tma tarihi: 8.11.2007) (G�NDEME)

4.- Askerlik Kanunu ile Yedek Subaylar ve Yedek Asker� Memurlar Kanununda De�i�iklik Yap�lmas�na Dair Kanun Tasar�s� ve Mill� Savunma Komisyonu Raporu (1/436) (S. Say�s�: 51) (Da��tma tarihi: 8.11.2007) (G�NDEME)

5.- Askerlik Kanununda De�i�iklik Yap�lmas�na Dair Kanun Tasar�s� ile �stanbul Milletvekili Hasan Kemal Yard�mc��n�n; Askerlik Kanununda De�i�iklik Yap�lmas�na Dair Kanun Teklifi ve Milli Savunma Komisyonu Raporu (1/441, 2/26) (S. Say�s�: 52) (Da��tma tarihi: 8.11.2007) (G�NDEME)

6.- Yedek Subaylar ve Yedek Askeri Memurlar Kanunu ile T�rkiye Cumhuriyeti Emekli Sand�� Kanununda De�i�iklik Yap�lmas�na Dair Kanun Tasar�s� ile Yedek Subaylar ve Yedek Asker� Memurlar Kanununda De�i�iklik Yap�lmas�na Dair Kanun Tasar�s� ve Mill� Savunma Komisyonu Raporu (1/430, 1/432) (S. Say�s�: 53) (Da��tma tarihi: 8.11.2007) (G�NDEME)

Meclis Ara�t�rmas� �nergeleri

1.- K�rklareli Milletvekili Ahmet G�khan Sar��am ve 30 Milletvekilinin, uyu�turucu kullan�m�n�n ba�ta gen�ler olmak �zere toplumda yol a�t�� olumsuz etkilerin ara�t�r�larak uyu�turucu ba��ml�l��n�n ve ka�ak��l��n�n �nlenmesi i�in al�nmas� gereken �nlemlerin belirlenmesi amac�yla Anayasan�n 98 inci, ��t�z��n 104 ve 105 inci maddeleri uyar�nca bir Meclis ara�t�rmas� a��lmas�na ili�kin �nergesi (10/36) (Ba�kanl��a geli� tarihi: 6/11/2007)

2.- Bursa Milletvekili Ali Koyuncu ve 19 Milletvekilinin, zeytin ve zeytinya�� retimi ve ticaretinde ya�anan sorunlar�n ara�t�r�larak al�nmas� gereken �nlemlerin belirlenmesi amac�yla Anayasan�n 98 inci, ��t�z��n 104 ve 105 inci maddeleri uyar�nca bir Meclis ara�t�rmas� a��lmas�na ili�kin �nergesi (10/37) (Ba�kanl��a geli� tarihi: 6/11/2007)

3.- Konya Milletvekili Hasan Ang� ve 19 Milletvekilinin, Konya Kapal� Havzas�ndaki su kaynaklar�n�n kar�� kar��ya bulundu�u sorunlar�n ara�t�r�larak al�nmas� gereken �nlemlerin belirlenmesi amac�yla Anayasan�n 98 inci, ��t�z��n 104 ve 105 inci maddeleri uyar�nca bir Meclis ara�t�rmas� a��lmas�na ili�kin �nergesi (10/38) (Ba�kanl��a geli� tarihi: 6/11/2007)

8 Kas�m 2007 Per�embe

B�R�NC� OTURUM

A��lma Saati: 14.03

BA�KAN: Ba�kan Vekili Eyy�p Cenap G�LPINAR

K�T�P �YELER: Fatma SALMAN KOTAN (A�r�), Murat �ZKAN (Giresun)

BA�KAN � Say�n milletvekilleri, T�rkiye B�y�k Millet Meclisinin 18�inci Birle�imini a��yorum.

III.- YOKLAMA

BA�KAN � Elektronik cihazla yoklama yapaca��z.

Yoklama i�in be� dakika s�re verece�im.

Yoklama i�lemini ba�lat�yorum.

(Elektronik cihazla yoklama yap�ld�)

BA�KAN � Toplant� yetersay�m�z vard�r; g�r��melere ba�l�yoruz.

G�ndeme ge�meden �nce �� say�n milletvekiline g�ndem d�� s�z verece�im.

G�ndem d�� ilk s�z, Do�u ve G�neydo�u Anadolu illerinde altyap� sorunlar�yla ilgili s�z isteyen Hakk�ri Milletvekili R�stem Zeydan�a aittir.

Buyurun Say�n Zeydan. (AK Parti s�ralar�ndan alk��lar)

S�reniz be� dakikad�r.

IV.- G�NDEM DI�I KONU�MALAR

A) M�LLETVEK�LLER�N�N G�NDEMDI�I KONU�MALARI

1.- Hakk�ri Milletvekili R�stem Zeydan��n, Do�u ve G�neydo�u illerindeki altyap� sorunlar�na ili�kin g�ndem d�� konu�mas�

R�STEM ZEYDAN (Hakk�ri) � Say�n Ba�kan�m, sayg�de�er milletvekilleri; Do�u ve G�neydo�u�nun altyap� sorunlar�yla ilgili g�ndem d�� s�z alm�� bulunuyorum. Y�ce Heyetinizi sayg�yla selaml�yorum.

Sayg�de�er milletvekilleri, y�lda 1 milyon 400 bin canl� bebe�in do�du�u �lkemizde h�zl� bir n�fus art�� bazen s�z konusudur. T�rkiye�de ortalama n�fus art�� h�z� y�zde 2�ler civar�ndayken, an�lan b�lgede yani Do�u-G�neydo�u B�lgelerinde y�zde 3-3,5, baz� illerde y�zde 4�ler civar�ndad�r.

Bununla birlikte, 84 y�l�ndan beri �lkenin o co�rafyas�nda bir fevkaladelik, bir ter�r ortam� ya�anmaktad�r. G�receli olarak da zaman zaman azalmas�na ra�men bu ter�r ortam� k�rsaldan �kent� diyebilece�imiz alanlara, il�e ve illere n�fus ak��n� h�zland�rm��t�r. Asl�nda buradaki illere ve il�elere ��ehir� demek son derece zordur. ��nk�, k�rsaldan bu b�lgelere g�� eden ve g�� sonucuyla kar�� kar��ya b�rak�lan vatanda�lar�m�z�n bu b�lgelere geli�leri, birlikte sorunlar�n� da bu alanlara ta��mas�n� olu�turmu�tur. Dolay�s�yla da, benim tabirimle, oradaki il ve il�e merkezlerine �kent� demekten �ok -dilim pek varm�yor �k�ykent� demeye ama- �k�rkent� demekte fayda vard�r. Mesela, benim ilim Hakk�ri�de 80�li y�llar�n ba��nda k�rsalda ya�ayan, yani, k�y ve mezralarda ya�ayan n�fusun oran� y�zde 65 iken, 2007 y�llar� itibar�yla bu tam tersine d�nm�� ve bu b�lgelere �ok say�da mezralardan ve k�ylerden insanlar g�� etmek zorunda kalm��t�r. Ger�i bu g�� sadece do�u-g�neydo�u illerine de�il, ayn� zamanda, ayn� �izgide belki Gaziantep�e, belki Mersin�e, belki Adana�ya, belki Antalya�ya ve daha do�ru bir deyimle, �stanbul�a, �zmir�e, Ankara�ya da olu�mu�tur.

Maalesef, �zellikle do�u-g�neydo�u illerinde sosyal ya�am alanlar� daralm��t�r, altyap� sorunlar� g�nbeg�n artm��t�r. Her ne kadar 2000�li y�llar�n ba��ndan bug�ne H�k�metimizce realize edilmi� olan K�YDES ve BELDES programlar�yla mezra ve k�ylerin altyap�lar� olduk�a ve g�receli olarak iyile�tirilmi� ise de, il ve il�elerdeki yerel y�netimler eliyle g�rd�r�lemeyen hizmetler, �zellikle, su ve kanalizasyon, sosyal donat� ve toplu ya�am alanlar� zorlu�u beraberinde birtak�m sorunlar getirmi�tir.

De�erli vekiller, 377 mezras� ve 130 k�y�yle 507 tane yerle�im alan� olan benim ilimde, maalesef, 2002 y�l�nda 13 tane �ebekeli suyu olan k�y ve yerle�im birimi var iken, �ok ��k�r ki bug�n, 260�lara varan yerle�im biriminde �ebekeli su olu�mu�tur. K�YDES program�, 2007 y�l�ndan sonra da, in�allah -ifade edildi�i �zere- su ve kanalizasyonla birlikte, sulama g�letleri ve enerji altyap�lar� da g�zden ge�irilecektir. Bu da bizleri fazlas�yla memnun etmektedir. Ama, benim, y�ce Meclisimizden ve H�k�metimizden arz�m ve istirhaml� arzumdur, l�tfen, benim tabirimle �LDES program�n� da ba�latal�m. �zellikle il�e ve illerdeki yerel y�netimler eliyle bu altyap� sorunlar�na maalesef ��z�m getirilememektedir. Dolay�s�yla da halk�n ciddi anlamda altyap� sorunlar�yla kar�� kar��ya kalabilme d�nemleri ve g�nleri bizleri beklemektedir.

De�erli dostlar, de�erli arkada�lar; sosyal riski azaltma projeleri, k�rsal kalk�nma programlar�, k�ye d�n�� ve rehabilitasyon programlar�yla, belki de �artl� nakit transferleriyle, zaman zaman, h�k�metlerimizin ve son cumhuriyet H�k�metimizin yard�mlar�yla k�rsala bir nebze bir yard�m ve yeniden yap�lanma getirilmi�tir, ama �zellikle bizim b�lgemizdeki illerdeki belediyeler, benim ilimde ve 100 bini a�an�

(Mikrofon otomatik cihaz taraf�ndan kapat�ld�)

BA�KAN � Say�n Zeydan, konu�man�z� tamamlar m�s�n�z.

R�STEM ZEYDAN (Devamla) � Te�ekk�r ederim Say�n Ba�kan.

�n�fusuyla Y�ksekova il�emizin ve 80 bini a�an Hakk�ri merkez n�fusumuzun altyap�s� ��km�� durumdad�r ve ben, y�ce Meclisimizden ve g��l� H�k�metimizden �unu bekliyorum ve ben diyorum ki: Mutlu etmek i�in yar�n� bekleme, bug�n bile ge�, daha d�n mutlu olmal�yd�k.

Bu duygu ve d��ncelerle hepinize en i�ten sevgilerimi ve sayg�lar�m� sunuyorum.

Te�ekk�r ediyorum efendim.(AK Parti s�ralar�ndan alk��lar)

BA�KAN � Te�ekk�rler Say�n Zeydan.

G�ndem d�� ikinci s�z, Manisa Turgutlu �al Da��ndaki nikel madeninin b�lge ekonomisine etkileri hakk�nda s�z isteyen Manisa Milletvekili �ahin Meng��ye aittir.

Buyurun Say�n Meng�. (CHP s�ralar�ndan alk��lar)

2.- Manisa Milletvekili �ahin Meng��n�n, Manisa Turgutlu �al Da��ndaki nikel madeninin b�lge ekonomisine etkilerine ili�kin g�ndem d�� konu�mas� ve Enerji ve Tabi� Kaynaklar Bakan� Mehmet Hilmi G�ler�in cevab�

�AH�N MENG� (Manisa) � Say�n Ba�kan,de�erli milletvekilleri; huzurlar�n�za Manisa Turgutlu �al Da��ndaki nikel madeninin b�lge ekonomisine katk�lar�n�, getirilerini g�t�r�lerini arz etmek �zere gelmi� bulunuyorum.

De�erli milletvekilleri, eski ad� Bosphorus Nikel Madencilik olan, �imdiki ad� Sardes Nikel Madencilik, Manisa�n�n Turgutlu il�esine 18 kilometre mesafedeki �al Da�� mevkisinde, nikel madeni ��kartma u�ra�lar�na devam etmektedir.

�al Da��, �lkemizdeki on nikel yata��ndan en �nemli olanlar�ndan bir tanesidir. Bu alanda, Sardes �irketi, deneme �retimi i�in ald�� izinle �retime ba�lam��, daha deneme �retimi a�amas�nda ormandan �ok say�da a�a� kesilmeye ba�lanm��; bu a�a� kesiminin getirdi�i, �evre k�ylerde bug�ne kadar g�r�lmeyen sel bask�nlar� olu�maya ba�lam��t�r. Daha deneme �retimi a�amas�ndad�r.

�irketin yapt�rd�� fizibilite raporlar�na g�re, �al Da��ndaki nikel madeninin rezervi 38 milyon tondur, ancak, �irketin hemen yapt�� sondajlar sonunda bu rakam�n 45 milyon tona kadar ��kabilece�i d��n�lmektedir, �ng�r�lmektedir. Bu ��kar�lacak madenin d�nya piyasalar�ndaki de�eri 25 milyar dolar civar�ndad�r. �irketin sermayesinin y�zde 98�inin yabanc�lara ait oldu�u d��n�l�rse, kurumlar vergisi d��ndaki b�t�n getirisini hakl� olarak yurt d��na transfer edeceklerdir. Bir an i�in b�t�n gelirin de T�rkiye�de kald��n� d��nsek, ancak, buna izin verildi�i takdirde, biraz sonra a�a��da arz edece�im �ekilde, s�lf�rik asit kullan�larak nikel madeni ayr��t�rmas�ndan elde edilecek bu gelirin neleri g�t�rd��n� de bilmemiz gerekmektedir.

�ncelikle, bu nikel madeninin ��kar�lmas�nda kullan�lan teknik, s�lf�rik asitle ayr��t�rma, d�nyada uygulanan di�er, yani konvansiyonel dedi�imiz �retim tarzlar�na g�re 1/4 daha ucuzdur, basit bir prosestir ve daha ucuz bir y�ntemdir. Bu nedenle, �irket, kendi ekonomisi menfaatleri a��s�ndan bu y�ntemi denemektedir. Ancak, 1 ton cevherin i�lenebilmesi i�in 400 kilogram s�lf�rik asit gerekmektedir ve bu s�lf�rik asidin elde edilebilmesi, bug�n deneme �retiminde d��ar�dan ta��narak getirilmesine ra�men, yar�n yeni bir fabrika kurularak, yani bir s�lf�rik asit fabrikas� da kurularak yap�lacakt�r.

Bir �eye dikkatlerinizi �ekmek istiyorum: Bu s�lf�rik asit fabrikas�n�n kurulmas� 2 bin 400 d�n�ml�k bir araziye ihtiya� g�steriyor. Bu, arazide, �u anda da deneme �retiminin yap�ld�� arazide 30 ila 35 ya�lar� aras�nda 280 bin �am a�ac�n�n kesilmesine neden olacak. Gerek asit fabrikas�nda gerekse li� alan�nda y�lda 5 milyon metrek�p de su kullan�lacak. Tar�m alanlar�nda yetersiz su olay� son g�nlerde, son y�llarda hepimizin �ok yak�ndan bildi�i ve �lke ekonomisini olumsuz y�nde etkileyen bir problem.

B�t�n bunlar g�z �n�ne al�nd�� takdirde, 5 bin �ift�i ailesinin ya�ad��, yani �al Da�� eteklerinde 17 bin d�n�m, Gediz Ovas��n�n Turgutlu b�lgesinde kalan 200 bin d�n�m tar�m alan� bu maden oca��n�n, maden �al��mas�n�n etkisi alt�nda kalacakt�r. Bir an i�in akla �u gelebilir: 25 milyar dolar bir getirisi olacak, niye buna kar�� k�yorsunuz? Hay�r, buna kar�� km�yoruz. Yer alt� kaynaklar�n�n kullan�lmas�na kar�� de�iliz. Ancak, bu y�ntemle kullan�lmas�na kar�� kmam�z gerekiyor. Nitekim, Turgutlu�da kurulan bir platform da, hi�bir parti ayr�m� g�zetilmeksizin, Adalet ve Kalk�nma Partisinin �l�e Ba�kanl��ndan, Belediye Ba�kanl��ndan ba�lay�p b�t�n di�er partilerin de beraber olu�turduklar� bir platform da bu i�e kar�� k�yor. B�t�n oradaki partililer hep beraber olmu�lar bir platform olu�turmu�lar, bu i�in, bu �retimin yap�lmamas�n� savunuyorlar. Sadece, s�lf�rik asit fabrikas�ndan, ileride, be� veya on y�l i�inde olu�acak asit ya�murlar�n�n �evreye verece�i zararlar, art� y�llard�r milyarlarca dolar harcayarak temizlemeye �al��t��m�z Gediz Nehri de tekrar bu s�lf�rik asitten kirlenmeye ba�layacakt�r. Bu y�redeki �ift�ilerin, tar�mla u�ra�an insanlar�n yani o 5 bin �ift�i ailesinin ekonomiye katk�s� y�lda 90 milyon yeni T�rk liras� civar�ndad�r. Bu katk�, herhangi bir s�reyle s�n�rl� de�ildir. E�er, bu s�lf�rik asit fabrikas��

(Mikrofon otomatik cihaz taraf�ndan kapat�ld�)

BA�KAN � Say�n Meng�, konu�man�z� tamamlar m�s�n�z l�tfen.

�AH�N MENG� (Devamla) � Tamaml�yorum.

Bu fabrika, on-on be� y�l �al��acak ama bu tar�m alanlar� elli y�l, y�z y�l belki de daha uzun s�re �al��acak. Benim y�ce Meclisten istirham�m, l�tfen, yeni bir Bergama yaratmayal�m; l�tfen, yeni bir Kaz Da�� yaratmayal�m ve ben, hemen, en k�sa zamanda, bir Meclis ara�t�rmas� i�in bir �nerge de verece�im. Bu �nergeye de desteklerinizi bekliyor, y�ce Meclisi sayg�yla selaml�yorum. (CHP s�ralar�ndan alk��lar)

BA�KAN � Te�ekk�rler Say�n Meng�.

G�ndem d�� konu�maya Say�n Enerji Bakan� cevap vereceklerdir.

Buyurun Say�n Bakan�m. (AK Parti s�ralar�nd�n alk��lar)

ENERJ� VE TAB�� KAYNAKLAR BAKANI MEHMET H�LM� G�LER (Ordu) � Say�n Ba�kan, sayg�de�er milletvekilleri; hepinizi sayg�yla selaml�yorum. Manisa Turgutlu �al Da��ndaki nikel madeniyle ilgili olarak g�ndem d�� konu�maya cevap verece�im.

Bu bak�mdan, o b�lgedeki nikel madeni, asl�nda, d�nyada ihtiya� duyulan metallerden bir tanesidir ve bu madencili�e de biz �nem veriyoruz ve rakam olarak da yakla��k 50 bin tonun �zerinde bir rezervin oldu�unu, biz -orada- d��n�yoruz. �imdi�

�AH�N MENG� (Manisa) � Size herh�lde yeni gelen bir haber bu.

ENERJ� VE TAB�� KAYNAKLAR BAKANI MEHMET H�LM� G�LER (Devamla) � Ve bu b�lgede de bu zenginli�i, tabii ki �evreye zarar vermeden, en az etki yapt�rarak bunu d��n�yoruz. Bu noktada, madencili�in, zaman zaman, insaf s�n�rlar�n� a�an ele�tirilere muhatap oldu�unu g�r�yoruz, ancak yer alt��

�AH�N MENG� (Manisa) � Beni mi kastediyorsunuz?

ENERJ� VE TAB�� KAYNAKLAR BAKANI MEHMET H�LM� G�LER (Devamla) � Yok, sizi de�il, genel olarak s�yl�yorum.

Bu noktada, yer alt� kaynaklar�m�z da zenginliklerimiz ve madencilik olmasa �u anda, �u salonda bile pek �ok aleti kullanamad��m�z i�in, belki de ta� devri d�nemine d�nm�� oluruz, yani mikrofondan tutun, g�zl�k cam�na kadar, b�t�n, in�aatta kullan�lan demire var�ncaya kadar, buraya gelirken kulland��m�z ara�lara var�ncaya kadar, hi�birini kullanmamam�z gerekir. Yani bir yerde, bir optimizasyon i�inde olaca��z. Tabii ki �evre, bizim vazge�emeyece�imiz de�erlerden, yer alt�, yer �st� zenginliklerimiz de bir b�t�n h�linde ele al�nacak ve bunu bir denge i�inde yapmam�z gerekiyor. Bunun i�in de zaten maden m�hendisli�i diye de bir dal var. Bu i�in teknolojisini, projelendirilmesini yapan, i�in ekonomik boyutuyla birlikte, �evre etki de�erlendirmesini de yapan bir birim var.

Onun d��nda da Maden Tetkik ve Arama Enstit�s� gibi, Ulu �nder Atat�rk��n kurdu�u ve g�revlerinin b�y�k �l��de maden ve yer alt� zenginliklerinin, bunun i�inde jeolojik ara�t�rmalar d�hil olmak �zere yapan bir kurulu�umuz var ve Ulu �nder Atat�rk��n bir s�z�n�, MTA�n�n kurulu� a�amas�nda s�yledi�i bir s�z� de hat�rlatmak istiyorum: �Memleketin di�er me�hul servetlerini aray�p bulma g�revini MTA�ya verdik, �al��acaklard�r. Kendilerine, mesut s�rprizler dileriz.� diyor.

Bu mesut s�rprizleri, biz, bulmak �zere, yapmak �zere, arkada�lar�m�z y�llard�r �al��yorlar ve bunu yaparken k�m�r de buluyorlar, bor da buluyorlar, nikel de buluyorlar, krom da, bak�r, �inko da buluyorlar, jeotermal kaynaklar� da buluyorlar, yani bunun say�s�n� art�rabiliriz. Bu bak�mdan, �lkemiz, maden zenginlikleri bak�m�ndan da gayet iyi olan �lkelerden bir tanesi. ��yle bir de�erlendirme yapacak olursak, normal olarak MTA�n�n yapt��, �u ana kadarki yapt�� sondajlar�n bir ortalamas�n� al�rsak, 120 metre civar�ndad�r derinlik. Yani, bir seviye olarak y�zeyi al�rsak, 120 metre kadar a�a��ya ortalama olarak inmi�tir. Ortalamadan bahsediyoruz. Avrupa Birli�i rakamlar� 1.200 metredir. Yani, 10 kat daha derine inen sondajlar� vard�r ortalama olarak. Yani, biz daha bu i�in onda 1�indeyiz zenginliklerimizin tespiti bak�m�ndan. Yani, e�er Avrupa Birli�iyle mukayese edersek -ki onlar da �evreye duyarl�, onlar da �evreyi bozmadan bunlar� yapal�m diye d��n�yorlar- ama, bizi onlar da ilgilendirmiyor, biz kendi de�erlerimize bakal�m, �evre de�erlerimize, dolay�s�yla orman zenginliklerimize de bakal�m.

Yaln�z, bu �maden� denen �ey, bildi�iniz gibi, bizim iste�imize g�re yerin alt�nda olu�muyor. Ke�ke m�mk�n olsa da maden zenginliklerimizi, yer alt� zenginliklerimizi kendimiz dizayn edip en zarars�z yerlerde olu�mas�n� bekleseydik. Bu, tabii, m�mk�n de�il. D�nyan�n olu�umu s�ras�nda bu madenler belli yerlerde olu�uyor. Dolay�s�yla, bunu, biz �evre etki de�erlendirme raporuyla, herkesin de g�r��n� alarak, canl�-cans�z b�t�n de�erlendirmeleri yaparak, bu de�erlendirmelerin sonucunda e�er mahzuru yoksa veya o de�erlendirmede art�lar� �ok fazlaysa ve halk da bunu kabul ediyorsa buna g�re bu �al��may� yap�yor ve genellikle de bu gibi noktalarda �ED raporunu ele alarak, bu de�erlendirmeyi yaparak o i�in i�letmesinin yap�l�p yap�lmamas�na karar veriyoruz. Tabii, bazen ho�lanmad��m�z uygulamalar, zaman zaman istismar edilen uygulamalar da olmuyor de�il. Bunlarla da biz m�cadele ediyoruz. Bilhassa ta� ocaklar�nda tasvip etmedi�imiz uygulamalar var, ama bunlar�n hepsinin sorumlusu Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanl�� de�il. ��nk� biz arama ruhsat�n� veriyoruz, i�letme ruhsat�n�n yerel y�netimlerden belli �ekillerde al�nd�� uygulamalar da oluyor. Biz bunlarla m�cadele ediyoruz. Bunun i�in, kanunu da ayr�ca de�i�tirmek istiyoruz. Bu de�i�tirmeyi yapt��m�z takdirde daha kontroll� bir h�le gelecek.

Bu hafta sonu t�m madencilerle bir toplant� yapaca��m. Yani, b�t�n ta� ocaklar� da d�hil olmak �zere, onlar� toplant�ya �a��rd�k.

�AH�N MENG� (Manisa) � Bu �al Da��ndaki madencilikle mi ilgili?

ENERJ� VE TAB�� KAYNAKLAR BAKANI MEHMET H�LM� G�LER (Devamla) � O da d�hil, hepsi gelecekler.

Buna alt�n da d�hil, krom da d�hil, hepsi gelecekler ve onlarla bu uygulamalar� birlikte tart��aca��z.

Maden Yasas� da, yine, bu sivil toplum �rg�tleri de d�hil, �evreci kurulu�lar da d�hil olmak �zere, bu Meclisten ��kt�, yani, hepsinin g�r��n� alarak yapt�k. Ama, kanunlar da, bildi�iniz gibi, benim tabirimle, canl�d�r. Yani, bu yasalar�n da uygulamalardaki ar�zalar�n� g�r�p yeniden dizayn etmemiz m�mk�n. Neticede �lkemiz i�in yap�yoruz bunlar�. Bu bak�mdan, hatalar�, eksikleri varsa -ki, kanunlar dogma de�il, bunlar� de�i�tirmek m�mk�n- bunu ele alaca��z ve d�zeltece�iz. Neticede �evre bizim vazge�emeyece�imiz de�erlerdendir. Hele orman� Bizim b�t�n b�y�klerimizin s�z� vard�r, yani �Dal kesenin, ba��n� keserim.� diye. Bu derece de bu noktada hassas�z. Ama, burada, bir optimizasyon s�z konusu.

Belki ��yle yapaca��z, yani, bu �nerilerimden baz�lar�n� s�yleyeyim: Oradaki a�a�lar�n hemen an�nda yerini de�i�tirip, �zel s�kme makineleriyle� O bile asl�nda beni rahats�z ediyor.

�AH�N MENG� (Manisa) � 200 bin a�a� Say�n Bakan�m, nas�l s�k�l�r?

ENERJ� VE TAB�� KAYNAKLAR BAKANI MEHMET H�LM� G�LER (Devamla) � Hay�r� O bahsetti�iniz b�t�n proje boyunca, ayn� anda de�il.

�AH�N MENG� (Manisa) � Gayet tabii�

ENERJ� VE TAB�� KAYNAKLAR BAKANI MEHMET H�LM� G�LER (Devamla) � Yani, bir anda 200 bin a�ac�, 100 bin a�ac� b�yle almak m�mk�n de de�il. O biraz abart�l� bir rakam.

�AH�N MENG� (Manisa) � Hay�r, ayn� anda demedim zaten.

ENERJ� VE TAB�� KAYNAKLAR BAKANI MEHMET H�LM� G�LER (Devamla) � Ve ��yle ifade edeyim: Bu tip i�lerde �evre kirli�i kadar bilgi kirlili�i var, sizi tenzih ederek s�yl�yorum. Yani, bu tip �eylerde zaman zaman farkl� a��lardan bakan ki�iler var. Bir yandan borumuzu ��karal�m diyoruz, bir yandan alt�n� ��kartmayal�m diyoruz. Bir yandan k�m�r� ��karal�m, k�m�r madenlerimizi, yerli kaynaklar�m�z� kullanal�m diyoruz, ama, bir alt�n olunca i� birden de�i�iveriyor. Bunu anlamakta bazen zorluk �ekiyoruz.

�AH�N MENG� (Manisa) � �evreye zarar vermeden ama.

ENERJ� VE TAB�� KAYNAKLAR BAKANI MEHMET H�LM� G�LER (Devamla) � Nikelde durum biraz daha farkl�. Nikel ger�ekten d�nyada zor bulunan ve d�nya zenginlikleri a��s�ndan bize de bu zenginlikten pay d��en metallerden bir tanesi. Bu da bir par�a Manisa taraf�na bu imk�n, bu �ans gelmi�. Asl�nda bu bir f�rsat iyi kullan�l�rsa.

S�lf�rik asit meselesine gelince� S�lf�rik asit e�er iyi kullan�l�rsa �evreye zarar vermeyecek �ok yayg�n asitlerden bir tanesidir, ama bunun elimine edilmesi, teknolojik olarak elimine edilmesi zararlar�n�n m�mk�n ve bu da zaten projeyle oluyor. Yani, bununla ilgili olarak gerek kimya m�hendisleri gerek kimya bilimcileri ve ayn� zamanda malzeme bilimcileri, madenciler bunu kullan�yorlar yayg�n bir �ekilde. Biz de bunu, s�lf�rik asidi �ok yayg�n olarak kullan�yoruz. Band�rma�da da s�lf�rik asit fabrikam�z var. Yani, bir sorun yok.

Ben hatta daha �eyini s�yleyeyim, daha ele�tiri kabul edilebilen, o siyan�rle ilgili olan�n� s�yleyeyim, ki, Kaz Da�� konusunda bu �ok g�ndeme geldi: Ben yerinde gittim, g�rd�m. Ayr�ca, m�fetti�lerimizi oraya g�nderdim. �ki ayr� grup g�nderdim. Bir de ayr�ca kendi �zel dan��man�m� oraya g�nderdim. Kendim de hem havadan hem karadan gidip g�rd�m.

Mesela, bir Kaz Da�� ok farkl� �ekilde ele al�nd�. Kaz Da�� dedi�imiz b�lge hakikaten harikulade g�zel bir yer. Yani, d�nyan�n oksijen kaynaklar�ndan bir tanesi, insan�n bakmaya doyamad�� g�zellikleri olan bir yer. Ancak, burada Cenevizlilerden beri de madencilik yap�l�yor. Osmanl� d�neminde de yap�lm��. Yani, buras� maden kaynaklar� bak�m�ndan da zengin ve orada yirmiden fazla maden ve end�striyel mineral var. Yani, o b�lgenin �anakkale Seramik�inden tutun da b�t�n fabrikalar� bunu kullan�yorlar. Ta� ocaklar� da var, maden ocaklar� da var ve Cenevizlilerden beri de maden ��kan bir yer. Zaten, Truva b�lgesinin ad� bu maden zenginlikleriyle olan bir yer ve alt�n da ��kar�l�yor burada, fakat nedense bu alt�n konusu g�ndeme gelince borda, kromda, �inkoda, bak�rda g�sterdi�imiz, k�m�rde g�sterdi�imiz tolerans�n d��na birden ��k�veriyoruz, �Alt�na hay�r.� �eyi ��k�yor ortaya. Yani, bu ilgin� ve biz bunu ��kar�rken de -normal olarak 50 ppm�dir, yani, litrede 50 miligramd�r Avrupa Birli�inin rakamlar�, kriteri- bizde �evre hassasiyeti �ok daha y�ksek oldu�u i�in biz bunu 1 olarak kabul ettik, yani ellide 1 siyan�r kullan�l�yor i�letmede. Ayr�ca da orada �al��an �irket 0,5 olarak kullan�yor. Yani, y�zde 1 kadar d��k ve �stelik bu siyan�r, sodyum siyan�rd�r, hidrojen siyan�r de�il. Hidrojen siyan�rd�r en zehirli olan�. Sodyum siyan�r ondan daha az tehlikeli. Tehlikesiz de�il, tehlikeli, ama canl�larla temas� olmad�� s�rece ve iyi y�netilirse bir sorun olmuyor ve T�rkiye�ye 300 bin ton siyan�r bile�i�i giriyor, madencilikte bunun y�zde 1�i kullan�l�yor. Yani, geri kalan y�zde 99�u �u anda g�ndelik hayat�m�zda kullan�l�yor. Ama bu alt�n konusu olunca biraz daha hassasiyet ifade ediyor ve burada da iki t�rl� ruhsat var, biri arama ruhsat�, biri i�letme ruhsat�. Arama ruhsat�nda arama yap�lan yerlerde siyan�r kullan�lm�yor, hi�bir �ekilde siyan�r kullan�lm�yor. Ama baz� bas�n organlar�na bakarsan�z, sular kirleniyor, havada siyan�r bulutlar� dola��yor, etraf kurumu�, sanki b�yle Hiro�ima�daki atom bombas�ndan sonraki yerler gibi resimlerle kar��la��yoruz. Burada bir bilgi kirlili�i var. Burada objektif olmak laz�m, yani hatay� da s�ylemek laz�m, do�ruyu da s�ylemek laz�m ve bunlar�n aras�nda da �lkemizin ��karlar�n� de�erlendirmemiz laz�m.

Bir misal vereyim: E�er biz alt�n rezervlerimizin� Muhtemel rezervler de e�er ispatlan�rsa biz d�nyada 2�nci oluyoruz. �u andaki haliyle 8�inci s�raday�z, 7 ile 8 aras�nda oynuyoruz. Alt�n ithalat�nda da Hindistan�dan sonra 2�nciyiz. �imdi b�yle bir piyasa var. 5 milyar dolar da bunun ithalat�na para �d�yoruz. Ger�i bunun bir k�sm�n� sat�yoruz, ihra� da ediyoruz. Yani, cari a��k a��s�ndan o kadar b�y�k dengesizlik yok, ama 5 milyar dolarl�k al�yoruz. B�yle bir ortamda d�nya 2�ncisi olmam�z da m�mk�n, e�er �evreyle iyi bir �ekilde uyumlu sistem yaparsak ve yine �unu ifade edeyim: Toplumdaki bu �evre bilinci asl�nda bizi memnun ediyor, yani Kazda��ndaki hassasiyet de bizi memnun ediyor. Tek bizi rahats�z eden �ey bilgi kirlili�i. Bunu da gidermek �zere gittik, yerinde g�rd�k, �al��malar� yapt�k. Bununla ilgili olarak da �ED raporu olmas� laz�m i�letilmesi i�in, aramadan i�letmeye ge�mek i�in. �ED raporunda da zaten oradaki b�t�n ahali de oran�n sakinleri de dinlenecek. Onlar da evet derlerse bu yap�lacak, denmezse yapmayaca��z. Bu kadar basit.

Bu arada da Maden Kanunu�nda da d�zenlemeler yapmay� d��n�yoruz. Alt�n�n devlet pay�yla ilgili miktar�n�, i�letilmesiyle ilgili k�s�mlar�n�, T�rkiye�de bunun end�strisinin daha yayg�n bir �ekilde kullan�lmas�n�, mill� varl�klar�m�z�n yerinde kullan�lmas� noktas�ndaki hassasiyetimizi de yeni maden yasas�ndaki uygulamada g�sterece�iz.

Tabii, yasa de�i�ikli�i yapmadan �u anda ba�ka bir �ey yapmam�z m�mk�n de�il, ancak ben, Maden ��leri Genel M�d�rl��ndeki hen�z verilmeyen ruhsatlar� da durdurdum ve s�k�nt�l� olanlar� da incelemeye ald�k. Onlar�n hepsini, �ik�yetleri olanlar� inceliyoruz. Orada da yanl�� varsa d�zeltece�iz, daha iyi bir h�le getirmeye �al��aca��z. ��nk� daha evvelden 4 bin ruhsat y�lda veriliyordu, biz bunu h�zland�rd�k, yeni b�rokrasiyi azaltt�k, bu 18 bine kadar ��kt�.

Ger�ekten �lkemizde de b�y�k bir kalk�nma hamlesi var. Madencilik �u anda en iyi zaman�n� ya��yor. Nikel bile daha evvelden 5 dolar civar�nda iken �imdi 57 dolar� g�rd�. Yani b�yle bir durum var. �n�aat sekt�r� geli�ti�i i�in ta� ocaklar�na b�y�k bir talep var. Tabii, bu talebin yan�nda istismar da oluyor. Biz de bununla m�cadele edece�iz, yani biz de bunun i�in buraday�z.

O bak�mdan, buradaki dengeyi iyi tutturmak laz�m. Madencili�i de �ld�rmememiz laz�m, ��nk� 2 milyar dolarl�k bizim bir ihracat kalemimiz bu, net. Mesela, otomotivde bak�yorsunuz, arada 20 milyar dolarl�k ihracat var ama o kadar da ithalat var. Aradaki net miktar �ok �ok daha az. Yani, milyar dolar�n alt�nda. Sadece madencili�inki net olarak 2 milyar dolar�n �st�nde. Yani, bu bak�mdan bakarsak bu sekt�r�n de -mermercilik de dahil olmak �zere- �zerine titrememiz laz�m ve madenler aras�nda da pozitif ayr�mc�l�k yapmamam�z laz�m. Yani, bora, k�m�re, mermere g�sterdi�imiz hassasiyeti alt�na da g�stermemiz laz�m. Yani, �yle d�nya ikincisi olmak da kolay olmuyor. D�nya ikincisi olmak i�in de mutlaka �aba sarf edece�iz, teknik birtak�m tedbirleri de alaca��z.

Nikel konusunda da Say�n Milletvekilim, Say�n Meng�, m�sterih olunuz, yani bu noktada �zerinde �al��yoruz.

Orman ve�

�AH�N MENG� (Manisa) � Say�n Bakan, Avrupa�da s�lf�rik asitle nikel ayr��t�r�l�yor mu? Var m� b�yle bir �lke?

ENERJ� VE TAB�� KAYNAKLAR BAKANI MEHMET H�LM� G�LER (Devamla) � �imdi, madeni olan yerde olur, yoksa yapmazs�n�z orada.

�AH�N MENG� (Manisa) � Yunanistan�da var mesela, ama s�lf�rik asit kullanm�yor.

ENERJ� VE TAB�� KAYNAKLAR BAKANI MEHMET H�LM� G�LER (Devamla) � Var, di�er �lkelerde var. Ben size misal vereyim.

BA�KAN � Say�n Bakan� L�tfen Genel Kurula hitap eder misiniz Say�n Bakan.

ENERJ� VE TAB�� KAYNAKLAR BAKANI MEHMET H�LM� G�LER (Devamla) � Hayhay Say�n Ba�kan.

��yle s�yleyeyim�

�SMA�L B�LEN (Manisa) � Yunanistan�a g�t�r�ld��n� s�yleyebilirim. Bizim Turgutlu�dan ��kar�lan nikel Yunanistan�da ayn� �ekilde�

BA�KAN � Say�n Milletvekilim, siz m�dahale etmeyin l�tfen.

ENERJ� VE TAB�� KAYNAKLAR BAKANI MEHMET H�LM� G�LER (Devamla) � ��yle izah edeyim size: K�ba d�nyada y�zde 40 rezerve sahip. Zaten toplam 140 milyon ton civar�nda. K�ba�n�n y�zde 40�� var, �in var, Sovyetler Birli�inde var daha �ok. D�nyadaki olan yerlerde bu daha �ok i�lenir, e�er teknolojisi yoksa �b�r �lkelere ta��n�r, yani teknolojisi olan -ekstraktif metal�rjiyle bu yap�l�yor, li� usul�yle yap�l�yor- oraya gider. T�rkiye�de de 39,5 milyon ton civar�nda. Yani, bunun da hemen hemen tamam� Manisa b�lgesinde. Onun d��nda Bitlis-Pancarl�, Bursa-Yapk�ydere�de de ayr�ca var. Tabii, yeni aramalar yap�yoruz. Bu yeni aramalarla, -bu yok anlam�na gelmiyor- olmayan yerlere de bakaca��z.

Bu arada �evre ve Orman Bakan�m�z da bu konuda �ok hassas. O da ayr�ca benden eleman istedi, o b�lgede inceleme yap�yor. Gerek bunun i�letilmesi gerekse s�lf�rik asit fabrikas�n�n kurulmas� gene �ED raporuyla ger�ekle�ece�i i�in, e�er bir sorun varsa onu da o �ED raporu s�ras�nda g�rece�iz.

Hepinize sayg�lar sunuyorum. (AK Parti s�ralar�ndan alk��lar)

BA�KAN � Te�ekk�rler Say�n Bakan�m.

Say�n Meng�, s�z istemi�tiniz, yerinizden k�sa bir cevap verin.

�AH�N MENG� (Manisa) � Vazge�tim. Soraca��m soruyu zaten Say�n Bakan cevaplad�, vazge�iyorum efendim.

BA�KAN � Te�ekk�r ederim, sa� olun.

G�ndem d�� nc� s�z, Anamur ve Bozyaz��daki a��r� dolu ya�� afeti sonucu olu�an durum ve hasar konusunda s�z isteyen Mersin Milletvekili Behi� �elik�e aittir.

Buyurun Say�n �elik. (MHP s�ralar�ndan alk��lar)

3.- Mersin Milletvekili Behi� �elik�in, Mersin ilinin Anamur ve Bozyaz� il�elerinde meydana gelen dolu afeti sonucu olu�an hasara ili�kin g�ndem d�� konu�mas�

BEH�� EL�K (Mersin) � Say�n Ba�kan, de�erli milletvekilleri; 5 Kas�m 2007 tarihinde Mersin ili Anamur ve Bozyaz� il�elerinde meydana gelen g�r�lmemi� b�y�kl�kte bir dolu afeti nedeniyle s�z alm�� bulunuyorum. Y�ce heyetinizi sayg�yla selaml�yorum.

Anamur ve Bozyaz� il�eleri ge�imini b�y�k �l��de tar�mdan sa�layan insanlar�n ya�ad�� bir b�lgedir. Entansif tar�m olduk�a geli�mi�tir. Serac�l�k alabildi�ine yayg�nd�r. Her t�rl� sebze, muz ve hatta meyve seralarda �retilerek piyasaya arz edilir. Her iki il�ede tahminen 120 bin civar�nda insan ya�ar.

Arz etti�im dolu afeti, neredeyse ceviz b�y�kl��nde, 5 Kas�m 2007 g�n� saat 14.00 civar�nda be�-alt� dakika kadar s�rm��t�r. Ara�lar�n camlar�n�n dahi k�r�ld��, kaportalar�n�n e�ildi�i bu afetten sonra Anamur�da Bah�e Mahallesi, �eltik�i, �ar�klar, Bozdo�an en �ok zarar g�ren yerle�im birimleridir. Bozyaz��da ise merkez mahalleleri, Tekmen, Tekeli, G�zce ve G�zs�zce en �ok zarar g�ren yerle�im birimleridir. Plastik �rt�lerde zarar ziyan oran� y�zde 50, cam seralarda ise cam aksam�n�n y�zde 75�i hasar g�rm��t�r. Sera i�i mahsulde hasar oran� tahminen y�zde 80�ler d�zeyindedir. Binbir emekle tesis edilen seralar y�re �reticilerinin tek ge�im kayna��d�r. B�yle bir afetin vurdu�u bu �ift�ilerimizin maddi kayb�n�n 20-25 milyon YTL oldu�u ifade edilmektedir.

Seralar�n 5363 say�l� Tar�m Sigortalar� Kanunu uyar�nca neredeyse y�zde 90��n�n sigortalanmad�� ald��m�z bilgilerden anla��lmaktad�r. T�m bunlar� g�z �n�nde tutarak y�re �ift�isinin elinden tutmak, ma�duriyetlerini gidermek, devlet olmam�z�n en �nemli vasf�d�r. Bozyaz��da �aresizli�e ve s�k�nt�ya d��en Mehmet �zt�rklerin, Durmu� Ali Akdemirlerin sorunlar�na el atmam�z fevkalade �nemlidir.

Bu c�mleden olarak, mevcut mevzuat �er�evesinde;

1) �ift�ilerin hasarlar�n�n telafisi i�in Mersin �l �zel �daresi ile Tar�m �l M�d�rl��n�n kaynak tahsisiyle desteklenmesi gerekmektedir.

2) �ift�ilerin Ziraat Bankas�na, kooperatiflere ve di�er kurulu�lara olan bor�lar�n�n ertelenerek yeni kredi taleplerinin s�ratle kar��lanmas�,

3) Elektrik bor�lar� var ise ertelenmesi,

4) Afetten zarar g�ren �ift�ilerin acil ihtiya�lar�nda kullan�lmak �zere derhal Sosyal Yard�mla�ma ve Dayan��ma Fonundan uygun g�r�lecek bir kayna��n an�lan kaymakaml�klara g�nderilerek nakdi ve kar��l�ks�z yard�m yap�lmas�,

5) Y�rede �u anda fahi� fiyatla cam ve sera naylonu sat�lmaya �al��ld�� duyumlar� al�nmaktad�r. Cam ve naylon temini i�in organizasyon olu�turulmas�,

6) M�mk�nse y�renin afet b�lgesi olarak ilan edilmesi,

7) Mersin Valili�i ile Anamur ve Bozyaz� Kaymakaml�klar�n�n H�k�met�e desteklenerek hasar�n bir an �nce izalesi i�in talimatland�r�lmas� gerekmektedir.

Say�n Ba�kan, de�erli milletvekilleri; kanun yapmak her zaman m�mk�nd�r, ama uygulama en �nemli a�amas�d�r. Nitekim, 5363 say�l� Tar�m Sigortalar� Kanunu da b�yledir. Bu Kanun 2005 y�l�nda ��kmas�na ra�men tam olarak uygulama a�amas�na maalesef ge�irilememi�tir. Arz etti�im gibi, seralar�n neredeyse tamam�na yak�n� sigortalanmam��t�r. Bu nedenle, H�k�metin meseleye ��z�m bulmas� ve tar�m sigortal�l��n�n bundan b�yle yayg�nla�t�r�lmas� olduk�a �nem arz etmektedir.

Son olarak, H�k�metin konuya el atmas�n�, afetin ortadan kald�r�lmas�, afetin ortadan izlerinin silinmesini talep ediyoruz. Y�re halk�na ge�mi� olsun diyor, hepinizi sayg�yla selaml�yorum. (MHP s�ralar�ndan alk��lar)

BA�KAN � Te�ekk�rler Say�n �elik.

Say�n milletvekilleri, g�ndeme ge�iyoruz.

Ba�kanl��n Genel Kurula Sunu�lar� vard�r.

Meclis ara�t�rmas� a��lmas�na ili�kin �� nerge vard�r, okutuyorum:

V.- BA�KANLI�IN GENEL KURULA SUNU�LARI

A) MECL�S ARA�TIRMASI �NERGELER�

T�rkiye B�y�k Millet Meclisi Ba�kanl��na

D�nyada �a��m�z�n �ok �nemli sorunlar�ndan biri olarak kabul edilen ve insanlar�n beden ve ruh sa�l��n� bozarak, geni� toplum kesimlerinin hem bug�n�n� hem de geleceklerini tehdit eden uyu�turucu kullan�m� ile bir�ok devletin dirlik ve d�zenini olumsuz y�nde etkileyen uyu�turucu ticaretinin, d�nya �l�e�inde de dikkate al�narak;

Toplumumuz ve �zellikle gen�lerimiz �zerindeki olumsuzluklar�n�n tespiti ve bunlar�n engellenmesi amac�yla, Anayasam�z�n 98'inci, TBMM ��t�z��n�n 104 ve 105'inci maddeleri gere�ince bir Ara�t�rma Komisyonu kurularak, an�lan konunun etrafl�ca �ncelenmesi hususunda gere�ini sayg�lar�mla arz ederim.

1) Ahmet G�khan Sar��am �� (K�rklareli)

2) Kayhan T�rkmeno�lu �� (Van)

3) Fehmi H�srev Kutlu �� (Ad�yaman)

4) Sedat K�z�lc�kl�� (Bursa)

5) Fatih Ar�kan �� (Kahramanmara�)

6) Sami G��l� �� (Konya)

7) ��kr� Ayalan �� (Tokat)

8) Fikri I��k �� (Kocaeli)

9) Polat T�rkmen �� (Zonguldak)

10) Durdu Mehmet Kastal �� (Osmaniye)

11) Mehmet �er�i �� (Manisa)

12) Mehmet Ya�ar �zt�rk �� (Yozgat)

13) H�seyin Besli �� (�stanbul)

14) Enver Y�lmaz �� (Ordu)

15) Metin Y�lmaz �� (Bolu)

16) Zeyid Aslan �� (Tokat)

17) Mehmet Dani� �� (�anakkale)

18) M�jdat Ku�ku �� (�anakkale

19) Metin Ka��ko�lu �� (D�zce)

20) Mevl�t Akg�n�� (Karaman)

21) Ali Osman Sali �� (Bal�kesir)

22) Fetani Battal�� (Bayburt)

23) Turan K�ratl� �� (K�r�kkale)

24) Mehmet Beyaz�t Denizolgun �� (�stanbul)

25) �zlem Piltano�lu T�rk�ne �� (�stanbul)

26) Osman Gazi Ya�murdereli �� (�stanbul)

27) C�neyt Y�ksel �� (Mardin)

28) Canan Kals�n �� (�stanbul)

29) Mehmet Hanifi Al�r �� (A�r�)

30) �a�la Aktemur �zyavuz �� (�anl�urfa)

31) �mer Din�er �� (�stanbul)

Gerek�e:

Uyu�turucu maddeler; merkezi sinir sistemini etkileyerek kullanan ki�inin ruhsal ve fiziksel dengesini bozan; bu ki�ide fiziksel ve ruhsal ba��ml�l��a yol a�an; ki�isel ve toplumsal y�nden ekonomik ve sosyal ��k�nt� olu�turan maddelerdir.

Uyu�turucu maddeleri t�rlerine g�re a�a��daki s�n�fland�rmaya tabi tutabiliriz;

A- Afyon ve t�revleri

B- Kenevir ve t�revleri

C- Uyar�c�lar

D- Sentetikler

E- Sakinle�tiriciler

Uyu�turucu maddeler kavram�, geni� bir a��dan ele al�nd�� zaman, insanl�k tarihi kadar eskiye dayanmaktad�r. �nsanl�k tarihinin ba�lang�c�ndan itibaren uyu�turucu maddelerin keyif verici, a�r� giderici, hastal�klar� iyile�tirici olarak kullan�ld�� bilinmektedir.

Uyu�turucular, yap�m� bak�m�ndan, gerek suni, gerekse tabii olsun, b�nyelerinde i�erdikleri kimyasallar bak�m�ndan, k�t� ama�l� kullan�lmas� halinde, canl�lar�n organizmas�n� olumsuz y�nde etkilemektedir.

Bilindi�i �zere, illegal uyu�turucu maddeler kullan�c�y�, ruhsal ve bedensel bak�mdan ba��ml� k�lmakta, kullan�c�n�n ak�l ve muhakeme yetene�ini harap etmektedir. �rne�in, uyu�turucu madde kullan�c�s�, �nceleri belirli bir �l�ekte uyu�turucu madde kullan�rken, zamanla miktar�n� art�rmak ihtiyac�n� hisseder. ��nk� ba��ml�n�n v�cut h�creleri, faaliyetinin sa�l�kl� hareket etmesi i�in an�lan maddeye �iddetli bir e�ilim duyar.

Uyu�turucular v�cutta zehirlenme meydana getirirler. Ba��ml�, belirli bir zaman diliminde maddeyi temin edemezse, psikolojik a��dan gerginlik ve sinir sisteminin dumura u�ramas�, hal�sinasyon, gibi aksakl�klar ya�amakla birlikte, yanl�� alg� y�z�nden, �l�mc�l i� ve trafik kazalar�na, sebep olmaktad�r.

Bedensel a��dan, v�cudun �e�itli yerlerinde kramplar, ��me, kusma, terleme, eklem a�r�lar�, halsizlik ve uyku bozuklu�u, bulant�, esneme, burun ve g�zlerin akmas�, dikkat ve haf�za eksikli�i, tansiyon hareketinin bozulmas� gibi zaaflar ya�atmaktad�r.

Birle�mi� Milletler Uyu�turucu ile M�cadele Kurumu'nun haz�rlad�� 2005 D�nya Uyu�turucu Raporunda; uyu�turucu kullananlar�n say�s�n�n her y�l y�zde sekiz oran�nda artt��, bu art��n da b�y�k oranda esrar t�ketiminden kaynakland��, sentetik uyu�turucu kullan�m�nda azalma olmakla birlikte, 300 milyar dolardan fazla hacme sahip olan D�nya uyu�turucu ticaretinin bir�ok �lkenin ekonomisinden daha geni� oldu�u vurgulanm��t�r.

Birle�mi� Milletler Uyu�turucu ve �lgili Su�lar Dairesi (UNODC) taraf�ndan Cenevre'de a��klanan 27 Haziran 2007 tarihli raporda da, d�nyan�n en b�y�k uyu�turucu sa�lay�c�lar�n�n Afganistan'�n g�neyi, G�neybat� Kolombiya ve Do�u Myanmar gibi merkezi otoritenin d��ndaki b�lgeler oldu�una yer verilirken, Afganistan'dan gelen eroinin, PKK ter�r �rg�t� taraf�ndan Yunanistan, �talya ve Romanya �zerinden Avrupa �lkelerine ta��nd�� ve �rg�t mensuplar� taraf�ndan sat�larak, �nemli miktarda finansman sa�land��na dikkat �ekilmi�tir.

Raporun T�rkiye b�l�m�nde yer alan belgelere g�re, ge�en y�l T�rkiye'nin 25 Avrupa �lkesinin yakalad�� eroin miktar�na denk gelen oranda eroin ele ge�irdi�i belirtilerek, 2006 y�l�nda T�rkiye'nin yakla��k 9 bin kilogram eroin yakalayarak, b�y�k bir ba�ar�n�n alt�na imza att��na dikkat �ekilmi�tir.

Ekonomik Kalk�nma ve ��birli�i �rg�t� (OECD) Mali Eylem G�rev Grubu taraf�ndan 7 May�s 2007' de yay�nlanan 'Uyu�turucu Raporu'nda da, PKK'n�n, gelirinin b�y�k b�l�m�n� uyu�turucu ticareti, insan ka�ak��l��, kara para aklama, hara� gibi organize su� faaliyetlerinden elde etti�i belirtilerek, son d�nemde T�rkiye'de t�rmanan ter�r eylemleri ile birlikte �rg�t�n Avrupa �lkelerinde organize su� faaliyetlerini de yo�unla�t�rd�� vurgulanm��t�.

EUROPOL taraf�ndan Avrupa Birli�i �lkelerinin ��i�leri Bakanlar�na sunulan benzer bir raporda ise, Avrupa i�in en ciddi tehlikeyi uyu�turucu ka�ak��l��, insan ticareti, yasa d�� g�� ve sahte para bas�m�n�n olu�turdu�u vurgulanarak, PKK'n�n en tehlikeli mafya yap�lanmas� oldu�una dikkat �ekilmi�ti.

Yurdumuzdaki uyu�turucu kullan�m�na y�nelik tespitler yap�lmas� amac�yla, de�i�ik zamanlarda �e�itli g�n�ll� kurulu�lar ve sivil toplum �rg�tlerinin yapt�� ara�t�rmalara dayan�larak medya organlar�nda yer alan haberlerde; uyu�turucu, sigara ve alkol kullan�m�n�n 10 ya��na kadar d��t�� gibi �arp�c� tespitler bulunmakta, aile ba�lar� sa�lam olan gen�lerin uyu�turucuya ihtiya� duymad�� de�erlendirmeleri yap�lmaktad�r.

B�t�n bu �n bilgiler dikkate al�narak, �ncelikle �ocuklar�m�z�n ve gen�lerimizin gelece�i olmak �zere toplum sa�l��m�z i�in neler yap�lmas� gerekti�i hususlar�n�n tespiti ve bu tespitlerin toplum kesimlerinde bilin� uyand�rmas� ve gerekli �nlemlerin al�nabilmesi i�in, bununla ba�lant�l� olarak da uyu�turucu ticaretini elinde tutan odaklar�n T�rkiye �zerindeki kirli emellerine ula�mada sa�lad�klar� finans kaynaklar�n�n �ok ciddi bir �ekilde ara�t�r�l�p, bunlar�n engellenmesi amac�yla her t�rl� �nlemin al�nmas� i�in, T�rkiye B�y�k Millet Meclisinde bir "Ara�t�rma Komisyonu" kurulmas� gerekmektedir.

BA�KAN � Di�er �nergeyi okutuyorum:

T�rkiye B�y�k Millet Meclisi Ba�kanl��na

�lkemizde ge�en y�llara nazaran daha fazla kurakl�k ya�anmas� sonucunda Zeytin ve Zeytinya�� reticilerinin kar��la�t�klar� sorunlar�n ara�t�r�larak tespit edilmesi ve al�nmas� gereken tedbirlerin belirlenmesi amac�yla Anayasan�n 98 inci, T�rkiye B�y�k Millet Meclisi ��t�z��n�n 104 �nc� ve 105 inci maddeleri gere�ince Meclis Ara�t�rmas� a��lmas�n� arz ederiz. 25.10.2007

1) Ali Koyuncu �� (Bursa)

2) Hayrettin �akmak�� (Bursa)

3) Mehmet Tun�ak �� (Bursa)

4) Halil Aydo�an �� (Afyonkarahisar)

5) �smail Bilen �� (Manisa)

6) Hamza Yerlikaya �� (Sivas)

7) Hasan Ali �elik �� (Sakarya)

8) Canan Candemir �elik �� (Bursa)

9) Mehmet �er�i �� (Manisa)

10) Ali �hsan Merdano�lu �� (Diyarbak�r)

11) Metin Ka��ko�lu �� (D�zce)

12) Ayhan Sefer �st�n �� (Sakarya)

13) Musa S�vac�o�lu�� (Kastamonu)

14) Ahmet Erdal Feralan�� (Nev�ehir)

15) Ey�p Fatsa�� (Ordu)

16) Fetani Battal�� (Bayburt)

17) Ertekin �olak�� (Artvin)

18) Durdu Mehmet Katsal�� (Osmaniye)

19) Orhan Erdem�� (Konya)

20) Mustafa Hamarat�� (Ordu)

Gerek�e:

D�nya zeytin �retiminin % 97'si aralar�nda �lkemizin de bulundu�u Akdeniz �lkelerinde yap�lmaktad�r. �lkemiz �spanya, �talya ve Yunanistan'dan sonra dane zeytin �retimi s�ralamas�nda 4. konumundad�r. Zeytinya�� retiminde 6. s�rada, sofral�k zeytin �retiminde 2. s�rada, siyah sofral�k zeytin �retiminde ise 1. s�radad�r. D�nya zeytinya�� retimi 2005-2006 d�neminde 2.6 milyon ton iken T�rkiye ortalamas� 130 bin ton olup D�nya �retiminin % 5'ini kar��lamaktad�r.

Sofral�k zeytin olarak ortalama y�ll�k 150 bin ton �retilmektedir. �retilen zeytinin b�y�k bir miktar�n� i� t�ketime y�nlendirilmekte, i�leme tekni�indeki farkl�l�ktan dolay� ayn� ba�ar� ihracatta g�sterilememektedir. Bunun nedeni olarak y�ksek tuz konsantrasyonu i�eren i�leme teknikleri �zellikle AB �lkelerindeki t�keticilerin damak zevkine uymamaktad�r.

T�rkiye'de �retilen sofral�k zeytinin % 85'i siyah, % 15'i ye�il ve rengi d�n�k olarak i�lenmektedir. T�rkiye sofral�k zeytin �retiminin y�ll�k 35 bin tonluk k�sm�n� a��rl�kl� olmak �zere Romanya, Bulgaristan, Rusya ve Almanya'ya satmaktad�r.

T�m bu y�nleriyle bak�ld��nda zeytin �lkemiz ekonomisi a��s�ndan �nemli bir yere sahiptir. Gerek i� piyasada gerekse d�� piyasalarda b�y�k bir ekonomik girdi te�kil etmesine ra�men 2007 y�l�nda ciddi bir kurakl�k ya�anmas� zeytin ve zeytinya�� sekt�r�m�z� olumsuz y�nde etkilemi�tir.

Tar�m sekt�r� 2007 y�l�nda kurakl�ktan en fazla etkilenen sekt�r olmu�tur. Zeytin �retimin yayg�n olarak yap�ld�� Marmara ve Ege B�lgesi ya�� azalmas�n�n en fazla oldu�u b�lgelerden olmu�tur. �zellikle Marmara B�lgesinde % 34 ya�� azalmas� tar�m� ciddi derecede olumsuz olarak etkilemi�tir.

Ege ve Marmara b�lgesinde yap�lan ara�t�rmalar neticesinde iklim de�i�iklikleri ve buna ba�l� olarak ya�anan kurakl�k zeytin �retimini de olumsuz y�nde etkilemi�tir. B�lgede ya�anan kurakl�k nedeniyle zeytinde kalibrasyon kayb�, sofral�k zeytinde kalite azalmas�, zeytin tanelerin k��k olmas� ve bunun neticesinde ya�l�k zeytinin �ok olmas�na ra�men ya� veriminin d��k olmas� gibi sorunlar� da beraberinde getirmi�tir.

Zeytin �retiminde ya�anan kalite kayb�; �reticinin zeytinini pazarlamada s�k�nt� ya�amas�na, eskiye nazaran daha k�t� �artlarda pazarlamas�na, Marmarabirlik�in zeytin al�m�nda ve sat�m�nda sorunlar ya�amas�na neden olmaktad�r. B�t�n bunlar�n neticesinde �retici ba�ta Ziraat Bankas�na olmak �zere kulland�� kredileri geri �demekte b�y�k s�k�nt�larla kar�� kar��ya kalmaktad�r.

�lkemiz zeytin �reticisinin �zellikle Akdeniz sahil �eridindeki di�er �lke �reticileriyle daha uygun �artlarda rekabet edebilmesi i�in zeytin �retimin daha verimli yap�lmas�, uygun kredi imk�nlar�n�n sa�lanmas�, daha rantabl pazarlama yap�lmas�, zeytin a�ac� kalitesinin y�kseltilmesi, �reticinin ve t�keticin bilin�lendirilmesi, tan�t�m ve pazarlama stratejilerin profesyonel olarak yap�lmas�, zeytin men�einin nihai t�keticiye sunulma a�amas�nda paketlerde yer almas� ve gelece�e y�nelik zeytin ve zeytinya�� projeksiyonu yap�lmas� gerekmektedir.

BA�KAN � Di�er �nergeyi okutuyorum:

T�rkiye B�y�k Millet Meclisi Ba�kanl��na

T�rkiye'nin tah�l ambar� olarak bilinen Konya Kapal� Havzas�nda her ge�en g�n yer �st� ve yer alt� sular� azalmaktad�r. Ovan�n gelecekte kar�� kar��ya kalabilece�i susuzluk herkesi derinden d��nd�rmektedir. 1 milyon ki�inin ya�ad�� ehirde insanlar�n i�me ve kullanma suyunun, tar�mla u�ra�an 1 milyon ki�inin de arazi sulama suyunun temini her ge�en y�l daha da zorla�makta ve gelecekle ilgili kayg�lar� daha da artmaktad�r.

Yakla��k 3.5 milyon hektar b�y�kl��ndeki ovada, yer alt� sular�n�n �ekilmesine ba�l� olarak sekiz katl� bir apartman�n s��abilece�i b�y�kl�kte dev �ukurlar olu�maya ba�lam�� ve say�lar� da her ge�en g�n artmaktad�r. Di�er taraftan mevcut g�ller, barajlar ve g�letlerin alanlar� s�rekli k��lmekte ve hatta kurudu�u g�r�lmektedir.

T�rkiye'nin en az ya�� alan b�lgelerinden birisi olan Konya Kapal� Havzas�ndaki, yer alt� ve yer �st� su kaynaklar�n�n; korunmas�, var olan problemlerin giderilmesi ve ya�anan kurakl��a ve susuzlu�a kar�� gereken �nlemlerin al�nmas� amac�yla, Anayasan�n 98. ve i�t�z��n 104. ve 105. Maddeleri uyar�nca bir Meclis Ara�t�rmas� a��lmas�n� sayg�lar�m�zla arz ederiz.

1) Hasan An�� (Konya)

2) Muharrem Candan �� (Konya)

3) Abdullah �etinkaya �� (Konya)

4) Mevl�t Akg�n �� (Karaman)

5) Kerim �zkul �� (Konya)

6) �zkan �ks�z �� (Konya)

7) Mustafa Kabakc� �� (Konya)

8) Haydar Kemal Kurt �� (Isparta)

9) H�sn� Tuna �� (Konya)

10) R�tvan K�yba�� (Nev�ehir)

11) Orhan Erdem �� (Konya)

12) Mahmut M�cahit F�nd�kl� �� (Malatya)

13) Ali R�za Alaboyun �� (Aksaray)

14) Harun T�fekci �� (Konya)

15) L�tfi Elvan �� (Karaman)

16) Ayhan Sefer �st�n �� (Sakarya)

17) �rfan G�nd�z �� (�stanbul)

18) Mehmet Ya�ar �zt�rk �� (Yozgat)

19) Metin Ka��ko�lu �� (D�zce)

20) Ali �zt�rk �� (Konya)

Gerek�e:

�� Anadolu B�lgemizde yer alan Konya Kapal� Havzas�, T�rkiye'nin toplam alan�n�n yakla��k % 7'sine denk gelen 53850 km�'lik bir alan� kaplamaktad�r. �� Anadolu Platosu'nun ana b�l�m�n� olu�turan Havza, 900-1050 m aras�nda de�i�en y�kseklikteki �o�unlukla oval�k bir morfolojiye sahiptir.

�zellikle kentlerin su ihtiya�lar�n�n sa�land�� ve kentsel yerle�im alanlar� i�erisinde ve/veya �evresindeki su kaynaklar�, s�rekli kirlenme tehdidi alt�nda bulunmaktad�r. En k�sa zamanda etkin �nlemler al�nmad�� takdirde, 21. y�zy�lda, bir�ok akiferimizden ve baz� nehir sular�m�zdan faydalanma olana�� tamamen kaybolacakt�r.

Konya'n�n mevcut n�fus art��, ald�� g��, geli�en ve b�y�yen sanayi ve tar�m faaliyetleri sonucunda, bug�n bile kentin ihtiyac�n sadece % 8-10'luk k�sm�n�n sa�lanabildi�i Alt�napa Baraj G�l� yetmedi�inden ihtiyac�n % 90'�ndan fazlas� yeralt� suyundan desteklenmektedir. Bunun sonucu Kentin yeralt�su dengesinde bozulmalar olu�arak, temiz akifer ile nitelik olarak bozuk akifer kar��ma noktas�na gelmi�tir.

Konya Kapal� Havzas�'nda DS� verilerine g�re 30.000'i ruhsatl� 30.000'e yak�n� da ka�ak olmak �zere 60.000'e yak�n yeralt� suyu �retim kuyusu bulunmaktad�r. Bunlardan �ekilen yer alt� suyunun b�y�k bir �o�unlu�u salma sulama (vah�i sulama) y�ntemi ile tar�msal sulamada kullan�lmaktad�r.

Son 15-16 y�ld�r ya��lar�n uzun y�llar ortalamas�na g�re azl�k g�stermesi, g�n ge�tik�e say�lar� artan sondajlar, uygun olmayan hidrojeolojik ortamlarda s�rd�r�len sondaj �al��malar�, ekonomik olmayan/bilin�siz sulama teknikleri ve tar�mda hatal� bitki deseni se�imi, jeoloji m�hendisi m��avirli�inde a��lmamas� nedeniyle, koruma tedbirleri al�nmamas�ndan kullan�ma elveri�li yer alt� suyunun niteliksiz su seviyeleriyle kar��t�r�lmas� sonucu suyun kirlenmesine, kullan�lamaz hale getirilmesine neden olunmu�tur.

Konya Kapal� Havzas�'nda DS� verilerine g�re y�ll�k yakla��k 1.8 milyar m3'l�k emniyetli su rezervi bulunmakta, ve y�lda yakla��k 800 milyon m3 su a�� verilmektedir.

Havza i�erisinde yer alan sulak alanlar, g�l ve sazl�klar y�llar �ncesindeki durumunda de�ildir. �o�u yap�lan yanl�� ve bilin�siz uygulamalar nedeniyle suyunun �o�unu kaybetmi�, bir k�sm� da tamamen kurumu�tur.

Konya Havzas�ndaki �nemli sulak alanlara genel olarak bakacak olursak; Bey�ehir G�l�, zengin su kayna��na ra�men yanl�� i�letmeler sonucu su seviyesi �ok ciddi seviyede d��erek bug�nk� durumuna gelmi�tir ve kurtar�lmay� beklemektedir. Tuz G�l� ise son 35 y�ld�r kirlenme, besleniminin engellenmesi ve di�er sebeplere ba�l� olarak yar� yar�ya k��lm��t�r. Ere�li Sazl��'nda ise yer alt� sular� en alt seviyeye inmi�tir. E�mekaya Sazl�� (Aksaray) tamamen yok olmu�, Eber ve Ak�ehir G�lleri ise kuruma noktas�na gelmi�lerdir. Al�nacak tedbirlerde biraz daha ge� kal�nmas� durumunda b�lge ger�ek anlamda bir felaketle kar��la�acakt�r.

Gelecek nesillerin sa�l�kl� ve ekonomik i�me ve kullanma suyuna sahip olabilmesi; tar�mda yeterli ve gerekli suyu kullanabilmek i�in, k�sa zamanda etkin �nlemler al�nmas� ve uygulanmas� gerekti�ini d��nmekteyiz.

BA�KAN � Bilgilerinize sunulmu�tur.

�nergeler g�ndemdeki yerini alacak ve Meclis ara�t�rmas� a��l�p a��lmamas� konusundaki �n g�r��meler, s�ras� geldi�inde yap�lacakt�r.

B) �E��TL� ��LER

1.- �srail Devlet Ba�kan� �imon Peres ile Filistin Ulusal Y�netimi Ba�kan� Mahmut Abbas��n 13 Kas�m 2007 tarihli 19�uncu Birle�imde Genel Kurula hitaben birer konu�ma yapma isteklerinin Genel Kurulun onay�na sunulmas�

BA�KAN - Say�n milletvekilleri, T�rkiye Cumhuriyeti Cumhurba�kan� Abdullah G�l��n resm� konu�u olarak �lkemizi ziyaret edecek olan �srail Devlet Ba�kan� Say�n �imon Peres ile Filistin Ulusal Y�netimi Ba�kan� Say�n Mahmut Abbas Genel Kurulun 13 Kas�m 2007 g�nk� 19�uncu Birle�iminde bir konu�ma yapmak istemi�lerdir.

Bu hususu oylar�n�za sunuyorum: Kabul edenler� Kabul etmeyenler� Kabul edilmi�tir.

G�ndemin �Kanun Tasar� ve Teklifleriyle Komisyonlardan Gelen Di�er ��ler� k�sm�na ge�iyoruz.

Birinci s�rada yer alan, 08.05.2007 Tarihli ve 5654 Say�l� N�kleer G�� Santrallar�n�n Kurulmas� ve ��letilmesi ile Enerji Sat��na �li�kin Kanun ve Anayasan�n 89 uncu ve 104 �nc� Maddeleri Gere�ince Cumhurba�kan�nca Bir Daha G�r��lmek �zere Geri G�nderme Tezkeresi ile Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabi� Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonu Raporu�nun g�r��melerine kald��m�z yerden devam ediyoruz.

VI.- KANUN TASARI VE TEKL�FLER� �LE KOM�SYONLARDAN GELEN D��ER ��LER

A) KANUN TASARI VE TEKL�FLER�

BA�KAN � Komisyon? Burada.

H�k�met? Burada.

2�nci maddeyi okutuyorum:

Tan�mlar ve k�saltmalar

MADDE 2- (1) Bu Kanunda ge�en;

a) Bakanl�k: Enerji ve Tabi� Kaynaklar Bakanl��n�,

b) EPDK: Enerji Piyasas� D�zenleme Kurumunu,

c) E�A�: Elektrik �retim Anonim �irketini,

�) ��H: ��letmeden ��karma hesaplar�n�,

d) Perakende ve toptan sat�� lisans�: Elektrik enerjisinin t�keticilere sat��n� ger�ekle�tirmek �zere EPDK�dan al�nan lisanslar�,

e) Santral: Elektrik enerjisi �retilen n�kleer g�� santrallar�n�,

f) �irket: Santral kuran ve elektrik enerjisi �reten �irket veya �irketleri,

g) TAEK: T�rkiye Atom Enerjisi Kurumunu,

�) TE�A� : T�rkiye Elektrik �letim Anonim �irketini,

h) TETA�: T�rkiye Elektrik Ticaret ve Taahh�t Anonim �irketini,

�) URAH: Ulusal radyoaktif at�k hesab�n�,

ifade eder.

��

(x) 45 S. Say�l� Basmayaz� 7/11/2007 tarihli 17�nci Birle�im Tutana��na eklidir.

5654 Say�l� Kanun�un ilk g�r��meleri 8/5/2007 tarihli 103��nc� Birle�imde yap�lm��t�r.

BA�KAN � Cumhuriyet Halk Partisi Grubu ad�na Kayseri Milletvekili Say�n �evki Kulkulo�lu.

Buyurun Say�n Kulkulo�lu. (CHP s�ralar�ndan alk��lar)

S�reniz on dakikad�r.

CHP GRUBU ADINA MEHMET �EVK� KULKULO�LU (Kayseri) � Say�n Ba�kan, de�erli milletvekilleri; N�kleer G�� Santrallar�n�n Kurulmas� ve ��letilmesi ile Enerji Sat��na �li�kin Kanun�un 2�nci maddesi �zerinde Cumhuriyet Halk Partisi Grubu ad�na s�z alm�� bulunmaktay�m. Bu duygularla y�ce Meclisi sayg�yla selaml�yorum.

2�nci maddeyle ilgili konu�mama ge�meden �nce, d�n Say�n Bakan�ma sordu�um bir soruda beni hayal k�r�kl��na u�ratan bir konu vard�. O konuda, el�iye zeval olmaz, bir not iletmek istiyorum. Su� i�lemek amac�yla kurulan �rg�te �ye olmak, ihaleye fesat kar��t�rmak ve kendisine, yak�nlar�na ��kar sa�lamak su�lar�ndan ceza alan b�rokratlar�n yeniden atanmas�yla ilgili Say�n Bakana bir soru sormu�tum. Kendisi de burada son derece ho�g�r�l� bir cevap vermi�lerdi ve bu cevap, maalesef, beni de, benim gibi dinleyen di�er milletvekili arkada�lar�m� ve televizyonlar� kar��s�nda bizleri dinleyen, bizlere vek�let veren halk�n kendisini de rahats�z etmi� olmal� ki, Kayseri�den birtak�m se�men arkada�lar�m�z beni arayarak �O zaman, r��vet, irtikap, ihaleye fesat kar��t�rmak su�undan ne kadar i� arayan arkada��m�z varsa Say�n Bakan�n ho�g�r�s�ne s��narak kendisine g�nderelim, aklas�nlar, i� versinler.� dediler. El�iye zeval olmaz Say�n Bakan�m, bunu �ncelikle size ileteyim istiyorum.

Bu Kanun, g�r��lmekte olan Kanun, n�kleer santrallerin kurulmas� ve i�letilmesiyle ilgili bir kanun olup, bence �ncelikli olan�n bu olmamas� gerekti�i ve bu Kanun�un haz�rlanmas�ndan �nce n�kleer enerjiyle ilgili bir kanunun haz�rlanmas� gerekti�ini d��n�yorum.

Kanun�un 1�inci maddesinde belirtildi�i �zere, bu Kanun sadece n�kleer santral kurmak amac� g�tmektedir. Bu, bir �lkenin n�kleer enerji konusundaki zafiyeti olarak tarihe ge�ecektir. Ancak bu tasar�n�n kanunla�mas�ndan sonra n�kleer enerji yasas�n�n getirilebilecek olmas� da H�k�metin sanki saklad�� bir niyeti oldu�unun g�stergesinden ba�ka bir �ey de�ilmi� gibi geliyor. �nce n�kleer santralin kurulmas�na ili�kin bir kanun ��ks�n da sonra n�kleer enerji yasas�n� da getiririz, merak etmeyin derseniz, o zaman size sorar�z: Kime s�z verdiniz? Bunun, yar�n da �ok konu�aca��m�z bir konu olaca��ndan eminim. Bu, n�kleer santral kurmak �zere bask� nereden gelmektedir? Bu, merak konusudur. Bunlar� bir kenara b�rakt��n�zda, e�er H�k�metin bu Kanun�u yapmas�ndaki as�l niyeti dengeli ve g�venli bir n�kleer enerji politikas� ise �nceli�i n�kleer enerji yasas� olmal�yd�. Fakat, ne yaz�k ki, H�k�met, burada niyeti her neyse bu niyetine ��phe d��r�r �ekilde davranm��t�r.

Bu konuda di�er �nemli bir husus ise n�kleer enerji santralinin kurulmas� i�in, bir �lkenin yak�t ve at�k teknolojilerine sahip olmas� gerekti�i ger�e�idir. Zira, n�kleer enerji santrallerinin ana konular� bu iki noktada d��mlenmektedir. Ancak, maalesef, �lkemiz bu iki konuda da tecr�besiz ve bilgisizdir. Bu tecr�besizlik s�z konusu Yasa�ya da yans�m��, d�zenleyici, denetleyici ve uygulay�c� kurulu� TAEK olarak benimsenmi�tir. Yani, bu �� ayr� faaliyet �� ayr� kurulu�ta olmas� gerekirken, tek kurulu�ta birle�tirilerek kilitlenmeye m�sait bir sistem in�a edilmektedir. Bunu da dikkatlerinize sunuyorum.

De�erli milletvekilleri, Kanun�la ilgili di�er bir handikap ise, n�kleer enerjinin ham maddesi olan uranyumu kar��lamakta �lkemizdeki kaynaklar�n yetersizli�idir. Sadece bir n�kleer santralin �mr� kadar uranyumumuz varken, bu Kanun ile kurulmas�na ve i�letilmesine izin verilecek n�kleer enerji santrali ancak ithal ham maddeye dayanan bir enerji kayna�� olu�turacakt�r. Bu durumun, d��a ba��ml� enerji politikas� olan �lkemizin daha da d��a ba��ml� h�le gelmesine neden olaca�� a��kt�r.

N�kleer santrallerin kurulmas� ve i�letilmesi s�z konusu Kanun�la �zel �irketlere verilebilmektedir. Bu durumda devletin, bu �zel �irketi se�erken �ok hassas, �nceden belirlenmi� ve durumun �nemi kar��s�nda a��rla�t�r�lm�� kriterler getirmesi gerekmektedir. Ancak Kanun, bu �zel �irketlerin uygunlu�u konusunda se�im kriterlerini TAEK�e b�rakm��t�r, fakat olmas� gereken, bu kriterlerin Kanun�da a��k�a belirtilmesidir.

H�k�metinizin �zel �irketlerin se�imindeki hassasiyetine de�inmeden de ge�emeyece�im. Say�n Bakan, art�k, eski al��kanl�klar�n� devam ettirmeyeceklerine dair burada bir s�z verdi. Ancak, T�rk Telekom�un �zelle�tirilmesinde g�sterdi�iniz hassasiyeti hat�rlad��mda ��yle bir hat�rlatma yapmak istiyorum: T�rkiye Cumhuriyeti devletinin, Telekom �daresi gibi �nemli bir kurumu verdi�imiz bir �irketi, Bulgaristan ve Arnavutluk H�k�metleri, �zelle�tirme ihalelerine almakta yeterli bulmam��lard�r. Bu hassasiyeti de dikkatlerinize sunmak istiyorum.

N�kleer enerjinin kullan�m� konusunda d�nya uygulamas�na bak�ld��nda, n�kleer enerjiden vazge�ildi�i g�r�lmektedir. �rne�in Almanya, n�kleer enerji santrallerinin say�s�n�n 2020 y�l�na kadar azalt�laca��n� a��klam��t�r. N�kleer enerji, �evre a��s�ndan olumsuz etkileri olabilecek bir enerji t�r�d�r. Bunu en iyi bizim �lkemiz bilmekte, ��nk� �ernobil facias� sonu�lar� h�len ya�anmakta olan bir �lkedir.

�mr�n� t�ketmi� n�kleer enerji santrallerinin durumlar�na geldi�imizde bu konunun vahameti ortaya daha da fazlas�yla ��kmaktad�r. Bir n�kleer enerji santralinin s�k�m� �ok masrafl� ve uzun y�llar almaktad�r. N�kleer at�klar�n saklanmas�, ta��nmas� ve yok edilmesi de keza �ok masrafl� ve teknik yeterlilik gerektiren bir konudur. Kanun incelendi�inde, n�kleer santrallerin s�k�lmesi ve n�kleer at�klarla ilgili maddelerde muallak ifadeler yer alm��t�r. Ayr�ca s�k�m masraflar�yla ilgili olarak devlete y�k getiren d�zenlemelere yer verilmi�tir. Say�n Cumhurba�kan� da Yasa�y� bu nedenle geri g�ndermi�. K�r ve zarar k�s�mlar�n� �eken ki�inin bunun en sonundaki maliyetine de katlanmas� gerekti�i son derece a��kt�r. Bu y�k hazineye devredilemez.

N�kleer enerji, yap�lacak en k��k hatada dahi y�k�c� sonu�lar do�urabilecek hassas bir konudur. Bu konuda, devletin, �zel �irketleri se�erken, hassas kriterler koymas�, etkin denetleme mekanizmalar� kurmas� ve konu hakk�nda yeti�mi� bir i� g�c�nden yararlanmas� gereklidir. Bu konulardaki eksiklikler hen�z giderilmemi�ken, n�kleer santral kurulmas� i�in tehlikeli sonu�lar ortaya ��kmaya muktedir bir durum s�z konusudur.

Bu Kanun i�in yap�lan �al��malara dikkati �ekmekte yarar g�rmekteyim. Kanun�un yap�ld�� ilk taslaktan bu yana ge�en d�rt ayda iki �nemli de�i�iklik yap�lm��t�r. Bak�n�z, Kanun en son Say�n Cumhurba�kan�ndan d�nd�kten sonra Kanun�un tamam� g�r��meye a��lm�� ve komisyonda on �nergeyle Kanun de�i�tirilmi�tir. Bunun anlam�, H�k�metin bu kadar hayati ve �nemli bir konuda kesin bir politikas�n�n olmamas�d�r. Hen�z daha n�kleer enerji politikas� kesin olmayan H�k�met, dengeli olarak enerji �retimi art�rmay� hedeflemektedir. Bu, �ok ciddi bir �eli�kidir. H�k�metin derh�l yapmas� gereken, ayaklar� yere basan bir enerji politikas� edinmesidir. Bu durum, �lkemiz a��s�ndan kayg� verici bir durumdur.

De�erli milletvekilleri, Kanun�un 2�nci maddesi, tan�mlara yer vermi�tir. Bu tan�mlarda iki hususa dikkatinizi �ekmek istiyorum. �lk husus, �irket tan�m�d�r. �irket, santral kuran ve elektrik enerjisi �reten �irket veya �irketleri ifade etmektedir. Ama� maddesinde de, Kanun�un ilerleyen maddelerinde de, s�z konusu �irketlerin sadece santralleri kurup �retim yapmad�klar�, ayr�ca bu enerjiyi satt�klar� da belirtilmektedir. S�z konusu maddede bu hususa de�inilmemesi, kanun tekni�i a��s�ndan �nemli bir hatad�r.

2�nci maddeye, sonradan, �nergeyle, TETA� (T�rkiye Elektrik Ticaret ve Taahh�t A�) eklenmi�tir. Kanun�un ilerleyen maddelerinde TETAޒa baz� yetkiler verilmi�tir. Bu konuya, o maddeyle ilgili s�z ald��mda de�inece�im.

Burada s�zlerime son verirken, iki konuyu Say�n Bakan�ma hat�rlatmak istiyorum: Bu enerji yasalar�n�n Meclisten ge�irilmesindeki acelemiz niye?

Komisyon s�ras�nda �Sular�n Serbest Kullan�m� Yasas��n� ��kard�k. 1.084 projeyi haz�rlad�k, 980 tanesini ihale ettik.� dediniz. Yeni bir milletvekili olarak ben, Meclis kay�tlar�na bakt��mda, b�yle bir yasan�n b�yle bir isimle ge�medi�ini, Enerji Komisyonu d��nda ba�ka bir komisyonda ba�ka bir yasa alt�nda ge�irildi�ini -may�s ay�nda ge�irildi�ini- g�rd�m.

�lkede se�imlerin ya�and��, Cumhurba�kanl�� se�iminin, burada Ba�kanl�k Divan� se�iminin ya�and�� ve Meclisin ara verdi�i bir ortamda, ma�allah, 1.084 tane projenin 980 tanesini ihale edebilmi�siniz. Bu ba�ar�n�zdan dolay� sizi kutluyorum, ama, san�r�m bunun sonu�lar� bu Mecliste, bu k�rs�de �ok konu�uluyor olacak. Zira, ilk komisyon toplant�m�zda MHP�li Say�n Tankut, size Bakanl��n�zdaki birtak�m yolsuzluklarla ilgili bilgiler verdi�inde, hassas davran�p takip edece�inizi s�ylemi�tiniz. San�r�m bu 26 ki�inin tutuklanmas�yla ilgili olay da bu soru�turman�n neticesinde geli�mi�tir. Ancak, Say�n Bakan�m size soruyorum: Bu 28 ki�i bu su�lar� i�lerken acaba Bakanl�k koltu�unda kim oturuyordu? Bunun sorumlusu sadece o su�lar� i�leyen midir, yoksa personeline h�kim olmayan m�d�r? Bu, l�tfen, cevab� verilmesi gereken bir konudur.

Yine, y�ce Meclise �unu da hat�rlatmak istiyorum: Bu �n�m�zdeki Yasa�yla Say�n Cumhurba�kan�n da tarafs�zl�k ilkesi ilk defa test edilmi� olacakt�r. ��nk� kamu kaynaklar�n�n israf� konusunda bir �nceki Cumhurba�kan�n�n geri �evirdi�i bir maddeyi, aynen, �ok ufak de�i�ikliklerle buradan sizin �o�unlu�unuzla ge�irece�iz. Bakal�m Say�n Cumhurba�kan� tarafs�zl�k ilkesine dayanarak nas�l bir cevapla bunu cevapland�racak, merak ediyoruz, onu da test etmi�, g�rm�� olaca��z.

Bu duygularla y�ce heyeti sayg�yla selaml�yorum. (CHP s�ralar�ndan alk��lar)

BA�KAN � Te�ekk�rler Say�n Kulkulo�lu.

Say�n milletvekilleri, Ayd�n Milletvekili Say�n Ali Uzun�rmak Ba�kanl��m�zdan bir yaz�l� talepte bulunmu�tur, ��yle: �G�ndem d�� konu�mas� s�ras�nda Hakk�ri Milletvekili Say�n Zeydan��n �Do�u ve g�neydo�u� demesi, �Anadolu�yu kullanmamas�n�n d�zeltilmesini arz ederim.� diye bir yaz�l� talebi vard�r.

Ben burada bir kas�t g�remiyorum. Yani G�neydo�u, Do�u, b�t�n T�rkiye, b�t�n Misak�mill� hudutlar� d�hilinde olan yerler, her �ey T�rkiye�nin toprak par�as�d�r. Burada bir kas�t g�remiyorum. Zaten Say�n Zeydan da burada yok, cevap verecek durumda de�il. Onun i�in, konu�acak bir �ey yok herh�lde.

Te�ekk�r ederim.

AL� UZUNIRMAK (Ayd�n) � Say�n Ba�kan, s�z istiyorum.

Say�n Ba�kan, bu topraklar Anadolu topraklar�d�r. Say�n konu�mac�, konu�mas�n�n m�teaddit kerelerinde d�rt defa, �G�neydo�u ve Do�u illeri� olarak kullanm��t�r, Anadolu�yu kullanmaktan �srarla ka��nm��t�r.

BA�KAN � Yani, siz burada bir kas�t m� ar�yorsunuz?

AL� UZUNIRMAK (Ayd�n) � Kas�t aram�yorum.

BA�KAN � Kas�t aram�yorsan�z o zaman mesele yok. Yani, kullanabilir, Do�u, G�neydo�uludur, kullanabilir. Ama, bunda bir kas�t yok yani, T�rkiye hepimizin.

AL� UZUNIRMAK (Ayd�n) � E�er bu arkada��m�z herhangi bir konu�mas�nda d�zeltirlerse memnun olurum.

BA�KAN � Kendisi yok zaten burada, cevap verecek durumda da de�il.

AL� UZUNIRMAK (Ayd�n) � Herhangi bir konu�mas�nda d�zeltirse memnun olurum.

Te�ekk�r ediyorum.

BA�KAN � Madde �zerinde gruplar ad�na ba�ka s�z isteyen yok.

�ah�slar� ad�na, Sakarya Milletvekili Say�n Hasan Ali �elik.

Buyurun Say�n Ali �elik. (AK Parti s�ralar�ndan alk��lar)

HASAN AL� �EL�K (Sakarya) � Say�n Ba�kan, say�n milletvekilleri; 5654 Say�l� N�kleer G�� Santrallar�n�n Kurulmas� ve ��letilmesi ile Enerji Sat��na �li�kin Kanun�un 2�nci maddesi �zerine s�z alm�� bulunuyorum. Bu vesileyle hepinizi sayg�yla selaml�yorum.

�nan�yorum ki, burada konu�an b�t�n hatipler, milletvekili arkada�lar�m, �lkemizin ve milletimizin menfaatini esas �l�� kabul ederek ele�tirilerini, �nerilerini ve g�r��lerini ifade etmektedirler.

G�r��mekte oldu�umuz Yasa, Say�n Cumhurba�kan�m�z taraf�ndan 5, 6 ve 7�nci maddelerinin bir daha g�r��lmek �zere T�rkiye B�y�k Millet Meclisine geri g�nderildi�i bir yasad�r. Bilinen bir �ey var, bu da, enerji -yani, elektrik enerjisi esas olmak �zere- d�nyada giderek �nemi artan bir ihtiya�t�r ve biz de, �lkemizin enerji ihtiyac�n�, gelecek projeksiyonunu �ng�rmek suretiyle, �e�itlendirmek suretiyle ve ihtiya�lar� gidermek suretiyle neyi nas�l yapar�z� ararken, eksik kalan b�l�mlerimiz ve enerji �e�itlili�i boyutunda tamamlamak �zere bu Kanun�un haz�rl�� i�erisinde bulunmaktay�z. Bunun i�in, t�rl� kaynaklar, ihtiya�lar�n ve imk�nlar�n rekabet �artlar� i�erisinde de�erlendirilmesiyle �n�m�ze gelerek bu se�enekler kullan�lmaktad�r.

2�nci maddede esas olan k�saltmalar ve tan�mlar vard�r, T�rkiye Atom Enerjisi Kurumunun k�salt�lm�� ad�, efendim, elektrik piyasas� d�zenlemesiyle ilgili �e�itli k�saltmalar. Yine bu Yasa�da �ng�r�len hesaplamalarla ilgili yasalar�n k�saltmalar�.

Ama n�kleer enerji santralleriyle ilgili s�yleyece�imiz �eylere bakt��m�zda, ger�ekten bu santraller -bug�ne ait de�il- 1950�li y�llardan beri d�nyada uygulanan, g�venle uygulanan, zaman zaman ar�zalar her �eyde ve her zaman oldu�u gibi g�r�len �e�itli tesislerdir ve ileri teknoloji tesisleridir.

D�nyada da elektrik �retimine bakt��m�zda, enerji �e�itlili�i y�n�yle d�nya elektrik �retiminin de y�zde 18�i n�kleer enerji tesislerinden elde edilmektedir. H�len de 440 reakt�r bu konuda elektrik �retimi ile faaldir ve 30 kadar� da in�aat h�lindedir.

Bir�ok da geli�mi� Bat�l� �lke, Amerika Birle�ik Devletleri, �ngiltere, Fransa, Japonya, Rusya, Ukrayna, Almanya, �sve�, G�ney Kore, �in, Hindistan, Kanada ba�ta olmak �zere bir�ok d�nya devleti de bu enerji t�r�nden elektrik �retmek �zere �lkelerinin kaynaklar�n� art�rma gayreti i�indedirler ve �al��maktad�rlar.

Biz de n�kleer enerji santralleriyle ilgili �al��mam�z� bu Kanun�da ortaya koyuyoruz ve bu Kanun�un i�inde elektrik �retmek ama�l� bir uygulaman�n �ng�r�lmesini sa�l�yoruz ve �lkemizin ��karlar� e�er n�kleer enerjiden elektrik �retmemizi gerektiriyorsa ve bu elektri�in uygun �ekilde piyasaya arz�n� �ng�r�yorsa, g�n�n �artlar� i�erisinde bunlar�n nas�l yap�lmas�n� d��n�yorsak, T�rkiye B�y�k Millet Meclisi de bunlar�n yap�lmas� i�in faaliyetlerini d�zenleyen, �artlar�n� ortaya koyan, �n�n�n a��lmas� gereken yasal d�zenlemeleri burada hep birlikte yapmaya �al��t��m�z yerdir.

Dolay�s�yla hep beraber ge�en d�nemde, 22�nci D�nem Parlamentosu olarak ��kartt��m�z yine elektrik �retimindeki ayaklardan birisi olan, enerji �e�itlili�indeki ayaklardan birisi olan Yenilenebilir Enerji Kaynaklar�ndan Elektrik �retimine �li�kin Kanun buradan ge�ti ve �lkemiz i�in �nemli bir ad�m ortaya at�lm�� oldu. Ciddi ba�vurular var. Ama enerji �e�itlili�i y�n�nden bakt��m�zda, n�kleer enerjiden elektrik �retimine ili�kin bir faaliyet hen�z yok, yasal olarak bunun �er�evesi de hen�z �izilmi� de�il. Biz de burada in�allah bu d�nem, ge�en d�nemden geri d�nm�� olan bu Yasa�n�n eksiklerini de tamamlamak suretiyle� Ki Komisyonda da g�r��l�rken, birtak�m �nergelerle, bu eksiklikler, tahmin ederim ki, d�zenlendi. Arkada�lar�m�z�n bu konudaki g�r��leri komisyonlarda da yans�d�.

�imdi, bundan sonra, bu Kanun i�erisinde bu d�zenlenmi� h�liyle, in�allah, �lkemiz, n�kleer enerjiyle, elektrik �retimi y�n�yle, gelecekteki ihtiya�lar�m�z�n kar��lanmas� y�n�yle gerekli ad�m� atm�� olacak ve �lkemizin bir ihtiyac� daha kar��lanm�� olacakt�r diyorum.

Bu Kanun�un �lkemize, memleketimize, milletimize hay�rlar getirmesini diliyor, herkesi sayg�yla selaml�yorum. (AK Parti s�ralar�ndan alk��lar)

BA�KAN � Te�ekk�r ederim Say�n �elik.

Komisyon ad�na, Komisyon Ba�kan� K�tahya Milletvekili Say�n Soner Aksoy Bey.

Buyurun Say�n Aksoy.

SANAY�, T�CARET, ENERJ�, TAB�� KAYNAKLAR, B�LG� VE TEKNOLOJ� KOM�SYONU BA�KANI SONER AKSOY (K�tahya) � Say�n Ba�kan, muhterem arkada�lar�m; daha �nce �zerinde tart��t��m�z, 22�nci D�nemde tart��t��m�z Yasa�y� �imdi tekrar ele alm�� bulunuyoruz.

Bu Yasa�n�n �zerinde, do�rusu, �ok �eyler konu�uldu, zab�tlarda, b�t�n tutanaklarda mevcut. Bir tekrar mahiyetinde ben konu�mak arzusunda de�ildim, ama d�nk� oturumda, bir arkada��m�z, Komisyonumuzun b�y�k bir emek mahsul� olarak ortaya ��kard�� Yasa�m�z� �Derme �atma bir yasa.� olarak vas�fland�rd�. Tabii, bu, �ok �z�c� bir vas�fland�rma, �ok yanl�� bir de�erlendirme. Bu bak�mdan, Komisyon Ba�kan� olarak s�z almak l�zumunu hissettim.

B�y�k Millet Meclisindeki daimi komisyonlar, bizim, bu Meclisimizin mutfaklar�d�r ve bu mutfaklar�n hi�birisinde, emek sarf eden arkada�lar derme �atma i�ler yapmazlar. (AK Parti s�ralar�ndan alk��lar) Bunu, arkada��m�z �ok iyi olarak bilmelidir. Bizim mutfaklar�m�zda yap�lan hizmetlerde �al��an arkada�lar�m�z ihtisas konular� olarak buralara da��lm��t�r. Sa�l�k Komisyonunda doktorlar a��rl�kl�d�r, Adalet Komisyonunda hukuk�ular a��rl�kl�d�r ve bunlar o ihtisas�n icap etti�i bilgilerle orada emek sarf ederler. Sanayi, Ticaret, Enerji Komisyonunda �al��an arkada�lar�m�z da bu sahada r��t�n� ispat etmi� arkada�lard�r ve �al��malar�n� burada s�rd�r�rken, arkalar�nda bir de b�rokratik kadroyla, uzmanlarla, B�y�k Millet Meclisinin hukuk�ular�yla beraber �deta bir ordu vard�r. Bu ordunun b�t�n emeklerine siz �derme �atma� diyemezsiniz. Evet, burada yapt��m�z� tenkit edebilirsiniz, tenkit etme hakk�n�z elbette vard�r; ��nk�, insanlar hatadan ari de�ildir, hata yapabilirler, ama bunu �derme �atma� diyerek a�a��lamak, d��lamak, b�t�n emeklerimizi ��pe atmak anlam�na gelir. Bu do�ru bir husus de�ildir. Buna kat�lmad��m� ve bu s�z� iade etti�imi burada belirtmek istiyorum.

�zellikle bu Yasa T�rkiye Cumhuriyeti i�in� Ki, bu �derme �atma� diyen arkada��m�z da bu ifadeleri kullan�yor: �70 y�l�nda T�rkiye Cumhuriyeti bu Yasa�y� veya buna benzer bir yasayla veya kararnamelerle n�kleer enerji santralini kurmak istemi�, ama ba�aramam��. 80�li y�llarda ba�ar�lamam��. 90�l� y�llarda ba�ar�lamam��. �mit ediyorum ki, bu d�nemde ba�ar�l�r.� diyor zab�tlarda. Yani, bir iyi niyet yakla��m� i�erisinde bunun �mitvar bir Yasa oldu�unu da s�yl�yor. Elbette, �al��malar�n, �nemli �al��malar�n sonunda meydana gelmi� olan bu Yasa, T�rkiye�yi s�n�f atlatacak olan bir yasad�r. Bug�ne kadar n�kleer teknolojiyi sadece teorik planda ve genellikle sa�l�k ve baz� sanayi tesislerinde uygulamalar yapmak suretiyle tecr�beler kazanm��, ama as�l icraat�n yap�laca�� n�kleer santrallerden elektrik �retimiyle alakal� bir tecr�beye sahip olmam��z, olamam��z.

B�t�n d�nyada bu noktada �ok ciddi ad�mlar var, at�lm��. Geli�mi� �lkeler bunu h�lletmi�ler. Bug�n d�nyan�n y�zde 18, y�zde 19�u, elektrik �retiminde, n�kleer enerjiden temin ediliyor. Baz� �lkeler var ki, bunlar�n i�erisinde, efendim, Fransa gibi �lkeler var, y�zde 76�s�n� elektrikten �retiyor. Ve orada bir yeni elektrik santrali yap�laca�� zaman, oradaki kasabalar �Gelin bizim kasabada kurun.� diyor. N�mayi� yapm�yor. Bakmay�n efendim siz birka� ki�inin ��k�p da orada burada baz� �eyler, itirazlar yapt��na. N�kleer teknoloji son derece �nemli, bir �lkeyi s�n�f atlatacak, ayr�ca kimlik kazand�racak bir sahad�r.

D�nya �ran�� tan�m�yordu. Ama n�kleer enerjiyle ilgili �al��malara ba�lad�� andan itibaren bug�n d�nyan�n en �ok tan�d�� lkelerden biri -Amerika�da en �ok konu�ulan �lkelerden biri- �ran�d�r ve �ran�da n�kleer santral vard�r, bu istikamette �al��malar vard�r.

Bir de, bir s�z var, bu, 1970�lerden kalm�� bir s�z: �Art�k, insanlar n�kleer enerjiyi terk etti efendim.� Yok, b�yle bir �ey yok. N�kleer enerjiye, bilakis, son d�nemde daha b�y�k ra�bet var. Daha b�y�k, bu istikamette sipari�ler var, planlamalar var ve kararlar var. Bunun somut bilgilerini d�nya enerji ajanslar�ndan ve bununla ilgili kaynaklardan temin etmi� bulunuyorum. Bak�n, bunlar� size arz edeyim: Mesela planlanan, sekiz y�l i�inde kurulmas� beklenen, onaylar�, finansman� temin edilmi� yat�r�mlar�n �u anda 94 adet oldu�unu s�ylesem inan�r m�s�n�z?

AL� RIZA �ZT�RK (Mersin) � �nanmay�z, ��nk� bizim elimizde de belgeler var.

SANAY�, T�CARET, ENERJ�, TAB�� KAYNAKLAR, B�LG� VE TEKNOLOJ� KOM�SYONU BA�KANI SONER AKSOY (Devamla) - ��te ben kaynak da veriyorum: World Nuclear Association. D�nyada n�kleer enerji kaynaklar�n� inceleyen derne�in yapm�� oldu�u yay�ndan al�nm�� olan bir de�er. Ve bunun i�erisinde kimler bunu yap�yor? Mesela, Arjantin, Belarus �lkelerinde 2 adet, Bulgaristan 2 adet, Kanada 4 adet, �in 30 adet yapmay� planlam��, karar vermi�, finansman�n� ve teknolojisini se�mi�.

Ha, bir de d��n�lenler var, �n�m�zdeki y�llarda d��n�lenler var. Onlara bakacak olursan�z onlar�n toplam� �ok daha fazla. Ama, karar verilmi� olanlar�n adeti 94. D�nya n�kleer enerjiden vazge�mi� de�il. Bak�n, Amerika Birle�ik Devletleri�nde bile bug�n -ki, 1970 y�l�ndan beri n�kleer enerji santralinin hi� yap�lmad�� s�yleniliyor, ki, 104 tane var- 7 tanesi �u anda planlanm��, finansman� ayr�lm��, teknolojisi tespit edilmi� ve uygulamaya konmu� �u anda, gerekli lisanslar� alm��, �al��maya ba�lam��. N�kleer enerji her zaman i�in �ok �nemli bir alternatif. Bu alternatifi hi� kimse d��layamaz.

D�nya Enerji Ajans�n�n b�t�n d�nyaya yapm�� oldu�u �� tavsiye var. Bunlardan bir tanesi, herkesin yenilenebilir enerjiye �nem vermesidir. Bu, �ok �nemli. Biz, bununla alakal� �ok ciddi bir yasa ��kard�k ve bununla alakal� �zel sekt�r�n �n�n� a�t�k. Yenilenebilir enerji konusunda T�rkiye�de b�y�k bir alaka ve b�y�k bir tevecc�h var. Bu, bizim bir enerji politikam�z oldu�unu, d�nyaya paralel bir enerji politikas� izledi�imizi g�stermektedir.

�Hani, plan�n�z yok, program�n�z yok.� filan deniliyor burada. Plan ve program olmam�� olsayd�, plan ve program�n olmad�� d�nemlerde her hafta elektri�e nas�l zam yap�l�yorsa yine �yle zam yap�l�rd�. Plan ve program var ki, be� sene oldu elektri�e zam yap�lmad�. Bu, alk��lanacak bir olayd�r arkada�lar. Bu, bir plan ve program i�idir. (AK Parti s�ralar�ndan alk��lar) Yoksa, adam�n mal�n� m�lk�n� satt�r�r, hani �Hesap bilmeyen kasap ya masat satar ya b��ak.� hesab�. Bu kadar s�re i�erisinde zam yapmayan bir planlama, sonunda bir yerden patlak verir. Vermedi�ine g�re demek ki bir plan� var.

Ayr�ca, ikinci husus, son derece �nemli olan bir husus, enerjiyi verimli kullanmakt�r. Biz enerjiyi verimli kullanmakla alakal� da yasa ��kard�k ge�en d�nem. Bu da bir plan�n ve uzun vadeli bir vizyonun hesab�d�r.

��nc�s� de, d�nyada yine tavsiye edilen ��nc� nokta da, n�kleer enerji santralleridir. Zaten hidrokarbondan ka�ma hadisesi var. Yani, e�er �n�kleerden ka��yor� diyorsan�z, yanl��, hidrokarbondan ka�ma var. Bug�n, siz en iyi ak��kan yatakl� k�m�r santralini dahi yapsan�z, karbondioksidin d��ar�ya verilmesini, emisyonu art�rmas�n� engelleyemezsiniz, ama, n�kleerin b�yle bir sorunu yok. Do�al gaz santrali, en temiz �evre santrali. Siz onu da yapsan�z, yine ayn� �ekilde, karbondioksidi engelleyemezsiniz.

Bu bak�mdan, muhterem arkada�lar�m�

(Mikrofon otomatik cihaz taraf�ndan kapat�ld�)

BA�KAN � Say�n Aksoy, l�tfen s�z�n�z� bitirir misiniz, tamamlar m�s�n�z.

SANAY�, T�CARET, ENERJ�, TAB�� KAYNAKLAR, B�LG� VE TEKNOLOJ� KOM�SYONU BA�KANI SONER AKSOY (Devamla) � Te�ekk�r ediyorum Say�n Ba�kan, bitiriyorum.

Bunun i�in, arkada�lar, plan� ve program� olan, g�venli�i tespit edilmi� ve burada Paris Anla�mas�na, D�nya Enerji Ajanslar�na ve b�t�n d�nyan�n uygulad�� kriterlere uyacak �ekilde d�zenlemeler yapan, sigortalar�n� yerine getiren ve b�t�n hususlar� d��n�lm�� -derme �atma de�il- m�kemmel- hatalar� olabilir, itiraz etmiyorum, onlar� ikaz ederseniz bize, burada d�zeltiriz; bundan m�te�ekkir kal�r�z- g�zel, ve benim 25 arkada��m�n g�z nuru, emekleri, al�n terinin mahsul� olan bir Yasa�y� g�r��yoruz arkada�lar.

Desteklerinizi bekler, sayg�lar sunar�m. (AK Parti s�ralar�ndan alk��lar)

BA�KAN � Te�ekk�rler Say�n Aksoy.

�ah�slar� ad�na ikinci s�z s�ras�, Yozgat Milletvekili Say�n Osman Co�kun�a aittir.

Buyurun Say�n Co�kun. (AK Parti s�ralar�ndan alk��lar)

OSMAN CO�KUN (Yozgat) � Say�n Ba�kan, say�n milletvekilleri; N�kleer G�� Santrallerinin Kurulmas� ve ��letilmesiyle �lgili Enerji Sat��na �li�kin Kanun�un 2�nci maddesi �zerinde �ahs�m ad�na s�z alm�� bulunuyorum. Heyetinize sayg�lar sunar�m.

�zelikle, elektrik-elektronik m�hendisli�i ��retim �yesi kimli�imle n�kleer enerji ve enerji konusunda birka� bilgi verip, konu�mama o �ekilde devam etmek istiyorum: Enerjiyi, k�saca, anla��labilecek �ekilde tan�mlayacak olursak �i� yapabilme kabiliyeti� olarak tan�mlar�z. E�er bunu end�striyel manada ele alacak olursak ��retim� anlam�na gelir. K�sacas�, �u yapt��m�z konu�man�n t�m kamuoyu taraf�ndan izlenebilmesi, ancak enerjiyle m�mk�n. Ya�am�m�z�n sa�l�kl� bir �ekilde s�rd�r�lmesi, yine enerjiye ba�l�. K�sacas�, her h�l�k�rda enerjiye her �eyden �ok ihtiya� duymaktay�z. Hepiniz de biliyorsunuz ki, bug�n ve ge�mi�te -hatta gelecekte- ��kan sava�lar�n birinci nedeni enerji, ikinci nedeni g�da �zerine olmu�tur. Bir �lkenin �ncelikle enerji problemini, daha sonra g�da problemini ��zmesi o �lkenin halk� ve insanl�k i�in son derece �nemlidir.

Dolay�s�yla, burada problemimiz enerji ve biz bu problemi bir �ekilde ��zmeliyiz. Bunun ��z�m� i�in Bakanl��m�z n�kleer enerji santrali kurulmas�yla ilgili �al��ma yapm��, Komisyonumuz bunu en uygun �ekilde de�erlendirmi� ve Genel Kurula getirmi�tir. Ben de inan�yorum ki, sizlerin deste�iyle en k�sa s�rede bu, kanunla�acak ve �lkemiz bu anlamdaki ihtiyac�n� en g�venli �ekilde ��zm�� olacak.

Enerjinin �ncelikle g�venilir ve s�rekli olmas� esast�r. �evre dostu olmas� �nemlidir. Tabii ki, ucuz da olmal�. �imdi �n�kleer enerji� denince akla ya f�ze geliyor ya �ernobil vakas� geliyor. H�lbuki, iyilikler ihtimallerle reddedilemez. Bug�n, u�ak kazas� oldu diye u�a�a binmemezlik yapm�yoruz veya ba�ka kar��la�t��m�z problemler nedeniyle o konudaki faaliyetlerimizden vazge�miyoruz. �u anda 1950�li y�llarda de�iliz. 2007 y�l�nda b�t�n d�nyada bu teknoloji en �st seviyede, en tedbiri al�nm��, en �ok �nlemi al�nm�� ekilde uzmanlar taraf�ndan kurulmakta ve �u anda 441 adet santral faaliyetine devam etmektedir. Dolay�s�yla, elli y�l �nce bunlar� konu�sak belki gereksiz olarak d��nebilirdik. Ancak, g�n�m�zde, yine ilk kurulan be� atom enerji kurumundan bir tanesi olan bizim T�rkiye Atom Enerjisi Kurumunun oldu�unu hat�rlatarak yeterli ekipmana, yeterli elemana, yeterli m�hendise, yeterli ��retim �yesine sahip oldu�umuzu ve bunun i�in yeterli kaynaklara sahip oldu�umuzu hepimiz biliyoruz. ��te bu kadar yeterli neden varken bu teknolojiyi kurmamak -yani bilgimiz var, imk�nlar�m�z var- yapmamam�z, a��k�as� korkakl�k olarak anla��l�r diye d��n�yorum.

Tabii ki, d�nya ve �lkemiz a��s�ndan da enerji kaynaklar�n� k�saca de�erlendirmek istiyorum.

Teknoloji h�zla geli�mekte ve d�nya n�fusu da buna ba�l� olarak artmaktad�r. Bu nedenle, enerjiye her zamankinden �ok daha fazla ihtiyac�m�z var. Klasik enerji kaynaklar�n�n rezervleri maalesef azalmakta, k�sa zaman i�erisinde insanl��n ihtiyac�n� kar��layamaz h�le gelmektedir. Bug�n bu sorunun iki �nemli ��z�m� var. Birincisi, mevcut enerji kaynaklar�m�z� daha verimli kullanaca��z. �kincisi ise, yeni enerji kaynaklar�n� ortaya ��karmak mecburiyetimiz vard�r.

N�kleer enerji konusunda ben bir de �z ele�tiri yapmak istiyorum.

(Mikrofon otomatik cihaz taraf�ndan kapat�ld�)

BA�KAN � Konu�man�z� l�tfen tamamlar m�s�n�z Say�n Co�kun.

OSMAN CO�KUN (Devamla) � Evet, bu c�mleyle tamamlamak istiyorum.

N�kleer enerji konusunda, maalesef, halk�m�z�n yeterince bilgilendirilmedi�i kanaatini ta��yorum. Konunun uzman� olarak, yeterince tan�t�ld�� zaman, b�t�n enerji kaynaklar�ndan daha fazla �ncelikle n�kleer enerji santralinin kurulmas� i�in �ok b�y�k bir kamuoyu olu�aca�� kanaatini ta��yorum ve bu anlamda da �zellikle bas�n�m�z�n, Bakanl��m�z�n ve t�m ilgili kurumlar�n n�kleer enerji konusunda yeterince tan�t�m yapmas�n�n gere�ini ben burada ifade etmek istiyorum.

Daha sonra yine konu�mam olacak. Bu k�s�mda, yine �zellikle n�kleer enerjiye neden �ok ihtiyac�m�z oldu�unu a��klamaya �al��aca��m, �imdi sayg�lar�m� sunmak istiyorum.

Bir sonraki konu�mamda bunlar� a��klamak �zere hepinize sayg�lar sunuyorum. (AK Parti s�ralar�ndan alk��lar)

BA�KAN � Te�ekk�rler Say�n Co�kun.

Madde �zerinde soru-cevap i�lemine ba�l�yoruz.

S�remiz on dakikad�r.

Buyurun Say�n �zt�rk, ilk soru sizin.

AL� RIZA �ZT�RK (Mersin) � Say�n Bakan�m, ruhsat� T�rkiye K�m�r ��letmeleri Genel M�d�rl��ne ait Manisa Soma�da bulunan k�m�r sahalar�n�n bir k�sm� ihalesiz olarak hangi firmaya, hangi gerek�elerle verilmi�tir? Bu konu hakk�nda bilginiz var m�? Ne yapmay� d��n�yorsunuz?

�kinci sorum: Maden ��leri Genel M�d�rl��nde son zamanda g�revden ald��n�z ki�ilerin, Dubai sermayesine �stanbul Kartal�da verilecek arsayla bir ilgisi var m�d�r? Mermer ruhsat� verilen saha, kimlere s�z verildi�i i�in bu operasyon yap�lm��t�r?

��nc� sorum: T�rkiye�de bug�ne kadar toplam ka� metre arama ama�l� sondaj yap�lm��t�r? Bununla ilgili envanter var m�d�r? Karot Bankas� kurulmu� mudur?

Bir de, Maden Yasas��nda de�i�iklik yapaca��n�z� bildirmektesiniz. Bu anlamda, sekt�rde yap�lan i�letme projelerinin ilgili meslek odas�n�n denetiminden ge�irilmesini Yasa�ya koymay� d��n�yor musunuz?

BA�KAN � Te�ekk�rler Say�n �zt�rk.

S�z s�ras� Say�n Gen�te.

Buyurun Say�n Gen�.

KAMER GEN� (Tunceli) � Te�ekk�r ederim Say�n Ba�kan.

Say�n Bakan, biliyorsunuz, Almanya�da Willy Brand, Ba�bakanken, kendi �zel kaleminde �al��an bir ki�inin bir ajan olmas� dolay�s�yla Ba�bakanl�k gibi bir makam� b�rakm��t�. Zat�alinizin, kendi te�kilat�n�za atad�� bir�ok b�rokrat�n b�y�k bir k�sm� �imdi i�eridedir; i�te, r��vet, ihalelere fesat kar��t�rmaktan dolay�. Acaba, siz de istifa etmeyi d��n�yor musunuz? �stifa etmeniz i�in nas�l bir olay�n ger�ekle�mesi gerekti�ine inan�yorsunuz?

�kinci sorum: T�rkiye K�m�r ��letmelerinin, vatanda�lara bedava verdi�i paradan dolay� alaca�� ne kadard�r? T�rkiye K�m�r ��letmeleri iflas ederse bunlar� nas�l, bu hazine alacaklar�n� nereden kar��layacaks�n�z?

��nc� sorum: TETAޒ�n hukuki yap�s� nedir? Bu �zel �irket oldu�una g�re ve bu Kanun�un uygulanmas�nda en b�y�k rol� bu ald��na g�re, bu personeli kamu personeli stat�s�ne mi tabi olacak, yoksa �zel�

(Mikrofon otomatik cihaz taraf�ndan kapat�ld�)

BA�KAN � Te�ekk�rler Say�n Gen�.

Buyurun Say�n Uzun�rmak.

AL� UZUNIRMAK (Ayd�n) � Say�n Bakan, T�rkiye Atom Enerjisi Kurumunun ara�t�rma projeleri kapsam�nda yer alan ve iki kez ihaleye ��kt�� h�lde iptal edilen ve daha sonra yeniden ihalesi yap�lan h�zland�r�c� tesisi projesinin ihalesi hangi mevzuat ve usule g�re yap�lm��t�r?

2) Bu h�zland�r�c� ihalesinden dolay� g�revden al�nan personel olmu� mudur? �u anda, herhangi g�revde �al��makta m�d�r?

3) Bu tesisin ihalesi ka� YTL�ye, hangi firmaya verilmi�tir?

4) �hale edilen bu proje hangi a�amadad�r?

5) Herhangi bir �deme yap�lm�� m�d�r?

6) Ne zaman bitecektir?

7) Bu h�zland�r�c�n�n d�nyada ba�ka �rne�i var m�d�r?

8) Atom Enerjisi Kurumu taraf�ndan h�zland�r�c� konusunda tespit edilmi� �l��tler belki bir firman�n girebilece�i �eklinde midir?

Te�ekk�r ediyorum.

BA�KAN � Te�ekk�rler Say�n Uzun�rmak.

Buyurun Say�n Orhan.

AHMET ORHAN (Manisa) � Say�n Bakana y�neltmek istedi�im soru ��yle: 31/5/2004 tarihinden bu yana, T�rkiye Atom Enerjisi Kurumu Ba�kanl��nca, �stanbul ve Ankara�da g�revlendirme veya ge�ici g�revlendirme yap�lm�� ka� ki�i vard�r?

Ba�kanl�k�a Kurum d��nda g�revlendirilen bu personelin g�rev tan�m�, g�revlendirildikleri yerlerde bu personelle ilgili yaz��ma var m�d�r? Varsa, g�revlendirilmeleriyle ilgili yolluk ve harc�rahlar�n toplam bedeli ne kadard�r?

Sizin g�reve ba�lad��n�zdan bu yana, ka� ki�i mahkemeye ba�vurmu� ve Kurum ka� ki�iyle idari mahkemelik olmu�tur.

G�revden istifa eden Teknoloji Daire Ba�kan�n�n istifa nedeni nedir?

Te�ekk�r ederim.

BA�KAN � Te�ekk�rler Say�n Orhan.

Buyurun Say�n Akku�.

AK�F AKKU� (Mersin) � Say�n Bakan, T�rkiye Atom Enerjisi Kurumu mevzuat� kapsam�nda, n�kleer g�� reakt�rlerinin yer se�imine y�nelik yetki ve sorumlulu�u var m�d�r?

2) Bu mevzuata g�re yer se�imi faaliyetleri hangi kurulu� taraf�ndan y�r�t�lmektedir?

3) Yer se�imi faaliyetlerinde mevzuatta belirtilen esaslara uyulmu� mudur? Sinop�ta s�rd�r�len faaliyetlerde uyulmakta m�d�r?

Te�ekk�r ederim.

BA�KAN � Te�ekk�rler Say�n Akku�.

Soru sorma s�remiz tamamlanm��t�r. Cevap i�in Say�n Bakana s�z veriyorum.

Buyurun Say�n Bakan.

ENERJ� VE TAB�� KAYNAKLAR BAKANI MEHMET H�LM� G�LER (Ordu) � Bunlar�n baz�lar� rakamsal oldu�u i�in -bu atamalarla ilgili- onlar� yaz�l� olarak verece�im.

Ancak, Say�n �zt�rk��n Soma�daki ilk sorusu... Burada �zel sekt�re verilmi�tir. �lk defa, �zel sekt�re vererek, uygulamay� ba�latarak maliyetleri yedide 1 d��rd�k, �retim 20 kat artt�. Sadece Soma�da, daha evvelden yap�lmayan bir �ey yap�ld�, 50 bin ki�i sigortal� oldu, SSK�l� oldu; �olu�u �ocu�u, hepsi, bunlar da ayr�ca ondan faydaland�lar. Fevkalade iyi bir uygulamad�r. Yaln�z, bu, baz� ki�ileri rahats�z etti. Ama, biz bunlar� yapmaya devam edece�iz. ��nk�, k�m�r� hem ucuzlatmak hem de maliyetlerini d��rerek daha fazla �retimi art�rmak hedeflerimiz aras�ndad�r, mill� servetimizdir. Bunu yap�yoruz ve yapaca��z.

�kinci olarak, Kartal�daki meseleyle ilgili olarak� Kartal�da, daha evvel �imento fabrikas�na malzeme veren yerde a��lan bu k�sm� ��pheli bularak ara�t�rma yapt�k. Buras�n�n �ok ucuza, orada maden olmad�� h�lde veya ekonomik olarak maden ��kar�lamayaca�� bilinerek ba�ka bir ama�la kullan�laca��n� d��nd�k, �ukur doldurmak i�in; ��nk�, �stanbul�da bu tip dolgu malzemeleri i�in yer aran�yor. B�yle, birtak�m duyumlar ald�k, inceledik ve dolay�s�yla, gere�ini yapt�k; mesele bu. Oraya daha sonra ne yap�laca��, belediyenin, tamamen, �ehir imar plan�yla ilgili yapaca�� bir �al��mad�r. Dolay�s�yla, bizi ilgilendiren k�s�m, orada maden olmad�� h�lde �ok ucuz bir �eyle ve �stelik madenle i�tigal etmeyen birinin bir ald�� al��man�n incelenmesi sonucunda yapt��m�z bir �al��mad�r.

Maden Yasas��n� de�i�tirece�iz, ��nk� neticede, bunlar dogma de�il, Maden Yasas��nda da� Her kanunun uygulama s�ras�nda aksakl�klar� ortaya ��kar. Bu, bir dizayn gibidir, bir otomobilin dizayn� gibidir, o s�rada herhangi bir de�i�iklik yap�l�rsa uygulamadan bakarak bunlar� yapar�z. Dedi�im gibi, model de de�i�tirirsiniz, ilerletirsiniz de, hatalar varsa d�zeltirsiniz, daha iyiye gitmek i�in de elinizden geleni yapars�n�z. Dolay�s�yla, bunu yapaca��z. Zaten, hafta sonunda da b�t�n maden �irketlerinin, ilgililerin geni� kat�l�m�yla bir toplant� yapaca��z, onlar�n da g�r��n� alaca��z. Neticede, bu, herkesi dinleyerek yapt��m�z, b�t�n yasalar� ��kart�rken yapt��m�z uygulama. Bu ele�tirdi�imiz yasa da bundan �� d�rt sene evvel, gene, herkesin kat�l�m�yla yap�lan bir �al��mayd�. Neticede, yanl��l�k varsa, eksiklik varsa d�zeltiriz, ancak bunun �ok faydas�n� g�rd�k madende, b�y�k bir patlama oldu �retimde, ihracatta 2 milyar dolar� ge�tik, yeni yeni madenler bulduk, zenginliklerimize zenginlik kat�yoruz bu bak�mdan, ama uygulama s�ras�nda �evreyle ilgili �ik�yetler var, ta� ocaklar�yla ilgili, onu g�z ard� edemeyiz, ��nk� �evre de bizim de�erlerimizden bir tanesi, bunun �zerinde duraca��z.

Say�n Gen�in ilk sorusu: Bu tip �eyler �u anda yarg�ya intikal etti�i i�in detay�na girmek istemiyorum, sonu�lar�n� bir g�relim. �b�r sorular�n�z� anlayamad�m, yani ifadenizden bu TETAޒla ilgili kurdu�unuz c�mleleri belki uygun bir zamanda g�r��ebiliriz. TKݒde, biz, bu k�m�rleri ��kar�yoruz ve ayn� zamanda, fakir fukaraya, dar gelirliye da��t�yoruz. Bu k�m�r, daha evvelden de vard�, kimse bunu ak�l etmemi�ti. Biz bu k�m�rleri ��kartt�k, dar gelirli vatanda�lar�m�za, 1,5 milyon aileye bunu da��t�yoruz ve da��tt��m�z k�m�r, bu sene sonunda, 6 milyon ton oluyor. Dolay�s�yla, dar gelirli vatanda�lar�m�z, so�uk k�� g�nlerini, evlerinde, s�cac�k odalar�nda ge�iriyorlar. Bu, ayn� zamanda, sosyal devlet anlay��n�n da somut bir uygulamas�d�r. Biz, laftan ziyade i� yap�yoruz, bu k�m�r� de ��kar�yoruz. Daha evvelden, bu k�m�r�n �zerinde geziyordu herkes, odalar�nda da ��yorlard�. Bunun kar��l�� olarak da� Gayet tabii ki bu, paras�z de�il. Bunun da sosyal�

KAMER GEN� (Tunceli) - TKݒnin 750 trilyon alaca�� var hazineden.

ENERJ� VE TAB�� KAYNAKLAR BAKANI MEHMET H�LM� G�LER (Ordu) � Hay�r hay�r, al�r onu. O, bizim i�imiz� O, bizim i�imiz�

KAMER GEN� (Tunceli) � Sizin i�inizse yap�n o zaman!

ENERJ� VE TAB�� KAYNAKLAR BAKANI MEHMET H�LM� G�LER (Ordu) � Biz, bunu� �cray�z biz, onun hesab�n�, kitab�n� biz bilen insanlar�z. Burada, m�him olan �ey, buna �z�lmemek laz�m. Vatanda��n�

KAMER GEN� (Tunceli) � Biz de biliyoruz da�

ENERJ� VE TAB�� KAYNAKLAR BAKANI MEHMET H�LM� G�LER (Ordu) � Vatanda��n -yerli kaynaklar�m�z� biz adam gibi ��kar�yoruz, k�r�yoruz, y�k�yoruz, paketliyoruz- evlerine g�t�r�p da��t�yoruz.

KAMER GEN� (Tunceli) � Sonradan duvara �arpmayas�n�z!

ENERJ� VE TAB�� KAYNAKLAR BAKANI MEHMET H�LM� G�LER (Ordu) � Ve bu, ayn� zamanda, bundan da dua al�yoruz. Biz, bunu, oy i�in yapm�yoruz. Bunu yaparken hi�bir ayr�m g�zetmiyoruz. Bunu, kaymakamlar�m�z da��t�yor, Sosyal Dayan��ma Yard�mla�ma Fonu da paras�n� veriyor. Burada, yanl�� olan nedir? K�m�r� ��kartmam�z m� yanl��? Fakir fukaraya, dar gelirliye vermemiz mi yanl��? Zenginliklerimizi ekonominin hizmetine sunmam�z m� yanl��? Sadece bundan dolay� 14 bin ki�i ekmek yiyor �u anda, mesele bu.

BA�KAN � Say�n Bakan�m, s�reniz doldu, l�tfen tamamlar m�s�n�z.

ENERJ� VE TAB�� KAYNAKLAR BAKANI MEHMET H�LM� G�LER (Ordu) � Di�erlerini yaz�l� verece�im.

Te�ekk�r ederim.

BA�KAN � Te�ekk�r ederim.

MEHMET SERDARO�LU (Kastamonu) � On tane dairesi olan adam�n evine, getirdiniz, k�m�r� y�kt�n�z Say�n Bakan�m.

ENERJ� VE TAB�� KAYNAKLAR BAKANI MEHMET H�LM� G�LER (Ordu) � Do�rudan �zerine gidece�im. Nerede? Hemen arayaca��m �imdi.

MEHMET SERDARO�LU (Kastamonu) � �stanbul Esenler�de yapt�n�z.

ENERJ� VE TAB�� KAYNAKLAR BAKANI MEHMET H�LM� G�LER (Ordu) � Hemen adresini verin.

BA�KAN - Madde �zerinde soru-cevap i�lemi tamamlanm��t�r.

Madde �zerinde bir �nerge vard�r, �nergeyi okutuyorum:

T�rkiye B�y�k Millet Meclisi Ba�kanl��na

G�r��lmekte olan 5654 say�l� Kanunun 2 nci maddesinin birinci f�kras�n�n d) bendinin: �Perakende ve/veya toptan sat�� lisans�: Elektrik enerjisinin perakende ve/veya toptan sat�� faaliyetleri i�in EPDK�dan al�nan lisanslar�,�, f) bendinin: ��irket: Santral kuran, elektrik enerjisi �reten ve satan �irket veya �irketleri� �eklinde de�i�tirilmesini arz ve teklif ederiz.

Kemal K�l��daro�lu	Ferit Mevl�t Aslano�lu	Ali R�za �zt�rk
�stanbul	Malatya	Mersin
Mehmet Ali Susam	Orhan Ziya Diren	Mustafa Elita�
�zmir	Tokat	Kayseri

BA�KAN � Komisyon �nergeyi kat�l�yor mu?

SANAY�, T�CARET, ENERJ�, TAB�� KAYNAKLAR, B�LG� VE TEKNOLOJ� KOM�SYONU BA�KANI SONER AKSOY (K�tahya) � Takdire b�rak�yoruz Say�n Ba�kan.

BA�KAN � H�k�met?

ENERJ� VE TAB�� KAYNAKLAR BAKANI MEHMET H�LM� G�LER (Ordu) � Kat�l�yoruz.

BA�KAN � Gerek�eyi mi okutal�m, yoksa konu�acak m�s�n�z?

KEMAL KILI�DARO�LU (�stanbul) � Konu�aca��m Say�n Ba�kan.

BA�KAN - Buyurun Say�n K�l��daro�lu. (CHP s�ralar�ndan alk��lar)

S�reniz be� dakika.

KEMAL KILI�DARO�LU (�stanbul) � Te�ekk�r ediyorum Say�n Ba�kan.

S�z alma nedenim: D�n Say�n Bakana bir soru sormu�tum. Say�n Bakan �Eski al��kanl�klar� tekrar etmek istemiyoruz.� demi�ti ve T�rkiye Petrolleri Anonim Ortakl��yla ilgili olarak, Genel M�d�r�n istifas� ve benzer bir i�te g�rev almas� dolay�s�yla, 2531 say�l� Yasa�ya g�re avukatlar� arac�l��yla su� duyurusunda bulunulup bulunulmad��n� sormu�tum. Say�n Bakan da �Biz o konuyu inceledik, hukuki a��dan bir sak�nca yoktur.� yan�t�n� vermi�lerdi.

�imdi, ben -y�ce Meclisin takdirlerine- 2531 say�l� Yasa�n�n ilgili b�l�m�n� aynen okuyorum: �G�revlerinden hangi sebeple olursa olsun ayr�lanlar, ayr�ld�klar� tarihten ba�layarak �� y�l s�reyle o daire, idare, kurum ve kurulu�taki g�rev ve faaliyet alanlar�yla ilgili konularda do�rudan do�ruya veya dolayl� olarak g�rev ve i� alamazlar, taahh�de giremezler, komisyonculuk ve temsilcilik yapamazlar.� Buna kar��l�k, e�er bunu yaparlarsa ��alt� aydan iki y�la kadar hapis, 10.000 liradan az olmamak �zere a��r para cezas�yla cezaland�r�l�rlar.� deniyor.

�imdi, bak�n de�erli arkada�lar, �u, T�rkiye Petrolleri Anonim Ortakl��n�n faaliyet alanlar�n� g�steriyor. Faaliyet alanlar�nda; petrol arama, sondaj, kuyu tamamlama ve �retim var, do�al gaz depolama var, ham petrol ve do�al gaz boru hatt� projeleri var ve petrol arama projeleri var. Zaten ad� da �st�nde, T�rkiye Petrolleri Anonim Ortakl��.

�imdi, Say�n Genel M�d�r, istifa ettikten sonra on be� �irketin y�netiminde g�rev al�yor. Bak�n, �imdi, ben on be� �irketi okumayaca��m, bir �irketi okuyorum. Say�n Genel M�d�r ortak, y�netim kurulu �yesi, (A) grubu imza� Konuyu okuyorum efendim: �Her t�rl� boru hatt� depolama, y�kleme ve bo�altma.� Ayn� alan T�rkiye Petrolleri Anonim Ortakl�� i�in de ge�erli. Bir ba�ka �irket i�in gene okuyay�m size, yine ayn� �ah�s, yine ortak: �Her t�rl� do�al gaz, ham petrol�n arama ve �retimi.�

�imdi, merak ediyorum, Say�n Bakan �Biz bunu hukuki olarak inceledik, bir sak�ncas� yoktur.� diyor. Az �nce kanun maddesini burada okudum. Ayn� i�, ayn� g�rev, sadece temel bir nokta var. Bu �irket, Say�n Ba�bakan�n �daha do�rusu, grup diyelim- damad�n�n da �st d�zey g�rev ald�� bir grup. Bu grubun�

MUSTAFA EL�TA� (Kayseri) � Say�n Ba�kan, maddeyle ve �nergeyle ilgisi yok.

KEMAL KILI�DARO�LU (Devamla) � Bu grubun bir di�er �zelli�i var. Bu gruptan birisi AKP MYK �yesi.

MUSTAFA EL�TA� (Kayseri) � Maddede TPAO hi� ge�miyor.

KEMAL KILI�DARO�LU (Devamla) � �imdi Say�n Bakandan istirham ediyorum.

BA�KAN � Say�n K�l��daro�lu, l�tfen, �nergeniz �zerinde konu�ur musunuz.

KEMAL KILI�DARO�LU (Devamla) � Tabii efendim, �nerge �zerinde�

Say�n Bakandan istirham ediyorum...

MUSTAFA EL�TA� (Kayseri) � Say�n Ba�kan, �nergeyle alakas� yok, maddeyle alakas� yok.

KEMAL KILI�DARO�LU (Devamla) � Sizi belki, AKP Grubunu ilgilendirmeyebilir, ama, bizi yak�ndan ilgilendiriyor. Size hangi hukuk�ular �Burada hukuki bir sorun g�rm�yoruz.� dedilerse, o hukuk�ular�n, l�tfen, bize, l�tfedip ad�n� bildirirseniz seviniriz. Bu konuda, CHP olarak biz g�revimizi yapaca��z. Konya Milletvekilimiz Say�n Atilla Kart Bey cumhuriyet savc�l��na gerekli su� duyurusunda bulunacak.

Hepinize sayg�lar sunuyorum. (CHP s�ralar�ndan alk��lar)

BA�KAN � Te�ekk�rler Say�n K�l��daro�lu.

KAMER GEN� (Tunceli) � Karar yeter say�s�...

BA�KAN � Komisyonun takdire b�rakt��, H�k�metin kat�ld�� nergeyi oylar�n�za sunuyorum: Kabul edenler�

KAMER GEN� (Tunceli) � Karar yeter say�s� istemi�tim efendim.

BA�KAN � Ge� kald�n�z Say�n Kamer Gen� Ge� kald�n�z, ge� kald�n�z� Daha �nce isteseydiniz.

KAMER GEN� (Tunceli) � Hay�r efendim, zaman�nda istemi�tim!

BA�KAN � Kabul etmeyenler� �nerge kabul edilmi�tir.

Kabul edilen �nerge do�rultusunda 2�nci maddeyi�

KAMER GEN� (Tunceli) � Karar yeter say�s� istiyorum.

BA�KAN - �oylar�n�za sunuyorum: Kabul edenler�

KAMER GEN� (Tunceli) � Karar yeter say�s� istemi�tim.

BA�KAN - Ar�yoruz, ar�yoruz� �u anda ar�yoruz�

MUSTAFA EL�TA� (Kayseri) � K�tip �yeler anla�amad�lar Say�n Ba�kan�

BA�KAN � Kabul etmeyenler� Karar yeter say�s� yoktur.

Birle�ime be� dakika ara veriyorum.

Kapanma Saati: 15.54

�K�NC� OTURUM

A��lma Saati: 16.05

BA�KAN: Ba�kan Vekili Eyy�p Cenap G�LPINAR

K�T�P �YELER: Fatma SALMAN KOTAN (A�r�), Murat �ZKAN (Giresun)

BA�KAN � T�rkiye B�y�k Millet Meclisinin 18'inci Birle�iminin �kinci Oturumunu a��yorum.

Komisyon ve H�k�met yerinde.

Say�n milletvekilleri, Kanun�un 2�nci maddesinin oylamas�nda karar yeter say�s� bulunamam��t�r.

�imdi, kabul edilen �nerge do�rultusunda maddeyi yeniden oylar�n�za sunuyorum: Kabul edenler� Kabul etmeyenler� Karar yeter say�s� vard�r. 2�nci madde kabul edilmi�tir.

3��nc� maddeyi okutuyorum:

�K�NC� B�L�M

N�kleer G�� Santrallar�n�n Kurulmas� ile Enerji �retim ve Ticaretine �li�kin Usul ve Esaslar

Santral kuracak �irketin belirlenmesi

MADDE 3- (1) N�kleer g�� santrallar�n�n yap�lmas�na ili�kin se�im s�reci Bakanl�k taraf�ndan ve bu Kanundaki usuller uygulanmak suretiyle ba�lat�l�r.

(2) TAEK, Kanunun y�r�rl�k tarihinden itibaren n�kleer santral kurup i�letecek �irketlerin kar��lamas� gereken �l��tleri bir ay i�inde yay�nlar.

(3) Bu Kanuna g�re yap�lacak n�kleer g�� santrallar� i�in yar��maya kat�lacaklarda aranacak �artlar, �irketin se�imi, yer tahsisi, lisans bedeli, altyap�ya y�nelik te�vikler, se�im s�reci, yak�t temini, �retim kapasitesi, al�nacak enerjinin miktar�, s�resi ve enerji birim fiyat�n� olu�turma usul ve esaslar� bu Kanunun y�r�rl��e girmesinden sonra iki ay i�erisinde Bakanl�k taraf�ndan haz�rlanacak ve Bakanlar Kurulunun onay� ile y�r�rl��e girecek bir y�netmelikle belirlenir.

(4) Bu Kanuna g�re yap�m� �ng�r�len n�kleer g�� santrallar� i�in, ��nc� f�krada belirtilen y�netmeli�in yay�mlanmas�ndan sonra en ge� bir ay i�erisinde teklif almak �zere TETA� taraf�ndan ilana ��k�l�r.

(5) Al�nan tekliflerden, TAEK taraf�ndan belirlenen �l��tleri kar��lad�� TAEK taraf�ndan belgelenen �irketlerin teklifleri yar��maya sokulur, bu �l��tleri kar��lamayan �irketlerin teklifleri yar��ma d�� b�rak�l�r. Al�nan teklifler TETA� taraf�ndan bu Kanun ve ��kar�lacak y�netmelik h�k�mleri �er�evesinde de�erlendirildikten sonra en uygun teklif belirlenerek, ilgili �irketle s�zle�me imzalanmas�na izin al�nmak �zere Bakanlar Kurulunun onay�na sunulur. TETA� taraf�ndan g�nderilen teklifin uygun g�r�lmesi halinde, Bakanlar Kurulunca ilgili �irketle TETA� aras�nda s�zle�me imzalanmas� hususunda izin verilir. EPDK taraf�ndan, s�zle�me imzalanmas� uygun g�r�len �irkete ilgili mevzuat �er�evesinde lisans verilir. EPDK taraf�ndan lisans verilmesini m�teakip, ilgili �irketle TETA� aras�nda, santral�n i�letmeye girmesinden itibaren onbe� y�l� a�mayan enerji sat��n� d�zenleyen s�zle�me imzalan�r.

BA�KAN � Madde �zerinde Cumhuriyet Halk Partisi Grubu ad�na �zmir Milletvekili Say�n Mehmet Ali Susam.

Buyurun Say�n Susam. (CHP s�ralar�ndan alk��lar)

CHP GRUBU ADINA MEHMET AL� SUSAM (�zmir) � Say�n Ba�kan, de�erli milletvekilleri; 8.5.2007 Tarihli ve 5654 Say�l� N�kleer G�� Santrallar�n�n Kurulmas� ve ��letilmesi ile Enerji Sat��na �li�kin Kanun ve Anayasan�n 89 uncu ve 104 �nc� Maddeleri Gere�ince Cumhurba�kan�nca Bir Daha G�r��lmek �zere Geri G�nderme Tezkeresi ile Sanayi, Ticaret Komisyonumuzun Raporu�nun 3��nc� maddesi �zerinde grubum ad�na g�r�� belirtmek �zere s�z alm�� bulunuyorum. �ahs�m ve grubum ad�na huzurunuzu sayg�yla selaml�yorum.

De�erli arkada�lar, bug�ne kadar n�kleer santrallerle ilgili bu tasar�y� hem komisyonlarda hem Meclisteki g�r��melerde dikkatle izledim. Bu izlemelerde tek amac�m vard�, n�kleer santralle ilgili bu Kanun�da ger�ekten do�ru karar verebilmek. Hepinizin de temel amac� olan, Meclise gelmi� insanlar�n �lke yarar�na olan kanunlar� destekleyip onlar�n ge�mesi i�in katk� koyma d��ncesiyle, hem komisyonlarda hem Mecliste bu kanun tasar�s�yla ilgili olarak dikkatle her an� izledim.

Hele i� �evresinden gelen bir insan olarak da bu Kanun�un sunulu�unda, �zellikle iktidar partisinden baz� arkada�lar�m�z�n, bu Kanun�un �lkemizde b�y�meyi hedef alm��, yirmi �eyrektir b�y�yen bir �lkede enerji a��n� gidermek i�in kullan�lacak bir Kanun oldu�u noktas�ndaki anlat�mlar�n�, d�nyan�n bir�ok geli�mi� �lkesinde, bu geli�mi� �lkelerde kurulmu� 439 tane n�kleer santral oldu�unu, bizim bu konuda geri kald��m�z� ve ge� kald��m�z�, bu anlay��la, h�zla bu Kanun�un ��kart�l�p T�rkiye�nin b�y�mesine uygun enerji gibi bir konunun ihtiyac�n�n giderilmesi gerekti�ini hem de bu ihtiyac�n �lke ekonomisi i�in �ok �nemli oldu�u �eklindeki anlat�mlar�n� da dikkatle izledim.

Say�n Bakan, bu konu�malar s�ras�nda, burada bilgi kirlilikleri oldu�unu s�yledi. Evet, ger�ekten bilgi kirlili�i var ama bu bilgi kirlili�i bu Yasa�y� do�ru anlamamaktan kaynaklanan bir bilgi kirlili�i.

De�erli arkada�lar�m, T�rkiye ve d�nya, �zellikle k�resel �s�nmayla birlikte enerji kaynaklar� �zerinde �ok dikkatli d��nmek zorunda ve enerji kaynaklar�n� do�ru kullanmak, �e�itlendirmek ve enerji kaynaklar�n�n �e�itleri �zerinden gelece�ini in�a etmek noktas�nda. Bizler de bu anlam�yla n�kleer enerjiyi d��nmek durumunday�z.

Birinci bilgi kirlili�i veya yanl��l��n� ��yle d�zeltmek istiyorum. Cumhuriyet Halk Partisi Grubu olarak biz, yasas� d�zenlenmi�, �a�da� normlara uygun bir n�kleer kanundan yanay�z. Bunun kar��s�nda de�iliz. �lkenin enerji ihtiya�lar�n�n giderilmesinde r�zg�r�n, hidrojenin, hidroelektri�in, benzeri yenilenebilir enerji kaynaklar�yla birlikte n�kleer enerjinin de kullan�lmas�ndan yanay�z. Ama, bug�n �n�m�ze gelen kanun, bu kanun de�il. Siz, T�rkiye�de �u an n�kleer enerjinin kurulmas� i�in gerekli olan teknolojik altyap�y� olu�turacak bir kanunu bizim �n�m�ze ve komisyonlar�m�za getirmediniz. Sizin getirdi�iniz kanun, n�kleer santral yapmak isteyen bir giri�imcinin devletle ortakl�k kurabilerek yapaca�� bir �irket ortakl��n�n k�l�f�n� haz�rlayan bir kanun. Bundan dolay� burada ciddi bir bilgi kirlili�i ve eksikli�i var. Biz niye kar�� kal�m n�kleer enerjiye?

Asl�nda �unu yapman�z �ok g�zel olurdu: K�resel �s�nman�n getirdi�i enerji a�� nedeniyle d�nyada enerji ihtiyac� kar��lamak i�in insanlar�n bu konuda �ok �nemli bir psikolojik ortam� vard�. Bir�ok insan n�kleer enerjiden ve n�kleer santrallerden korkuyor ve bu konuda teredd�tleri var. �evrecilerin teredd�tleri var, bilim adamlar�n�n teredd�tleri var. Bu teredd�tler de haks�z teredd�tler de�il. ��nk�, �ok yak�n�m�zda �ernobil gibi bir n�kleer kaza ya�and� ve Karadeniz B�lgesi d�hil, �lkemiz bundan �ok ciddi �ekilde etkilendi. Ama, yasal �er�evesi do�ru �izilmi�, alt yap�s� yap�lm��, teknolojisi konmu�, denetim ve y�netimi d�zg�n bir �ekilde kanunla �er�evelendirilmi� bir yasay� getirip buraya koysayd�n�z, biz buna can� g�n�lden destek verir ve T�rkiye�nin gelece�i a��s�ndan n�kleer santrallerin kurulmas�n� rahatl�kla kabul ederdik. Ama, bunu yapmad�n�z. Siz, kafan�zda var olan bir olay� ger�ekle�tirmek i�in acele ettiniz. Komisyonda da sizin acelenizi �ok rahatl�kla g�rd�m. Nereden mi g�rd�m? Kendi komisyondaki �ok de�erli 25 tane arkada��m objektif tart��ma ortamlar� yaratmaya �al��t�k. Hatta, AKP�li arkada�lar�m�z da bu Kanun�un benim anlatt��m �er�evede �ok �nemli bir kanun oldu�unu, bu Kanun�un �zerinde tart��lmas�, konu�ulmas� ve ayr�nt�lar�n�n g�nlerce konu�ulmas� gerekti�i konusunda fikir beyan ettiler. Ama, sizin aceleniz vard�, bu Kanun�u acele ��karmak istiyordunuz.

De�erli arkada�lar, n�kleer santrallerle ilgili Kanun�u ��karmaya kar�� de�iliz. Ama, bu yapt��n�z Kanun�da� Bak�n, benim konu�tu�um g�ndem maddesinde de �irketlerle ilgili �ok ciddi hatalar�n�z ve a�mazlar�n�z var. �imdi, burada ��l� bir yap� olu�turuluyor. Bir: Bir grup �irket, �zel sekt�r var ki �Ben bu �lkede n�kleer santral kuraca��m ve �retti�im enerjiyi sat�n alman�za gerek yok, bana izin verin.� diyor. Var b�yle m�racaatlar de�il mi? Var. Ama, siz, bu hukuki durumun yan�na bir durum daha ��kart�yorsunuz. N�kleer santralde enerji �retenlerin sat�n almas� garantisi verilerek bir i� yapmas� var, gene �zel sekt�r taraf�ndan. Bunun ayr� bir hukuku var. Art�, bir de ��nc� hukuk, bir devlet te�ekk�l�yle bir �zel sekt�r�n ortakl�k kurarak olu�turaca�� irketin �retece�i enerji var ve bunun sat�n almas� var, bunun da ayr� bir hukuku var. �� tane farkl� hukuk. Bu Yasa�n�n i�erisinde hepsi bu. Nas�l ��zeceksiniz bu Yasa�n�n i�erisinde bunu? E�er, g�zel bir �ey ��karmak istiyorsan�z yapaca��n�z iki tane �ey var:

1) N�kleer enerji gibi bir konuda �o�unlukla k�r g�d�s�nden daha �ok, �lkenin gelece�i, enerji gibi bir ihtiyac�n� kar��layacak anlay��la devlet bu konuda etkin olur. Devlet, denetimini ve b�t�n d�zenlemesini yaparak bu konuda kurulu�lar�n�n da deste�ini al�p bir n�kleer santrale �nderlik yapabilir.

2) Varsa �zel sekt�r�n bu konuda ilgisi, giri�imcili�i; gene �er�evesini �izer, te�vik de eder �zel sekt�r�. Der ki ona: �Sana arazi. Sorunlar� ��z�lm��. �u �u kolayl�klar -ne kolayl�klar istiyorsa onlar� da sa�lar- ama, denetlemek, insan sa�l��n�, �evre duyarl�l��n� ve benzeri denetleme kurulunu sen de kur.� ��nc� bir �ey ��karmaz.

Devlet ile �zel sekt�r ortakla�a kuracaklar. Hangi oranda ortak olacaklar? Bu oran� nas�l tayin edece�iz? Bu �irketin y�netim kurulu ba�kan� ve profesyonel y�neticilerini devlet mi tayin edecek, �zel sekt�r m� tayin edecek? Bu iki kurulan ortakl�k her zaman bir ��kar beklentisi vard�r, k�r beklentisi vard�r. Bu k�r beklentisinde kimin k�rlar� d��n�lecek? Ben, �ok a��k�a s�yl�yorum. Devlet ile bir �zel sekt�r�n kuraca�� bir �irketin i�leme �ans� yoktur. O giri�imciye de yaz�k edersiniz, koydu�u paraya yaz�k edersiniz. �yle bir faaliyet m�mk�n de�il olmas�.

(Mikrofon otomatik cihaz taraf�ndan kapat�ld�)

BA�KAN � Evet Say�n Susam, s�reniz bitti, konu�man�z� tamamlar m�s�n�z.

MEHMET AL� SUSAM (Devamla) � Onun i�in, yapman�z gerek �ok a��kt�r: B�yle, ihale yapmak i�in bir kanun ��karmak yerine, n�kleer enerjinin bu �lkede altyap�s� haz�rlanm�� ekilde kanunu ��kart�rs�n�z, buna b�y�k oranda devlet �nderlik eder, ��nk�, kiminle konu�tuysam sa�duyusu olan ve bu konuda bilimsel yeterlili�ine inand��m insanlar�n, �T�rkiye�ye bug�n �antas�n� kap�p gelmi�, n�kleer santral kurmak i�in ticaret yapmak isteyen insanlara aman bu �lkeyi teslim etmeyin, bu i�i T�rkiye�de ancak �u an devlet yapabilir� diyen �zel sekt�r giri�imci arkada�lar�m�z var ya da paras� olan �zel giri�imciye imk�n sa�lars�n�z, onlar yapabilir. Onun i�in, bu kanun ger�ekten b�y�k eksiklikleri i�inde bar�nd�rmakta, istedi�imiz d�zeyde bir n�kleer teknoloji kanunu de�il, sadece bir ihale kanunudur.

Bu duygularla, bu kanuna ret verece�iz, ama, n�kleer enerjinin getirece�i yararlar�n ve �evreye duyarl� bir n�kleer enerjinin in�allah �lkemizde ger�ekle�ece�ine inan�yor, sayg�lar sunuyorum. (CHP s�ralar�ndan alk��lar)

BA�KAN � Te�ekk�rler Say�n Susam.

Madde �zerinde Milliyet�i Hareket Partisi Grubu ad�na, Adana Milletvekili Say�n Y�lmaz Tankut.

Buyurun Say�n Tankut.

MHP GRUBU ADINA YILMAZ TANKUT (Adana) � Say�n Ba�kan, de�erli milletvekilleri; N�kleer G�� Santrallar�n�n Kurulmas� ve ��letilmesi ile Enerji Sat��na �li�kin Kanun�un g�r��lmekte olan maddesiyle ilgili olarak Milliyet�i Hareket Partisi Grubu ad�na s�z alm�� bulunuyorum. Bu vesileyle, hepinizi sayg�yla selaml�yorum.

Bug�n, d�nyam�zdaki b�t�n geli�mi� �lkeler, toplumlar�na refah d�zeyi y�ksek bir ya�ant� sa�lamay� ama� edinmi�lerdir. Bu ama� do�rultusunda, s�z konusu �lkelerin hemen hepsi enerji ihtiya�lar�n� kesintisiz ve uzun y�llar kar��layabilecek �ekilde temin etmeyi �ncelikli hedefleri olarak belirlemi�lerdir. ��te bu �er�evede, �lkemizin enerji ihtiyac�n�n kesintisiz ve yeterli bir �ekilde, kaynak �e�itlili�i sa�lanarak temin edilmesi, toplumumuzun refah� ve T�rk milletinin bekas� i�in bir mecburiyet olarak kar��m�zda durmaktad�r. Buna paralel olarak, ihtiya� duyulan enerjinin d��k maliyetle, g�venli ve �evreye duyarl� bir arz sistemi i�inde kar��lanarak s�rd�r�lebilir kalk�nman�n sa�lanmas� da esas olmal�d�r.

Bu �er�evede, kamu enerji yat�r�mlar� planl� ve istikrarl� bir �ekilde devam ettirilmeli, yerli ve yabanc� sermayenin de bu alandaki yat�r�mlar� te�vik edilmelidir. Ancak, �zellikle �zel sekt�r taraf�ndan ger�ekle�en yat�r�mlar sonucu faaliyete ge�en santral veya enerji tesisleri, arz g�venli�inden verimlili�e, �evre duyarl�l��ndan personele, �retim miktar�ndan mill� ��karlara kadar hemen her konu ve safhada, etkin bir denetim mekanizmas�yla kontrol alt�nda tutulmal�d�r.

Say�n Ba�kan, de�erli milletvekilleri; 3��nc� maddenin ikinci bendinde yer alan �TAEK, Kanunun y�r�rl�k tarihinden itibaren n�kleer santral kurup i�letecek �irketlerin kar��lamas� gereken �l��tleri bir ay i�erisinde yay�nlar.� ifadesiyle, yine, ge�ici 1�inci maddede �TAEK, n�kleer faaliyetlerin d�zenlenmesi ve denetlenmesi g�revini yerine getirecek yeni bir kurum kurulana kadar, (�) �zel bilgi ve ihtisas gerektiren i�lerde kadro aranmaks�z�n uygun nitelikli yerli ve yabanc� uyruklu s�zle�meli personel �al��t�rabilir. Bunlara �denecek �cret ve di�er mali haklar Ba�bakan taraf�ndan belirlenir.� ifadeleri yer almaktad�r.

Bu durumda, do�al olarak bu Kanun�un en �nemli unsurlar�ndan birisi olmu� olan T�rkiye Atom Enerjisi Kurumuyla ilgili olarak, �imdi, buradan, soru-cevap k�sm�nda da zaman�m�z�n s�n�rl� olaca��n� hesap ederek, y�ksek m�saadelerinizle Say�n Enerji Bakan�m�za �u sualleri y�neltmek istiyorum:

1- �irket se�imi demek, ayn� zamanda n�kleer teknoloji �reten �lkenin de se�imi de�il midir? Dolay�s�yla, �l��tlerin belirlenmesinde, �irketlerin g�venlik, maliyet ve tecr�besinin yan�nda, �lkesinin �lkemizle olan ili�kileri dikkate al�nacak m�d�r?

N�kleer santrallerin teknolojilerini ve �retimlerini daha sonraki y�llarda �lkemize kar�� koz olarak kullanmayacak, ikili ili�kilerimizde veya sorunlar�m�zda g�ndeme getirmeyecek bir �lke olmas�na, bu �l��tler belirlenirken dikkat edilecek midir?

2- N�kleer Enerji Denetleme ve D�zenleme Kurulu gibi bir kurul olu�uncaya kadar ge�ecek zaman dilimi i�erisinde, n�kleer santraller ve n�kleer g�venlikle ilgili uluslararas� mevzuatlara ve TAEK�in kendi �zel kanununa g�re, T�rkiye�de TAEK�in, daha �nceki konu�mac�lar�n da ifade etti�i gibi, hem yap�c� hem uygulay�c� hem de denetleyici bir kurum olmas� sak�ncal� de�il midir?

3- T�rkiye�de n�kleer g�� santrallerinin kurulmas� a�amas�na gelinen bu d�nemde �ahs�yla en ufak bir s�k�nt�m�z�n olmad�� Say�n TAEK Ba�kan�yla ilgili olarak n�kleer enerji nosyonuna ve �zellikle de deneyimine sahip olmad��, T�rkiye�nin n�kleer enerji ve n�kleer santraller konusunda uzman olan bir�ok bilim adam� taraf�ndan kamuoyuna defaatle dile getirilmesi ve bu konuda ge�ti�imiz d�nem ve aylarda bas�nda yer bulan haber ve r�portajlar sizi tedirgin etmiyor mu?

4- 2960 say�l� TAEK Kanunu kuruma n�kleer enerjiyle ilgili her t�rl� denetim, koordinasyon ve geni�leme yetkisini vermi� olmas�na ra�men, az �nce ifade etmeye �al��t��m hususlar �er�evesinde uygulaman�n i�erisinde bulunarak, santral yap�m�n� �stlenen firmayla zaman i�erisinde kendi sorumluluk alan�n�n d��nda birtak�m �ahsi menfaat ili�kilerinin ger�ekle�me tehlikesi yok mudur?

5- 2960 Say�l� Kanun�un 3��nc� maddesine g�re, Ba�bakana ba�l� olan TAEK, kanun d�� bir tasarrufla -Cumhurba�kanl�� tezkeresiyle de olsa- Enerji ve Tabi� Kaynaklar Bakanl��na ba�lanm�� olmuyor mu?

6- Ge�ici 1�inci maddede belirtilen bilgi ve ihtisas gerektiren personel al�m�yla ilgili olarak �denecek �cretlerin �st s�n�r� nedir? En y�ksek devlet memuru maa��n�n ka�ta ka�� veya ka� kat�d�r? Bunlar�n a��k�a ilgili maddede belirtilmesi icap etmiyor mu?

Ayr�ca, az �nce ifade etti�im �eli�kilere ra�men, Enerji Bakanl��na ba�l� olarak �al��yor g�z�ken TAEK�in s�z konusu personel istihdam�n�n �cret ve di�er mali haklar�n�n Ba�bakan taraf�ndan belirlenmesi de ba�ka bir �eli�ki olmayacak m�?

Say�n milletvekilleri, netice olarak, �zellikle bu Kanun �er�evesinde �ok �nemli i�levler g�recek olan TAEK hakk�nda gerek bilim camias�nda gerekse di�er �evrelerde olduk�a �nemli endi�e ve s�k�nt�lar�n oldu�unu, buradan bu vesileyle bir kez daha hat�rlatmak istiyorum.

��te bu sebeplerden dolay�, hi� zaman kaybetmeden bir an �nce TAEK�le ilgili hakl�-haks�z bu polemik ve iddialara son verecek yasal d�zenlemelerin yap�lmas�nda b�y�k fayda g�rmekteyiz.

�zellikle N�kleer Enerji Denetleme ve D�zenleme Kurulu veya benzer bir kurum ile ilgili yasan�n hi�bir �n yarg�ya, siyasi polemik ve taassuba konu olmadan, uzmanlar�n, akademisyenlerin ve bilim adamlar�n�n bir olabilmelerini sa�layacak �ekilde y�ce Meclisimizce ��kart�lmas� icap etmektedir.

Say�n Ba�kan, de�erli milletvekilleri; enerji sekt�r�nde �zel ve kamu kesimi faaliyetlerini d�zenleyerek, t�ketici haklar�n� koruyan, rekabete a��k, sa�l�kl� ve etkin i�leyen bir piyasan�n olu�turulmas� i�in gerekli d�zenlemelerin sa�l�kl� yap�lmas� da bir mecburiyettir.

Ayr�ca, enerji planlamas�nda da yap�lacak uluslararas� anla�malarda, �zellikle n�kleer enerji anla�malar�nda �lke �e�itlili�ine gereken �nemin verilerek, tek bir kayna�a ba��ml� olman�n da �n�ne ge�ilmelidir.

Bu manada, 1998 y�l�nda toplanan 1. Enerji ��ras��nda N�kleer Enerji Komisyonunun ��ra�ya olan tekliflerinde de belirtildi�i gibi, n�kleer enerji, �lkenin enerji a��n� kapatabilecek bir imk�nd�r. G�ne� ve r�zg�r enerjisi ya da biyomas gibi yenilenebilir enerji kaynaklar�n�n hi�birisi bu b�y�kl�kteki bir enerji a��n� 2020 y�l�na kadar kapatmak i�in yeterli de�ildir.

Fosil ve hidrolik kaynaklar�n s�n�rl�l�� ve �evre etkileri de g�z �n�ne al�nd��nda, 2020 y�l� i�in �ng�r�len enerji a��n�n n�kleer enerjiden faydalanmak suretiyle kapat�lmas� en uygun ��z�mlerden bir tanesidir.

T�rkiye, y�ksek bir teknoloji olan n�kleer teknolojiye mutlaka h�kim olmal� ve makul bir zaman dilimi i�inde kendi reakt�rlerinin �nemli bir b�l�m�n� kendisi yapabilecek teknolojik d�zeye elbette ki ula�mal�d�r.

N�kleer teknolojinin se�im ve stratejisinin son onay mercisi ise, Bilim ve Teknoloji Y�ksek Kurulu olmal� ve h�k�metler, iktidarlar bunlar�n uygulanmas�nda kararl� ve s�rekli bir irade sergilemelidir.

Say�n Ba�kan, de�erli milletvekilleri, T�rkiye�de toryum rezervi bak�m�ndan T�rkiye, d�nyan�n ikinci �lkesidir. Bu ola�an�st� b�y�k imk�n�n kaybedilmeden de�erlendirilmesi �lkenin gelece�i i�in hayati bir meseledir. Toryumun gelecekte �nemli bir yak�t kayna�� olaca�� g�z �n�nde bulunduruldu�unda, toryumlu yak�tlar�n ve reakt�rlerin teknolojisinde mutlaka h�kim olmam�z gerekmektedir. Bu bak�mdan, bu y�nde kesin ve kararl� bir siyasi irade ortaya konulmal�d�r. Uranyum, toryum, bor, niyobyum, kadmiyum ve benzeri gibi stratejik �neme sahip cevherlerin �lke genelinde ve yaln�zca y�zeyde de�il, derinli�ine de aran�p bulunmas� i�in T�rkiye Atom Enerjisi Kurumuna ba�l� bir n�kleer stratejik maddeleri arama birimi de kurulmal�d�r diye d��n�yoruz.

Yine, TEA� ve TAEK ve di�er ilgili kurumlar, �niversitelerden, bu konuyla yak�ndan ilgilenmi� ve ilgilenmekte olan kurulu�lardan ve ba��ms�z uzmanlardan da yo�un bir bi�imde faydalanmal�d�rlar.

N�kleer enerjinin tan�t�m� i�in Mill� E�itim, Enerji ve Tabi� Kaynaklar, Sa�l�k ve �evre Bakanl�klar� ile TAEK ve TEA� ortak bir kamuoyu bilin�lendirme stratejisini de en k�sa zamanda haz�rlay�p uygulamaya koymal�d�rlar.

Say�n Ba�kan, de�erli milletvekilleri; Milliyet�i Hareket Partisi olarak �evreye ve do�aya en ufak bir �ekilde ziyan vermeden, her t�rl� arz g�venli�i sa�lanarak, bilimin ve teknolojinin b�t�n kural ve imk�nlar� kullan�larak n�kleer enerji �retim teknolojisine sahip olmak �ncelikli hedeflerimizden bir tanesidir. Bu manada n�kleer santrallerin yap�m�n�, n�kleer enerji teknolojisinin bir basama�� olarak kabul etti�imizi de buradan ifade etmek istiyorum.

Milliyet�i Hareket Partisi olarak bu Yasa�n�n b�t�n eksiklikleri giderilerek, y�r�rl��e girmesinden sonraki d�nemlerde de n�kleer santrallerin yap�m��

(Mikrofon otomatik cihaz taraf�ndan kapat�ld�)

BA�KAN � Konu�man�z� l�tfen tamamlar m�s�n�z Say�n Tankut.

YILMAZ TANKUT (Devamla) - � ve i�letilmesiyle ilgili olarak T�rk milleti ad�na her t�rl� denetim g�revimizi sonuna kadar yapaca��m�z� ve yap�lan yanl��l�k ve suistimallerin takip�isi olaca��m�z� da buradan, bu vesileyle hat�rlatmak istiyorum.

Ayr�ca, enerji ihtiyac�n�n kar��lanmas� i�in yeni ve yenilenebilir enerji kaynaklar�, f�zyon enerjisi, g�ne� enerjisi, r�zg�r enerjisi, jeotermal enerji gibi alternatif enerji kaynaklar�ndan faydalan�lmas� hususunda da ara�t�rma ve geli�tirme �al��malar�n�n, b�t�n imk�nlar zorlanarak da olsa yap�lmas� gerekti�ine inan�yoruz ve bunlarla ilgili yasal d�zenlemeler konusunda da her t�rl� katk�y� yapmaya haz�r oldu�umuzu hat�rlat�yor, bu Kanun�un b�t�n eksik ve yanl��l�klar�n�n d�zeltilerek �lkemizin enerji a��n�n �nemli bir b�l�m�n� kar��lamas�na vesile olmas�n� temenni ediyor, hepinize sayg�lar�m� sunuyorum. (MHP s�ralar�ndan alk��lar)

BA�KAN � Te�ekk�rler Say�n Tankut.

Adalet ve Kalk�nma Partisi Grubu ad�na, Kayseri Milletvekili Say�n Taner Y�ld�z.

Buyurun Say�n Y�ld�z. (AK Parti s�ralar�ndan alk��lar)

AK PART� GRUBU ADINA TANER YILDIZ (Kayseri) � Say�n Ba�kan, de�erli arkada�lar; ben de heyetinizi sayg�yla selaml�yorum.

�ncelikle, Say�n Susam��n, CHP ad�na, net bir �eklinde fikrini belirtmi� olmas�ndan dolay� da te�ekk�rlerimi sunuyorum. N�kleer enerji santralleri kurulmal�d�r ama bunun usul ve esaslar�yla alakal� ele�tiriler, tabii ki, Genel Kurulda bunlar de�erlendirilecek, bunlar yap�lacak. Herhangi bir teredd�t var m�? Yani, n�kleer enerji kurulmal�d�r, santralleri kurulmal�d�r, CHP�nin politikas�nda bu vard�r.

TAC�DAR SEYHAN (Adana) � �yle bir �ey demedi efendim.

TANER YILDIZ (Devamla) � Bu, do�ru bir �ey.

TAC�DAR SEYHAN (Adana) � Demedi efendim.

TANER YILDIZ (Devamla) - Bu s�ylendi. Bunun usul ve esaslar�, yani� Aynen �u s�ylendi... Ya bu k�t� bir �ey de�il Say�n Seyhan, bu k�t� bir �ey de�il.

TAC�DAR SEYHAN (Adana) � Anlad�m can�m. Yanl�� bir �ey s�yl�yorsunuz.

TANER YILDIZ (Devamla) - Bu son derece faydal� bir �ey. Yani, ��yle: N�kleer enerji g�� santrallerinin kurulma isteminde bir ortak payda olu�turulmu� olmas�, iktidar�yla muhalefetiyle, hep beraber bir ortak payda olu�turulmu� olmas� do�ru bir �ey. Bizim, �lkenin menfaatleri do�rultusunda, bunlar�n her birisini, hep beraber ger�ekle�tirmemiz laz�m.

Tabii, burada �bilgi kirlili�i� dendi. �ok do�ru. Bilgi kirlili�ini mutlaka gidermemiz laz�m. Bunlar�n aras�nda, mesela, n�kleer enerji santralini, Avrupa�dan bir yat�r�mc� gelecek, yurt d��ndan bir yat�r�mc� gelecek, buraya kuracak, enerjiyi de ihra� edecek. De�erli arkada�lar, bu Kanun�da o manada herhangi bir k�s�tlama olmasa bile, bir ki�i, elini kolunu sallayarak, ��retti�im elektri�i ben d��ar� sat�yorum.� diyemez burada. �sterseniz bir deneyin, Enerji Bakanl��na gidin �Ben elektri�imi, �u anda, Tacikistan�a satmak istiyorum.� deyin, kar��n�za bir k�s�m prosed�rler gelecek. Bunlar�n aras�nda ��l� bir mekanizma var.

Nedir bu ��l� mekanizma? Bir tanesi, Enerji Bakanl��n�n uygun g�r��n�n olmas� laz�m. Uygun g�r��n� belirleyecek bir k�s�m katmanlar, etmenler var. Bunlar�n aras�nda, enerji arz g�venli�ini tehdit edecek veya tam tersi, arz fazlas�n� de�erlendirebilecek bir yap�n�n de�erlendirildi�ini g�rebiliriz. Nedir? Mesela Hindistan�da yap�lan yat�r�mlarda, 3 bin megavatl�k fazlas� var ve �al ya da �de� �eklinde de yap�lm��, mutlaka o enerjiyi, �retilen enerjiyi t�ketmese dahi paras�n� �d�yor. Bizim b�yle bir durumumuz oldu�u takdirde, ben, tabii ki arz fazlam� �lke menfaatleri do�rultusunda satar�m. Hatta, bunu yaparken D��i�leri Bakanl��n�n g�r�� al�n�r; D��i�leri Bakanl��n�n g�r�� de yine �lke menfaatleri do�rultusunda, e�er bir stratejik �nemi varsa, herhangi bir �lkeyle bizim ikili g�r��melerimiz, anla�malar�m�z veya o �lkeyle alakal� tasarruflar�m�z varsa -ki Kuzey Irak�ta oldu�u gibi- bunlar�, yine �lke menfaatleri do�rultusunda de�erlendiririz.

Bir de, EPDK�n�n mutlaka uygun g�r��n�n olmas� laz�m. Enerji Piyasas� D�zenleme Kurulu, hepinizin bildi�i gibi, �lkedeki geni�leyen enerji politikalar�n�n mutlaka reg�le edilmesi ve d�zenlenmesiyle alakal� y�netmelikleri d�zenliyor ve ayarl�yor.

�imdi, b�t�n bunlar �er�evesinde n�kleer g�� santrali kuracak herhangi bir �zel sekt�r veya te�ebb�s�n bunlar� yaparken, hele hele al�m garantisinin oldu�u, TETA� taraf�ndan al�m garantisinin oldu�u bir ortamda kalk�p da bunu yurt d��na ihra� etme istemlerinin bu anki Kanun�dan daha olas� d�� oldu�unu mutlaka g�z �n�nde bulundurmak laz�m, bu bilgi kirliliklerini mutlaka gidermemiz laz�m.

Tabii ki, n�kleer santralin bir k�s�m mahsurlar� var. Her �eyin bedelini �deyerek yapmak zorundas�n�z. Bug�n, enerji sekt�r�ndeki her enerji biriminin birbirine olan avantajlar�n� ve dezavantajlar�n� beraber zikretmek zorunday�z, beraber burada s�ylemek zorunday�z. Mesela, yerli kaynaklar� hep beraber destekliyoruz. Yerli kaynaklar�n, mutlaka, rezerv �l��s�nde olsa bile, ekonomik olanlar�n�n �lke ekonomisine kazand�r�lmas�yla alakal� hemfikiriz. Burada, ge�ti�imiz d�nemde de bir kanun ��kart�ld�. Ben, size s�yleyeyim: Mesela, b�y�k rezervuar� olan bir HES�in, yani YEK Kanunu�nu kapsam� d��nda bulunan bir HES�in -ki 15 kilometrekarenin d��nda biliyorsunuz bunlar, rezervuar alan�- kurulmas�n�n yat�r�m maliyeti do�al gaz santralleri maliyetinden daha y�ksektir. Al�n size bir mahsur. Ama, biz, bu mahsuru var diye bunu tercih etmeyecek miyiz? Hay�r, tam tersi, tercih edece�iz, ��nk� o da �lke menfaatleri do�rultusunda. E�er, bug�n, s�rf yat�r�m maliyetlerini, i�letme maliyetlerini katmadan yat�r�m maliyetlerini g�z �n�nde bulundurarak bir karar vermek zorunda kal�rsan�z yerli kaynaklar�n�z� tercih etmezsiniz. Biz, tam tersini s�yl�yoruz, yerli kaynaklar mutlaka tercih edilmelidir, velev ki yat�r�m maliyetleri y�ksek olsa bile. Sonunda bunlar�n i�letme maliyetleri d��k olaca�� i�in pa�al maliyetlerin �lke menfaatleri do�rultusunda oldu�unu s�yleyebiliriz.

Bu a��dan da n�kleer santralin, evet, bir HES gibi, bir yenilenebilir enerji kaynaklar� gibi, bir jeotermal gibi at�k problemi di�erlerinde yok, bunda var. B�yle bir ger�ek var, ama b�yle bir ger�ek var diye de n�kleer santrali bir kenara koyamazs�n�z. Do�ru bilgileri do�ru raflara koyarsan�z, �lkenin iyi idare edilmesiyle alakal� da do�ru tercihler yapm�� olursunuz.

Bu a��dan da ben, mutlaka, n�kleer g�� santralleri yap�m�nda, d�nk� konu�mamda s�yledi�im gibi, e�er art� bir katk�m�z varsa, bu i�in usul ve esaslar�yla alakal� daha iyi olmas�n� istedi�imiz bir husus varsa evet bunlar� tercih edelim, bunlar� da buraya dercedelim. Zaten, Genel Kurul �al��malar� ve komisyon �al��malar� bunlar i�in kurulmu�tur; do�ruyu bulmak ad�na, hem iktidar�yla hem de muhalefetiyle beraber bulmak ad�nad�r.

Bu i�in hukuku nas�l olacak? Evet, �� t�rl� hukuku var: �sterseniz bir lisans m�racaat�yla, �u anda bir �zel sekt�r�n yapt�� gibi �Ben n�kleer g�� santrali kurmak istiyorum.� diye gidip m�racaatta bulunabilirsiniz. Bu, sizin g�c�n�zle alakal�d�r ve bu Kanun kapsam� i�inde de de�erlendirilmeyebilir. O zaman �zel hukuk h�k�mlerine de tabi olabilirsiniz veya olmayabilirsiniz. Ama buradaki temel mantalite �udur: N�kleer g�� santrallerinin �lkemize kazand�r�lmas�yla alakal� hi�bir mazeret ortada b�rak�lmamal�d�r, hi�bir mazeret ortada kalmamal�d�r. �ster kamu art� �zel, ister �zel, isterse m�stakil �zel dedi�imiz hukuk h�k�mlerine tabi olsun, bunlar�n her birinin ger�ekle�tirilebilir olmas� ad�na herhangi bir maninin de ya�anmamas� laz�m.

Ben �zellikle �unu belirtmek isterim ki, buradaki bir �nemli konu da �udur: Piyasan�n -bizim ba��ndan beri s�yledi�imiz- liberalle�mesiyle, serbestle�mesiyle alakal� dozunun hangi oranda olaca��d�r. Ben, muhalefetteki bir arkada��n yerinde olsam bu konuyu daha �ok g�ndeme getiririm. Ni�in? Biz diyoruz ki, �yle bir piyasa yap�s� koyal�m ki, bu piyasa yap�s�n�n i�erisinde serbestle�me �n planda bulunsun. T�rkiye'nin i�inde bulundu�u mali durum, bizim 3 Kas�m se�imlerinde devrald��m�z b�t�n rakamlar, kamunun sabit sermaye yat�r�mlar�nda k��lmesini �ng�r�yor; hele hele enerji sekt�r�nde, hele hele ula�t�rma sekt�r�nde. Mademki h�l b�yle, o zaman, bizim �zel sekt�r� te�vik etti�imizin dozu hangi oranda olmal�? N�kleer santrallerle alakal�, kuraca��m�z bu yap�lanman�n dozu hangi oranla b�rak�lmal�?

��te, o y�zden diyoruz ki bu kanun tasar�s�nda, kanunla�acak bu kanun tasar�s�nda: Ey ahali, ey yat�r�mc�lar -yurt d��, yurt i�i- e�er siz bir yat�r�m yapmak isterseniz, gelip bunu tek ba��n�za kurabilirsiniz. E�er bu manada, istedi�imiz oranla bir teklif bulamaz isek kamu, yat�r�m� yapacak; kamu, firmas�n�, �irketini kuruyor. Bu da yine makul oranda. �ster, kamu, �zel sekt�rden herhangi bir ra�bet g�rmezse yoluna devam edecek, e�er ra�bet g�r�rse hangi oranlarda -�u anda- ortak olaca�� belli olmayan bir tasarrufu da �n�m�zdeki y�llara ve g�nlere b�rakm�� oluyoruz. Yani, tamamen bir hareket serbestisi sa�lanm�� olacak. Yani, n�kleer g�� santrali kurmak isteyen herhangi bir yat�r�mc� diyemeyecek ki �Ben �undan dolay� bunu kurmad�m, bundan dolay� da kamuyla ortak olmad�m; asl�nda, kamunun garantisi olsayd� ��yle yapard�m.� �� model de burada var. �stedi�ini rahatl�kla kurabilir.

Bizim, burada, �zel sekt�r ve kamunun, kamunun arz etti�i imk�nlar� �zel sekt�r�n makul oranlarda payla�abilmesi i�in, bunun hangi oranda, derecede olmas� laz�m geldi�ine iktidar kesinlikle karar vermelidir. Bu �ok do�ru bir istektir. Ge�ti�imiz y�llarda, bizden �nceki iktidarlarda bu k�r, �zel sekt�rle kamu aras�ndaki k�r makul oranda payla��lmad�� i�in bir k�s�m s�k�nt�lar�

(Mikrofon otomatik cihaz taraf�ndan kapat�ld�)

BA�KAN � Konu�man�z� tamamlar m�s�n�z l�tfen Say�n Y�ld�z.

TANER YILDIZ (Devamla) � Say�n Ba�kan�m, �ahs�m ad�na da s�z talebim vard�, m�saade ederseniz birle�tirebilir miyim?

BA�KAN � Komisyon konu�aca�� i�in size s�z veremiyorum, son s�z milletvekilinin olaca�� i�in.

TANER YILDIZ (Devamla) � O zaman ben �ahs�m ad�na konu�mada s�zlerime devam edece�im.

Sayg�yla selaml�yorum. (AK Parti s�ralar�ndan alk��lar)

BA�KAN � Te�ekk�r ederim, sa� olun.

�ahs� ad�na, Adana Milletvekili Say�n Tacidar Seyhan,

Buyurun Say�n Seyhan.

TAC�DAR SEYHAN (Adana) � Say�n Ba�kan, de�erli milletvekilleri; hepinizi sayg�yla selaml�yorum.

�ncelikle, az �nce konu�ma yapan de�erli Ba�kan�m�n Komisyonumuz ad�na s�yledi�i �eyler �ok �nemliydi. �Yirmi be� milletvekili �al��t�k. Bunu biz birlikte yapt�k, Komisyonumuza haks�zl�k olur� dedi ama zannediyorum ki kendisi de Komisyon �yeleri i�erisinden baz� arkada�lar�m�za dolayl� olarak da haks�zl�k etmi� olur. Adalet ve Kalk�nma Partisinin Komisyona �ye se�erken hassasiyetinden bahsederek mesleklerine uygun g�revlendirmeleri yapt��n� ve bu konuda dikkatli davrand��n� s�yledi. Ancak �u bilinmelidir ki: Benim, Milliyet�i Hareket Partisinde de iyi tan�d��m de�erli arkada�lar�m var. Birlikte d��k ak�mda, bilgisayar teknolojisinde �ok uzun s�re �al��t��m�z bu i�i bilen arkada�lar�m�z var. Bizim Komisyonumuzda da �niversiteden mezun oldu�u dala bakmaks�z�n yapt�� i�in sanayiyle ilgili oldu�u on be�-yirmi y�ld�r sanayinin i�erisinde, bu sekt�r�n i�erisinde a��rl�kl� �al��an arkada�lar�m�z var. Bizim Komisyonumuz sadece Enerji Komisyonu de�ildir. Bizim Komisyonumuzun �yeleri, Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabi� Kaynaklar Bilgi ve Teknoloji Komisyonu �yeleridir. Bu alanlarda e�itim g�rm�� ve uzmanla�m�� her arkada�a ihtiyac� oldu�u i�in, bu ihtiya� g�r�ld�� i�in gruplar�m�z bu g�revlendirmeyi yapm��t�r. Bu konuda yeterli ihtimam g�sterilmi�tir. Arkada�lar�m�z�n hakk�n� tenzih edelim.

Bunun d��nda s�ylenen bir �ey var: �E, derme �atma, dedi.� Tahamm�l edeceksiniz. Bir �ey getiriyorsunuz, tahamm�l edeceksiniz. Sizin istedi�iniz �slupta tasar� ele�tirilecek diye bir �ey yok ki! Bir kanun geliyor, son dakika onun i�erisine iki tane 1.000 megavatl�k k�m�r santrali ekliyorsunuz, sonra �nergelerle de�i�tiriyorsunuz, Genel Kurula iniyor, Cumhurba�kanl��na gidiyor, �� maddesi geri d�n�yor, Komisyona al�yorsunuz, on �nergeyle de�i�ik maddelerde de�i�iklik yap�yorsunuz; o da yetmiyor, se�im sonras� bir daha Komisyona al�p on maddeyle de�i�iklik yap�yorsunuz; o da yetmiyor, Komisyonda g�r��lmesi s�ras�nda kendi milletvekillerinizin �srarl� m�dahalesine ra�men, onlar� dinlemeyerek maddeyi atl�yorsunuz, iki dakika sonra tekriri m�zakere yap�p maddede yine de�i�iklik yap�yorsunuz. Bunun T�rk�e�deki ad� nedir? Nedir?

KEMAL KILI�DARO�LU (�stanbul) � Derme �atma.

OKTAY VURAL (�zmir) � �atma derme.

TAC�DAR SEYHAN (Devamla) � Hay�r, ke�ke derme �atma olsa. O kadar eksiklik var ki, siz ne dermeyi becerebildiniz ne �atmay� becerebildiniz. Bu Kanun ne dermedir ne �atmad�r. Onu da beceremediler.

OSMAN DURMU� (K�r�kkale) � Kapka�t�r.

TAC�DAR SEYHAN (Devamla) - Arkada��m Taner Y�ld�z �ok g�zel konu�uyor: ��nerileriniz varsa biriktirelim.� Say�n Y�ld�z, mutlaka �nerilerimiz var. S�yl�yoruz, Kanun�un elle tutulur yan� kalmad�. Siz de rahats�zs�n�z. URAH, ��H hesaplar�n�n nerede olaca�� bile belli de�il. �irket tan�m�nda kimin kimi ikame edece�i belli de�il. L�tfen, �nergeniz var, �nergenizi verin de siz d�zeltin bunu. Niye muhalefetten bekliyorsunuz? Eksikli�i d�zeltmek bizim i�imiz mi? Konu�urken g�rd��n�z eksikli�i burada, gelin d�zeltin, ama bu sadece birka��. Sizin tatmin olmad��n�z bir konuda, sizi tatmin edecek bir yasan�n muhalefet taraf�ndan haz�rlan�p �ne sunulmas�n�, �stelik �lkedeki dengeler konusunda bunun acil gereksinim olmad�� konusunu da beyan eden bir partiden bunun beklenmesini anlamak m�mk�n m�d�r? Bu, do�ru de�ildir de�erli arkada�lar.

Bak�n, do�ru olan �udur: Biz, Cumhuriyet Halk Partisi olarak bu hi� anla��lm�yor, s�rekli burada polemik konusu yap�l�yor� Cumhuriyet Halk Partisinin ne dedi�i bellidir. Arkada��m birazdan kendi i�in s�ylenenlere cevap verecektir ama politika i�in ben net bir �ey s�yl�yorum: Bu Kanun n�kleer enerji veya n�kleer teknoloji geli�tirme kanunu de�ildir, bu n�kleer santral kanunudur. E�er yap�lacaksa �nce n�kleer teknolojiye sahip olun, sonra santral yap�n diyen arkada�lar�m�z var, Milliyet�i Hareket Partisi de bunu diyor. Biz de, buna ge�i�in buradan oldu�unu s�yl�yoruz, ancak biz, n�kleer teknoloji konusunda getirece�iniz her yasaya var�z. Denetleme kurulu olu�turacaksan�z var�z, kanunu olu�turacaksan�z var�z, siz e�itim kurumu kanunu olu�turacaksan�z var�z, ar-ge�sine var�z, siz uranyum zenginle�tirmede bir �al��ma yapacaksan�z bunu da yap�n, buna da var�z, ama n�kleer teknoloji kanunuyla, n�kleer santral, n�kleer ihale kanunu farkl�d�r. Biz de, sizin, T�rkiye�yi k��k k��k n�kleer mezarl��a d�n��t�recek N�kleer �hale Kanunu�na sonuna kadar kar��y�z, anlatt��m�z budur.

Bunun d��nda, k��k bir �eyi daha s�ylemek istiyorum. Burada da bir g�rev �a�r�m var de�erli arkada�lar�

(Mikrofon otomatik cihaz taraf�ndan kapat�ld�)

BA�KAN � Konu�man�z� l�tfen tamamlar m�s�n�z Say�n Seyhan.

TAC�DAR SEYHAN (Devamla) � Tamaml�yorum Say�n Ba�kan.

D�n bir yaz� ��kt� ve bug�n bir kitap ��kt�: �R��vetin De�ifresi�, Aykut K��kkaya. �ok m�kemmel bir kitap. Burada, hem ge�mi�e d�n�k yolsuzluklar anlat�l�yor, ama �ok ciddi bir �ey anlat�l�yor, deniliyor ki: Bir �lkede, 50 milyon dolar� O d�nem Akkuyu i�in yap�lacak n�kleer santralin ilgili kanununun ��kar�lmas� i�in ortada r��vetin d�nd��n� anlat�yor. Bunu anlatan s�radan insanlar de�il; Aziz Ergen, albay; emekli albay Erdal Sar�zeybek ve d�nemin kamu g�revlileri de var, bunu g�rmezden gelemezsiniz. O d�nem Adalet ve Kalk�nma Partisi yoktu ama bu d�nem Adalet ve Kalk�nma Partisinin bunu soru�turmas� i�in bir engel yok. Say�n Bakana, bu kitap i�in gere�ini yapmas�n� rica ediyorum, yap�p yapmayaca��n� da g�rmek istiyorum. Huzurlar�n�zda bu kitab� Say�n Bakana hediye ediyorum, y�llarca gere�ini yap�p yapmad��n� takip edece�imizi de huzurlar�n�zda ifade ediyorum.

Sayg�lar sunuyorum. (CHP s�ralar�ndan alk��lar)

BA�KAN � Te�ekk�rler Say�n Seyhan.

Komisyon ad�na, Komisyon Ba�kan�, K�tahya Milletvekili Say�n Soner Aksoy.

Buyurun Say�n Aksoy. (AK Parti s�ralar�ndan alk��lar)

SANAY�, T�CARET, ENERJ�, TAB�� KAYNAKLAR, B�LG� VE TEKNOLOJ� KOM�SYONU BA�KANI SONER AKSOY (K�tahya) � Muhterem Ba�kan, de�erli milletvekili karde�lerim; biraz �nce s�yledi�im a��klama tam olarak anla��lmad�. Ben, B�y�k Millet Meclisinin huzuruna gelmi�, sizlerin, hepinizin onay� i�in burada size arz edilmi� olan yasan�n �derme �atma� olamayaca��n� s�yl�yorum. Ama, Komisyonumuzda yasalar�n her bir maddesi �zerinde onlarca �nerge verilebilir, tart��labilir, ara verilebilir, yeni yeni bilgiler dercedilebilir. Bunlar, o yasan�n �derme �atma� oldu�u anlam�na asla gelmez. Bunlar, bir olgunla�t�rmad�r; bunlar, yasa �zerinde ciddi �al��malar� ifade eder. Biz yasalar�, zaman zaman ara veririz �al��malar�n� Brifingler al�r�z, tak�ld�� yerde uzmanlar �a��r�r�z. Komisyonlar b�yle �al��r. Bunlar�, �derme �atma�yla hi� kimse vas�fland�rmaz, bunlar olgunla�t�rmad�r.

Bilgilerinize sunulur.

Sayg�lar�mla. (AK Parti s�ralar�ndan alk��lar)

BA�KAN � Te�ekk�rler Say�n Ba�kan.

�ah�slar� ad�na ikinci s�rada, Say�n Taner Y�ld�z, Kayseri Milletvekili.

Buyurun Say�n Y�ld�z. (AK Parti s�ralar�ndan alk��lar)

TANER YILDIZ (Kayseri) � Say�n Ba�kan, de�erli arkada�lar; kald��m�z yerden devam edelim istiyorum.

Kamuyla �irketlerin stat�s�n� burada d�zenleyen iki ayr� madde var. Bunlar� birbirine kar��t�rmamak laz�m. Birincisi, hangi �irketin nas�l teklif verece�iyle ve bu tekliflerin nas�l de�erlendirilece�iyle alakal� �u anda bu madde, �zerinde konu�tu�umuz 3��nc� madde. Yani bir �irket tek ba��na gelebilir, TAEK�in sundu�u o �artlar -tekrar etmek istemiyorum vaktimden ald�rmamak i�in- yani �retim kapasitesi, se�im s�reci, yak�t temini, al�nacak enerjinin miktar�, s�resi vesaire, b�t�n bunlarla alakal� �artlar�n� yerine getirmi�se normal ihalesine girer, fiyat� uygunsa teklifini TEDA� kabul eder, Bakanlar Kuruluna sunar, Bakanlar Kurulu onaylarsa o i�i alm�� olur. Bu ayr� bir �ey. Ama kamuyla alakal�, kamunun kuraca�� irketle alakal� stat�y� ise 6�nc� madde d�zenliyor. 6�nc� maddede de diyor ki: Bakanl�k, i�te -tekrar �zerinde konu�aca��z 6�nc� maddede ama- bir �irket kurar, bu �irketlerini �zel sekt�r�n hisselerine a�ar. Oran�n� belirtmemi�. Bizim amac�m�z zaten� Ke�ke, bu kamunun kuraca�� irket -o safhaya gelmez ama- o safhaya geldi�inde, b�t�n, y�zde 100��n� �zel �irket als�n. Bizim amac�m�z zaten kamunun elinde b�rakmak de�il bunu.

�nemli olan �u de�erli arkada�lar: Makul oranda payla��yor muyuz bu k�r�, payla�m�yor muyuz? Yani burada, d�n de bir konu�mada ge�ti, �irketlerin isteklerini mi yap�yoruz yoksa milletin vicdan�n�n tercihlerini mi yap�yoruz? �imdi, son derece spek�lasyona a��k bu konuda milletin vicdan�n�n tercihlerini yap�p yapmad��n�z buradaki konu�malarla belli olmaz de�erli arkada�lar. Onlar, ancak 3 Kas�m se�imlerinin sonu�lar�nda belli olur, 22 Temmuz se�imlerinin sonu�lar�nda belli olur ve en son yapt��m�z referandumda belli olur. (AK Parti s�ralar�ndan alk��lar, CHP ve MHP s�ralar�ndan g�r�lt�ler)

MEHMET FAT�H ATAY (Ayd�n) - H�l� daha oradas�n!

TANER YILDIZ (Devamla) � O a��dan, yani biz burada yapt��m�z�

MEHMET FAT�H ATAY (Ayd�n) - H�l� daha oradas�n!

TANER YILDIZ (Devamla) � Ama l�tfen�

MEHMET FAT�H ATAY (Ayd�n) - H�l� daha oradas�n!

TANER YILDIZ (Devamla) � Bak �imdi, yapt��m�z tercihlerin�

OSMAN DURMU� (K�r�kkale) � Say�n S�zc�, se�menle, bilimsel tart��may� niye kar��t�r�yorsunuz?

TANER YILDIZ (Devamla) � ��yle, bak�n�(CHP ve MHP s�ralar�ndan g�r�lt�ler)

De�erli arkada�lar�m, m�saade ederseniz, hangi gerek�eyle oldu�unu anlataca��m.

BA�KAN � Say�n Y�ld�z, l�tfen, Genel Kurula hitap edin.

OSMAN DURMU� (K�r�kkale) � Bu bilgi halkta var m�?

TANER YILDIZ (Devamla) � M�saade edin�

OSMAN DURMU� (K�r�kkale) � N�kleer bilgi halkta var m� da bunu s�yl�yorsunuz? Halkta n�kleer bilgi mi var?

TANER YILDIZ (Devamla) � Bak�n, halk�n sezgilerine l�tfen�

MEHMET FAT�H ATAY (Ayd�n) � Ne alakas� var?

BA�KAN � Say�n milletvekilleri�

OSMAN DURMU� (K�r�kkale) � Siz n�kleer santral kuruyorsunuz.

TANER YILDIZ (Devamla) � Say�n Bakan�m�

OSMAN DURMU� (K�r�kkale) � Halkta bu bilgi var m�?

TANER YILDIZ (Devamla) � Bak�n, size, Say�n Bakan�m diye hitap ediyorum.

OSMAN DURMU� (K�r�kkale) � Yapmay�n yani, �ok g�l�n� duruma d��yorsunuz! Halkta n�kleer bilgi yok.

TANER YILDIZ (Devamla) � Siz, bakanl�k yapm�� birisiniz.

BA�KAN � Say�n Y�ld�z, l�tfen Genel Kurula hitap eder misiniz.

TANER YILDIZ (Devamla) � Siz, bak�n, l�tfen�

OSMAN DURMU� (K�r�kkale) � Yapmay�n, ama siz de demagoji yapmay�n.

TANER YILDIZ (Devamla) � Bir dakika, bir dakika, yok� �ok a��k bir �ey s�yleyeyim.

OSMAN DURMU� (K�r�kkale) � Yapmay�n, �ok ay�p oluyor, �ok ay�p oluyor!

TANER YILDIZ (Devamla) � E�er siz, halk�n sezgilerine, ferasetine, basiretine g�vendi�iniz zaman, bu t�r kayg�lar� �ekmenize gerek kalmaz.

ABD�LKAD�R AKCAN (Afyonkarahisar) � Kim kayg� duyuyor ki?

TANER YILDIZ (Devamla) � Evet, �u anda bak�n, biz halk�m�z�n ferasetine, basiretine ve �ng�r�s�ne sayg� duyuyoruz. (AK Parti s�ralar�ndan alk��lar) Bunlar�n da sonu�lar�n� al�yoruz. Ayn� �eyi sizin ayn� oranda anlaman�z� tabii ki beklemek benim hakk�m de�il.

OSMAN DURMU� (K�r�kkale) � O zaman dokunulmazl�klar� kald�ral�m.

TANER YILDIZ (Devamla) � Ama n�kleer santrallerle alakal��

OSMAN DURMU� (K�r�kkale) � Dokunulmazl�klar� kald�ral�m.

BA�KAN � Say�n Y�ld�z, l�tfen kar��l�kl� konu�mayal�m. Genel Kurula hitap eder misiniz. (CHP ve MHP s�ralar�ndan g�r�lt�ler)

MEHMET FAT�H ATAY (Ayd�n) � Say�n Ba�kan, g�ndeme gelsin.

TANER YILDIZ (Devamla) � Allah, Allah!

De�erli arkada�lar, ben �u k�sm�n� anlayam�yorum�

YA�AR A�Y�Z (Gaziantep) - G�ndeme gelsin Ba�kan.

BA�KAN � Say�n milletvekilleri, l�tfen m�dahale etmeyin hatibe.

YA�AR A�Y�Z (Gaziantep) - Ama g�ndeme gelsin.

TANER YILDIZ (Devamla) � Ben, kanunla alakal� konu�urken hi�bir itiraz yok, halktan bahsetti�imde itiraz var. (CHP ve MHP s�ralar�ndan g�r�lt�ler)

MEHMET FAT�H ATAY (Ayd�n) � G�ndeme gel, g�ndeme!

BA�KAN � Hatibe m�dahale etmeyin l�tfen.

TANER YILDIZ (Devamla) � Niye halk�m�zdan bahsederken itiraz ediyorsunuz?

YA�AR A�Y�Z (Gaziantep) � Demogoji yap�yorsun, demogoji!

TANER YILDIZ (Devamla) � L�tfen... Yok...

OKTAY VURAL (�zmir) � Halk�, ki�isel menfaatlerinize alet ettirmeyin.

TANER YILDIZ (Devamla) � De�erli arkada�lar, burada hepimiz halk�n temsilcisiyiz.

OSMAN DURMU� (K�r�kkale) � Halk� yolsuzlu�un arkas�na alamazs�n�z!

TANER YILDIZ (Devamla) � Burada temsilciyiz. O y�zden, �irketin tercihlerini mi, halk�n tercihlerini mi yapt��m�z konusundaki notu verecek olan buras� de�il, notu verecek olan halk. Kendisi o notunu veriyor.

�imdi, bak�n, ben teknik konudan bahsederken�

OKTAY VURAL (�zmir) � Ha, anlad�m. �Ben istedi�ime veririm.� diyorsunuz. Bravo!

OSMAN DURMU� (K�r�kkale) � Meclisi yok say�yorsunuz, Muhalefeti, Meclisi yok say�yorsunuz yani. �Buras� de�il...�

TANER YILDIZ (Devamla) � Nas�l? Yok! Niye?

OSMAN DURMU� (K�r�kkale) � Buras� yasama organ�, nas�l yok sayars�n�z! Bu s�z�n�z� geri al�n�z! Ay�p ediyorsunuz!

TANER YILDIZ (Devamla) � Hay�r, hay�r! Hi�, hi�! Kesinlikle olmaz!

BA�KAN � Say�n hatip�

OSMAN DURMU� (K�r�kkale) � Yasama organ�n� yok say�yorsunuz!

BA�KAN � Say�n Bakan, l�tfen, l�tfen�

Say�n Bakan�m�

TANER YILDIZ (Devamla) � �imdi, de�erli arkada�lar�

OSMAN DURMU� (K�r�kkale) � Yasama organ�n� yok say�yorsunuz!

MEHMET FAT�H ATAY (Ayd�n) � Say�n Ba�kan, g�ndeme ili�kin konu�sunlar.

BA�KAN � Usulden de�ildir bu yani kar��l�kl� konu�mak.

TANER YILDIZ (Devamla) � �imdi, de�erli arkada�lar, halk�m�zdan hi�bir �ekilde rahats�z olmayal�m.

Bak�n, rahats�z olmam�za hi� gerek yok.

OKTAY VURAL (�zmir) � Neyse� Kayseri civar�ndaki elektrikten bahsedelim biraz, ha?

TANER YILDIZ (Devamla) � Yeterince takdir ediliyor, yeterince g�r�l�yor. Hangi �al��malar yap�l�yor, hangi �al��malar yap�lm�yor, bunlar yeterince g�r�l�yor. Bir h�k�metin yapt�� al��malar�

OSMAN DURMU� (K�r�kkale) � Kayseri civar� enerjiyi de konu�al�m.

�ZKAN �KS�Z (Konya) � Ba�kan�m, ne konu�up duruyor bu ya?

TANER YILDIZ (Devamla) � Say�n Bakan�m, l�tfen, siz, oradan laf ataca��n�za, gelin �u k�rs�de konu�un. Niye laf at�yorsunuz?

OSMAN DURMU� (K�r�kkale) � Olur, olur. Arkada��m konu�acak biraz sonra Kayseri civar�n� da konu�acak.

TANER YILDIZ (Devamla) � �imdi, bu tercihlerden, halk�m�z�n yapt�� bu tercihlerden rahats�z olmamak laz�m, her zaman sayg�l� olmak laz�m, basiretine ve ferasetine g�venmek laz�m. Burada herhangi bir politika anlat�l�rken� Bunu, tabii ki halk�m�z de�erlendirecek, art� ve eksi sonu�lar�n� mutlaka de�erlendirecek. Bu a��dan herkes m�sterih olsun.

(Mikrofon otomatik cihaz taraf�ndan kapat�ld�)

BA�KAN � Te�ekk�r ederim Say�n Y�ld�z, te�ekk�r ederim, sa� olun. Buyurun Say�n Y�ld�z.

TANER YILDIZ (Devamla) � Ben de te�ekk�r ederim Say�n Ba�kan. (AK Parti s�ralar�ndan alk��lar)

BA�KAN � Madde �zerinde konu�malar tamamlanm��t�r.

�imdi soru-cevap i�lemine ba�l�yoruz.

�lk soru, Say�n A�y�z�e ait.

Buyurun Say�n A�y�z.

YA�AR A�Y�Z (Gaziantep) � Te�ekk�rler Say�n Ba�kan�m.

Efendim, bu Yasa, oldubittiye, aceleye getirilen bir yasad�r. �zellikle 3��nc� maddede bu �l��tlerin yasal ba�lay�c�l�k kapsam� nedir, o belli de�ildir.

Ayr�ca, bu �l��tler nas�l ilan edilecek? Devlet y�netimi ve n�kleer santral kurulu�u gibi �ok ciddi, �lkenin gelece�ini ilgilendiren bu konuda devletin hi�bir denetim ve g�zetim yetkisinde olmamas� b�y�k bir bo�luk de�il midir?

Ayr�ca, �evre ve do�a ili�kilendirilmesi yap�lmas� gerekirken, sadece Enerji Bakanl��n�n s�z konusu olmas� bu konuda biraz eksikliktir.

Ayr�ca, kurulacak n�kleer g�� santralleri enerji ihtiyac�m�z�n y�zde ka��n� kar��layacak? Bu kadar az�n� kar��layacak bir n�kleer enerji santrali i�in �lkemizi n�kleer enerji ��pl�� haline getirmeye ne gerek var Say�n Bakan�m.

Bu Yasa eksiktir, bu Yasa yetmezdir. O nedenle bu Yasa�n�n geriye �ekilmesini d��nmeniz laz�m.

Ayr�ca �bilgi kirlili�i� diyorsunuz. Bilgi kirlili�ini, bu �lkede, enerji piyasas�nda, maalesef, sizin Bakanl��n�z ve b�rokratlar�n�z yarat�yorlar. �ok �vd��n�z BOTA� acaba tahsilatlar�n� yapabiliyor mu? BOTAޒ�n yapmas� gereken denetim yetkisini niye milyar dolarlara �zel �irketlere veriyorsunuz Say�n Bakan? BOTAޒ�n altyap�s� yeterli, her t�rl� �eyi yeterli.

Ayr�ca, bu Yasada bu �retilen enerjinin d��ar�ya sat�lmamas�n� engelleyecek bir madde yok, h�k�m yok. Irak�a nas�l ki Kartet kanal�yla enerji sat�yorsan�z yar�n, �b�r g�n bunlar da b�yle yaparsa ne diyece�iz Say�n Bakan�m?

O bak�mdan, �lke yarar� yoktur, kamu yarar� yoktur ve n�kleer santral ��pl�� yapacaks�n�z �lkeyi.

BA�KAN � Te�ekk�rler Say�n A�y�z.

Say�n Korkmaz, buyurun efendim.

S�LEYMAN NEVZAT KORKMAZ (Isparta) � Say�n Ba�kan�m, bu suallerimi �zellikle Karsl�, I�d�rl� ve Trakyal� vatanda�lar�m�z�n kayg�lar� �zerine Say�n Bakana y�neltmek istiyorum. Biliyorum ki, tehlikenin hemen yan� ba��nda oturan onlar.

Sovyet Rusya zaman�nda in�a edilmi�, �lkemiz s�n�rlar�n�n hemen yan� ba��nda yer alan kom�u �lkelerdeki -Bulgaristan, Ermenistan gibi- n�kleer santrallerin i�leyi�i ile insan hayat� ve �evrenin korunmas� a��s�ndan, g�venli�inin takibi D��i�leri Bakanl�� zerinden, Sa�l�k Bakanl�� ile de isti�are edilerek Bakanl��n�zca yap�l�yor mu?

Bu �lkeler ile kendi insan�m�z�n ve �lke topraklar�m�z�n korunmas� anlam�nda, hem di�er devletlerle hem de bakanl�klar aras�nda uyumlu bir i�birli�inden s�z edilebilir mi?

N�kleer enerji politikan�z� uygulamaya ge�irirken bu uygulamalar� dikkate al�yor musunuz?

Te�ekk�r ederim.

BA�KAN � Te�ekk�rler Say�n Korkmaz.

Buyurun Say�n En�z.

MUSTAFA EN�Z (Manisa) � Say�n Ba�kan�m, arac�l��n�zla, mevzuata g�re bir�ok belirsizli�in ve y�netim kaosunun ya�and��, n�kleer g�venli�in ve emniyetin sa�lanmas�ndan sorumlu olan ve bunun i�in lisanslama faaliyetlerini y�r�tecek olan TAEK, Kanun�da belirtilmi� olan g�revlerini nas�l yerine getirecektir?

Te�ekk�r ediyorum.

BA�KAN � Te�ekk�rler Say�n En�z.

Say�n �zt�rk, buyurun.

AL� RIZA �ZT�RK (Mersin) � Say�n Bakan, liberalle�me politikalar� uygulayan �lkeler d�hil, n�kleer santrallere al�m garantisi veren ba�ka bir �lke var m�d�r?

�kinci sorum: Mevcut enterkonnekte sistemdeki kay�p ve ka�ak oran� nedir? Bakanl��n�z d�neminde kay�p oran�n� �nlemek ya da en aza indirmek konusunda yap�lan yat�r�m miktar� var m�d�r? Kurmay� planlad��n�z n�kleer santral ile toplam enerjinin ne kadar� �retilecektir?

BA�KAN � Te�ekk�rler Say�n �zt�rk.

Buyurun Say�n Gen�.

KAMER GEN� (Tunceli) � Efendim, TAEK�in belirleyece�i �l��tler nelerdir? Bu �l��tler genelge �eklinde mi, y�netmelik �eklinde mi yay�mlanacakt�r?

Biraz �nce Say�n Bakan �Biz k�m�rleri toplad�k, vatanda�lara da��tt�k, sadaka ekonomisini yaratt�k.� dedi. Bu arada, �zel k�m�r ocaklar�ndan da yo�un miktarda k�m�r al�nm��t�r. Bu �zel k�m�r ocaklar�nda, k�m�r ald��n�z �irketlerin sahiplerinden size ve H�k�metinize yak�n, bakanl�k yapan ki�ilerin yak�n akrabalar� var m�d�r? Hatta, bir �zel k�m�r oca�� sahibi �Biz iflas ediyorduk, b�t�n tozlar� Enerji Bakanl��na satt�k.� dedi.

Ayr�ca da, bu TKݒnin 750 trilyon liral�k paras� nereden kar��lanacak? Biz de istiyoruz b�t�n T�rkiye Cumhuriyeti devleti vatanda�lar�n�n her birisine trilyonlar �deyelim, ama bu para nereden gelecek? Sonradan devleti duvara �arpt�racak m�s�n, �arpt�rmayacak m�s�n�z? 500 milyar dolar� nas�l �deyeceksiniz, i� ve d�� borcu? Onu bir a��klar m�s�n�z? Yoksa, biz de istiyoruz herkese para da��tal�m. Bu sadaka ekonomisi de�il.

BA�KAN � Te�ekk�rler Say�n Gen�.

Soru sorma s�resi tamamlanm��t�r.

Cevapland�rma s�resine ge�iyoruz.

Buyurun, Say�n Bakan�m.

ENERJ� VE TAB�� KAYNAKLAR BAKANI MEHMET H�LM� G�LER (Ordu) � Efendim, �nce Say�n A�y�z��n sorular�na cevap verece�im.

Gayet tabii ki yasal olacak bu. Bu Yasa da ��k�nca, TAEK bu �l��tleri a��klad�� zaman yasal bir baza oturmu� olacak. Zaten, onun i�in bu Yasa�y� ��kar�yoruz. Yani, ba�ka ne yap�yoruz ki burada? Birincisi bu.

�kincisi: �ok ciddi olan bu �l��tlerin ve devletin �al��malar�, gayet tabii, TAEK gibi ciddi bir kurulu� taraf�ndan yap�l�yor. 1956 y�l�nda kuruldu�unu ifade ettim size. Avrupa Atom Enerjisi ondan bir sene sonra kuruldu. Yani, biz onun kurucular� aras�nday�z, ortaklar� aras�nday�z ve bizim uzmanlar�m�z devaml� oraya gidip geliyorlar, onlar da bize geliyorlar. Yani, T�rkiye�yi niye bu kadar k��ms�yorsunuz, uzmanlar� niye bu kadar k��ms�yorsunuz? Binlerce adam yeti�ti T�rkiye�de. T�rkiye ilk defa n�kleer enerjiyle burada kar��la�m�yor. �� y�zden fazla tesis �u anda �al��yor T�rkiye�de, n�kleer t�p d�hil. Bunlar� d�n de anlatt�m. Ayn� sorular� ben cevapland�rmaya her zaman haz�r�m, sabaha kadar da konu�urum. Ama yani, TAEK gibi, hakikaten �v�nd��m�z mill� bir kurulu�umuzu, d�nya �ap�nda akredite bir kurulu�umuzu nas�l b�yle g�rmemezlikten gelirsiniz?

Kald� ki, sekiz tane soru soruldu, bunlar�n i�inde �N�kleer enerji ��pl�� ocak.� denildi, birtak�m �eyler s�ylendi. En az�ndan �unu s�yleyeyim size: Gayet tabii ki kom�ular� da yak�ndan takip ediyoruz. Benim bildi�im kadar�yla altm�� yedi noktada �l��m yap�l�yor s�n�rlar�m�zda ve Ermenistan�da daha ge�en hafta 2 tane uzman�m�z vard�. Sadece biz oray� kontrol etmiyoruz, herkes birbirini kontrol ediyor. N�kleer enerji �yle kolay bir i� de�il. Gayet tabii ki, biz bunu derken bir makarna fabrikas� kurmuyoruz. Yani, gayet tabii ki, n�kleer enerjinin ciddiyetine uygun olarak da denetimleri yap�l�yor, �l��mleri yap�l�yor, bunlarla ilgili uzman geli� gidi�leri oluyor. Kazmay� vurmadan �nce projeler incelenecek. Vurdu�umuz andan itibaren de her ad�m milimetrik olarak kontrol alt�nda olacak, denetim alt�nda olacak. Bu �ocuk oyunca�� de�il, gayet tabii ki. Ayn� �lkede ya��yoruz. Yani, �imdi, biz bunu yap�yoruz, biz bu �lkede ya�am�yoruz, �olu�umuz �ocu�umuz, torunlar�m�z burada ya�amayacak, b�yle bir �eyi kuraca��z, sadece g�venli�i siz d��neceksiniz, yolsuzluklar yap�lacak, ihale olacak� ��hale yapmayaca��z.� diyoruz, ��hale yap�lacak.� diyorsunuz. ��nceden belirlenmi�.� deniyor. Yani, b�yle bir �ey� Yani, T�rk�e konu�tu�umuz h�lde acaba anlatmakta hatam�z m� var? Ben bunu anlamakta g��l�k �ekiyorum.

Ayr�ca, Karsl�, I�d�rl� vatanda�lar�m�z, Edirne�deki de, hepsi m�sterih olsunlar, b�t�n o kom�ular�m�z�n da ayn� kontrolleri kar��l�kl� olarak yap�l�yor, �l��mler al�n�yor. O bak�mdan, herhangi bir sorun s�z konusu de�il.

Ayr�ca, n�kleer enerjide al�m garantisi konusu� Biz, burada bu modeli olu�tururken, daha evvelden� Mesela, Amerika�da tamamen �zel sekt�r taraf�ndan kurulur bu. Avrupa�da, Finlandiya�da sekt�rler taraf�ndan, k��t sekt�r� taraf�ndan a��rl�kl� olarak yap�l�yor.

Ben, mesela, demir �elik�ilere bunu tavsiye ediyorum, fazla miktarda ark oca�� var, elektrik kullan�yorlar, bir araya gelsinler, tekstilciler, onlar. ��nk�, n�kleer enerjide voltaj sorunu da olmayacak baz y�k� oldu�u i�in. �p koptu, bilmem herhangi bir dokumada sorun olma problemi de olmaz. Kendi, sekt�rler bir araya gelir bunu yaparlar.

Bir de, biz illa bir yerden kopya m� �ekece�iz? Biz de T�rk tipi yat�r�m modelini koyuyoruz ortaya. Yani, bunu biz kendimiz geli�tirdik, t�pk� Bor Ara�t�rma Enstit�s� gibi. O zaman da �ok tart��ld�, �Nas�l bir Enstit� bu?� dediler. Biz Enstit�m�z� kurduk, fazla adam da �al��t�rm�yoruz, d��ar�ya i� yapt�r�yoruz.

Bak�n, �Kanunu yok.� deniliyor. T�rkiye Atom Enerjisi Kurumunun b�t�n y�netmelikleri burada. Denetimle ilgili elli maddelik kanunun tasla�� haz�r gerek�eleriyle beraber, pe�inden de bunu getirece�iz. Bu da �Ulusal N�kleer Teknoloji Politikas�� ve on cilt. Bunlar haz�rland�. Bunlar�n hepsi s�rayla verilecek. �imdi bunlar�n hepsini versek, bunlar� inceleyeyim diye zaman istenecek. Biz bunda gecikmek istemiyoruz, zamana kar�� yar�� i�indeyiz ve �lkemiz, milletimiz bu teknolojiye sahip ��kacak. Biz de d��n�yoruz �lkemizin imk�nlar�n�.

Gelelim Say�n Gen�in sorusuna. Biz, burada �yle sadaka ekonomisi filan yapm�yoruz. Biz, halk�m�z�n sosyal ihtiya�lar�n� kar��l�yoruz ve ayn�, bunu mill� kaynaklar�m�zla� Bu k�m�r� ithal etmiyoruz, eskiden ithal ediliyordu, ithalleri kestik.

MEHMET FAT�H ATAY (Ayd�n) � 45 derece s�cakta k�m�r da��tt�n�z!

ENERJ� VE TAB�� KAYNAKLAR BAKANI MEHMET H�LM� G�LER (Ordu) � Bu k�m�r� al�yoruz, ��kar�yoruz. Sosyal devletimizin �eyi bu.

KAMER GEN� (Tunceli) � Paras�?..

ENERJ� VE TAB�� KAYNAKLAR BAKANI MEHMET H�LM� G�LER (Ordu) � Paras�� Onun paras�n� biz d��n�r�z, biz h�k�metiz, biz icray�z. Onu halk bize verdi, bunun hesab�n�, kitab�n� siz yap�n diye bize verdi. Siz hesab�n� sorars�n�z, biz de cevab�n� veririz. Ayr�ca�

MEHMET FAT�H ATAY (Ayd�n) � 45 derece s�cakta k�m�r da��tt�n�z, 45 derece!

ENERJ� VE TAB�� KAYNAKLAR BAKANI MEHMET H�LM� G�LER (Ordu) � Hay�r, b�yle bir �ey s�z konusu de�il. Daha evvelden karne da��t�l�yordu, karnelere yaz�l�yordu bir zamanlar. Biz bunlar� kald�rd�k, her �ey bol �imdi. �stelik ithalat da yapm�yoruz, d��ar� da para vermiyoruz, kendi k�m�r�m�z� ��kar�yoruz. ��imiz orada �al��yor. �zel sekt�r�m�z maliyeti yedide 1 d��rd�, �retimi 20 kat art�rd�.

Ayr�ca da MTA�m�z �u anda ara�t�rmalar�n� yap�yor�

YA�AR A�Y�Z (Gaziantep) � BOTAޒa gelelim.

ENERJ� VE TAB�� KAYNAKLAR BAKANI MEHMET H�LM� G�LER (Ordu) � 800 milyon ton k�m�r yeni bulduk, 600 milyon ton da ona ekliyoruz, 1.4 milyar tondur� Ayr�ca, kay�p ka�akta da 25�ti, 15�e d��m��t�r.

BA�KAN � Te�ekk�rler Say�n Bakan�m.

YA�AR A�Y�Z (Gaziantep) � BOTAޒ�n ne kadar borcu var?

ENERJ� VE TAB�� KAYNAKLAR BAKANI MEHMET H�LM� G�LER (Ordu) � BOTAޒ�n alaca�� da var, borcu da var.

YA�AR A�Y�Z (Gaziantep) � Ankara B�y�k�ehir Belediyesinden ne kadar?..

ENG�N ALTAY (Sinop) � Say�n Ba�kan�

BA�KAN � Buyurun.

ENG�N ALTAY (Sinop) � Say�n Ba�kan, Say�n Bakan biraz �nce konu�mas�nda muhalefet s�ralar�na d�nerek �T�rkiye�yi k��ms�yorsunuz, T�rk�e bilmiyorsunuz, T�rk�e anlam�yor musunuz!� gibi ithamlarda bulundu. Kendisine yak��t�ramad��m� s�ylemek istiyorum.

Te�ekk�r ederim.

BA�KAN � Te�ekk�rler, tamam, oldu.

Say�n milletvekilleri, madde �zerinde �� nerge vard�r.

�nergeleri �nce geli� s�ras�na g�re okutaca��m, sonra ayk�r�l�k s�ras�na g�re i�leme alaca��m.

�lk �nergeyi okutuyorum:

TBMM Ba�kanl��na

8.5.2007 tarihli ve 5654 say�l� N�kleer G�� Santrallerinin Kurulmas� ve ��letilmesi ile Enerji Sat��na �li�kin Kanun Tasar�s�n�n 3. Maddesinin (3). f�kras�ndaki ��irketin se�imi� ibaresinin madde metninden ��kar�lmas�n� arz ederim.

Muharrem Varl�	M�min �nan	�enol Bal
Adana	Ni�de	�zmir
Recep Taner	Akif Akku�	�smet B�y�kataman
Ayd�n	Mersin	Bursa

BA�KAN � Di�er �nergeyi okutuyorum:

TBMM Ba�kanl��na

G�r��lmekte olan tasar�n�n 3. maddesinin (2). f�kras�n�n a�a��daki �ekilde de�i�tirilmesini arz ve teklif ederiz.

Oktay Vural	Mehmet �and�r	D. Ali Torlak
�zmir	Mersin	�stanbul
Muharrem Varl�	Y�lmaz Tankut	Beytullah Asil
Adana	Adana	Eski�ehir

�TAEK, Kanunun y�r�rl�k tarihinden itibaren n�kleer santral kurup i�letecek �irketlerin kar��lamas� gereken n�kleer g�venlikle ilgili �l��tleri bir ay i�inde kendi internet sitesinde ve Resm� Gazete de yay�nlar.�

BA�KAN � �imdi, maddeye en ayk�r� �nergeyi okutuyorum:

Say�n Ba�kanl��a

G�r��lmekte olan 45 s�ra say�l� yasa tasar�s�n�n 3.maddesinin (5 nolu) bendinin, �bu �l��tleri� ibaresinden sonra �ek olarak verilen 30 g�n s�rede� ifadesinin eklenmesini arz ederiz.

Kamer Gen�	Emrehan Hal�c�	Recai Birg�n
Tunceli	Ankara	�zmir
H�seyin Pazarc�		H�seyin Mert
Bal�kesir		�stanbul

BA�KAN � Okunan bu son �nerge, maddeye en ayk�r� �nerge oldu�u i�in i�leme alaca��m.

Komisyon, �nergeye kat�l�yor mu?

SANAY�, T�CARET, ENERJ�, TAB�� KAYNAKLAR, B�LG� VE TEKNOLOJ� KOM�SYONU BA�KANI SONER AKSOY (K�tahya) � Kat�lm�yoruz efendim.

BA�KAN � H�k�met?

ENERJ� VE TAB�� KAYNAKLAR BAKANI MEHMET H�LM� G�LER (Ordu) � Kat�lm�yoruz.

BA�KAN � �nerge sahibi, gerek�eyi mi okutal�m, s�z m� istiyorsunuz?

KAMER GEN� (Tunceli) � Konu�aca��m.

BA�KAN � Buyurun.

KAMER GEN� (Tunceli) � Say�n Ba�kan, de�erli milletvekilleri; yine, bak�yorum Bakanlar Kurulu s�ralar� bo�, bunu yine hat�rlatay�m.

�nergemizin �z� �u: �imdi, burada deniyor ki: �Bu �l��tleri kar��lamayan �irketlerin teklifleri yar��ma d�� b�rak�l�r.� Yani, burada diyoruz ki, bunu hemen yar��ma d�� tutmayal�m, bu eksik belgesi olan ki�iye, ilgili kurum otuz g�nden a�a�� olmamak �zere bir ek s�re versin, bu s�re i�inde de tamamlamazsa bu talepleri reddedilsin. Bu, bence �ok makul bir durum.

Ayr�ca da, kanun tekni�i �ok �nemli. �imdi, 3��nc� f�krada, tabii Komisyon kendisini �ok �vd� de, bu Kanun�u� Bir defa, Komisyonun �� T�z�k��n 35�inci maddesini �ok dikkatli okumas�n� istiyorum. Orada 35�in ikinci f�kras�nda deniyor ki: �Komisyonlar kanun teklif edemezler.� bir; �Kendisine havale edilen i�ler d��nda i�lerle u�ra�mazlar.� �ki. ��nc� f�kras�nda da diyor ki: �Cumhurba�kanl�� taraf�ndan iade edilen kanunlar�n hangi maddeleri iade edilmi�se sadece bu maddeler g�r��lebilir.� Art�k bunu T�rk�esi olanlar iyi anlar.

Burada 3��nc� f�krada, y�netmelikle belirlenmeyen hususlar� tek tek saym��s�n�z. Kanun tekni�i bak�m�ndan burada bir eksiklik var. Orada diyor ki: ��fiyat�n� olu�turma usul ve esaslar�� belirlenir.� Burada hepsi say�lm��. H�lbuki oraya bir �vesaire� veyahut da �di�er hususlar�� derseniz� �imdi, bu Kanun�un bu maddesinde �u anda d��n�lmeyen hususlar da y�netmelikle belirlenebilir. Ama buraya bir �vesaire� veya �di�er hususlar�� da e�er yazmazsak o zaman y�netmeli�e bunlar� dercedemezsiniz, y�netmelik kanuna ayk�r� olur. Bu, kanun tekni�inin gerektirdi�i bir durumdur. Ama tabii, siz bizim s�ylediklerimizi anlar m�s�n�z anlamaz m�s�n�z, bir �ey demiyorum.

Biraz �nce Bakan diyor: �Siz T�rkiye�yi k��k d��r�yorsunuz.� Yahu sen kimsin, T�rkiye kim karde�im! T�rkiye sen de�ilsin ki, T�rkiye hepimizin mal�, T�rkiye hepimizin devleti. Bu devleti b�y�ten bu T�rk halk�d�r, T�rk milletidir. Sen ��km��s�n burada, i�te Enerji Bakanl��n ortada. Ka� tane personelin bug�n i�eride, ka�� soru�turma, r��vetten, ihaleye fesat kar��t�rmaktan i�eride duruyor, bir onu s�yle bakal�m, sen niye kendini �ey ediyorsun? (CHP s�ralar�ndan alk��lar)

Sonra Bakanlar Kurulunda konu�uyorlar, diyorlar ki: Efendim, o 8 tane er d��ar�ya giderken, bilmem o erlerle ilgili ��pheli birtak�m konu�malar yap�l�yor ve bir tane bakan ��k�yor diyor ki: �T�rk Silahl� Kuvvetlerine bunlar yak��maz. Bunlar beraber gitmemeliydi.�

BA�KAN � Say�n Gen�, yine g�ndem d��na ��kt�n�z.

KAMER GEN� (Devamla) � Bir dakika efendim, bir �ey s�yleyece�im. C�mlemi�

BA�KAN � Bak�n, kabul edemem.

KAMER GEN� (Devamla) � Efendim, tamam, c�mlemi �ey edeyim de�

BA�KAN � G�ndem d��na ��kt��n�z an kabul edemem. L�tfen g�ndeme gelin.

KAMER GEN� (Devamla) � Efendim, Say�n Bakan bize �T�rkiye�yi k��lt�yorsunuz.� dedi. �imdi de, ondan sonra diyor ki: �Bunlar�n kurtulmas�na sevinemedim.�

BA�KAN � Ne alakas� var �imdi konu�tuklar�m�zla?

KAMER GEN� (Devamla) � Yani, bu ailelerin ac�lar�yla bu kadar alay etmek olur mu?

Sonra bu giden erler i�inde -8 tane er- var m�d�r bir PKK�yla ili�kisi olan? Varsa, sen h�k�metsin, s�yle. Yoksa, bunlara b�yle bir ithamda bulunulabilir mi? Bu �ok b�y�k bir hatad�r, Bakan�n istifa etmesi laz�m. B�yle bir askerlik g�revini yapan bir askere bu kadar yak��t�rmada bulunan bakan�n istifa etmesi laz�m.

MUSTAFA EL�TA� (Kayseri) � Say�n Ba�kan, �nergeyle alakas� olmayan �eyler�

BA�KAN � Say�n Gen�, ikinci ikaz�m� yap�yorum.

KAMER GEN� (Devamla) � Tamam efendim, konuya gelece�im.

BA�KAN - Bak�n, �� T�z�k�� iyi biliyorsunuz, keserim s�z�n�z�. L�tfen�

KAMER GEN� (Devamla) � Say�n Ba�kan, konuya gelece�im.

BA�KAN � Konuya gelin l�tfen.

KAMER GEN� (Devamla) - Ama, bunlar mill� duygular�m�z.

BA�KAN � L�tfen konuya gelin, konu�turmam sizi, konu�turmam bak�n.

KAMER GEN� (Devamla) � Konuya geliyorum.

L�tfen, T�rkiye Cumhuriyeti devleti sizinle b�y�medi, sizinle daima k��ld�, iflasa g�t�rd�n�z.

BA�KAN � M�samaha edemem size.

KAMER GEN� (Devamla) � �imdi, biraz �nce diyorsunuz ki: �Efendim, biz millete k�m�r da��t�yoruz.� Yahu da��t, kendi �zel paranla da��t! Niye devletin paras�n� getirip da��t�yorsun? Kendi paranla da��t!

MUSTAFA EL�TA� (Kayseri) � T�rk milletinin mal�n� yine T�rk milletine da��t�yoruz.

KAMER GEN� (Devamla) - Kendi yanda�lar�n�z�n sahip oldu�u iflas eden k�m�r ocaklar�ndan ��kar�lan toz k�m�rleri getiriyorsunuz vatanda�a day�yorsunuz.

MUSTAFA EL�TA� (Kayseri) � H�l� verdi�i �nergenin haricinde konu�uyor Say�n Ba�kan.

KAMER GEN� (Devamla) - Buyurun, vicdan kabul eder mi? Bunu hangi vicdan kabul eder, bir s�yleyin bakal�m. Say�n Bakan, isterseniz onlar� inceleyelim, bir komisyon kural�m, hangi k�m�r ocaklar�ndan ne miktarda k�m�r alm��s�n�z? Bunlar�n ortaklar� aras�nda sizin yanda�lar�n�z, milletvekilleriniz, bakanlar�n�z var m�, yok mu? Bunlar� ara�t�ral�m. Yoksa, o zaman deriz ki: �Tebrik ederiz ya, siz hakikaten d�r�st �al��yorsunuz.� Ama varsa, bunun da hesab�n� size sorar�z.

Benim �nergem, bir ihtiyaca cevap vermek �zere verilmi�tir, kabul�n� rica ediyorum. Bana �nergede destek veren Demokratik Sol Partili arkada�lara da te�ekk�r ediyorum, zaten m��terek �al��yoruz arkada�lar�m�zla beraber.

�nergemin kabul�n� istiyorum.Yaln�z oylamadan �nce de karar yeter say�s�n� istiyorum. (DSP s�ralar�ndan alk��lar)

BA�KAN � Te�ekk�rler Say�n Gen�.

Komisyonun ve H�k�metin kat�lmad�� nergeyi oylar�n�za sunuyorum�

KAMER GEN� (Tunceli) � Karar yeter say�s� istiyorum.

BA�KAN � Madde oylan�rken karar yeter say�s� istenir, daha k�rs�deyken istenmez; kabul etmiyorum.

�nergeyi kabul edenler� �nergeyi kabul etmeyenler� �nerge kabul edilmemi�tir.

Di�er �nergeyi okutuyorum:

T�rkiye B�y�k Millet Meclisi Ba�kanl��na

G�r��lmekte olan tasar�n�n 3. maddesinin (2).f�kras�n�n a�a��daki �ekilde de�i�tirilmesini arz ve teklif ederiz.

�� Oktay Vural (�zmir) ve arkada�lar�

BA�KAN � Komisyon �nergeye kat�l�yor mu?

SANAY�, T�CARET, ENERJ�, TAB�� KAYNAKLAR, B�LG� VE TEKNOLOJ� KOM�SYONU BA�KANI SONER AKSOY (K�tahya) � Kat�lm�yoruz efendim.

BA�KAN � H�k�met?

ENERJ� VE TAB�� KAYNAKLAR BAKANI MEHMET H�LM� G�LER (Ordu) � Kat�lm�yoruz.

BA�KAN � �nerge sahibi ad�na. Buyurun Say�n Vural. (MHP s�ralar�ndan alk��lar)

OKTAY VURAL (�zmir) � Say�n Ba�kan, �nergemizin amac�: Bu �l��tler belirlenecek ama bu �l��tleri kim bilecek? Nerede yay�mlanacak? Bir �effafl�k i�erisinde belirlenmesi gerekmiyor mu? Biz, kamuoyu olarak, buna uyulup uyulmad��na ili�kin denetimimizi nas�l yapaca��z? Dolay�s�yla, Resm� Gazete�de bu �l��tlerin yay�mlanm�� olmas�� Yani, bir �effafl�ktan ka��nman�n anlam�n� bilebilmi� de�iliz. �irketler bilecek, ama millet bilmeyecek. Herh�lde, AKP�ye oy verenler de bu kadar gizli sakl� i�lerin yap�lmas� i�in oy vermi� de�il. Herh�lde bunu onaylam�yordur, zannederim. Dolay�s�yla, muhakkak, bu konuda, bu �l��tlerin bir kere �effafl��n�n sa�lanmas��

�kincisi de, hangi �l��tleri belirleyecek TAEK? Ne �l��t�n� belirleyecek? N�kleer g�venlikle ilgili mi? Teknoloji� Neyle ilgili �l��tleri belirleyecek? Zannederim, bu konuda da madde a��k de�il. Hem TAEK�i bir uygulay�c� hem de denetleyici yapt��n�za g�re, bu �l��t belirlemenin neyle ilgili oldu�unun a��a ��kmas� gerekiyor. Tabii, �nergemiz bununla ilgili. Biraz �nce, Say�n Bakan, n�kleer enerjiyle ilgili �Biz yeni girmiyoruz, tecr�bemiz var.� dedi, ger�ekten. Ama, Komisyon Ba�kan� da �N�kleer enerjiyle ilgili bir tecr�bemiz yok.� dedi. Dolay�s�yla, Bakan �Bu konuda tecr�bemiz var.� Komisyon Ba�kan� da �N�kleer enerjiyle ilgili herhangi bir tecr�bemiz yok.� dedi. Dolay�s�yla, bu konunun kendi aran�zda da bir zemine oturtulmas�nda fayda var. Aynen �N�kleer enerjiyle ilgili bir tecr�bemiz yok.� denildi.

SANAY�, T�CARET, ENERJ�, TAB�� KAYNAKLAR, B�LG� VE TEKNOLOJ� KOM�SYONU BA�KANI SONER AKSOY (K�tahya) � Ne alakas� var? Demagoji yapma.

OKTAY VURAL (Devamla) - Do�rusu, yine, bu konuda bir de�erli milletvekilimiz, y�neltti�imiz ele�tirileri yap�nca �Halka gidilir, halka sorulur�� T�rkiye B�y�k Millet Meclisinde muhalefeti yok sayan, bu ele�tirileri yok sayan, yolsuzlukla ilgili endi�eler dile getirildi�i zaman halk�n bu yolsuzluklar� tasvip ediyormu� gibi bir yakla��m tarz�n� da milletimize yak��t�rm�yorum, haks�zl�k olur milletimize. Yani, yap�lan yanl��lar� dahi milletin onaylad��n� ifade etmek, milleti ba�ka ama�lar i�in ara� olarak kullanmak demektir. Bu b�htand�r bence. Ne demek? Yani, Bakan biraz �nce ifade etti, yolsuzluklardan �u kadar ki�i cumhuriyet savc�l��na ba�vurmu� filan. Yani, millet bunlar�n yolsuzluk yapmas�n� da m� onaylad� Bakan atad�� i�in! B�yle bir mant�k olabilir mi! Yanl�� yanl��t�r. Yanl�� varsa, siz oy ald�n�z, o zaman bu b�rokratlar� gidip savc�l��a s�yleyin: �Karde�im ben atad�m bu b�rokratlar�, siz yap�yorsunuz. Halk beni yine se�ti, bu yapt��n�z yanl��t�r.� Yani, b�yle bir �ey olabilir mi? Yani, yanl�� olan bir �ey yanl��t�r.

OSMAN DURMU� (K�r�kkale) � �ktidar�n yanl�� do�rudur!

OKTAY VURAL (Devamla) � Yanl��n�z varsa ki, �Yanl��lar var, ay�klamaya �al��yoruz.� diyor. Siz de, toptanc� bir yakla��mla �Se�imde halk bunlar� onaylad�.� diyorsunuz. Neyi onaylad� ya? AKENERJݒyi mi onaylad�? Neyi onaylad�? KARTET�e, Irak�a enerjiyi�

OSMAN DURMU� (K�r�kkale) � Citibank�

OKTAY VURAL (Devamla) - Neyi onaylad� ya! Bunlar� halka onaylatmak i�in kullanmak oyu, do�ru de�il. Pirincin ta�lar�n� ay�klamak laz�m. Millete haks�zl�k yapmay�n! Millet, yanl�� olan �eyleri dahi onaylad� demek�

OSMAN DURMU� (K�r�kkale) � Millet yolsuz demektir.

OKTAY VURAL (Devamla) � Yani, bu kadar olmaz!

Millet bunlar� g�r�yor ve bunlardan dolay� s�k�nt�s� var, derdi var. Ha, sizi ba�ka y�nlerden be�enmi� olabilir, onun i�in oy vermi� olabilir, ama yanl��lar� onayl�yor diyorsan�z, bu kadar, milleti d��layan�

OSMAN DURMU� (K�r�kkale) � A�a��layan�

OKTAY VURAL (Devamla) -� bu kadar, milleti kendi ama�lar� i�in, her t�rl� amac� i�in kullanmay� m�bah g�ren bir yakla��m tarz�n� milletimiz kabul etmez �Hop� der orada ya! Yani, Kayseri civar�, elektri�in y�zde 10 Enerji Fonunun y�zde 1�e indirilmesini halk onaylad� m�? 20 trilyonun ge�mesini� Haberi var m�?

OSMAN DURMU� (K�r�kkale) � Yok, gizli ��nk�.

OKTAY VURAL (Devamla) � Siz kalk�p derseniz ki �Onaylad�, ben oy ald�m.� Kimin paras�n� nereden nereye ge�iriyorsunuz? B�yle bir �ey olabilir mi? �Oy ald�k, yapt��m�z her �ey do�rudur.� Yanl��lar�n�z� millete onaylatt�rmay�n. Milleti de yanl��lar�n�z i�in ara� olarak kulland�rmay�n. Milletimizi, a��k�as� kendi menfaatleri do�rultusundaki ama�lar i�in oy verdi�ini dikkate al�n. Yoksa, burada muhalefetin ifade etti�i ihalelerle ilgili ya da endi�elerle ilgili her t�rl� hususu�

(Mikrofon otomatik cihaz taraf�ndan kapat�ld�)

BA�KAN � Te�ekk�rler Say�n Vural.

OKTAY VURAL (Devamla) � Bir dakika verdiniz mi?

BA�KAN � Vermedim. Konu�acak m�s�n�z?

Bir dakika veriyorum size, peki.

OSMAN DURMU� (K�r�kkale) � Ama, siz de muhalefetsiniz can�m, size verilmez bir dakika! Muhalefete bir dakika olur mu hi�!

OKTAY VURAL (Devamla) � Efendim, evet, o bak�mdan, bu �slubu kullan�rken her t�rl� yanl��n arkas�na� Bu yanl��lar� do�ru g�steren oy, i�te burada, tablo belli, elbette, o oyu almazsan�z burada 340 tane milletvekili ��kartmazd�n�z yani. Dolay�s�yla, oy ald�n�z ama bu oylar, yanl��l�klar� halka onaylatma vesilesi olarak kullan�lmamal�. Muhalefet olarak da inad�na, bu yanl��l�klar� dile getirmeye devam edece�iz. Bizim g�revimiz, ayn� zamanda, H�k�meti yanl��lardan d�nd�rme g�revidir, ��nk� ba�ka H�k�met de yok�

OSMAN DURMU� (K�r�kkale) � Millet bizi onun i�in g�nderdi.

OKTAY VURAL (Devamla) � Bedelini biz �d�yoruz. Bedelini milletimizin �dedi�i�

MUSTAFA EL�TA� (Kayseri) � Say�n Ba�kan, konu�mac�, Grup Ba�kan Vekili. Grup ad�na konu�mas�n� al�r, konu�ur. �nergeyle hi� alakas� olmayan �eylerden, Say�n Grup Ba�kan Vekili bahsediyor.

ABD�LKAD�R AKCAN (Afyonkarahisar) � Niye m�dahale ediyorsunuz Say�n Grup Ba�kan Vekili?

BA�KAN � Konu�mac�, Say�n Bakan yani bunu da Bakana s�ylemenin� Kendisinin d��nmesi laz�m art�k, yani ben ne diyeyim.

Yani, maalesef, Mecliste, bu, �det h�line gelmi�, maalesef�

OSMAN DURMU� (K�r�kkale) � AKP �det h�line getirdi, �anak tutuyor.

BA�KAN � Asl�nda, hi� kimseye m�samaha etmemek laz�m

OSMAN DURMU� (K�r�kkale) � Ama, ediyorsunuz. AKP yap�nca m�bah, MHP yap�nca g�nah!

BA�KAN � Yani, ben, bundan sonra, k�rs�de oldu�um s�rece, g�ndem d��na kim ��karsa s�z�n� kesece�im onun, bunu belirtmek istiyorum. Benim prensibim bu, bundan sonra, hi� kimseyi g�ndem d�� konu�turmayaca��m, yani s�z ald�� konunun d��na ��kartmayaca��m.

Te�ekk�r ederim.

OKTAY VURAL (Devamla) � Say�n Ba�kan, tabii, siz, bir hatibin s�z�n� keserek onun s�resinden faydalanmak da usul�m�z�n i�erisinde yoktur.

BA�KAN � Ben, zaten, fazladan verdim size.

Te�ekk�r ederim, ba�ka zaman konu�ursunuz, buyurun.

OKTAY VURAL (Devamla) � Evet, te�ekk�r ederim. (MHP s�ralar�ndan alk��lar)

BA�KAN - Komisyonun ve H�k�metin kat�lmad�� nergeyi oylar�n�za sunuyorum: Kabul edenler� Kabul etmeyenler� �nerge kabul edilmemi�tir.

Di�er �nergeyi okutuyorum:

TBMM Ba�kanl��na

8.5.2007 tarihli ve 5654 Say�l� N�kleer G�� Santrallerinin Kurulmas� ve ��letilmesi ile Enerji Sat��na �li�kin Kanun Tasar�s�n�n 3. Maddesinin (3). f�kras�ndaki ��irketin se�imi� ibaresinin madde metninden ��kar�lmas�n� arz ederim.

�� Muharrem Varl� (Adana) ve arkada�lar�

BA�KAN � Komisyon kat�l�yor mu?

SANAY�, T�CARET, ENERJ�, TAB�� KAYNAKLAR, B�LG� VE TEKNOLOJ� KOM�SYONU BA�KANI SONER AKSOY (K�tahya) � Kat�lm�yoruz efendim.

BA�KAN � H�k�met?

ENERJ� VE TAB�� KAYNAKLAR BAKANI MEHMET H�LM� G�LER (Ordu) � Kat�lm�yoruz.

BA�KAN � S�z m� istiyorsunuz?

�ENOL BAL (�zmir) � Evet.

BA�KAN � Buyurun Say�n Milletvekilim. (MHP s�ralar�ndan alk��lar)

�ENOL BAL (�zmir) � Say�n Ba�kan, say�n milletvekilleri; biliyorsunuz, son d�nemde d�nyada uluslararas� g�venlik ve mill� g�venlik konular� h�zla de�i�mektedir. �lkemizin, stratejik de�i�imlerin en fazla ya�and�� b�lgede olmas� ve bir�ok konuda oldu�u gibi enerji alan�nda da d��a ba��ml�l��n�n arzu edilmeyen oranda olmas�, �lkemizi g�venlik a��s�ndan tehdit etmektedir.

Evet, T�rkiye, n�kleer enerji ve teknoloji konusunda �ok ge� kalm��t�r, de�erli konu�mac�lar bunu ifade ettiler. Bu konuda ger�ekten kararl� m�y�z? Bir devlet ciddiyeti ve politikas� olarak y�r�t�lmesi gereken bu s�recin, millet ve devletimiz a��s�ndan ya�amsal bir �neme sahip oldu�unun bilincinde olmal�y�z hepimiz. Takdir edersiniz ki, s�rd�r�lebilir kalk�nma, sosyal, ekonomik ve �evresel boyutlar�yla de�erlendirildi�inde, n�kleer enerji ve teknoloji, s�rd�r�lebilir kalk�nman�n bir�ok gere�ini sa�lar.

Evet, biz, Milliyet�i Hareket Partisi olarak n�kleer enerjiye ve teknolojiye kesinlikle evet diyoruz, ama �n�m�ze gelen ve sadece n�kleer santralleri i�eren ve �ok eksi�i olan -konu�mac�lar taraf�ndan da belirtildi�i gibi- her ne kadar, derme �atma demeyelim ama �smarlama bir g�r�nt� veren kanun tasar�s�n� da ele�tirmek, eksiklerini ortaya koymak, �neriler getirmek de g�revimizdir diye bak�yoruz. Sadece, parti taassubuyla hareket edilerek bu Meclis �at�s� alt�nda, ba�l�� bile okunmadan, maddeleri de�erlendirilmeden ge�irilen veya ge�irilmeye �al��lan �ok kanun tasar�s� oldu�unu da g�r�yoruz.

G�n�m�zde, Avrupa Birli�i, ABD ve �ok uluslu �irket bask�lar�n�n artt�� bir d�nemde, bankalar�m�z�n y�zde 45�inin, borsam�z�n y�zde 76�s�n�n yabanc�lar�n elinde oldu�u, s�cak paran�n ekonomimizi y�netti�i, do�al kaynaklar�m�z�n, maden yataklar�m�z�n p�trak gibi �o�alan yabanc� yat�r�mc�lara �babalar gibi� sat�ld�� bir ortamda her �eyi sorgulamam�z�n do�al oldu�unu takdir etmelisiniz.

Say�n iktidar milletvekilleri, buradan sizlere bilhassa seslenmek istiyorum: Sizler, bu kanun tasar�lar�n� bizlerden �ok daha fazla irdelemelisiniz. ��nk�, b�y�k bir vebal alt�ndas�n�z. Elinizi vicdan�n�za koymak zorundas�n�z. Milletimizin gelece�ini ilgilendiren her konuda parti mensubiyeti taassubuyla yanl��lara da i�tirak etmemelisiniz. Verilen �nergelere, �nerilere de kulak vermelisiniz.

Bu Kanun�la ilgili Say�n Bakan d�n �Bu bir ihale de�il, bir yar��ma; herkes de s�rada� deyip bu konuyu cazip h�le getirmeye �al��t�klar�n� ifade ettiler minval �zerine. Tabii ki, Say�n Bakan�m, bu bir yar��ma de�il, ama bu bir spor yar��mas� da de�il, m�zik yar��mas� da de�il, bir resim yar��mas� da de�il; milletin gelece�ini ilgilendiren bir konu.

Evet, bu Yasa�n�n ��nc� f�kras�nda teknik bilgi yok. Bu konu�uldu daha �nce de. �effafl�ktan uzak olmas�, �aibelere a��k olmas� bu konunun �aibesini daha da art�rmaktad�r. Yine, mesela, bu ��nc� f�krada �farkl� reakt�r tiplerine g�re at�klar�n y�netimi� konusu hi� ge�memektedir. Yine, i�te, bizim �nergemize konu olan ��irket se�imi� konusu acaba bir �uuralt� m� diye de d��nd�m. ��nk�, Ba�bakan�m�z, yerinin Sinop�ta olaca��n� ifade etmi�lerdi zaten. �irketlerin hangi �irketler oldu�u bas�na zaten intikal etti. Sonra, bu Kanun, yasa tasar�s�na g�re �irket se�imi bir s�re�. TAEK�le ba�lay�p yasa tasar�s�, yasa ve y�netmelik, arkas�ndan TETAޒ�n ara�t�rmalar� var. Burada �irket se�imi yerine �n�kleer g�� santralleri i�in yar��maya kat�lacak �irketlerde aranan �artlar� demek yeterli veya ��irket se�imi� ifadesini ��karmak da zannediyorum uygun gelecektir.

Ben, �nergeye oylar�n�z� bekliyorum.

Sayg�lar�mla. (MHP s�ralar�ndan alk��lar)

BA�KAN � Te�ekk�rler Say�n Bal.

Komisyonun ve H�k�metin kat�lmad�� nergeyi oylar�n�za sunuyorum: Kabul edenler� Kabul etmeyenler� �nerge kabul edilmemi�tir.

3��nc� maddeyi oylar�n�za sunuyorum: Kabul edenler� Kabul etmeyenler� B�ylece 3��nc� madde kabul edilmi�tir.

4��nc� maddeyi okutuyorum:

Uygulama esaslar�

MADDE 4- (1) Bu Kanun kapsam�nda �retilen elektrik enerjisinin sat��nda a�a��da yer alan esaslar uygulan�r:

a) Se�ilen �irketin s�zle�me gere�i �retece�i enerji, �irketle TETA� aras�nda imzalanacak s�zle�me �er�evesinde TETA� taraf�ndan sat�n al�n�r. Bu enerji santral�n devreye girmesinden itibaren her y�l, faaliyette bulunan perakende ve toptan sat�� lisans� sahibi t�zel ki�ilere yap�lacak ikili anla�malar �er�evesinde sat�l�r. Perakende ve toptan sat�� lisans�na sahip t�zel ki�ilerin alacaklar� enerji miktar�, bu t�zel ki�ilerin bir �nceki y�lki T�rkiye toplam enerji t�ketimindeki paylar� oran�nda her y�l belirlenir. Bu Kanun kapsam�nda toptan ve perakende sat�� lisans� sahibi t�zel ki�iler taraf�ndan ikili anla�malarla �stlenilecek elektrik enerjisi al�m�na ili�kin h�k�mler lisanslar�na dercedilir.

b) TETA� taraf�ndan toptan ve perakende sat�� irketlerine yap�lacak enerji sat��na ili�kin usul ve esaslar ile taraflar�n y�k�ml�kleri Bakanl�k taraf�ndan ��kar�lacak y�netmelikle belirlenir.

(2) Ancak TETAޒla s�zle�me yapmay� talep etmeyen �irketler, elektrik piyasas� ve n�kleer tesislere ili�kin mevzuata uymak kayd�yla bu Kanunun �irket se�imi ve ikili anla�malara ili�kin 3 �nc� maddenin birinci, ��nc�, d�rd�nc� ve be�inci f�kralar� ile 4 �nc� maddenin birinci f�kras� hari� di�er h�k�mlerine tabi olurlar.

BA�KAN � Madde �zerinde gruplar ad�na, Cumhuriyet Halk Partisi Grubu ad�na Antalya Milletvekili Say�n H�sn� ��ll�.

Buyurun Say�n ��ll�. (CHP s�ralar�ndan alk��lar)

CHP GRUBU ADINA H�SN� ��LL� (Antalya) � Say�n Ba�kan, de�erli milletvekilleri; g�r��lmekte olan tasar�n�n 4��nc� maddesi �zerinde CHP Grubunun g�r��lerini a��klamak �zere s�z alm�� bulunuyorum. Hepinizi sayg�yla selaml�yorum.

De�erli arkada�lar, bu maddenin iki temel �zelli�i var: Birincisi, d�zenlemeyle n�kleer santral taraf�ndan �retilecek elektri�in tamam� TETA� taraf�ndan al�nacak. Yani, al�m garantisi sa�lan�yor bu maddeyle. Bu tasar� ilk yasala�t��nda, bu garanti �zelle�tirilmesi �ng�r�len da��t�m �irketleri �zerinden verilmekteydi. Yeni d�zenlemede ise, n�kleer santrali kuracak �irket 21 b�lge olarak olu�turulan da��t�m �irketleriyle tek tek u�ra�mak yerine, TETA� �zerinden toplu bir al�m garantisine kavu�turulmaktad�r. B�ylece, �zelle�tirilecek olan da��t�m �irketlerinin �zerindeki risk kamunun �zerinde b�rak�l�rken, n�kleer santral kuracak �irkete TETA� �zerinden garanti verilmektedir. Bu tasar�da TETAޒ�n al�m garantisine y�nelik hi�bir fiyat s�n�r� da �ng�r�lmemi�tir.

Say�n Bakan, siz ge�en d�nem Yenilenebilir Enerji Kanunu�nda fiyata ili�kin bir s�n�rlama getirdiniz mi? Getirdiniz. Bir �nceki y�ldaki T�rkiye ortalama elektrik toptan sat�� fiyat� olarak s�n�r getirdiniz. Arkada�lar, kendi yerli ve temiz kaynaklar�m�z i�in fiyat s�n�r� var, hem de bunu kanuna yaz�yorsunuz, ama, n�kleer i�in s�n�r yok. Bunu kabul etmek m�mk�n de�ildir. Yani, yenilenebilir enerji kaynaklar�ndan esirgenen destek, n�kleer santral i�in ucu a��k bir �ekilde verilebiliyor. Yenilenebilirde al�m garantisi on y�l, n�kleerde on be� y�l. Bu nas�l bir yakla��m? Bu durum, amac�n enerji ihtiyac�n�n kar��lanmas� olmad��n�n da bence a��k bir g�stergesidir.

Bizim bu al�m garantileri nedeniyle neler ya�ad��m�z� hepimiz biliyoruz. Bir d�nemde yine �Karanl�kta kalaca��z. Enerji krizi kap�da.� s�ylemleriyle al�m garantili do�al gaz anla�malar� ve yine al�m garantili do�al gaz santrallerinin nas�l yayg�nla�t��n� hepimiz biliyoruz. Siz bu anla�malar� yapanlar� Y�ce Divana g�ndermi�tiniz. Bu anlay��ta devam ederseniz siz nereye gidersiniz, bilemiyorum.

�imdi, arkada�lar, bu al�m garantisi ba�lant�l� olarak size bir kavramdan da bahsetmek istiyorum: Elektrikte l�ks �retim. Bu, elektrikte l�ks �retim nedir biliyor musunuz? ��te, bu da AKP�nin enerji politikas�d�r. �u anda elektrik �retiminde kurulu g�c�n y�zde 55�i kamuda olmas�na kar��n kamunun �retimdeki pay� y�zde 48 d�zeyindedir. Yani, kamu daha ucuza elektrik �retmek yerine �zel sekt�r�n �retti�i, �ok b�y�k b�l�m� do�al gaz santrallerinde �retilen al�m garantili pahal� elektri�i almaktad�r. Yani, al�m garantili do�al gaz santralini neredeyse tam kapasiteyle �al��t�r�p kamunun elindeki termik ve hidroelektrik santrallerini d��k kapasitede �al��t�r�yoruz.

Ben bug�n Say�n Bakana sormak istiyorum: Son �� y�lda kamunun santrallerinin kapasitesini ne kadar kulland�? Do�al gaz santrallerinde bu oran nedir? �imdi, yine �lkemizin se�kin bilim adamlar� diyor ki: �Do�al gaz al�m kontrat� yap�lm�� anla�malara g�re 2010 y�l�nda T�rkiye�nin yakla��k 60 milyar metrek�p gaz al�m� ve dolay�s�yla gaz fazlal�� g�ndemdedir. Do�al gaz fazlal�� gelecekte do�al gazdaki al veya �de anla�malar�n�n getirdi�i zorluklardan dolay� elektrik �retiminde hidroelektrik santrallerinin ve linyitle �al��an elektrik termik santrallerinin de daha d��k kapasitede �al��malar�na neden olabilecektir.� Yani, elektrikte l�ks �retim gelecekte de devam edecektir.

Bir de, �imdi bu tasar�yla kurulacak al�m garantili n�kleer santral de devreye girdi�inde T�rkiye, yerli yenilenebilir ucuz kaynaktan elektrik �retmek yerine, d��a ba��ml�, pahal� ve l�ks elektrik �retimini s�rd�rmeye devam edecektir.

De�erli arkada�lar, �imdi gelelim bu maddenin ikinci f�kras�na. Bu maddeye �zellikle dikkatinizi �ekmek istiyorum. Bu maddeyle deniliyor ki: TAEK�in belirleyece�i �l��tleri ta��yan �zel �irketler de n�kleer santral kurabilsin. Ama �l��tleri ��renmek bir t�rl� m�mk�n olmad�. Komisyonda �srarla sorduk, yan�t verilmedi. TAEK Ba�kan�: �Biz bu �l��tleri belirledik ama tart��ma olmas�n diye a��klam�yoruz.� diyor.

Bu �l��t konusu �nemli arkada�lar. Niye a��klanm�yor ki bu Say�n Bakan? Yani, �irketlerin bu kadar bask� yapt�klar�n� siz kendiniz a��kl�yorsunuz, bir yandan da kapal� kap�lar ard�nda �l��tleri belirlemi�siniz, bunlar� kamuya a��klam�yorsunuz. Niye korkuyorsunuz? TAEK a��klas�n. Bilim adamlar�, �niversiteler, bu �lkenin m�hendisleri baks�nlar, incelesinler, tart��s�nlar. Bundan niye ka��n�l�yor? Yani, bu �l��tlere kimse itiraz edemeyecek mi? Bir itiraz olursa bunlar de�i�meyecek mi? Bir eksik varsa bunun d�zeltilmesi i�in neden ortam haz�rlanm�yor? Yani, bu maddeyle deniliyor ki, TAEK�in �l��lerine uymak ko�uluyla, te�vik istemeden, al�m garantisi istemeden �zel sekt�r de n�kleer santral kurabilsin.

Peki, bu y�nde bir ba�vuru var m�? Yani, biri ��k�p da �Ya, ben te�vik al�m garantisi istemiyorum, bana n�kleer santral kurmak i�in izin verin, lisans verin.� diyen biri var m�? Var. Say�n Bakan a��klad�, bir ba�vuru var.

Peki, bu yerli yat�r�mc�n�n tek ba��na bunu yapmas� m�mk�n m�? Say�n Bakan, Komisyon toplant�s�nda dedi ki: �Biz �irketi kuruyoruz, �zel sekt�r gelir mi gelmez mi bilmiyorum? Ama, biz, daha flexible olsun diye kuruyoruz.� Siz, kuraca��n�z �irkete ve ortak olacak �zel giri�imciye bir s�r� te�vik sa�l�yorsunuz; yer tahsisi, irtifak hakk�, altyap� te�vikleri ve en �nemlisi de al�m garantisi. Siz de bir dizi te�vik vererek ��zel sekt�r gelir mi gelmez mi bilmem.� diyorsunuz. Bir yandan da bir i� adam� diyor ki:�Ben te�vik istemem, bana izin verin.� Bunu nas�l a��kl�yorsunuz?

Madem b�yle bir talep var, her �eyi ben kendim yapaca��m, elektri�imi de kendim sataca��m, o zaman kamu niye te�vik veriyor? Niye al�m garantisiyle kamu bir riskin alt�na giriyor? Biz standartlar� belirleyelim, serbest piyasa var bu �lkede. Onun i�in y�llard�r kamu elektrik alan�nda yat�r�m yapm�yor. B�rakal�m, �zel sekt�r yat�r�m�n� yaps�n, kamu denetlesin. Belki bu alanda yat�r�m yapmak isteyen ba�kalar� da vard�r. Hatta ihaleyle satal�m bu lisanslar�, kamu, te�vikli al�m garantisiyle riske girece�ine ihaleden gelir elde etsin.

Ben, Say�n Bakana sormak istiyorum: Biri ��k�p, bu �� be� milyar dolarl�k bir yat�r�m i�in bu riski g�ze al�yor. Buna ili�kin bir tahmininiz var m�? Hadi bu yat�r�m� yapt�lar, elektri�i kime satacaklar? ��nk�, kamu da yapacak. �K�m�r�, yenilenebilir enerjiyi te�vik edece�iz.� diyorsunuz. �Bunlar kurulunca elektrik s�k�nt�s� kalmayacak.� diyorsunuz. Bu �zel firma, �retti�i elektri�i ne yapacak, kime satacak?

Say�n Bakana Komisyonda bu soruyu sorduk. Bu �zel firma �retti�i elektri�i ihra� edebilir mi, yani ba�ka bir �lkeye satabilir mi diye? Yabanc� bir �irket ile ortakl�k kurup santrali in�a edip, T�rkiye�de �retti�i elektri�i yabanc� orta�� arac�l��yla o �lkede satabilir mi? Yani, n�kleer santralin t�m riskleri bizim topraklar�m�zda olacak, radyasyon burada olacak, at�klar bu �lkede kalacak, ama elektri�i hi�bir risk �stlenmeyen ba�ka bir �lke ya da �lkeler kullanacak.

Bunun �n�nde bir engel var m� Say�n Bakan? Yabanc� yat�r�m diye �lkeye n�kleer santral, hatta santraller mi kurulacak? Bunun �n�nde bir engel yok.

Say�n Bakan Komisyonda dedi ki: �Bu, o g�nk� �artlara ba�l�. �hracat izni al�rsa, EPDK�dan izin al�rsa satabilir.� Bu olas�l��n �n�n� kesecek d�zenlemeler yok bu Yasa�da. Avrupa�daki bir �irket T�rkiye�de n�kleer santral kurup �retti�ini yine Avrupa�daki bir �lkeye ya da �lkelere satabilecek ya da b�lgemizdeki ba�ka �lkeler i�in de bu m�mk�nd�r.

De�erli arkada�lar, �imdi, bu n�kleer santralin gerek�esi nedir? Biz bir projeksiyon yapt�k: 2006 y�l�nda 174 milyar kilovat saat t�ketmi�iz, 2020 y�l�nda 500 milyar kilovata ihtiyac�m�z olacak, 350�sini kendi olanaklar�m�zla kar��lar�z, 150 milyar kilovat saat a��k kal�yor. Bu rakamlar� ben de�il, Say�n Bakan s�yl�yor. Komisyonun tutanaklar�nda da aynen var.

�stanbul Teknik �niversitesi Nisan 2007�de �T�rkiye�de Enerji ve Gelece�i� ba�l�kl� bir rapor haz�rlam��. Ben de bu �niversitenin mezunu bir m�hendis olarak gururla s�yl�yorum bunu: �ok iyi haz�rlanm�� bir rapor. Sak�n n�kleer kar��t� bir rapor oldu�unu falan da d��nmeyin. �yle de�il. Bu raporda bu talep tahminleri de�erlendiriliyor. Deniyor ki: �Tahmin 2005 t�ketimine g�re 2020�de y�zde 139�luk bir art��a kar�� gelmektedir. 2005-2020 y�llar� aras�nda d�nyada y�zde 38�lik art��, 2005 ve 2030 y�llar� aras�nda ise y�zde 62�lik art�� ng�r�l�rken T�rkiye i�in 2005-2020 y�llar� aras�nda y�zde 139�luk bir art�� beklenmesi tart��maya a��kt�r.�

Arkada�lar, �imdi, onlar 2005 y�l�nda yap�lan bu �al��madan al�nt� yaparak y�zde 139�luk talep art��n� y�ksek buluyorlar. Ama, arkada�lar, siz 174�ten 500�e ��kar�yorsunuz, sizin hesab�n�za g�re talep art�� oran� y�zde 183 civar�nda. Bir de deniliyor ki raporda: �T�rkiye�de y�ll�k art�� 1950-2002 d�neminde y�zde 4,8, 1970-2005 d�neminde y�zde 4,5 ve 1985-2005 d�neminde y�zde 4,4 olarak ger�ekle�ti.� Sizin bug�n talep art�� oran�n�z y�ll�k y�zde 8 civar�nda, yani 2 kat�. Raporda deniliyor ki: �Hem y�ksek senaryo hem d��k senaryo i�in yap�lan bu projeksiyonlarda��

(Mikrofon otomatik cihaz taraf�ndan kapat�ld�)

BA�KAN � Konu�man�z� tamamlar m�s�n�z Say�n ��ll�.

H�SN� ��LL� (Devamla) � Bitmek �zere Say�n Ba�kan.

��t�ketim tahminlerinin y�ksek oldu�u anla��lmaktad�r.� Ben de bunu s�yl�yorum. Say�n Bakan, �lkenin se�kin bilim adamlar� diyor ki: �Bu tahminler �ok y�ksek.� Siz de diyorsunuz ki �Arkada�lar iyi hesap yap�yor, onlara te�ekk�r ediyorum.� Birileri te�ekk�r� hak ediyor, ama, san�r�m, bu siz de�ilsiniz Say�n Bakan.

Arkada�lar, bu y�ksek talep tahminleri �zerinden �lkemize n�kleer santral dayat�l�yor. Bir yandan da, yukar�da bahsetti�im gibi, T�rkiye�nin ba�ka �lkelerin elektrik ihtiyac� i�in n�kleer ��pl�k olarak kullan�lmas� s�z konusu.

Oy kullan�rken bu konular� dikkate alman�z� �zellikle diliyor, hepinize sayg�lar sunuyorum. (CHP s�ralar�ndan alk��lar)

BA�KAN � Te�ekk�rler Say�n ��ll�.

Milliyet�i Hareket Partisi Grubu ad�na, Antalya Milletvekili Say�n Tunca Toskay.

Buyurun Say�n Toskay. (MHP s�ralar�ndan alk��lar)

MHP GRUBU ADINA TUNCA TOSKAY (Antalya) � Say�n Ba�kan, de�erli milletvekilleri; N�kleer G�� Santrallar�n�n Kurulmas� ve ��letilmesi ile Enerji Sat��na �li�kin 5654 say�l� Kanun�un 4��nc� maddesi �zerinde Milliyet�i Hareket Partisi Grubu ad�na s�z alm�� bulunuyorum. S�zlerime ba�lamadan evvel Genel Kurula sayg�lar sunuyorum.

N�kleer santrallerin T�rkiye�de kurulmas� s�reci yakla��k 1950�lerin ortalar�ndan ba�layan, hemen hemen yar�m asr� tamamlam�� bir ser�ven ve bu ser�vende her zaman oldu�u gibi olumlu sonu�larda da, olumsuz sonu�larda da toplumlar ve o i�le ilgili olan ki�iler ciddi tecr�be birikimini sa�larlar. Ben de, izin verirseniz, 1960�lar�n sonundan bu tarafa bu konuyla ilgilenen bir arkada��n�z olarak n�kleer santrallerin T�rkiye�de kurulmas�yla ilgili baz� d��ncelerimi ve de�erlendirmelerimi sizlerle payla�mak istiyorum.

Bir kere, bunun tart��mas�n� art�k T�rkiye�nin bitirmesi laz�m. N�kleer g�� santrallerini kural�m m� kurmayal�m m� tart��mas� art�k bug�n g�ndemden ��kar�lmas� gereken bir konu. Biz, Milliyet�i Hareket Partisi olarak �teden beri T�rkiye�de n�kleer g�� santrallerinin kurulmas�n�n �art oldu�unu, gerekli oldu�unu ve yararl� oldu�unu d��n�yoruz.

Tabii, bunu s�ylerken birka� noktay� da belirtmek laz�m. Enerji g�venli�inin sa�lanmas� ve enerji arz�n�n �e�itlendirilmesi bak�m�ndan n�kleer g�� santrallerinin kurulmas� ciddi bir fayda sa�layacakt�r. Yap�lan tahminlere g�re, petrol�n 2070�lerde, do�al gaz�n 2090�larda hemen hemen bitece�i ifade ediliyor. Tabii ki, bu projeksiyonlar, bug�nk� mevcut, bilinen rezervler �zerine yap�lan projeksiyonlar. Bunlar, rezervler de�i�ti�i zaman bu rakamlar da de�i�ir, ama bunlar, t�kenece�i bilinen kaynaklar. T�rkiye�nin bu ad�m� atmas�, ayn� zamanda T�rkiye�nin y�ksek bir teknolojiye ge�i�ini de sa�layacakt�r. Malzeme, i��ilik ve �l��m olarak en hassas derecede bir teknolojik d�zeye ula��lacakt�r. N�kleer santrallerin in�as�nda kullan�lan en basit malzeme olan betonda dahi y�zde 99�luk bir safl�k gerekmektedir. Bunlar� tutturmak, ciddi bir teknolojik birikimi de beraberinde T�rkiye�ye kayd�racakt�r.

Di�er taraftan, T�rkiye�nin e�itim sisteminde, yakla��k yar�m asra yakla�an s�re� i�inde ciddi bir beyin g�c� yeti�mi�tir. Ancak, T�rkiye�de biz n�kleer santrallerin kurulmas�nda gecikti�imiz i�in bu beyin g�c�n�n �nemli bir miktar�n� da biz yeti�tirip, istemedi�imiz halde, yurt d��na gitmelerine sebep oluyoruz. Bin megavatl�k bir santral kuruldu�unda, de�i�ik d�zeylerde olmak kayd�yla, ama tabii ki yine de y�ksek teknolojiyle ili�kili olan 2 bin civar�nda insan�n �al��aca��n� d��nmemiz laz�m.

�imdi, burada izin verirseniz, de�erli milletvekilleri, sizlerle baz� d��ncelerimi payla�mak istiyorum. �zellikle bir n�kleer enerji santrali ihalesi yap�l�rken veya bir firma bu i�le g�revlendirilirken �zellikle dikkat etmemiz gereken noktalar nelerdir, bunlar� kendime g�re de�erlendirmek istiyorum.

Bir tanesi, yerli kaynaklar�, bug�n olmasa bile, gelecekte yerli kaynaklar�m�z� kullanabilecek bir teknolojiyi tercih etmemiz gerekiyor. N�kleer santrallerde, hepinizin bildi�i gibi, ana iki teknoloji var: Bir tanesi a��r su santralleri, bir tanesi hafif su santralleri. Hafif su santralleri, yak�t�n zenginle�tirilerek kullan�ld�� santraller. Bunu yapabilen az say�da �lke var. B�yle bir teknolojiyi se�ti�iniz zaman, yak�t� bu �lkelerden almak mecburiyetindesiniz.

�kincisi, a��r su santralleri. A��r su santralleri teknolojisini se�ti�iniz zaman, �ok az bir �al��mayla, bizim yerli kaynaklar�m�z� de�erlendirme imk�n�m�z var. T�rkiye�de uranyum var, ama en bol olan �ey toryum. E�er yak�t teknolojisi �zerinde, bu santrallerde at�lan ad�ma paralel olarak yak�t teknolojisi �zerinde de ciddi bir programla �al��r isek, se�ti�imiz teknolojiye g�re ileride n�kleer santrallerin yak�t a��s�ndan d��a ba��ml�l��n� ortadan kald�rma �ans�m�z var. Hemen bu ba�lang��ta olmayabilir, ama dedi�im gibi, yak�t teknolojisinin geli�tirilmesi istikametinde ciddi bir projeyi ayn� anda, e� anl� olarak y�r�rl��e sokarsak, s�yledi�imiz avantaj� elde etme �ans�m�z var.

�imdi, toplumda n�kleer santrallere kar�� en �nemli olumsuz yakla��m, acaba bir radyasyon riski, bir �evre riski olur mu olmaz m� noktas�ndan kaynaklan�yor. ��te orada, ihaleyi yaparken, Bat� anlam�nda g�venlik doktrini dedi�imiz kriteri ihalede esasl� �artlardan bir tanesi olarak koymak ve ondan sonra da denetlemek mecburiyetindeyiz. Hepinizin bildi�i, 1950-2000 aras�nda iki tane b�y�k, birbirinden farkl� sonu�lar� olan n�kleer santral kazas� s�z konusu. Bir tanesi, o, zaman�ndaki, Sovyetler Birli�i�ndeki �ernobil kazas� ve ciddi �evre sorunlar�na ve ciddi bir felakete yol a�t�. �kinci kaza, Amerika Birle�ik Devletleri�nde, Chicago yak�nlar�nda Three Mile Island dedi�imiz santralde vuku bulan bir kaza ki, o b�yle bir �evre felaketine yol a�mad�.

Peki, burada �nemli olan nedir? �nemli olan �u: N�kleer santrallerde so�utucu kayb� dedi�imiz bir kaza s�z konusu oluyor. E�er so�utucu sistem, reakt�r� so�utmaktaki kulland��m�z sistemde bir ar�za oldu�unda, buradaki y�ksek hararet santralin kalbi reakt�r� eritiyor, eritti�inde de radyasyon felaketi ortaya ��k�yor. �imdi, siz bu g�venlik tedbirini ald��n�z takdirde, Amerika Birle�ik Devletleri�nde ayn� felaketle kar��la��ld�, santraldeki g�revliler �koruma kabu�u� dedi�imiz kabu�un kap�s�n� kapatt�lar, ��kt�lar ve bir �ey olmad�. Bu �koruma kabu�u� dedi�imiz kabuk 1 metre veya 1,7 metre kal�nl��nda �zel betondan in�a edilmi�, santralin kendisini ve destek �nitelerini �rten bir kabuk. Bunu kapatt��n�z zaman bir �evre felaketini �nl�yorsunuz. Ancak, bu s�yledi�imiz g�venlik sistemleri yerine getirilen bir ihalede, toplam ihale bedelinin yakla��k y�zde 40�� da bu g�venli�e harcanm�� oluyor, ama �yle zannediyorum ki bu her �eye de�er, bu riski ve bu maliyeti g�ze almak gerekir.

�imdi, bir ba�ka nokta, �ok de�i�ik teklifler gelecek. Bunlar�n say�s� da �ok de�il tabii, bu santralleri imal eden d�zinelerce g�venilir firma yok.

Burada en �nemli noktalardan bir tanesi, teklif veren firman�n ne derece bize teknoloji aktar�m�n� kabul etti�i. Burada, azami teknoloji transferini kabul eden firman�n di�er �artlar da olumlu oldu�u takdirde se�ilmesi gerekir ki, s�zlerimin ba��nda ifade etti�im ciddi bir yan sanayi, n�kleer yan sanayi T�rkiye'de geli�ebilsin ve yeti�tirdi�imiz beyinleri orada istihdam edebilelim.

T�ketilmi� yak�tlar�n, yak�t elemanlar�n�n nas�l saklanaca�� meselesi �nemli meselelerden bir tanesi, toplumda huzursuzluk kayna�� olan meselelerden bir tanesi de bu.

�ki y�ntem var: Ya t�ketilmi� yak�tlar� oldu�u gibi saklamak mecburiyetindesiniz veya bu t�ketilmi� yak�tlar�n i�inde yararl� olabilecek, de�i�ik alanlarda kullan�labilecek maddeleri ayr��t�rarak tekrar kullan�ma sunars�n�z. T�rkiye'nin bug�nk� �artlar�, bu ikinci s�yledi�imiz alternatifi ger�ekle�tirmeye imk�n vermiyor. B�yle bir sistem T�rkiye bak�m�ndan rantabl olacak bir sistem de�il, b�yle bir sistemi kuramazs�n�z, bu ayr� bir maliyet.

Bunu yabanc� �lkelerde yapmaya kalksan�z, T�rkiye'nin co�rafi konumu da birtak�m riskler ta��d�� i�in, bunu da yapam�yoruz. O zaman, �artnameye, n�kleer santralin teknolojik �mr� boyunca ortaya ��kan at�klar�n tamam�n�n, biraz evvel s�yledi�imiz g�venlik normlar�na uygun �ekilde saklan�lmas�n� sa�layacak tedbirleri ve tesisi kurma �art�n� da getirmemiz laz�m.

�imdi, ba�ka bir nokta da, teklif veren firmalar� da �ok iyi incelemek laz�m tecr�belerini ve ayn� zamanda sicillerini. Ben burada baz� isimler vermek istemiyorum yanl�� anla��l�r diye. Ama, bu firmalar bellidir. Hangi �lkelerde hangi ihaleyi alm��lar? Nas�l bir ba�ar�yla bu ihale �artlar�n� yerine getirerek tesisleri kurmu�lar ve y�r�rl��e sokmu�lar? Bunlara iyi bakmam�z laz�m.

Bir ba�ka nokta, bize teklif edilen n�kleer enerji santralinin en az bir veya iki yerde kurulup, minimum be� y�l kazas�z belas�z, kusursuz �al��t��n� bilmek �ok �nemli. Daha proje h�linde bir santral de teklif edilebilir. Bunun b�t�n bebeklik hastal�klar� dedi�imiz hastal�klar�n�n maliyetini, kabul ederseniz, siz �ekersiniz. B�yle bir riske girmek, hele b�yle bir konuda hi� do�ru de�il. Tabii, mutlaka Say�n Bakanl�k ve de�erli b�rokratlar�, kilovat maliyetini -sent olarak- ve finansman�n toplam maliyetini dikkate alacaklard�r.

�ki nokta daha s�yleyerek s�zlerime son vermek istiyorum.

(Mikrofon otomatik cihaz taraf�ndan kapat�ld�)

BA�KAN � Say�n Toskay, l�tfen konu�man�z� tamamlar m�s�n�z.

TUNCA TOSKAY (Devamla) � Hayhay.

Bakanl��a, haddim olmayarak bir tavsiyem var. Bu s�yledi�imiz yar�m asra varan tecr�bede �niversite i�inde, b�rokraside �ok ciddi birikim sa�lam�� olan ki�ilerden �artnamenin haz�rlanmas� ve -�artnamenin- verilen tekliflerin de�erlendirilmesinde en az�ndan dan��man olarak Say�n Bakanl��n yararlanmas�, tahmin ediyorum ki �ok b�y�k �nem ta��yacak.

Bir ba�ka nokta da �u var: Yeni bir teknoloji devreye giriyor. K��k santraller, 165 megavatl�k k��k santraller -bunlar�n maliyetleri azami 200 milyon dolar civar�nda- �n�m�zdeki on senede devreye girecek. Say�n Bakanl��n ve yetkililerinin bu teknolojiyle ilgilenmeleri, bu teknolojiyi �reten �lkelerle �imdiden ili�kiye ge�meleri T�rkiye a��s�ndan yararl� olur diye d��n�yorum.

Hepinize sayg�lar sunuyorum. (Alk��lar)

BA�KAN � Te�ekk�rler Say�n Toskay.

�ah�slar� ad�na ilk s�z, Adana Milletvekili Say�n Tacidar Seyhan Bey aittir.

Buyurun Say�n Seyhan.

TAC�DAR SEYHAN (Adana) � Say�n Ba�kan, de�erli milletvekilleri; hepinizi sayg�yla selaml�yorum.

�ncelikle, de�erli arkada��m�n serbestle�menin �n planda bulunmas�na y�nelik s�ylemleri vard�, buna bir cevap vermek istiyorum.

Ee, tabii, kamunun bu iktidar d�neminde ve bundan �nceki H�k�met d�neminde de �kamunun sermaye yap�lar�n�n k��lt�lmesi� diye bir politikas� vard�. Bu, bir H�k�met politikas�d�r. Bu, bir tercihtir. �una kat�l�r�m: Kamunun her alanda faaliyet g�stermesi diye bir zorunluluk yoktur. Ancak, �yle durumlar vard�r ki, stratejiktir. �zellikle �kamu olmazsa olmaz� denilebilen hadiseler vard�r. Baz� konularda siz, �kamu bulunsun-bulunmas�n�� tart��maktan �nce, bu olay�n stratejik olup olmad��n� konu�mal�s�n�z. �rne�in, n�kleere de gelece�im, ama boru hatlar�nda �ok ciddi, T�rkiye, hakikaten, bir enerji k�pr�s� olma yolunda gidiyor. �ok ciddi at�l�mlar da yap�ld�. Bunu ink�r etmiyorum. �ok �nemli. Bundan sonras� yap�l�r yap�lmaz, onu da bir kenara koyuyorum. �hmaller vard�, onu da bir kenara koyuyorum. Ama, �ok �nemli �eyler de yap�ld�. Dilerim ki, bu diyaloglar� ger�e�e d�n��t�r�ls�n. Ama, bu, stratejik bir olayd�r. ��te, burada, kamu olsun mu olmas�n m� diye d��nmeyeceksiniz. �lkenin hem ulusal menfaatleri �n planda olacak hem g�venlik a��s�ndan, �evre �lkeleriyle ili�kisi a��s�ndan olumlu de�erlendirmesi sa�lanacak.

Mesela, �n�m�zdeki ilk �ey �udur: Enerji Bakanl��m�z�n Mavi Ak�m, Samsun�dan Ceyhan�a gelen petrol�n Hayfa Liman��na ak�t�lmas� diye bir projesi var. Burada dikkatli olmak laz�m. Ceyhan��n o stratejik konumunu kaybetmemek laz�m. Oray� bir enerji havzas� h�line d�n��mekten ��karmamak laz�m. E�er, siz, onu Hayfa�ya kadar uzat�rsan�z, durum de�i�iyor.

Bir: Buradaki merkez� varl��n�z� kaybediyorsunuz. Liman�n�z� pasif duruma sokuyorsunuz.

�ki: �srail�in de K�z�ldeniz�de Eilat Liman��na uzanan bir projesi var, bunu da yap�yor. Yani, siz S�vey� Kanal��ndan M�s�r��n b�t�n gelirlerini baypas edersiniz. Hayfa�ya indirdiniz mi onlar da Eilat Liman��ndan, K�z�ldeniz�den bunu ��kar�r. ABD�nin bu i�ine gelir, onun i�in stratejiktir; bizim i�in de�il. ABD, Bat� Amerika�y� di�er taraftan, Basra K�rfezi�nde kendisi i�in tehdit olu�turdu�unu g�rd�� i�in K�z�ldeniz�den beslemek istiyor, ama biz ABD�nin b�lgede �srail�i g��lendirme �abas�na alet olmamal�y�z. ABD�nin Bat� Amerika�ya petrol ta��mas� i�in K�z�ldeniz�i kullan�p M�s�r�la bizim aram�z� a�mas�n�n �nlenmesi yolunda �al��ma yapmal�y�z. Bu stratejiktir. Niye kamu olmas�n? D��i�lerini de ilgilendirir, Genelkurmay� da ilgilendirir.

Ee, n�kleer teknolojide de �yle. Bir iki tane daha bu ta��mac�l�kla� Samsun-Ceyhan�da da ayn� s�k�nt� var. De�erli arkada�lar, y�kleme anla�mas� yap�lmadan hi�bir boru hatt�n�n temeli at�lmad� d�nyada. Bir tek Samsun-Ceyhan��n at�ld�. Yok, y�kleme anla�mas� yok. Bu kadar g�l�n� bir �ey olmaz ya. D�nya bize g�l�yor. Hadi, tamam tercihinizi yapt�n�z, Burgaz-Dedea�a� tercihini kulland�n�z, ama bizim �nerimiz Has�r�n�-Filyos�tu. Zonguldak�� baypas ge�tiniz, bu da bir siyasi tercihtir, ama oran�n y�kleme anla�mas� yok. D�nyadaki b�t�n uzmanlar bu olmadan, bu boru hatt�n�n in�as�n�n tamamlanmas�n�n bir komedi oldu�unu s�yl�yorlar. Bunu da dikkate almak laz�m.

Di�eri, Kerk�k�ten Ceyhan�a gelen hatt�m�z. Bunun da baypas edilmesine engel olmam�z laz�m de�erli arkada�lar.

Irak-�rd�n-�srail hatt�, yeniden revize ediliyor. E�er bu revize edilirse dolayl� gerek�elerle biz Kerk�k-Ceyhan hatt�ndaki petrol�m�z� kaybedece�iz.

��te, bu nedenle kamunun yap�land�r�lmas� ba�ka �ey, kamunun alaca�� stratejik konum ba�ka �ey, getirilen kanunlarda veya kamu deste�inin olmamas� gereken serbest piyasa ba�ka �eydir. N�kleerde de kamunun olmas� laz�m. �Sadece denetimi kamudad�r.� diyerek bundan nemalanaca��m�z� s�yleyerek stratejik olarak pozisyon alm�� olmay�z. Ulusal menfaat i�in yapman�z gereken, n�kleer teknolojide, kamunun, �retim ve denetim safhas�nda -e�er bunu yapacaksan�z- varl��n� korumakt�r.

(Mikrofon otomatik cihaz taraf�ndan kapat�ld�)

BA�KAN � Konu�man�z� l�tfen tamamlar m�s�n�z Say�n Seyhan.

TAC�DAR SEYHAN (Devamla) � Tamaml�yorum Say�n Ba�kan.

D�nyan�n bir�ok �lkesinde b�yledir. �stelik, yak�t teknolojisini kendileri �retiyor. At�k teknolojisi kendinde olan �lkeler dahi kamunun varl��n� bir�ok santralde koruyor. Ee bunu d��nmediniz, yabanc� bir firma getirdi, yapt� -defalarca s�yledim- ondan sonra da elektri�i yurt d��na satt�. Siz hangi teknolojiden yararlanacaks�n�z? Bu vatanda�a gidip, sen elektrik �retimini yap, ben de bu santralin yak�t teknolojisine bak�p bak�p buradan yeni bir �retim teknolojisi �retece�im mi diyeceksiniz? B�yle �ey olur mu? Yani, bu g�l�n�. E�er bunu yapacaksan�z, ar-ge merkezlerinizde, teknoloji geli�tirme merkezlerinizde santralleri b�t�nle�tirmeniz laz�m, ikisini birlikte �al��t�rman�z laz�m. Bir ithalat, bir know how, teknolojinin transferi de�ildir, kullan�m�d�r. Bunu da do�ru ay�rt etmek laz�m.

Hepinize te�ekk�r ediyorum. (CHP s�ralar�ndan alk��lar)

BA�KAN � Te�ekk�rler Say�n Seyhan.

H�k�met ad�na Enerji ve Tabi� Kaynaklar Bakan� Say�n Hilmi G�ler.

Buyurun Say�n G�ler. (AK Parti s�ralar�ndan alk��lar)

ENERJ� VE TAB�� KAYNAKLAR BAKANI MEHMET H�LM� G�LER (Ordu) � Say�n Ba�kan, de�erli milletvekilleri; hepinizi sayg�yla selaml�yorum.

Biriken birka� konu var. Hem bu maddeyle ilgili olarak hem de daha evvel s�ylenen birka� maddeye cevap vermek istiyorum, ��nk� �nergeler s�ras�nda bu m�mk�n olmuyor.

Birincisi, bu tahminlerle ilgili s�ylenen rakamlar, elektrik tahminleriyle ilgili. �lk defa d�rt y�l �nce yapt��m�z tahmin 190 milyar kilovat saatti, 189,5 milyar kilovat saatle bunu tutturmak �zereyiz. Yani, en isabetli �al��malar� yapt�k. Dolay�s�yla, fazlal�k eksiklik s�z konusu de�il. Yaln�z, burada, tabii ki yat�r�mlar�n zamana kar�� bir yar�� i�inde yeti�mesi laz�m, ��nk� T�rkiye�deki talep rakamlar� ba�ka �lkelerle mukayese edilmeyecek kadar h�zl� art�yor. Yani Avrupa�da y�zde 1-1,5 gibi y�ll�k elektrik �retim ve t�ketim oranlar� bizim �lkede �ok daha farkl�. Bir kere ortalama olarak 8�in �zerinde oluyor. Baz� b�lgelerde de -Antalya gibi yerlerde- y�zde 24-27�ye kadar ��kabiliyor. Ge�en d�nemde, yaz�n bu �ekilde bir art��la kar��la�t�k. Yani rakamlar fevkalade y�ksek. Bu asl�nda bizi memnun ediyor, bizim de g�revimiz buna yeti�mek, buna �are bulmak. Bunun i�inde mesela Antalya�y� biz ikinci bir Antalya yapt�k, y�zde 109 b�y�tt�k, her �eyiyle, kablolar�yla, yer alt�na ini�iyle. Yani bunu sadece Antalya�da de�il, �zmir�inde, �stanbul�unda, Mersin�inde, Adana�s�nda, Karadeniz�inde, hepsinde yap�yoruz. Yani bunu ifade etmek istiyorum. Bu bak�mdan bizim hesaplar�m�zla di�erlerini kar��t�rmamak laz�m. �stelik de Avrupa Birli�i�ne girmek niyetinde olan bir �lkenin o seviyeye gelmesi i�in de ki�i ba��na t�ketimi en az 3 kat da art�rmas� laz�m.

Bu arada -s�z�m� belki unuturum- Say�n Tunca Toskay�a �zellikle te�ekk�r ediyorum. Fevkalade g�zel, derinlikli, tecr�belere dayanan ve devlet adaml��na da yak��an gayet g�zel bir sunu�ta bulundular. Daha evvelden TRT�den de hep sevdi�imiz, oradaki g�revinden dolay� takdir etti�imiz bir ki�iydi. Burada da ayn� takdirlerimi kendisine ifade ediyorum ve bilgilerinden de tecr�belerinden de yararlanaca��z, ��nk� ifade etti�i �eyler tamamen mutab�k kald��m�z noktalar. Neticede, biz, hepimiz ayn� gemideyiz. Hele n�kleer enerji gibi bir konuda, n�kleer santral gibi bir konuda, zaten, burada mill� davranmam�z, hepimizin bilgisinden, tecr�besinden yararlanmam�z laz�m, onun i�in te�ekk�r ediyorum.

Zaten burada da -Oktay Bey de bahsetti- kriterler a�a�� yukar� tamam, fakat daha evvelden de bir �nerge vermi�lerdi, o �nergede de zaten �yay�nlan�r� diyor, yani �yay�nlanmaz� de�il �TAEK�in haz�rlad�� kriterler, �l��tler bir ay i�inde yay�nlan�r.� diyor zaten. Yani bunun gizli kapakl� bir taraf� olamaz. Niye olsun ki b�yle bir �ey? �Yay�nlan�r�� Zaten nerede yay�nlanacak? Ya bu Resm� Gazete�de olur, sitesinde yay�nlan�r, isterseniz bunu normal gazetelerde yay�nlayabiliriz, TRT�de yay�nlayabiliriz. Yani bunun yay�nlanma usul� a��k. Yay�nlanan bir �eyin gizli kapakl� olma durumu olabilir mi? Yani, ben baz� �eyleri anlamakta ��yle zorluk �ekiyorum: Hep bir �ey varm�� gibi. B�yle s�yleniyor. Bu yanl��, b�yle bir �ey olamaz. Mesela d�n de ayn� �ey oldu, bir arkada��m�z �Toryum ve uranyumla ilgili ��phelerim var.� deyince, ben biraz da nazik bir ifade kullanarak �telmih� kelimesini kulland�m. Yani �kas�t� demedim, �ima� demedim, �telmihle demek istedi�iniz� dedim. Onu ��smarlama soru� �eklinde� Bu kelime, �telmih� kelimesi nas�l ��smarlama� oldu, nas�l, laf�n� geri al filan diye b�yle bir kar��t� ortal�k, bunu da anlam�� de�ilim. Sonradan Say�n Oktay, hakikaten bir incelik g�sterdiler, anlatt�lar bana durumu. Ben de bunu tekrar bilmeyenlere, duymam�� olanlara ifade ediyorum: D�nk� s�yledi�im kelime �telmih� kelimesiydi. Bu ne �tembih� kelimesi ne ��smarlama soru� kelimesi. Ben sadece orada �ima�dan da daha hafif bir kelime olan �telmih�i kulland�m. Dolay�s�yla, bunu da a��klam�� olal�m. Yani, laf�n geri al�nmas�n� filan gerektirecek herhangi bir �ey yok. �stelik de ben �ok ince bir kelime kulland�m, �telmih� kelimesini kulland�m.

Di�er taraftan, burada, elektrik d��ar�ya sat�l�r m� sat�lmaz m�? Fazla olursa sat�l�r. Yani Fransa, n�kleerden y�zde 78 elektri�ini �retiyor, ihtiyac�n�n fazlas�n� da b�t�n kom�ular�na sat�yor. Yani fazla olursa� Yani, �imdi siz fazla herhangi bir �ey �retti�iniz zaman bunu denize d�km�yorsunuz, al�yorsunuz, sat�yorsunuz. Yani e�er varsa b�yle bir talep, ki, zaten T�rkiye �UCTE� dedi�imiz Avrupa Elektrik Network��ne ba�lanmak �zere �al��malar�n� yap�yor. Bunun zaten amac�, kom�undan alacaks�n da vereceksin de. Hatta, burada UCTE olunca, Avrupa�ya da� �sterseniz, e�er maliyeti kurtar�yorsa �spanya�ya kadar satars�n�z alan varsa. Yani bu tamamen ticari bir metad�r. Biz, Yunanistan�a da verdik, Bulgaristan�a veriyorduk, kestik onu, �imdi Irak�a, Suriye�ye veriyoruz. Yani bu tip �eyin verilemez, edilemez diye b�yle bir �eyi yok. �htiya� varsa, bunun i�in ekonomisi, fizibilitesi uygunsa yapars�n�z.

Bu arada, tabii bunu yaparken de tek ba��m�za hareket etmiyoruz. D��i�leri Bakanl�� var, di�er kurulu�lardan g�r�� al�yorsunuz, di�er ilgili kurum ve kurulu�lar var. �cab�nda Mill� G�venlik Kurulunda bile bu tip �eyler tart��labiliyor. Yani, bu tip konular�n b�yle karma��k, anla��lmaz, m�phem bir taraf� yok; fiyat� belli, alan� belli, satan� belli; fazlan da varsa satars�n, Fransa nas�l yap�yorsa, di�er �lkeler nas�l yap�yorsa� Biz daha evvelden Bulgaristan�dan nas�l al�yorduysak, kestiysek, tersi de olabilir. �htiya�lar bunu ortaya koyar.

Di�er taraftan �E�Aޒ�n termik santrallerinin kapasite kullan�m� oran�. ne?� dendi. 2003 y�l�nda y�zde 35�ti, g�reve geldi�imizden hemen sonra; 2004�te, 2005�te bunlar artt�, 2005�te 48,5�a ��kt�, 2006�da y�zde 61�e ��kt�, �imdi y�zde 72.

Yaln�z, bazen ��yle bir yanl�� anlama da olabiliyor, mesela deniyor ki: Barajlar�m�z� biz tam kapasite kullan�yor muyuz? Barajlar ihtiyaca g�re kullan�l�r. Bazen �nitenin bir tanesini kullan�rs�n�z, bazen ikisini kullan�rs�n�z, bazen be�ini birden kullan�rs�n�z. Orada, pik saatlere g�re ihtiyac�n�z varsa otomatik olarak o devreye girer, yoksa zaten baraj bu, tutuyor suyu. Yani, su gibi mal�n olsun. Bunu, isterseniz, istedi�iniz zaman kullan�rs�n�z. Bunu az kullanmak, �ok kullanmak bir beceriklilik veya beceriksizlik meselesi de�il. Ama, ar�zal� olur, sen ona bakmazs�n, ihtiyac�n oldu�u zaman bu �niteleri devreye alamazsan, o zaman tamam, o bir yetersizliktir. Ama, biz, �u anda �nitelerimizi devreye alabilecek durumday�z. Ge�en yaz yetmi� sekiz y�l�n en s�cak yaz�yd�. Biz, �ok ��k�r� -ba�ka �lkelerde, bilhassa Balkan �lkelerinde baz� yerler ��kt�- buna ra�men gayet iyi y�nettik. Antalya�da bir iki g�n bir s�k��kl�k oldu. O da Oymap�nar Baraj��ndaki suyu biraz fazla itinal� kullanal�m diye �zerine titredik. H�lbuki, onu da biraz fazla kullansayd�k bununla kar��la�mayacakt�k. �ok ��k�r, bunlarla bir s�k�nt�m�z yok, ama yat�r�mlar�n h�zl� yeti�mesi laz�m. Pik saatlerde bu a��r� b�y�menin, h�zl� b�y�menin, ekonomik durumdaki geli�melerin, ayn� zamanda da b�y�me sanc�s� gibi kabul edilecek bir taraf�d�r. Buna da �are bulmak bizim meselemiz.

Di�er tarafta, hep �ernobil, i�te Karadeniz B�lgesi�ndeki kanserlerden filan bahsediliyor. Sa�l�k Bakanl��n�n �niversitelerle ve TAEK�in yapt�� ara�t�rmada, 19.500 aile tarand� -70 bin ki�i yakla��k- ve Karadeniz B�lgesi�nin kanser art�� ile bu olaylar aras�nda herhangi bir bilimsel veri yok elimizde, yani bunu destekleyen bir veri yok. Ben de Karadenizliyim. Ben de psikolojik olarak etkilendim. F�nd�k vaktiydi, f�nd�klar toplanm��t�. O �ernobil�in oldu�unda radyasyon filan sorunlar� konu�uldu edildi, �aylar i�ildi i�ilmedi, hepimiz bundan psikolojik etkilendik. Ama Sa�l�k Bakanl�� ile �niversiteler, bilimsel usullerle bu �al��may� yapt�. Yapt�� al��may� s�yl�yorum. Yani bunlar da �u kal�nl�kta kitaplar. �steyen varsa onlar� da temin edebiliriz sizlere. Bak�n, inceleyin. Yani burada inanmad��m�z veya g�venmedi�imiz bir nokta varsa yeniden bir daha ara�t�r�r�z. Yani neticede ayn� �lkedeyiz. Yani burada bizim de �ocu�umuz, akrabalar�m�z hep beraber bu �lkedeyiz. Yani bunu, biz, bir �eyi ka��r�yor ediyor filan durumunda de�iliz.

Ayr�ca �unu da ifade edeyim: Bu, bir ihale filan de�il, bir ayarlanma de�il. �Bir �smarlama kanun� filan diyorlar; bu �z�yor bizi. Yani, en az�ndan teknik arkada�lar�m� �z�yor, b�rokrat arkada�lar�m�z� �z�yor. Yani b�yle bir �smarlama, derme �atma, bilhassa� Derme �atmay� diyebilirsiniz belki. O bile denmez, ��nk� o da komisyonda tart��ld� bir s�r�, sizlerin de �yelerinizin kat�ld��, milletvekillerin g�zel katk�lar� oldu. Ama ��smarlama� laf�n� kesinlikle reddediyorum. Hele, bu, Say�n Ba�bakan�m�za yahut birtak�m i�te �irketlere filan, b�yle ima da de�il, a��k a��k s�yl�yorsunuz. Bu �ok �irkin. B�yle bir �eyi reddediyorum, b�yle bir �ey s�z konusu olamaz. B�yle bir �eye tenezz�l etme de m�mk�n de�il. Ayr�ca bir ihale yok ortada. Buraya girecekler, bilek g�re�iyle fiyatlar�n� ortaya koyacaklar. Burada, biz, ba�kalar�n�n uygulamad�� bir sistemi uyguluyoruz. Yani ihale edip de bir m�teahhidi zengin etme meselesi de�il.

(Mikrofon otomatik cihaz taraf�ndan kapat�ld�)

BA�KAN � Say�n Bakan, l�tfen konu�man�z� tamamlar m�s�n�z.

ENERJ� VE TAB�� KAYNAKLAR BAKANI MEHMET H�LM� G�LER (Devamla) � Adam, fiyat�n� verecek, ona g�re �demelerini ortaya koyacak, maliyetini ortaya koyacak, uygunsa biz bunu se�ece�iz. Ortada bir al��veri� olay� yok. �htiyac�m�za g�re bunlar ortaya ��kacak. 5 bin megavat� Kim uygun verirse s�ralamaya koyaca��z, 5 bini a��yorsa da �st�n� �izece�iz.

Di�er �eyde de bu kriter, �l��tler konusu. Elektrik ��k�� g�c� var, reakt�r tipi var, santral �mr� var, teknolojik s�nanm��l�k var, yak�t teknolojisi var, i�letme deneyimi var, yerli katk� var �Say�n Tunca Toskay��n da bahsetti�i gibi- n�kleer g�venlik var ki bunun temeli bunlar zaten. Lisanslama gibi� Bunlar�n hepsi �l��tler. Bu �l��tlerde s�n�f� ge�enleri biz de�erlendirmeye alaca��z. Bu da yay�nlanacak. Herkesin g�z� �n�nde olan� Yani, b�yle bir �ey, asl�nda takdir edilmesi gereken bir �ey. Yani, biz b�yle ihale �artnamesini birine verelim, o gelsin, bunu yaps�n. B�yle bir �eye bizleri l�tfen kar��t�rmay�n. Yani, bunu, bilhassa �st�n� �izerek s�yl�yorum. Ayr�ca da b�t�n tan�t�mla ilgili �al��malar� TAEK size sa�layabilir.

Samsun-Ceyhan konusunun a�a�� do�ru indirilmesi sadece petrol, do�al gaz de�il�

(Mikrofon otomatik cihaz taraf�ndan kapat�ld�)

ENERJ� VE TAB�� KAYNAKLAR BAKANI MEHMET H�LM� G�LER (Devamla) - � i�inde elektrik var, su var, b�lgenin istikrar� i�in �nemli.

Sayg�lar sunar�m. (AK Parti s�ralar�ndan alk��lar)

BA�KAN � Te�ekk�rler Say�n Bakan.

Ba�ka madde �zerinde de a��klama yapars�n�z.

Sa� olun.

�ahs� ad�na ikinci s�z, Siirt Milletvekili Say�n Afif Demirk�ran�a aittir.

Buyurun Say�n Demirk�ran. (AK Parti s�ralar�ndan alk��lar)

AF�F DEM�RKIRAN (Siirt) � Say�n Ba�kan, de�erli milletvekili arkada�lar�m; biz burada �nemli bir Yasa�y� g�r��yoruz. Ge�en d�nem de g�r��m��t�k, Say�n Cumhurba�kan�ndan geri geldi, �imdi biraz daha iyile�tirmeler yap�larak tekrar g�r��yoruz.

Say�n Bakan�n da biraz �nce s�yledi�i gibi, ger�ekten Say�n Tunca Toskay��n buradaki �slubu� B�t�n milletvekillerinin �slubunu sayg�yla kar��l�yoruz, ama Say�n Toskay��n yap�c�, y�nlendirici �slubu i�in ben de te�ekk�rlerimi ifade etmek istiyorum.

Biz, bu teknik yasalar� bu �ekilde g�r��memiz gerekir diye d��n�yoruz. ��nk�, n�kleer enerji T�rkiye�de bir ihtiya�tan �te, kanaatimce, bir zorunluluktur. Arkada�lar�m�z d�nden beri ifade ediyorlar. T�rkiye 2020 y�l�na geldi�i zaman b�t�n yerli kaynaklar�n� -�u anda tespit edilmi� olan kapasitelerden, potansiyelden bahsediyorum- elektri�e d�n��t�rd�� zaman yetiyor mu? Yetmiyor. D��ar�dan do�al gaz getirip yeni do�al gaz santralleri kurmam�z gerekir. Ama, petrol fiyat�n�n nerelere ��kt��n� hep beraber g�r�yoruz. Do�al gaz fiyatlar� da ona g�re art�yor.

�thal k�m�re dayal� santral kurabiliriz. Ama, petrol fiyatlar�n�n art�� gibi ithal k�m�r fiyatlar� da �ok fazlas�yla art�yor. O zaman en ucuz enerji olan ve ger�ekten teknolojik olarak �lkemizin ihtiyac� olan n�kleere mutlaka ihtiyac�m�z vard�r. Bak�n, deniyor ki: �Efendim, bu art�� fazla bulunuyor baz� bilim adamlar� taraf�ndan.�

De�erli arkada�lar, 2020 y�l�na geldi�imiz zaman sadece T�rkiye 500 milyar kilovat saat elektrik t�ketecek y�zde 8�lik art��a g�re ve o zaman ki�i ba��na t�ketim 5.000 - 5.500 kilovat saat olacak y�lda. Peki, OECD �lkelerinin bug�nk� t�ketimi nedir diye bakt��m�zda, 7.500 � 8.000 kilovat saat y�lda.

De�erli arkada�lar, yani 2020 y�l�nda, T�rk insan�n�n bug�n geli�mi� olan �lkelerin insanlar�n�n refah seviyesine ��kmas� gerekmez mi? Bunu ni�in esirgeyelim insanlar�m�zdan? Onun i�in biz diyoruz ki: Evet, ge�mi�te kriz d�nemleri, birka� tane, bir iki kriz d�nemi hari� T�rkiye�de elektrik t�ketimi y�zde 8�in �zerinde olmu�tur, istatistiklerle bu sabittir. Dolay�s�yla, y�zde 8�e g�re yapt��m�z dengede 500 milyar kilovat saate ihtiya� vard�r 2020 y�l�na geldi�imiz takdirde.

�imdi, onun i�in, n�kleer enerji gereklidir diyoruz ve Milliyet�i Hareket Partisi biraz �nce �Biz n�kleer enerjiyi istiyoruz.� dedi, Cumhuriyet Halk Partisinin De�erli S�zc�s� biraz �nce �Biz de n�kleere kar�� de�iliz.� dedi. Ama de�erli arkada�lar�m�z, n�kleer teknoloji dedi�imiz zaman T�rkiye 1956 y�l�ndan beri n�kleere a�inad�r. Atom Enerjisi Kurumumuz Uluslararas� Atom Enerjisi Kurumundan bir sene �nce kurulmu�tur. Bin megavatl�k �ekmece�deki santralimiz y�llard�r faaliyet g�stermektedir. Biraz �nce arkada�lar�m�z ifade etti, T�rkiye�de n�kleer santral ve teknolojiye ge�ilmedi�i i�in yurt d��na d�nya kadar beyin g�� oldu. O zaman, ne zaman biz bu teknolojiye sahip olaca��z? Hep laf m� �retece�iz, hi� mi i� �retmeyece�iz? De�erli arkada�lar�m�z ��nc� yapm�� oldu�umuz ihale iptal edildi�inde iktidardayd�lar. �haleyi iptal ettiklerinde e�er ger�ekten teknolojik olarak bir eksi�imiz, bir mevzuat gerekiyor idiyse ni�in mevzuat ��karmad�lar?

De�erli arkada�lar, bu madde, �zerinde konu�tu�umuz bu 4��nc� madde, enerji sat�n al�nmas�yla ilgili bir madde. Esasen, a��k ve net s�yleyeyim, kendi inanc�m� -�ahs�m ad�na s�z alm�� bulunuyorum- s�yleyeyim: E�er bug�n 4628 say�l� Elektrik Piyasas� Kanunu olmam�� olsayd� belki bu Kanun�a kesinlikle ihtiya� olmazd�. Zaten y�netmeliklerle, n�kleerle ilgili di�er mevzuatla olay y�r�yecekti. �Nas�l bunu s�ylersin?� derseniz, 1970�lerde T�rkiye n�kleer santral kurmak i�in ihale a�t�, 80�e geldi�imiz zaman, o g�nk� �artlarda iptal edilmek mecburiyetinde kal�nd�. 1980�lerden sonra tekrar ihale a��ld�. O zamanki Say�n Cumhurba�kan� yap-i�let-devrete g�re yap�ls�n diye talimat verdikten sonra, �irketler uzun vadeli kredi temin edemedikleri i�in o g�nk� �artlarda devam edemediler, ihale yine iptal oldu. 90�lar�n sonlar�na do�ru tekrar yap�lan ihale, daha sonra 2000�lerin ba��nda, o g�nk� koalisyon h�k�metleri taraf�ndan iptal edildi kendilerine g�re gerek�elerle. Gerek�enin ne oldu�unu tam olarak bilmiyorum. Yani, �unu s�ylemek istiyorum: 1956�dan bu yana n�kleer teknolojiyle biz i� i�eyiz. 1970�lerden beri 37 senedir bu santralleri T�rkiye�de kurmak i�in ciddi bir �aba i�indeyiz.

Gelin de�erli arkada�lar, daha fazla T�rkiye�nin�

(Mikrofon otomatik cihaz taraf�ndan kapat�ld�)

BA�KAN � Say�n Demirk�ran, konu�man�z� tamamlar m�s�n�z l�tfen.

AF�F DEM�RKIRAN (Devamla) � Peki efendim.

De�erli arkada�lar, gelin daha fazla T�rk insan�n� s�k�nt�da b�rakmayal�m. Bak�n, T�rk insan� ne istiyor biliyor musunuz? Biraz �nce konu�uldu: Halk�m�z �unu istiyor, bunu istiyor. Halk�m�z s�rekli enerji istiyor, halk�m�z kaliteli enerji istiyor, halk�m�z ucuz enerji istiyor ve halk�m�z temiz enerji istiyor. ��te, n�kleer santral, b�t�n bunlar� kar��layabilecek bir kaynakt�r. Bu kayna��, gelin, hep beraber bu Kanun�u bir an �nce� Gece yar�lar�na kalmaya da gerek yok. Arkada�lar�m�z�n makul talepleri tabii ki burada dile getirilecektir, ama engellemi� olmak i�in l�tfen engellemeyelim, bir an �nce bu kanunu ��karal�m, TAEK kollar� s�vas�n, bakanl�k kollar� s�vas�n, gerekli y�netmelikler ��kar�ls�n ve yola devam edelim. �nanc�m odur ki 5 bin megavat hi�bir �ekilde yetmeyecektir, ��nk� d�nyada �u anda y�zde 17�dir de�erli arkada�lar. 5 bin megavat dedi�imiz zaman, 2020�ye geldi�imiz zaman T�rkiye�nin kapasitesi 100 bin megavat civar�nda olacak, o zaman y�zde 5�i civar�nda olacak. 90 k�sur bin megavat olacak 2020�ye geldi�imiz zaman ve y�zde 5 civar�nda olacak kapasite olarak bakt��m�z zaman. Dolay�s�yla, gelin, bunu bir an �nce ��karal�m.

Hepinizi sayg�yla selaml�yorum. (AK Parti s�ralar�ndan alk��lar)

BA�KAN � Te�ekk�rler Say�n Demirk�ran.

Madde �zerinde konu�malar tamamlanm��t�r.

Soru cevap i�lemine ba�l�yoruz.

Buyurun Say�n A�y�z.

YA�AR A�Y�Z (Gaziantep) � Te�ekk�r ederim Say�n Ba�kan.

�zellikle bu TETA� �zerinden enerji al�m�na garanti verilen maddede, TETA� se�ici bir kurum ve �zel stat�de ge�ici s�reli olarak kurulan bir �irket, Devlet �hale Kanunu ve Say��tay denetiminden yoksun. Bununla Dan��tay denetiminin de �n� kesilmek mi isteniyor acaba?

Ayr�ca da bug�ne kadar Say�n Bakan dedi ki: �Hep ��pheci bak�yorsunuz.� ��pheci bakmakta haklay�z Say�n Ba�kan. Gaziantep�te bir s�z var: G�z g�rd��nden korkar. Elimizde listeler var. Elektrik �retim lisans� verilen �irketlere bakt��n�z zaman da bunlar�n neler oldu�unu a��k se�ik g�r�yoruz. Halk bize oy verdi diyorsunuz, do�rudur, halk size 1,5 milyar dolarl�k Bak�-Tiflis-Ceyhan boru hatt�n� bir �irkete ihalesiz verin diye vermedi, BOTA� gibi denetim altyap�s� kuvvetli olan �irket dururken bir �zel �irkete denetimi 27 milyon dolara verin demedi Say�n Bakan�m. O nedenle bunlar bizim g�z�m�z� korkutuyor ve bu yasa i�i bo�. N�kleer santrallar�n�

BA�KAN � Te�ekk�rler Say�n A�y�z.

Buyurun Say�n Yunuso�lu.

S�LEYMAN LAT�F YUNUSO�LU (Trabzon) � Te�ekk�rler Say�n Ba�kan.

Say�n Bakan�n cevaplamas�n� istedi�im birka� sorum olacak.

T�rkiye Atom Enerjisi Kurumu Ba�kan� olmadan �nce Montgomery Watson Harza M�hendislik ve M��avirlik Limitet �irketinin T�rkiye Genel M�d�rl��n� yapt��n�z do�ru mudur? Do�ruysa, bu Amerikan firmas� ad�na �al��t��n�z� neden bug�ne kadar saklama ihtiyac� duydunuz? Bu firmadaki varsa hisseniz ne kadard�r? Bu firma hangi konumda �al��maktad�r? N�kleer ile ilgisi var m�d�r veya olacak m�d�r? Bu firman�n sahibi ya da temsilcisi olman�z sebebiyle mi bu g�reve talip oldunuz? Bu firma T�rkiye�de hangi ihalelere girmi�tir? Alm��sa hangi kurulu�tan alm��t�r?

Te�ekk�r ederim.

BA�KAN � Te�ekk�rler Say�n Yunuso�lu.

Buyurun Say�n Do�ru.

RE�AT DO�RU (Tokat) � Say�n Bakan, bu Kanun kapsam�nda �retilen elektrik enerjisinin sat��nda neden daha �nceki iktidarlar d�neminde yap�lm�� olan yap-i�let ve yap-i�let-devret modellerindeki gibi esnek al�m garantisi uygulamas�na gidilmemektedir. �rne�in, �retilen enerjinin y�zde 85�i oran�ndaki miktar�n al�m garantisi kapsam�na al�nmas�, kalan �retimin ise kamunun ihtiyac�na g�re al�nmas� neden d��n�lmemi�tir? Bu konuda bilgi arz ederim.

Te�ekk�r ederim.

BA�KAN � Te�ekk�rler Say�n Do�ru.

Buyurun Say�n Paksoy.

MEHMET AK�F PAKSOY (Kahramanmara�) � Say�n Bakan, TAEK �al��ma program�nda belirtilen Ara�t�rma Reakt�r� Tasar�m Projesi konusunda faaliyetler hangi birim taraf�ndan y�r�t�lmekte ve spesifik bu konuyla ilgili ka� ki�i �al��makta ve vas�flar� nedir? Ara�t�rma Reakt�r� Tasar�m Projesi�yle ilgili yap�lan �al��malar�n bir program� var m�d�r? Program�n hangi a�amas�na gelinmi�tir? Bu konuda ilgili mercilere bir ilerleme raporu sunulmu� mudur? Ara�t�rma Reakt�r� Tasar�m Projesi�nin b�t�esi ne kadard�r? Ne kadar YTL harcanm��t�r?

Te�ekk�r ederim.

BA�KAN � Te�ekk�rler Say�n Paksoy.

Buyurun Say�n Taner.

RECEP TANER (Ayd�n) � Say�n Bakan, soru�turma ve denetimlere izin verdi�inizden bahsediyorsunuz. Onaylanm�� 51 no.lu Tefti� Kurulu Raporu�yla ilgili soru�turma izni vermediniz. Gerek�esini ��renebilir miyim?

ENERJ� VE TAB�� KAYNAKLAR BAKANI MEHMET H�LM� G�LER (Ordu) � Hangi rapor? Ezbere nereden bileyim!

RECEP TANER (Ayd�n) - 51 no.lu Tefti� Kurulu Raporu�yla ilgili, TAEK�le ilgili.

BA�KAN � Te�ekk�rler Say�n Taner.

Buyurun Say�n �zt�rk.

AL� RIZA �ZT�RK (Mersin) � Say�n Bakan, demin sordu�um sorular�n yan�t�n� alamad�m, tekrar soruyorum: Mevcut enterkonnekte sistemdeki kay�p ve ka�ak oran� nedir? Sizin Bakanl��n�z d�neminde kay�p miktar�n� azaltmak veya �nlemek i�in yat�r�m yap�lm�� m�d�r, yap�lm��sa ne kadard�r?

�kinci sorum: Geli�mi� �lkelerde n�kleer santrallere al�m garantisi veren ba�ka bir �lke var m�d�r, varsa hangi �lkedir, yoksa biz neden al�m garantisi vermekteyiz?

BA�KAN � Te�ekk�rler Say�n �zt�rk.

Soru sorma s�resi tamamlanm��t�r.

AHMET ERS�N (�zmir) � Daha yirmi saniye var Say�n Ba�kan.

BA�KAN � Yirmi saniye yok efendim.

AHMET ERS�N (�zmir) � Yirmi saniye var daha, birka� tane soru sorulabilir.

BA�KAN - Hay�r efendim, saat ayar� burada.

Buyurun Say�n Bakan.

ENERJ� VE TAB�� KAYNAKLAR BAKANI MEHMET H�LM� G�LER (Ordu) � Bir kere, en ba�tan hemen �eyi s�yleyeyim: Bu, gazetelerde de ��kt�. Bize de, b�yle, devaml� TAEK�le ilgili bir taraftan fotokopilerle geliyor baz� �eyler. B�yle bir �ey, ortakl�k filan s�z konusu de�il. K�lliyen yalan. B�yle bir �ey yok. Yaln�z, �ok da g�vendi�im bir arkada��md�r, ben T�B�TAK�tan getirdim TAEK Ba�kan�n�. Kendisine her y�nden kefilim. B�yle bir ortakl�k filan da s�z konusu de�il. Diyenler de bunu en az�ndan ispat etmezlerse, onlarla da biz ayr�ca yarg�da da hesapla��r�z. B�yle bir �ey kesinlikle s�z konusu de�il. Bunu bilin diye s�yl�yorum. Yaln�z, �ok aya�a bast�� i�in �ok ki�i rahats�z. O rahats�zl�klar� da biliyorum ben. Bile bile de orada beraber �al��yoruz bu arkada��m�zla. Bunun alt�n� �izerek s�yleyeyim.

�kinci olarak, TETA�, t�pk� di�er kurullar gibi denetim a��s�ndan bir ayr�cal�� yok. Bir Aޒdir, y�zde 100�� kamuya aittir, di�er K�T�lerden fark� yoktur. Yani, TETAޒ�n ge�ici bir kurulu� oldu�una dair de herhangi bir d�zenleme yok, bunu da ifade edeyim.

Ayr�ca, kay�p-ka�akla ilgili y�zde 25�ten biz y�zde 15�e �ektik. Bunun i�in de� Teknik olarak rakamlar� da size vereyim: Teknik kay�p yakla��k 2,7-3 civar�ndad�r. T�rkiye �ok da�l�k, engebeli bir yer oldu�u i�in di�er �lkelerle mukayese etmemek laz�m. Hatlar� da eski, bunlar�n hepsini yeniliyoruz. Standartlar� da bunun 2,5-3�t�r. Yani, �u anda, biz, iletimde enterkonnekte sistemde gayet ba�ar�l�y�z. Yani, b�t�n zor tabiat �artlar�na ra�men gayet ba�ar�l� bir hizmet verilmektedir. Ayr�ca, kapasitede de 2002-2007 aras�nda 60 bin MVA�dan 80 bine ��kt�k. Yani, biz, T�rkiye�de daha evvelden yap�lanlarla onlar� katlayarak gidiyoruz. Enerji kullan�m�nda da cumhuriyet tarihindeki seviyenin y�zde 53��ne be� y�lda ula�t�k, y�zde 53��n� ge�tik. Ayr�ca da �in�den sonra hem do�al gazda hem elektrik t�ketim art�� oran�nda d�nya ikincisiyiz. Bunu da bu arkada�lar�m�zla beraber yap�yoruz ve bu �al��malar� da gayet ba�ar�l� bir �ekilde arkada�lar�m�z s�rd�r�yor.

Say�n Taner�in 51 no.lu� Benim bu tip rakamlar� b�yle akl�mda tutacak bir durumum yok. Yani, 51 no.lunun hangisi oldu�una da bakaca��m. Onu da ben size yaz�l� olarak cevapland�r�r�m. Yani bizim her �eyimiz a��k. Ama, b�yle 51 no.lu soru�turma filan denildi�i zaman, bunu ben akl�mda tutacak kadar da� Ba�ka i�lerim var yani, b�yle bir �eyi akl�mda tutamam.

Di�er taraftan, bahsetti�iniz al�m garantisiyle ilgili bu �ekilde bir model �u anda yapt��m ara�t�rmalarda yok. Biz bunu �zel olarak uyguluyoruz. Ancak, Amerika�da tamamen �zel sekt�r taraf�ndan -biliyorsunuz �irketler zaten orada kamuya ait de�il- bu yat�r�m yap�l�yor. Finlandiya�yla ilgili �rne�i verdim. Sekt�r tamam�yla bu �al��man�n i�ine girdi. Fransa�da kamu a��rl�kl�d�r ama orada da �zelle�tirme modelleri y�r�yor. Eski demirperde �lkelerindekiler de h�zla �zelle�iyor. Zaten �zelle�tirmede geri kalan -yani, bilhassa bu elektrikte- �lkelerden bir tanesi durumunday�z, ama onu da ba�ar�l� bir �ekilde tamamlayaca��z. Buna ra�men, biz k�m�rde, su, barajlarda DSݒnin baz� barajlar�n� �zel sekt�re a�t�k ve oralarda da gayet iyi sonu�lar ald�k. �imdi de da��t�m ve �retim �zelle�ecek. �letim kamuda kalacak. TETAޒ�n, dedi�im gibi herhangi bir ayr�cal�� yok.

Bilemiyorum ba�ka sorunuz kald� m�? Yap-i�let-devret ve yap-i�letlerle ilgili sorunuzu tam alamad�m. E�er, o noktay�, ��kt�ktan sonra veya �b�r soruda, �b�r soru fasl�nda bana iletirseniz �ifahen veya yaz�l� olarak cevapland�r�r�m.

Te�ekk�r ederim Say�n Ba�kan.

BA�KAN � Te�ekk�rler Say�n Bakan.

Madde �zerinde bir �nerge vard�r.

�nergeyi okutuyorum:

T�rkiye B�y�k Millet Meclisi Ba�kanl��na

G�r��lmekte olan tasar�n�n 4. maddesinin (b) f�kras�n�n a�a��daki �ekilde de�i�tirilmesini arz ve teklif ederiz.

Oktay Vural	Mehmet �and�r	D. Ali Torlak
�zmir	Mersin	�stanbul
Beytullah Asil	Ahmet Orhan	Y�lmaz Tankut
Eski�ehir	Manisa	Adana
	Muharrem Varl�
	Adana

BA�KAN � Komisyon �nergeye kat�l�yor mu?

SANAY�, T�CARET, ENERJ�, TAB�� KAYNAKLAR, B�LG� VE TEKNOLOJ� KOM�SYONU BA�KANI SONER AKSOY (K�tahya) - Kat�lm�yoruz efendim.

�b) TETA� taraf�ndan toptan ve perakende sat�� irketlerine yap�lacak enerji sat��na ili�kin usul ve esaslar ile taraflar�n y�k�ml�l�kleri, EPDK�n�n uygun g�r�� al�nmak suretiyle Bakanl�k taraf�ndan ��kar�lacak y�netmelikle belirlenir.�

BA�KAN - Komisyon �nergeye kat�l�yor mu?

SANAY�, T�CARET, ENERJ�, TAB�� KAYNAKLAR, B�LG� VE TEKNOLOJ� KOM�SYONU BA�KANI SONER AKSOY (K�tahya) - Kat�lm�yoruz efendim.

BA�KAN � H�k�met kat�l�yor mu?

ENERJ� VE TAB�� KAYNAKLAR BAKANI MEHMET H�LM� G�LER (Ordu) � Kat�lm�yoruz.

BA�KAN � �nerge sahibi�

Buyurun Say�n Vural. (MHP s�ralar�ndan alk��lar)

OKTAY VURAL (�zmir) � Evet, te�ekk�r ederim Say�n Ba�kan.

Asl�nda sadece gerek�eyi okutacakt�m ama, do�rusu, Komisyon Ba�kan�n�n �nergeyi okumadan �Kat�lm�yoruz.� demesini �ok yad�rgad�m. Bilemiyorum. (MHP ve CHP s�ralar�ndan g�l��meler) Hi� olmazsa, milletvekillerine iradesini belirtirken, milletvekillerinin �nergenin ne y�nde oldu�u konusunda bilgi edinmesini beklemeniz do�ru olurdu.

�imdi, Enerji Piyasas� D�zenleme Kurulu, piyasaya girecek �irketleri, toptan ve perakende �irketlerin piyasaya giri�ini, bu elektri�in sat��yla ilgili usul ve esaslar� belirleyen bir kurum. �imdi, bu kurumun g�r�� al�nmadan, siz, bunun sat��na ili�kin usul ve esaslar� belirliyorsunuz.

SANAY�, T�CARET, ENERJ�, TAB�� KAYNAKLAR, B�LG� VE TEKNOLOJ� KOM�SYONU BA�KANI SONER AKSOY (K�tahya) � Var, var. ��inde var.

ENERJ� VE TAB�� KAYNAKLAR BAKANI MEHMET H�LM� G�LER (Ordu) � ��inde var zaten.

OKTAY VURAL (Devamla) � Nerede, ka��nc� maddede? Enerji Piyasas� D�zenleme Kurulu�

SANAY�, T�CARET, ENERJ�, TAB�� KAYNAKLAR, B�LG� VE TEKNOLOJ� KOM�SYONU BA�KANI SONER AKSOY (K�tahya) � Oku, oku.

ENERJ� VE TAB�� KAYNAKLAR BAKANI MEHMET H�LM� G�LER (Ordu) � Bir �nceki �nergenizde de vard�, �yay�nlan�r� dendi�i h�lde yay�nlanm�yor gibi bir tav�r tak�nd�n�z. Burada da var ayn� �ey.

OKTAY VURAL (Devamla) � Nerede var? Maddeyi s�yleyin.

ENERJ� VE TAB�� KAYNAKLAR BAKANI MEHMET H�LM� G�LER (Ordu) � Var, i�inde zaten. Var zaten.

SANAY�, T�CARET, ENERJ�, TAB�� KAYNAKLAR, B�LG� VE TEKNOLOJ� KOM�SYONU BA�KANI SONER AKSOY (K�tahya) � Oku, oku.

BEK�R BOZDA� (Yozgat) � B�yle bir usul yok.

OKTAY VURAL (Devamla) � Efendim, usul� Say�n Bakan�n�zla Komisyonunuz belirliyor Say�n Bozda�. E�er �ok s�z istiyorsan�z, AKP Grubu ad�na gelir, burada konu�ursunuz. De�il mi? Yani, konu�acak �eyleriniz varsa, burada konu�acaks�n�z.

Zannederim, Say�n Ba�kan�m var oldu�unu ifade ediyor da, e�er varsa, bu konuda Enerji Piyasas� D�zenleme Kurulunun g�r�� al�narak d�zenlenmesine ili�kin bir h�k�m varsa, bu durumda �nergenin amac� yerine geliyor, �ekeriz. Var m�, yok mu?

ENERJ� VE TAB�� KAYNAKLAR BAKANI MEHMET H�LM� G�LER (Ordu) � Gerek yok. Var i�inde.

OKTAY VURAL (Devamla) � Ha, gerek yok. Anlad�m. Demek ki, �var�dan sonra, �gerek yok� a ��kt�k, yani �gerek yok�a geldik. Do�rusu, yani, bu Kanun�a nas�l muttali olundu, nas�l haz�rland�, takdirlerinize b�rak�yorum.

�imdi, n�kleer enerjiyle ilgili enerji �retecek �irketin sat�n ald��n�z enerjinin fiyat�yla ilgili bir d�zenleme yok. Ama bu fiyattan TETA� ald�� zaman, toptan ve perakende, �irketlere satabiliyorsunuz bunu. Bunu satt��n�z zaman, maliyeti o �irketlere y�kl�yorsunuz. �irketlere y�kledi�iniz zaman, bu tarifeyi bozucu �zellikte olur. Dolay�s�yla, bu bak�mdan, Enerji Piyasas� D�zenleme Kurulunun bu konudaki g�r��n�n al�nmas� do�rudur. ��nk�, piyasay� d�zenleyen odur. Anla��lan o ki, bu d�zenleyici kurumlar�n yerine, Bakanl�k, kendi istek ve arzular�na g�re bir piyasa olu�turmak istiyor. Bu da kamu menfaatine ayk�r�d�r. Dolay�s�yla, ba��ms�z d�zenleyici bir kurulu�un bu konudaki ihtisas�n� almalar�n� biz tavsiye ederiz. �nergemizin amac� budur.

E�er gerek yok ise b�yle bir �eye, anla��lan o ki, Enerji Piyasas� D�zenleme Kuruluna da gerek yok anla��l�yor.

AF�F DEM�RKIRAN (Siirt) � Zaten var.

OKTAY VURAL (Devamla) � Ha, varsa ayr�. Ama �gerek yok� dendi. Dolay�s�yla�

SANAY�, T�CARET, ENERJ�, TAB�� KAYNAKLAR, B�LG� VE TEKNOLOJ� KOM�SYONU BA�KANI SONER AKSOY (K�tahya) � Var efendim, var. 3��nc� maddede var o.

OKTAY VURAL (Devamla) � Evet, anl�yorum.

BA�KAN � Te�ekk�rler Say�n Vural.

OKTAY VURAL (Devamla) - Te�ekk�r ederim, sa� olun. (MHP s�ralar�ndan alk��lar)

BA�KAN � Bitirdiniz herh�lde.

Komisyonun ve H�k�metin kat�lmad�� nergeyi oylar�n�za sunuyorum: Kabul edenler�

KAMER GEN� (Tunceli) � Karar yeter say�s� istiyorum. (AK Parti s�ralar�ndan �ge�ti ge�ti� sesleri)

BA�KAN � Kabul etmeyenler�

KAMER GEN� (Tunceli) � Say�ls�n.

BA�KAN � G�r�yorsunuz, var i�te. Allah Allah!.. (G�l��meler)

�nerge kabul edilmemi�tir.

KEMAL KILI�DARO�LU (�stanbul) � Say�n Ba�kan�

BA�KAN - Say�n milletvekilleri, maddenin oylamas�ndan �nce, madde metnindeki baz� yaz�m hatalar�n� d�zeltmek i�in Komisyon Ba�kan�n�n s�z talebi vard�r.

Buyurun Say�n Ba�kan.

KEMAL KILI�DARO�LU (�stanbul) � Say�n Ba�kan�

SANAY�, T�CARET, ENERJ�, TAB�� KAYNAKLAR, B�LG� VE TEKNOLOJ� KOM�SYONU BA�KANI SONER AKSOY (K�tahya) � Efendim, 4��nc� maddenin (a) f�kras�n�n onuncu sat�r�nda �y�lki� kelimesi yerine �y�la ait� ibaresi kullan�lacak ve ayn� (a) f�kras�n�n sonunda �der� edilir� ifadesi birle�ik yaz�lacak. (b) ��kk�n�n ��nc� sat�r�nda �y�k�ml�kleri� yerine �y�k�ml�l�kleri� olacak ve ikinci f�kras�nda�

KAMER GEN� (Tunceli) � Bent, bent f�kra de�il.

SANAY�, T�CARET, ENERJ�, TAB�� KAYNAKLAR, B�LG� VE TEKNOLOJ� KOM�SYONU BA�KANI SONER AKSOY (K�tahya) � �kinci bendin d�rd�nc� sat�r�nda �3 �nc� maddesinin� olacak ve ayn� bendin sondan bir �nceki sat�r�nda da �maddenin� yerine �maddesinin� olacak. Bu kadar.

Te�ekk�r ederim.

BA�KAN � Te�ekk�rler Say�n Ba�kan.

KAMER GEN� (Tunceli) � Say�n Ba�kan, maddenin oylamas�ndan �nce karar yeter say�s� istiyorum.

BA�KAN � D�zeltmeler not edilmi�tir.

Bu d�zeltmelerle birlikte maddeyi oylar�n�za sunuyorum: Maddeyi kabul edenler�

KAMER GEN� (Tunceli) � Karar yeter say�s� yok.

BA�KAN � Meclisi �al��t�rmamak m� istiyorsunuz! Kapatal�m, tatil edelim gitsin!

KEMAL KILI�DARO�LU (�stanbul) � Ne ilgisi var Say�n Ba�kan!

BA�KAN � Var i�te. Says�nlar. Yoksa kapat�r�z ya!

KAMER GEN� (Tunceli) � Hay�r, burada kimse yok.

KEMAL KILI�DARO�LU (�stanbul) � Say�n Ba�kan�

OKTAY VURAL (�zmir)- Yani, �Var� ne demek, kendi ba��n�za �� T�z�k m��

BA�KAN - Bak�n, iki k�tip �ye de �var� diyorlar, siz de buyurun say�n, yoksa elektronik cihazla yoklama yapal�m.

OKTAY VURAL (�zmir) � Biz de �yok� diyoruz.

BA�KAN � K�tip �yeleriniz burada, k�tip �yeler burada.

OKTAY VURAL (�zmir) � O zaman oylamaya da gerek yok!

BA�KAN - Kabul etmeyenler� Maddeyi kabul edenler� Madde kabul edilmi�tir.

KAMER GEN� (Tunceli) � �Kabul etmeyenler� demediniz ki.

BA�KAN - 5�inci maddeyi okutuyorum:

Lisans, izin ve y�k�ml�l�kler

MADDE 5- (1) �irket, bu Kanun ve di�er mevzuat�n gerektirdi�i her t�rl� izin, ruhsat ve lisans� almakla y�k�ml�d�r.

(2) At�k y�netimi kapsam�nda ge�ici depolama veya niha� depolama yerinin belirlenmesine, depolama tesisinin in�as�na, lisanslanmas�na, i�letilmesine ve i�letmeden ��kar�lmas�na, ge�ici depolama yerinde muhafaza edilecek veya niha� depolama yerinde bertaraf edilecek kullan�lm�� yak�t ya da y�ksek radyoaktif seviyeli at�klar�n ta��nmas�na ve i�lenmesine, radyoaktif at�klar�n y�netimini sa�layacak ara�t�rma, geli�tirme faaliyetlerinin y�r�t�lmesine ili�kin maliyetleri ve n�kleer g�� santral�n�n s�k�m i�leminden dolay� olu�acak maliyetleri kar��lamak amac�yla, Bakanl�k ve Hazine M�ste�arl�� taraf�ndan yap�lacak d�zenleme ile URAH ve ��H olu�turulur. URAH ve ��H�ye ili�kin i�lemler t�m vergilerden m�stesnad�r. Bu hesaplar�n olu�turulmas�, nemaland�r�lmas� ve idaresine ili�kin usul ve esaslar, Bakanl�k ve Hazine M�ste�arl�� taraf�ndan birlikte haz�rlanarak Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakan� ile Hazine M�ste�arl��n�n ba�l� oldu�u Devlet Bakan�n�n onay� ile y�r�rl��e girer. �denecek paylar� zaman�nda yat�rmayanlar i�in 21/7/1953 tarihli ve 6183 say�l� Amme Alacaklar�n�n Tahsil Usul� Hakk�nda Kanun h�k�mleri uygulan�r. URAH ve ��H ad�na tahsil edilen gelirler amac� d��nda kullan�lamaz.

(3) �irket, TAEK�in yay�nlayaca�� l��tler �er�evesinde yak�t temininden ve i�letme d�neminin sonunda santral�n devreden ��kar�lmas� ve s�k�m�nden sorumludur.

(4) �irket, santral�n kurulmas� a�amas�nda olu�abilecek herhangi bir zarar�n tazminine y�nelik yat�r�m sigortas� yapt�rmak zorundad�r. Ayr�ca santral�n faaliyeti s�resince olu�acak at�klar�n ta��nmas�, depolanmas� ve/veya bertaraf edilmesi ile ilgili her t�rl� finansal maliyetlerin ve santral�n i�letme s�resinin sonunda i�letmeden ��karma masraflar�n�n kar��lanmas� i�in olu�turulacak hesaplar�n her birine 0,15 cent/kWh (ABD Dolar� cinsinden) katk� pay� �demekle y�k�ml�d�r.

(5) N�kleer yak�t, radyoaktif madde veya radyoaktif at�k ta��n�rken veya santralda bir kaza olmas� durumunda, n�kleer enerji alan�nda ��nc� ki�ilere kar�� sorumlulu�a ili�kin olarak Paris S�zle�mesi ve di�er ulusal ve uluslararas� mevzuat h�k�mleri uygulan�r.

(6) Santral� kuran �irket, y�ll�k gelirinin y�zde birini ara�t�rma ve geli�tirme faaliyetlerine ay�rmak zorundad�r.

BA�KAN � Gruplar ad�na s�z isteyen, Cumhuriyet Halk Partisi Grubu ad�na Ayd�n Milletvekili Say�n �zlem �er�io�lu.

Buyurun Say�n �er�io�lu. (CHP s�ralar�ndan alk��lar)

CHP GRUBU ADINA �ZLEM �ER��O�LU (Ayd�n) � Say�n Ba�kan, say�n milletvekilleri; Anayasa�n�n 89 ve 104��nc� maddeleri uyar�nca Cumhurba�kan� taraf�ndan bir kez daha g�r��lmek �zere Meclise geri g�nderilen, 5654 Say�l� N�kleer G�� Santrallar�n�n Kurulmas� ve ��letilmesi ile Enerji Sat��na �li�kin Kanun�un 5�inci maddesi �zerine, Cumhuriyet Halk Partisi ad�na s�z alm�� bulunuyorum. Y�ce heyetinizi sayg�yla selamlar�m.

Say�n milletvekilleri, �lkelerin kalk�nmas�nda enerji olduk�a �nemli bir yere sahiptir. Maalesef, g�r�yoruz ki, AKP H�k�meti ��ok ciddi haz�rl�k yapt��m�z� dedi�i bu kanunda dilde bile d�zeltme yap�yorlar. B�rak�n �ok ciddi bir haz�rl�� derme �atma� bile demek maalesef imk�ns�z. Bu bilin� i�erisinde olan �lkeler, enerji politikalar�n�, s�rd�r�lebilir, g�venli, ucuz bir �ekilde temin etme yoluna gitmektedirler. Alternatif enerji yollar� g�ndemlerine al�n�rken, kendilerini d��a ba��ml� k�lacak enerji t�rlerinden uzakla�maktad�rlar. Bug�n yat�r�m�na ba�lanacak bir n�kleer santralin faaliyete ge�mesi, en iyimser tahminle on y�l� bulacak ve ham maddede d��a ba��ml�l��m�z artacakt�r. Oysa r�zg�r, g�ne�, hidro, hidrolik ve jeotermal enerji santrallerinin kurulmas� daha az bir zamanda olacak ve bu kaynaklar y�zde 100 yerli kaynaklar�m�zd�r.

T�m d�nyan�n alternatif enerji kaynaklar�na y�neldi�i ve n�kleer enerji gibi son derece riskli ve pahal� bir teknolojiye s�cak yakla�mad�� bu s�re�te, n�kleer g�� santrallerinin kurulmas�, d�nya ger�ekleriyle ne kadar ba�da�maktad�r?

Say�n milletvekilleri, g�r��mekte oldu�umuz Kanun her ne kadar �n�kleer teknoloji kanunu� olarak sunulmaya �al��lsa da ger�ekte bunun bir �n�kleer santral kanunu� oldu�u a��kt�r.

�lkemizde n�kleer teknolojinin ara�t�r�lmas�, geli�tirilmesiyle ilgili kanunla ilgili herhangi bir altyap�m�z maalesef yoktur. N�kleer santral kurulmas� temelsiz bir bina yap�lmas� gibi bir �eydir. TAEK�in Kanunu ve �al��malar� i�erisinde, gelece�imizi g�vence alt�na alan bir n�kleer teknoloji kanunu �al��mas� yap�lmad�� h�lde, sanki onu yap�yormu� gibi �n�kleer santral kanunu� ��kartmaya �al��mak da kand�rmacadan ba�ka bir �ey de�ildir.

Say�n milletvekilleri, g�r��mekte oldu�umuz Kanun�un 5�inci maddesi, EPDK�dan, n�kleer enerji �retmek amac�yla lisans alm�� irketlerin n�kleer g�� santrallerinin faaliyeti s�resince olu�acak at�klar�n ta��nmas�, depolanmas�, bertaraf edilmesiyle ilgili her t�rl� finansal maliyetlerin ve santrallerin i�letme s�resinin sonunda i�letmeden ��karma, s�k�lmesi ve ta��nmas�n�n �evre kurallar� kapsam�nda kabul edilebilir duruma getirilmesi masraflar�n�n kar��lanmas� i�in olu�turulacak Ulusal Radyoaktif At�k Hesab��yla ��lemden ��karma Hesaplar� Fonu�nda, her biri i�in 0,15 sent kilovat saat katk� pay� belirlenmi�tir. Bu maliyetlerin kar��lanmas� i�in belirlenen �irket pay� ger�ekten �ok uzaktad�r.

N�kleer santrallerin i�letme sonunda i�letmeden ��karma maliyeti, santrallerin kurulma maliyetinin 8-9 kat�d�r. Bu ger�ek g�z �n�ne al�narak, n�kleer enerji santrallerinden gelir elde eden �irketlerin, ��letmeden ��karma Hesaplar� Fonu�na katk� pay�n�n, santral kurulmas� maliyeti temel al�narak, santral i�letme s�resince �retilebilecek elektrik enerjisi mutlaka birim kilovat saat ba��na belirlenmelidir.

�Bu i�lemler i�in fon kaynaklar�n�n yetersiz kalmas� durumunda fonda olu�mu� kaynaklar�n y�zde 25�ine kadar maliyetler hazine taraf�ndan kar��lan�r.� denilmektedir. Bu durum, olu�turulacak fonlardan her biri i�in �irketten al�nacak katk� pay�n�n d��k olaca��n�, maliyetleri kar��lamaktan uzak olaca��n� dolayl� bir �ekilde kabul etmektedir.

Yap�lan de�i�iklik, 10�uncu Cumhurba�kan�m�z�n geri g�nderme tezkeresinde belirtilen ger�ekleri ortadan maalesef kald�rmamaktad�r. Bu masraflar�n hazine taraf�ndan kar��lanmas� hi�bir �ekilde kabul edilemez.

Say�n milletvekilleri, n�kleer santrallerin kullan�lmas�, t�m d�nya �zerinde, her ne kadar yeni nesil n�kleer reakt�rler �zerinde yo�unla�sa da, h�l� n�kleer at�klar�n durumu netle�memi�tir. N�kleer at�klar�n yok edilmesi, hem �evreye hem de insan sa�l��na olumsuz etkilerinden korunmak i�in geni� bir �er�evede ele al�nmas� gerekmektedir. N�kleer santral at�klar�n�n ge�ici ve nihai olarak depolanmas�, y�ksek radyoaktivite bar�nd�ran at�klar�n ta��nmas�, i�lenmesi konular�n�n da daha detayl� incelenmesi ve ele al�nmas� gerekmektedir.

Ayn� zamanda, t�pk� di�er uluslararas� uygulamalarda ger�ekle�tirildi�i gibi ortaya ��kacak n�kleer at�klar�n d��kten y�kse�e do�ru bir s�ralama i�erisinde analiz edilmesi ve bu analize g�re at�k kontrol y�netiminin sa�lanmas� hususu da eksik kalm��t�r. Bu hususlar hayati de�er ta��d��ndan �ok b�y�k �nem arz etmektedir. Dolay�s�yla, n�kleer at�klar�n analizi ve s�n�fland�r�lmas� ve bu s�n�fland�rma sonras�nda sonu�lara uygun olarak depolanmas� veya ta��nmas� gibi i�lemler konusunda n�kleer santrallerin i�letmecilerinin sorumluluklar� daha detayl� bir �ekilde ele al�nmas� gerekmektedir.

Say�n milletvekilleri, n�kleer g�� santrallerinin �zel bir �irkete verilmesinin en kritik tehlikelerinden biri de, bu �irket at�klar�n durumundan ne kadar ve ne �ekilde sorumlu olacakt�r? D�nya �rneklerine bakt��m�zda, �zel �irketlerin at�klar� �zerindeki yetkileri ve y�k�ml�l�kleri de�i�kenlik g�sterse de, en �nemli nokta, d�nya genelinde tesis sahalar� ve at�klar devlete aittir. At�klar�n i�lenmesi ve bu �er�evede �irketin elde etti�i k�r da devlete yans�r. Ancak, bug�n �zerinde konu�tu�umuz Kanun�da �irketin at�klar �zerindeki sorumluluklar� netle�medi�i gibi, at�k kontrol sistemlerinin kurulmas� y�n�nde de herhangi bir karar al�nmam��t�r. Kanun�daki hukuki bo�luktan dolay�, �zel �irketin T�rkiye�de olu�acak n�kleer at�klar�n d��ndaki n�kleer at�klar�, belli k�r kar��l��nda, kabul etme ihtimalini nas�l ortadan kald�racaks�n�z? Ayr�ca, at�klar�n i�lenmesi sonucunda elde edilen y�ksek k�rdan kim veya kimler ne kadar pay alacakt�r? Kamu bunun neresindedir?

Di�er �nemli bir nokta da, �irket her ne kadar TAEK�in yay�mlayaca�� l��tler �er�evesinde yak�t temininden sorumlu olsa da, bu yak�t�n nereden, nas�l sa�lanaca�� T�rkiye a��s�ndan, �zellikle bug�n�n �artlar�nda, �ok �ok �nemlidir. Ayr�ca, yak�tlar�n n�kleer santrallerin at�klar� �zerindeki etkisinden dolay�, bu yak�t�n kontrol ve denetiminin de ayr� ve �zel �ekilde ger�ekle�tirilmesi noktas� da eksik kalm��t�r.

Yat�r�m s�resi, yat�r�m maliyeti ve T�rkiye�nin n�kleer teknolojiye yeterince sahip olmad�� ger�ekleri g�z �n�ne al�nd��nda, AKP H�k�metinin n�kleer santral kurma konusundaki �srar�n� anlamak m�mk�n de�il.

�lkemizde enerji s�k�nt�s� vard�r, do�rudur. Ama, ��z�m, kesinlikle, �lkemizin ve halk�m�z�n g�venli�ini tehdit eden n�kleer enerji santrali de�ildir. ��z�m, yerli, yenilenebilir, temiz ve g�venilir enerji kaynaklar�d�r.

Bug�n �Su akacak, T�rk bakmayacak.� diyorsunuz, Say�n Bakan�n bug�nk� demeci gazetelerde. Ama, be� y�ld�r sular�m�z ak�yor, AKP H�k�meti, maalesef, bakmakta.

Bu Yasa�n�n �lkemiz a��s�ndan �ok b�y�k ve geri d�n�� imk�ns�z zararlar do�uraca��n� bir kez daha ifade ederek, y�ce heyetinizi sayg�yla selaml�yorum. (CHP s�ralar�ndan alk��lar)

BA�KAN � Te�ekk�rler Say�n �er�io�lu.

Milliyet�i Hareket Partisi Grubu ad�na �anakkale Milletvekili Say�n Mustafa Kemal Cengiz, buyurun. (MHP s�ralar�ndan alk��lar)

MHP GRUBU ADINA MUSTAFA KEMAL CENG�Z (�anakkale) � Y�ce Meclisin Say�n Ba�kan�, y�ce milletin de�erli vekilleri; Milliyet�i Hareket Partisi Grubu ad�na ve �ahs�m ad�na y�ce Meclisinize sayg�lar sunuyorum.

Bug�n g�r��lmekte olan 45 s�ra say�l�, 5654 say�l� N�kleer G�� Santrallar�n�n Kurulmas� ve ��letilmesi ile Enerji Sat��na �li�kin Kanun�un 5�inci maddesi hakk�nda s�z alm�� bulunuyorum.

Say�n Ba�kan, de�erli milletvekilleri; g�r��lmekte olan yasa tasar�s�, Cumhurba�kanl��nca iade edilmi� on bir madde ve iki ge�ici maddeden olu�an dar kapsaml� bir kanundur. �zellikle bu Kanun�un kapsam�, n�kleer teknolojinin zeminini yasal bir �er�eveye oturtmak de�il, �zellikle n�kleer santrallerin kurulmas�, i�letilmesi ve i�letilmeden m�tevellit �retilen enerjinin sat�lmas�yla ilgili olu�an bir kanun tasla��d�r.

G�n�l isterdi ki, bug�n bizler, geli�mi� �lkelerde oldu�u gibi, n�kleer teknolojinin s�n�rs�z s�n�rlar�nda, �zellikle insanl�k i�in t�pta ve insanl��n mutlu gelece�i i�in n�kleer teknolojiden yararlanmay� hedefleyen kanun �zerinde ve bunlar� d�zenleyen mevzuat �zerinde konu�may� temenni ederdik.

Bizler teknolojiye kar�� de�iliz. Ancak, bug�n d�nya temiz enerji pe�inde ko�arken, yenilenebilir enerji kaynaklar�m�z�n �oklu�u ve mevcudiyeti ve d�nyan�n da buna y�neldi�i son g�nlerde, n�kleer santraller belki en son konu�ulmas� gereken konu olmal�d�r diye d��n�yorum. Bug�n �lkemizde jeotermal kaynaklar a��s�ndan bakt��m�zda, kendi ilim olan �anakkale�den �rnek verdi�imizde, �zellikle �anakkale, d�nyan�n en �nemli, Kestanbol ve Tuzla jeotermal kaynaklar�yla, yirmiye yak�n jeotermal kaynakla birlikte, ayn� zamanda T�rkiye�nin en rantabl r�zg�r enerjisini de o b�lgede g�rmekteyiz. Bunun yan�nda, g�ne� enerjisi ve linyit yataklar�, ayn� zamanda hidroelektrik santrali kurulabilecek su kaynaklar� da �anakkale�de mevcut iken, T�rkiye genelinde de bu temiz enerjinin olu�abilece�i bir�ok kayna�� da g�rmekteyiz.

Bug�n g�r��mekte oldu�umuz Kanun�un 5�inci maddesinin (2)�nci ve (4)��nc� f�kralar�na �zellikle �evre Komisyonu �yesi olarak bakt��m�zda, bu maddelerde dikkat edilmesi gereken hususlardan biri de n�kleer at�klar�n ta��nmas�, ge�ici depolanmas�, nihai depolanmas�, bunlar�n geri d�n��m�n�n sa�lanmas�, bertaraf edilmesi ve n�kleer at�klar�n bertaraf�yla ilgili maddeler ge�mektedir.

�zellikle bug�n 3.225 belediyeye bakt��m�zda, kat� at�klar�n� y�zde 2 civar�nda ��p depone alan� ve geri d�n��m tesislerini kurmu� olan belediyelerin T�rkiye�ye bir de n�kleer santrallerin at�klar�yla ilgili ayr� bir problemi beraberinde getirebilecek bir d�zenleme eksikli�ini de bu Yasa i�inde g�rmekteyiz.

�zellikle n�kleer tesislerin at�klar�n�n bir yerden bir yere ta��nmas�, ge�ici depolanmas�, nihai depolanmas�, i� ve i��i g��leriyle ilgili yasa tasar�s� i�inde a��klay�c� olmamas�.

�zellikle �evre Komisyonu �yesi olarak bu Yasa�n�n tali bir komisyon olarak �evre Komisyonuna gelmeden, �evrecilik a��s�ndan de�erlendirilmeden Meclise gelmesini de bir eksiklik olarak g�r�yorum. �zellikle �evre Komisyonu �yesi arkada�lar�m�z�n bu Kanun �zerinde mutlaka farkl� g�r��leri ve m�talaas� olacakt�.

��te, bu a��lardan olaya bakt��m�zda, �zellikle n�kleer santrallerden olu�acak at�klar�n tesisleri yap�l�rken hem ge�ici hem nihai depolar�nda mutlaka �ED aranmal� ve bunlarla ilgili bir y�netmelikle bunlar�n mutlaka d�zenlenmesi gerekmektedir. Avrupa�ya bakt��m�zda, bu zamana kadar, n�kleer at�klar�n tamamen ortadan kald�r�ld��, bertaraf edildi�i bir sistem h�l� ortaya konulamam��t�r.

Bu konularla birlikte �ok �nemli olan n�kleer santralin bu kadar aceleci veya �ok h�zl� bir �ekilde Meclis g�ndeminden ge�irilmesi yerine, di�er konularda oldu�u gibi, insanlar�n ge�mi�te, �zellikle 6 ve 9 A�ustos 1945 ve �ernobil�de ya�ad�� ac� hat�ralar� hat�rlad��nda, a�z� s�tten yanan insanlar�n yo�urdu nas�l �fleyerek yedi�i bir konumda Meclisi de g�rmekteyim. G�zlemlerim de bu noktada olmaktad�r.

�zellikle, insanlar�n bu ac�larla birlikte n�kleer kal�nt�lar�n, n�kleer tehlikenin en b�y�k tehlikesi de, gelecek nesillere b�rakabilece�imiz kal�tsal tehlikesi olacakt�r. Mutlaka bununla ilgili ciddi bir depolanma, ta��nma, kat� at�klar�n bertaraf edilmesiyle ilgili d�zenlemeler gerekmektedir.

�zellikle, �u ana kadar, 5�inci maddeye kadar dile getirilmeyen, n�kleer santrallerin �al��t�r�lmas�yla ilgili bir konu var, ilk kez buradan benim de ifade edece�im. N�kleer santrallerin iki �eye ihtiyac� var. Bir tanesi uranyum, bir tanesi de su. Yani, bug�n, belki uranyumdan daha �ok, n�kleer g�� santrallerinin ba�l� oldu�u ana madde su kayna��d�r. �zellikle bunun bu zamana kadar dile gelmemesi ve k�resel �s�nman�n d�nyay� etkiledi�i, T�rkiye�nin de 2040 y�l�nda baz� b�lgelerde ��lle�me, kurakl�k ve �zellikle de susuzluk ihbarlar� ve bilim adamlar�n�n da bu konudaki �nerilerini duyduktan sonra, yar�n kurakl�k ve k�resel �s�nmadan dolay� su kaynaklar�m�z�n veya baz� bilim adamlar�n�n da bu konuda saniyede 10 ton veya� ��te, Sinop�ta hesab� yap�lan, k�ylere, beldelere saniyede 584 litre su ayr�lm�� ve orada yap�lacak n�kleer g�� santraline de saniyede 140 litre su ayr�lm��t�r. �imdi, bunlar� d��nd��m�zde, k�resel �s�nman�n ve kurakl��n �zellikle 2040 y�l�nda �lkemizi de ciddi manada etkileyece�ini d��nd��m�z noktada, acaba yar�n sudan dolay� bu santraller �al��mazsa, susuzluktan dolay� ve su kaynaklar�n�n t�kenmesinden veya kuruldu�u noktadaki su kaynaklar�n�n yetersizli�inden dolay� bu santrallerin �al��mamas�ndan dolay� bunun zarar� veya bunun masraf�, bunun �al��mamas�n�n bedeli ne olacakt�r? Bunu da hat�rlatmak istiyorum. Mutlaka bunlar �zerinde konu�ma, d��nme, m�talaa ve mutlaka da su kaynaklar�n�n g�� santralleriyle ili�kisini �ok iyi kurmak, bu ger�ekler �zerinde santralleri reel zemine ve reel mevzuat sistemi �zerine oturtmam�z gerekti�ine inan�yorum.

�zellikle Avrupa�ya bakt��m�zda, bug�n Avrupa�da g�� santralleri veya n�kleer santrallerle ilgili ne gibi i�lemler yap�lmaktad�r? �zellikle, 24 Temmuzda Fransa, nehir k�y�s�nda kurulmu� 37 tane n�kleer santrale sular�n� de�arj etti�i i�in -s�cak bir suyla de�arj ediliyor- tabii, �s�nm�� ve n�kleer santralin so�utma sisteminden ge�mi� �s�nm�� suyun tekrar nehre sal�nmas�yla nehirde bir �s�nma meydana geliyor ve bu nehrin veya o b�lgenin �rmaklar�nda veya denizinde �bilemiyorum- tuzlu suda flora ve faunan�n yok olmas�na sebebiyet veriyor. ��te, en �nemli tehlikelerden bir tanesi budur. Yani, n�kleer santralin so�utma sistemine -bilim adamlar�nca- saniyede 10 ton suyun verilmesi, akabinde bu suyun da nehirlere tekrar d�nmesi sonucunda o nehir suyunun �s�nd�� ve o nehirde bulunan hem fauna hem floran�n da yok oldu�u noktas�nda bilim adamlar� g�r�� beyan etmi�tir.

Bu �er�evede, k�resel �s�nmayla birlikte �zellikle baz� �lkelerde bununla ilgili tedbirler al�nm�� ve 24 Temmuzda da Fransa bu santrallere bir �ltimatom vermi� ve �zellikle de, baz� santrallerde yava�lat�lma, baz�lar�nda da durdurulmas�na gidilmi�tir. �zellikle �rnek verirsek, Avusturya�n�n tek reakt�r� olan Zwentendorf�da 1978�de ve Amerika�daki daha a��lmadan kapat�lm��.

(Mikrofon otomatik cihaz taraf�ndan kapat�ld�)

BA�KAN � Say�n Cengiz, l�tfen konu�man�z� tamamlar m�s�n�z.

MUSTAFA KEMAL CENG�Z (Devamla) �Sovyetler Birli�i�nde �ernobil kazas�ndan sonra yap�lan hi�bir sistem burada� Bir�ok �lke kapat�lmas�na karar vermi�. �talya�da halk oylamas�yla reakt�rler kapat�lm��. �zellikle �spanya�da �� reakt�r kapat�lm�� ve bir�ok Avrupa �lkesi �zellikle k�resel �s�nma ve bununla ilgili de tekrar g�zden ge�irme ve bu enerjiden uzakla�ma yolunu tercih etmi�tir.

Ben s�zlerimi bitirirken burada �zellikle TAEK�e de de�inmek istiyorum. T�rkiye Atom Enerjisi Kurumunu iki kez ziyaret etme, tan�ma ve yakinen �al��malar�n� g�rme f�rsat� buldum hem belediye ba�kanl��mda hem milletvekilli�imde. Dolay�s�yla, �zverili �al��an bir ekip de var orada. �zellikle TAEK mutlaka �a�da� teknolojilerle donat�lmal�.

(Mikrofon otomatik cihaz taraf�ndan kapat�ld�)

BA�KAN � Te�ekk�r ederim Say�n Cengiz, sa� olun.

MUSTAFA KEMAL CENG�Z (Devamla) � �zellikle yerli ve yabanc� bilim adamlar� noktas�nda s�zle�meli -kadro kar��l�� olmaks�z�n- yetkisi verilmeli. Ve mutlaka TAEK�in g��lendirilmesi ve desteklenmesi gerekti�ine inan�yorum.

T�m y�ce Meclisimize sayg�lar sunuyorum. (MHP s�ralar�ndan alk��lar)

BA�KAN - Say�n milletvekilleri, saat 20.00�de toplanmak �zere birle�ime ara veriyorum.

Kapanma Saati: 18.59

��NC� OTURUM

A��lma Saati: 20.00

BA�KAN: Ba�kan Vekili Eyy�p Cenap G�LPINAR

K�T�P �YELER: Fatma SALMAN KOTAN (A�r�), Murat �ZKAN (Giresun)

BA�KAN � Say�n milletvekilleri, T�rkiye B�y�k Millet Meclisinin 18'inci Birle�iminin ��nc� Oturumunu a��yorum.

45 s�ra say�l� Komisyon Raporu�nun g�r��melerine kald��m�z yerden devam edece�iz.

Komisyon ve H�k�met yerinde.

Kanun�un 5�inci maddesi �zerinde �ah�slar� ad�na s�z verece�im.

�lk s�z, Malatya Milletvekili Say�n Mevl�t Aslano�lu�na aittir.

Buyurun Say�n Aslano�lu.

FER�T MEVL�T ASLANO�LU (Malatya) � Say�n Ba�kan, y�ce Meclisin �ok de�erli milletvekilleri; hepinize sayg�lar sunuyorum.

De�erli milletvekilleri, ben burada -n�kleer enerji ve n�kleer santrali �ok bilmem ama, bilmedi�im konuda da konu�mam ama- biraz sizi ge�ti�imiz d�nemin ilk bug�nlerine g�t�rece�im. Bir de 1995 y�l�ndan sonra T�rkiye�de bir enerji darbo�az� olu�tu. Ondan bug�ne kadar neler oldu? D�n�p eskilerden ders al�yor muyuz? O d�nemde T�rkiye�de bir enerji darbo�az�� Biliyorsunuz, herkes korkutuldu, karanl�kta kald�k kalaca��z� Hep birileri, yurt d��ndan baz� �irketler, baz�lar� �i�te, siz karanl�kta kalacaks�n�z� senaryolar� yaz�ld� ve ge�ti�imiz d�nemde ilk bu Meclis a��ld��nda, vay, bu yap�lan hidroelektrik santraller, yap-i�let-devret modeliyle veya do�al gaz santralleri, bu �lkenin dibine dinamit konulmu�. Bunu yapanlar -hep bize b�yle s�ylendi- �ok y�ksek fiyatlarla, yap-i�let-devret modeliyle, �ok y�ksek fiyatlarla bunlar� yapt�rm��lar.

��te, bir Keban�dan veya ba�ka hidroelektrik santralden elde edilen elektrik bedeli, elektrik maliyeti bu olmas�na ra�men, on be� y�l bu insanlara 1�e 10 kat fazla, 15 kat fazla bedel �deyece�iz dediler bu Mecliste ve hep birileri Y�ce Divana g�nderildi. Birileri �lkeyi satt�� i�in ve �lkeye �ok b�y�k zarar verdi�i i�in hep bir yerlere� S�ylediniz, biz de e�er bu �lkeye kim zarar ettirdiyse g�nder karde�im -biz de s�yledik- g�nder karde�im dedik.

Tabii, bak�yorum �imdi, o s�re� �imdi, soruyorum Say�n Bakan�m: O barajlar belli, 1,5 milyar dolar, 1,8 milyar dolar, 2 milyar dolara mal olan barajlar var. Maliyeti bu dediler bu baraj�n, ben on be� y�lda ama yapar�m bunu, on be� y�l da elektri�i sana bu fiyata satar�m dediler. Yani, o 2 milyar dolar�n� alacak �ekliyle, hem de faiziyle beraber.

�imdi yine soruyorum: E�er, biz, o barajlar� -param�z olsa- birilerine on be� y�l yap-i�let-devret modeliyle de�il de param�zla yapt�rsayd�k, ihale etseydiniz, bu barajlar ��te 1 fiyat�na yap�l�r m�yd� yap�lmaz m�yd�?

HAL�L AYDO�AN (Afyonkarahisar) � Param�z varsa�

AYHAN YILMAZ (Ordu) � Bu bir soru�

FER�T MEVL�T ASLANO�LU (Devamla) � �imdi, de�erli arkada�lar�m, ge�ti�imiz d�nemin senaryosu. Ben dikkatlerinizi �ekmek istiyorum.

F�KR� I�IK (Kocaeli) � Yuvac�k Baraj��n� da ayn� �ekilde s�yl�yor musunuz?

FER�T MEVL�T ASLANO�LU (Devamla) � Hepsi, hepsi, hepsi, hangisi varsa, hangisi varsa, hi�

Ve bug�n o hidroelektrik santralleri veya do�al gaz santralleri bu �lkeye ka� paraya mal olmu�? Bu �lke o santrallerden elektrik alarak ka� para �d�yor? �lkenin ka� paras� gitti? Bunlar hangi maliyetlerle yap�labilirdi? Ben dikkatinize sunuyorum.

�imdi, d�n�yorum, de�erli arkada�lar�m, bu bir de�i�iklik, yeni bir �eye gidiyorsunuz. Uyar�yorum sizi. Burada dikkatinize sunuyorum. Ge�en 3��nc� maddede bir ay, iki ay, �� ay sonra� Bak �Bir ay i�inde yay�nlan�r. �ki ay i�inde �artname Bakanlar Kurulu onay�yla y�r�rl��e girer. Ondan sonra, bir ay sonra da teklife a��l�r...� �� ayda biz bu ihale konusunun �artnamesini haz�rl�yoruz, teklifi a��yoruz ve teklifle al�yoruz.

De�erli arkada�lar�m, elinizi vicdan�n�za koyun, yar�n �ve bunlar� yapacak kurumlar da y�zde 99 hepsi yabanc�- diyecek ki sana: �Ben sana kredi veriyorum, bunu yap�yorum ama�� Tabii, burada, bilmiyorum yerli kullan�m ne olabilir. Ama, herh�lde hidroelektrik santrallerinde yerli kullan�m en az y�zde 50-60 oran�ndayd�.

Arkada�lar, o hidroelektrik santrallerinin hepsi� Dedi ki: ��u m�teahhide vereceksin, �u makineyi alacaks�n��

(Mikrofon otomatik cihaz taraf�ndan kapat�ld�)

BA�KAN � Say�n Aslano�lu, l�tfen konu�man�z� tamamlar m�s�n�z.

FER�T MEVL�T ASLANO�LU (Devamla) � Toparl�yorum Ba�kan�m.

��ve �unlar� kullanacaks�n.� dedi. Pazarl�k diye bir pay�n kalmad�, mecbur k�ld�. Kendi firmalar�n� korudular, kollad�lar o kredi veren kurumlar. Belli bu firmalar.

Ben bir kez hepinizi uyar�yorum. E�er �� ay i�inde bu ihaleler yap�lacaksa, bu firmalar�n �� ay i�inde belli olmas�� Kimler olacak ve d�n�n, be� y�l �nce konu�tu�umuz �eyleri diliyorum ki en k�sa s�rede konu�may�z. T�rkiye tekrar �ok b�y�k bedel �deyen bir �lke olmas�n.

Hepinize sayg�lar sunuyorum. (CHP s�ralar�ndan alk��lar)

BA�KAN � Te�ekk�rler Say�n Aslano�lu.

�ah�slar� ad�na ikinci s�ra, Hasan Ali �elik, Sakarya Milletvekili.

Buyurun Say�n �elik. (AK Parti s�ralar�ndan alk��lar)

HASAN AL� �EL�K (Sakarya) � Say�n Ba�kan, say�n milletvekilleri; Kanun�un bu maddesi, yani 5�inci maddesi i�letme, at�k y�netimi ve i�letmeden ��karmayla ilgili hususlar� d�zenlemektedir. Dolay�s�yla, bu madde, ayn� zamanda geri g�nderilme sebeplerinden de bir tanesidir. Komisyonumuz bu maddeyle ilgili ciddi anlamda d�zenlemeler getirmi� ve bu maddenin ihtiya�lar do�rultusunda yeniden d�zenlenmesini ger�ekle�tirmi� ve huzurlar�n�za arz etmi�tir.

Bilindi�i gibi, radyoaktif at�k, n�kleer enerji santrallerinin en �nemli ve �zerinde dikkatle durulmas� gereken hususlar�ndan bir tanesidir. Dolay�s�yla, bu madde �zerinde de, i�eri�ine bakt��m�z zaman, komisyondaki de�i�ikliklerle maddede son derece olumlu, daha �nce belki teredd�t veya talep edilen bir�ok konunun ihtiyaca cevap verir h�le geldi�ini g�rmekteyiz. Tabii, bununla birlikte kullan�lm�� yak�tlar�n �bu Kanun kapsam�ndad�r diye ifade etmek istiyorum- korunmas� ve depolanmas�, hem ge�ici depolanmas� hem de s�rekli depolanmas�, ciddi anlamda bir dikkat gerektirmektedir. D�nyada, bunun, bug�ne kadar tabii 440 civar�nda santral i�letildi�ine g�re ve 1950�li y�llardan beri bu i�lemler yap�ld��na g�re, bildi�imiz, �ok tehlike arz eden ortada durum yoktur. Ama, dikkatli ve �zenle i�in usul�ne uygun olarak yap�ld�� zaman bu g�ven ortaya ��kmaktad�r. Dolay�s�yla, hem insan sa�l��n�n korunmas� hem �evrenin korunmas� hem de ya�am g�venli�inin temini ve s�reklili�i daha etkin bi�imde ortaya ��km�� olmaktad�r. N�kleer santral i�letmecili�inin i�letme sonras� durumlar�n�, yani, i�letmeden ��kar�lmas�n�n da durumu �nemlidir. Dolay�s�yla, burada, kanun i�erisinde bunlar �i�letmeden ��karma hesab�� ve �ulusal radyoaktif at�k hesab�� ad� alt�nda iki ayr� hesap i�erisinde kanuna belirli bir pay olu�turulmu�tur, her sat�lan elektrik �zerinden kilovat saat ba��na belli bir pay olu�turularak konulmu�tur. Bu da 0,15 sent ABD dolar� de�erindedir. Tabii, bizim T�rkiye Atom Enerjisi Kurumu bu konuda uzman kurulu�lar�m�zdand�r. Dolay�s�yla, g�r��lerin b�y�k b�l�m� oradan da bize intikal eden g�r��lerdir. Tahmin ediyoruz ki, d�nyada bu maliyeti kar��layacak esnek ve tahmin ederim ki, esnekli�in de �tesinde, maksimal d�zeyde kar��layabilecek bir rakam ortaya ��kmaktad�r. Ayr�ca, bununla yetinilmedi. �lave olarak, bu madde i�erisinde, i�letmeci i�in, n�kleer santral i�letmecisi i�in bir ar-ge faaliyeti de �ng�r�lerek, bunun i�in yine bir pay �ng�r�lerek �al��malar�n bu do�rultuda, gerek at�k y�netimi gerekse i�letme y�netimi gerekse n�kleer santrallerin i�letilmesi ve n�kleer �al��malarda i�letmenin daha verimli h�le getirilmesi ve �lkemize katk�s�n�n art�r�lmas� i�in gerekli d�zenlemeleri �ng�rmektedir.

Dolay�s�yla, bu d�zenlemelerle hem bu kanunun �ng�rd�� emniyet ortaya konulmu� hem de gerek�esi bu kanunla sa�lanm�� olmaktad�r diyor, hepinize te�ekk�r ediyor, sayg�lar sunuyorum. (AK Parti s�ralar�ndan alk��lar)

BA�KAN � Te�ekk�rler Say�n �elik.

Madde �zerinde konu�malar tamamlanm��t�r.

Soru-cevap i�lemine ba�l�yoruz.

Buyurun Say�n Akku�, ilk soru sizin.

AK�F AKKU� (Mersin) � Efendim, ben 3��nc� maddede soracakt�m, ancak, ge�ti�i i�in vazge�iyorum.

BA�KAN � Sormuyor musunuz?

AK�F AKKU� (Mersin) � Hay�r.

BA�KAN � Buyurun Say�n S�ner� Yok.

Say�n Yal��n� Yoklar herh�lde.

Say�n G�k�

KAMER GEN� (Tunceli) � Say�n Ba�kan, te�ekk�r ederim.

BA�KAN �� G�k dedim, G�k. Siz s�z almam��s�n�z burada Say�n Gen�. S�z yok sizin, G�k var.

KAMER GEN� (Tunceli) � Mikrofondaki k�rm�z� ��k yan�yor. Bu s�z m�d�r, de�il midir Say�n Ba�kan?

BA�KAN � Yok. Gelip beraber bak�n i�te.

KAMER GEN� (Tunceli) � Herh�lde siz bana s�z vermemek i�in�

BA�KAN �� Daha isminiz ��kmad�, belki ileride olabilir. S�ra kal�rsa size verece�im s�z, merak etmeyin.

KAMER GEN� (Tunceli) � Bu makine bu kadar ar�za yapamaz.

BA�KAN � Sizin kar��n�zda her �ey ar�za yapar maalesef.

Say�n K�l��daro�lu, buyurun.

KEMAL KILI�DARO�LU (�stanbul) � Te�ekk�rler Say�n Ba�kan.

Say�n Bakana iki sorum olacak.

Birincisi, bu ��H ve URAH hesaplar�nda bir y�ll�k tahmin� birikim ne kadar olacak? Bu konuda Bakanl��n�z�n bir �al��mas� oldu mu?

�kincisi de, ge�en g�n bu do�al gaz santralleriyle ilgili olarak Muhakemat Genel M�d�rl��ne bir yaz� yazd��n�z� s�ylemi�tiniz. Bu yaz� acaba g�r�� almak i�in mi, yoksa, alaca��n takibi i�in hazine avukatlar�n�n harekete ge�mesi i�in mi? Bu konuda da ek bilgi sunarsan�z sevinirim.

Te�ekk�r ediyorum efendim.

BA�KAN � Te�ekk�rler Say�n K�l��daro�lu.

Say�n Aslano�lu, buyurun... Yok herh�lde.

Say�n Paksoy.

MEHMET AK�F PAKSOY (Kahramanmara�) � Say�n Bakan�m, be� y�ll�k iktidar d�neminizde, enerji �retimine y�nelik herhangi bir termik santral ihalesi yap�lm�� m�d�r, temeli at�lm�� m�d�r? Temeli at�lm��sa hangi a�amadad�r?

Te�ekk�r ederim.

BA�KAN � Te�ekk�rler Say�n Paksoy.

Say�n Co�kuno�lu, buyurun efendim.

OSMAN CO�KUNO�LU (U�ak) � Te�ekk�r ederim Say�n Ba�kan.

Arac�l��n�zla Say�n Bakana� 5�inci maddenin ��nc� f�kras�nda �TAEK�in yay�nlayaca�� l��tler �er�evesinde� deniyor. Bu �l��tler �irket belirlendikten �nce mi yay�nlanacak, sonra m�?

Bir di�er soru: D�rd�nc� f�kras�nda, hesaplar�n her birine -bu, herhalde URAH ve ��H hesaplar�- 100 kilovata 15 sent yat�r�laca�� ifade ediliyor. Bu neye g�re hesaplanm��t�r? Yani, bu 15 sent, Amerikan senti, 100 kilovat i�in? 15 rakam�n�n nas�l bulundu�unu sormak istiyorum.

Son olarak da, alt�nc� f�krada, yine y�ll�k gelirinin y�zde 1�ini ara�t�rma ve ar-ge�ye ay�rmak zorunda. Bu ar-ge�yi kendi belirleyece�i ar-ge �eklinde mi, yoksa belli bir y�nlendirme veya belli bir k�lavuz olacak m�? Bu nas�l denetlenecek?

Te�ekk�r ederim.

BA�KAN � Te�ekk�rler Say�n Co�kuno�lu.

Buyurun Say�n Akcan.

ABD�LKAD�R AKCAN (Afyonkarahisar) � Te�ekk�r ederim Say�n Ba�kan�m.

Arac�l��n�zla Say�n Bakana teknik bir soru� �Bir g�� reakt�r� projesinde, reakt�r�n i�letmeye al�nmas�na kadar ka� �e�it lisanslama faaliyeti vard�r? Bu faaliyetler i�in gereksinim duyulan i� g�c� potansiyeli nedir?� tarz�nda bir soru akl�ma geldi, onu y�neltmek istiyorum.

Yaz�l� da olabilir Say�n Bakan�m.

Te�ekk�r ederim.

BA�KAN � Te�ekk�rler Say�n Akcan.

Buyurun Say�n �zt�rk.

AL� RIZA �ZT�RK (Mersin) � Say�n Bakan, Karadeniz� Ta�k�m�rleri ��letmesinde daha �nce yap�lan planlamada be� y�ll�k plan �ng�rm��t�n�z, ancak daha sonra Devlet Denetleme Kurulunda bunlar�n �zelle�tirilece�i h�km� vard�r. �imdi, plan de�i�ikli�i oldu mu burada? Bu neden yap�ld�?

BA�KAN � Te�ekk�rler Say�n �zt�rk.

Soru sorma s�resi dolmu�tur.

Say�n Bakan, buyurun efendim.

ENERJ� VE TAB�� KAYNAKLAR BAKANI MEHMET H�LM� G�LER (Ordu) � Sondan ba�a do�ru gideyim.

Bu ta� k�m�r�yle ilgili olarak herhangi ilave bir �ey yap�lmad�, �al��malar�m�z devam ediyor. Yaln�z, biz, orada �zel sekt�re de a�t�k. Maden Kanunu�nda bir de�i�iklik yapt�k, �zel sekt�re de a�t�k ve a�a�� yukar� rezervlerin yar�s�n� �zel sekt�re a��p ihale ettik, yar�s� h�l� Ta�k�m�r� ��letmesi taraf�ndan yap�l�yor. Ayr�ca da irili ufakl� 21 i�letme vard�, onlar� da ihale ettik. Orada, daha evvelden 100 milyon ton k�m�r �retilirken, �zel sekt�re verince 800 milyon tona ��kt� ayn� miktar. Ayr�ca da d�rt saha da, b�y�k sahalar da ihale edildi.

Onun d��nda, ald��m�z elemanlarla da �retimde art�� meydana geldi. Ama, o bahsetti�iniz planlama, nereden ald��n�z� bilmiyorum, ama, b�yle yeni bir �al��ma yok.

Ka� �e�it? Say�n Akcan��n sorusu. �� e�it lisanslama olacak. Bir tanesi yerle ilgili, ikincisi in�aatla, ��nc�s� de i�letmeyle ilgili lisanslama olacak. Onun d��nda da i�in n�kleer y�n�n�, TAEK�in yerine kurulacak, yani yeni yap�lanmayla olu�acak kurum n�kleeri denetleyecek. EPDK d�zenleyecek. EPDK da elektrik al�m� vesaire, o konuyla ilgili, enerjiyle ilgili k�sm� da EPDK d�zenleyecek.

Say�n Co�kuno�lu�nun sorular�na cevab�m: Tabii ki, �nce olacak. Yani, �nce bu kriterler ��kacak, ona g�re firmalar belirlenecek. Daha do�rusu, o �l��tlere g�re firmalar�n girip girmeyece�i belli olacak. Mesela, bunlar�n i�inde eski teknolojiye sahip olanlar, yerli katk� a��s�ndan sorunlu olanlar, uygulamada daha evvelden problemli olanlar� bu �l��tlerin d��nda b�rakaca��z.

0,15 nas�l hesapland�? Tabii ki, bu b�t�n uygulamalar g�z �n�ne al�narak yap�ld�. Norm olarak 0,1 civar�ndad�r. Biz, orada bir miktar da pay d��nd�k ve 0,15 olarak hesap edildi. Tabii, bunlar�n zaman zaman fiyatlar�nda de�i�iklik olabilir. Ama, biz onu marj da koyarak yapt�k.

KAMER GEN� (Tunceli) � Geneli mi, kilovat saati mi 0,15? Ne?

ENERJ� VE TAB�� KAYNAKLAR BAKANI MEHMET H�LM� G�LER (Ordu) � Kilovat saati.

KAMER GEN� (Tunceli) � O zaman, yar�n bu ihtilaf konusu oldu�u zaman�

ENERJ� VE TAB�� KAYNAKLAR BAKANI MEHMET H�LM� G�LER (Ordu) � Ben, asl�nda, soru sahibine cevap veriyorum, ama, kilovat saati�

KAMER GEN� (Tunceli) � Yar�n bir g�n bir �ey olursa ��zemezsiniz, sorun yarat�r. Soru sahibine cevap veriyorsun da�

ENERJ� VE TAB�� KAYNAKLAR BAKANI MEHMET H�LM� G�LER (Ordu) � E�er Kanun�u okursan�z g�r�rs�n�z orada.

KAMER GEN� (Tunceli) � Kanunu siz okuyun. Evvela, yazd��n� siz anlay�n.

BA�KAN � Say�n Gen�, b�yle m�dahale etmenin usul� var m� bu Mecliste? Herkes o zaman m�dahale etsin. S�z vermiyorum size, yine de oradan m�dahale ediyorsunuz! Yani, l�tfen!.. Allah Allah ya!

ENERJ� VE TAB�� KAYNAKLAR BAKANI MEHMET H�LM� G�LER (Ordu) � �imdi, kilovat saat ba��na 0,15 sent olmak �zere hesaplan�yor. Orada, ar-ge ile bahsetti�iniz maddede, tabii ki, bunun denetlemesi yap�lacak. Ancak, o maddeyi komisyon s�ras�nda, g�r��me s�ras�nda ilave ettik. Orada bir a��klama ilave olarak belki gerekebilir. ��nk�, uygulamas�nda g��l�k �ekilebilir, bunu ben de itiraf ediyorum. O maddeye gelince, onu arkada�lar�m�zla bir daha g�r��ece�iz. Bir milletvekilimiz, ��retim �yesi, o teklif etmi�ti, ama, onu biz, bir daha g�zden ge�irece�iz.

Say�n Paksoy�un sordu�u soru: �imdi, normal olarak biz, Kanun gere�ince, herhangi bir �retim santrali yapm�yoruz, yapam�yoruz. Bundan dolay�d�r ki, yeni Kanun�a g�re bir yakla��m de�i�ikli�i yapt�k, �zel sekt�r yaps�n diye. �u ana kadar bizim d�nemimizde ba�lay�p biten toplam santrallerin, yani, kurulu g�� 2.600 megavat civar� bizim d�nemimizde ba�lad�, bitirildi, i�letmeye al�nd�. Toplam olarak s�yl�yoruz, 5.600 megavatl�k da, �u anda kazma vurularak, in�aat� devam eden yat�r�mlar var. Toplam olarak da, ele ald��m�z, kazma vurulup, bir de de�erlendirme yap�lanlar da, bunlar da, de�erlendirme yap�l�p ba�lat�lacak olanlar da 30.000 megavat civar�nda. Bunlar�n yar�dan �o�u, ilk 2.650 megavat�n yakla��k y�zde 70�i termik santral, �zel sekt�r taraf�ndan yap�lan; di�erleri hidroelektrik a��rl�kl�. Son zamanlarda r�zg�rda b�y�k bir art�� var. R�zg�rda ba�latt��m�z, �al��anlar 12 kat�na ��kt�, yani 17 megavatt�, 12 kat�na ��kt�. �� bu�uk sene i�inde de 400 kat�na ��kacak, 8.000 megavata ��kacak.

Say�n G�k��n sorusu�

(Mikrofon otomatik cihaz taraf�ndan kapat�ld�)

BA�KAN � Say�n Bakan�m, s�reniz tamamlanm��t�r, l�tfen�

ENERJ� VE TAB�� KAYNAKLAR BAKANI MEHMET H�LM� G�LER (Ordu) � Yaz�l� olarak cevap vereyim.

�BA�KAN � Te�ekk�r ederim Say�n Bakan�m.

Say�n milletvekilleri, madde �zerinde on iki �nerge vard�r. Ancak her madde �zerinde milletvekillerince sadece yedi �nerge verilebildi�inden �nce geli� s�ras�na g�re ilk yedi �nergeyi okutaca��m, sonra bu �nergeleri ayk�r�l�k s�ras�na g�re i�leme alaca��m.

�lk �nergeyi okutuyorum:

T�rkiye B�y�k Millet Meclisi Ba�kanl��na

45. s�ra say�l� kanun tasar�s�n�n be�inci maddesinin alt�nc� f�kras�nda ge�en �y�zde birini� ibaresinin �y�zde ikisi� olarak de�i�tirilmesini arz ve teklif ederiz.

�� Mustafa Ata�

�� stanbul

BA�KAN � Di�er �nergeyi okutuyorum:

T�rkiye B�y�k Millet Meclisi Ba�kanl��na

45. s�ra say�l� kanun tasar�s�n�n be�inci maddesinin birinci f�kras�nda ge�en �di�er� ibaresinin madde metninden ��kar�lmas�n� arz ve teklif ederiz.

�� Mehmet Emin Tutan

�� Bursa

BA�KAN � Di�er �nergeyi okutuyorum:

T�rkiye B�y�k Millet Meclisi Ba�kanl��na

G�r��lmekte olan 45 s�ra say�l� tasar�n�n 5�inci maddesinin ikinci f�kras�nda yer alan �Enerji ve Tabi� Kaynaklar Bakan� ile Hazine M�ste�arl��n�n ba�l� oldu�u Devlet Bakan��n�n onay�� ibaresinden sonra gelmek �zere �ve resmi gazetede yay�mlanmas�� ibaresinin eklenmesini arz ve teklif ederiz.

Mustafa Elita�	Mehmet Erdo�an	Hamza Yerlikaya
Kayseri	Gaziantep	Sivas
Durdu Mehmet Kastal		Yusuf Ziya �rbe�
Osmaniye		Antalya

BA�KAN � Di�er �nergeyi okutuyorum:

TBMM Ba�kanl��na

G�r��lmekte olan tasar�n�n 5. maddesinin (4) f�kras�na a�a��daki c�mlenin eklenmesini arz ve teklif ederiz.

Oktay Vural	Mehmet �and�r	D.Ali Torlak
�zmir	Mersin	�stanbul
Beytullah Asil	Ahmet Orhan	Y�lmaz Tankut
Eski�ehir	Manisa	Adana
	Muharrem Varl�
	Adana

�Santral�n devreye girmesini takiben ileriki y�llarda yap�lan bu kesintinin santral�n s�k�m maliyetini kar��lamayaca��n�n g�r�lmesi halinde bu kesinti oran�n� belirlenecek y�llar ve y�zde d�hilinde yeniden de�erlemeye tabi tutarak ve en fazla % 50 art�rmaya Enerji Bakanl��n�n teklifi �zerine Bakanlar Kurulu taraf�ndan karar verilir.�

BA�KAN � Di�er �nergeyi okutuyorum:

TBMM Ba�kanl��na

G�r��lmekte olan 45 s�ra say�l� Tasar�n�n 5. maddesine a�a��daki f�kran�n eklenmesini arz ve teklif ederiz.

	Tacidar Seyhan	Kemal K�l��daro�lu	M. �evki Kulkulo�lu
	Adana	�stanbul	Kayseri
�	M. Ali Susam	Atila Emek	M. Ali �zpolat
	�zmir	Antalya	�stanbul
		Tayfur S�ner
		Antalya

�(7) Santral� kuran �irket, ��H kaynaklar�n�n yetersizli�i halinde, ek s�k�m maliyetlerini kar��layaca��n� taahh�t etmek zorundad�r.�

BA�KAN � Di�er �nergeyi okutuyorum:

TBMM Ba�kanl��na

G�r��lmekte olan tasar�n�n 5. maddesinin (3) f�kras�n�n a�a��daki �ekilde de�i�tirilmesini arz ve teklif ederiz.

Oktay Vural	Mehmet �and�r	D. Ali Torlak
�zmir	Mersin	�stanbul
Beytullah Asil	Ahmet Orhan	Y�lmaz Tankut
Eski�ehir	Manisa	Adana
	Muharrem Varl�
	Adana

��irket, TAEK�in yay�nlayaca�� mevzuat ve �l��tler �er�evesinde yak�t temininden ve yak�t y�klemesi de dahil olmak �zere yer se�iminden i�letme d�neminin sonunda santral�n devreden ��kar�lmas�na kadarki b�t�n a�amalardan ve tesis s�k�lmesinden sorumludur.�

BA�KAN � �imdi, maddeye en ayk�r� �nergeyi okutup, i�leme alaca��m.

T�rkiye B�y�k Millet Meclisi Ba�kanl��na

G�r��lmekte olan 5654 say�l� Kanun�un 5 inci maddesinin be�inci f�kras�n�n a�a��daki �ekilde de�i�tirilmesini arz ve teklif ederiz.

Mustafa Elita�	Veysi Kaynak	Fevzi �anverdi
Kayseri	Kahramanmara�	Hatay
Ahmet �ks�zkaya		Abdurrahman Ar�c�
Kayseri		Antalya

�5) N�kleer yak�t, radyoaktif madde veya radyoaktif at�k ta��n�rken veya santralda bir kaza olmas� durumunda 29/07/1960 tarihli N�kleer Enerji alan�nda ��nc� �ah�slara Kar�� Kanuni Sorumluluk Hakk�ndaki Paris S�zle�mesi ve ek de�i�iklikleri ile di�er ulusal ve uluslar aras� mevzuat h�k�mleri uygulan�r.�

BA�KAN � Komisyon �nergeye kat�l�yor mu?

SANAY�, T�CARET, ENERJ�, TAB�� KAYNAKLAR, B�LG� VE TEKNOLOJ� KOM�SYONU BA�KANI SONER AKSOY (K�tahya) � Takdire b�rak�yoruz.

BA�KAN � H�k�met?

ENERJ� VE TAB�� KAYNAKLAR BAKANI MEHMET H�LM� G�LER (Ordu) � Kat�l�yoruz.

BA�KAN � �nerge �zerinde konu�mak isteyen?

MUSTAFA EL�TA� (Kayseri) � Gerek�e Say�n Ba�kan�

BA�KAN � Gerek�eyi okutuyorum:

Gerek�e: De�i�iklikle, maddede yer alan Paris S�zle�mesinin ad� ve tarihi tam olarak yaz�lm��t�r.

BA�KAN � Komisyonun�

KAMER GEN� (Tunceli) � �nergenin oylanmas� s�ras�nda karar yeter say�s� istiyorum.

BA�KAN � Bu sefer usule uygun istediniz te�ekk�r ederim.

Komisyonun takdire b�rakt��, H�k�metin kat�ld�� nergeyi oylar�n�za sunuyorum: Kabul edenler�

KAMER GEN� (Tunceli) � Say�n Ba�kan�m, elektronik cihazla yap�n.

BA�KAN � Acele etmeyin Say�n Gen�, say�yorlar.

Kabul etmeyenler�Karar yeter say�s� vard�r, �nerge kabul edilmi�tir.

Di�er �nergeyi okutuyorum:

T�rkiye B�y�k Millet Meclisi Ba�kanl��na

�� Mustafa Ata� (�stanbul) ve arkada�lar�

BA�KAN � Komisyon �nergeye kat�l�yor mu?

SANAY�, T�CARET, ENERJ�, TAB�� KAYNAKLAR, B�LG� VE TEKNOLOJ� KOM�SYONU BA�KANI SONER AKSOY (K�tahya) � Kat�lm�yoruz efendim.

BA�KAN � H�k�met?

ENERJ� VE TAB�� KAYNAKLAR BAKANI MEHMET H�LM� G�LER (Ordu) � Kat�lm�yoruz efendim.

MUSTAFA EL�TA� (Kayseri) � Gerek�e okunsun.

BA�KAN � Gerek�eyi okutuyorum:

Gerek�e:

Y�ll�k gelirin y�zde birlik k�sm�n�n ara�t�rma ve geli�tirme faaliyetlerine ayr�lmas�n�n miktar itibar�yla d��k olmas�; ara�t�rma ve geli�tirme faaliyetlerine y�ll�k gelirin y�zde ikilik k�sm�n�n ayr�lmas�n�n yerinde olaca�� m�talaa edilerek �nerilmi�tir.

BA�KAN � Komisyonun ve H�k�metin kat�lmad�� nergeyi oylar�n�za sunuyorum: Kabul edenler� Kabul etmeyenler� �nerge kabul edilmemi�tir.

Di�er �nergeyi okutuyorum:

T�rkiye B�y�k Millet Meclisi Ba�kanl��na

45. s�ra say�l� kanun tasar�s�n�n be�inci maddesinin birinci f�kras�nda ge�en �di�er� ibaresinin madde metninden ��kar�lmas�n� arz ve teklif ederiz.

�� Mehmet Emin Tutan (Bursa) ve arkada�lar�

BA�KAN � Komisyon �nergeye kat�l�yor mu?

SANAY�, T�CARET, ENERJ�, TAB�� KAYNAKLAR, B�LG� VE TEKNOLOJ� KOM�SYONU BA�KANI SONER AKSOY (K�tahya) � Kat�lm�yoruz efendim.

BA�KAN � H�k�met?

ENERJ� VE TAB�� KAYNAKLAR BAKANI MEHMET H�LM� G�LER (Ordu) � Kat�lm�yoruz.

MUSTAFA EL�TA� (Kayseri) � Gerek�e Say�n Ba�kan�

BA�KAN � Gerek�eyi okutuyorum:

Gerek�e:

Kanun tekni�ine daha uygun olaca�� m�talaa edilmi�tir.

BA�KAN � Komisyonun ve H�k�metin kat�lmad�� nergeyi oylar�n�za sunuyorum: Kabul edenler� Kabul etmeyenler� �nerge kabul edilmemi�tir.

Di�er �nergeyi okutuyorum:

T�rkiye B�y�k Millet Meclisi Ba�kanl��na

�� Mustafa Elita� (Kayseri) ve arkada�lar�

BA�KAN � Komisyon �nergeye kat�l�yor mu?

SANAY�, T�CARET, ENERJ�, TAB�� KAYNAKLAR, B�LG� VE TEKNOLOJ� KOM�SYONU BA�KANI SONER AKSOY (K�tahya) � Takdire b�rak�yoruz efendim.

BA�KAN � H�k�met?

ENERJ� VE TAB�� KAYNAKLAR BAKANI MEHMET H�LM� G�LER (Ordu) � Kat�l�yoruz.

MUSTAFA EL�TA� (Kayseri) � Gerek�e efendim.

BA�KAN � Gerek�eyi okutuyorum:

Gerek�e:

Resm� Gazetede ilan �art�yla maddedeki bo�luk giderilmi�tir.

BA�KAN � Komisyonun takdire b�rakt��, H�k�metin kat�ld�� nergeyi oylar�n�za sunuyorum: Kabul edenler� Kabul etmeyenler� �nerge kabul edilmi�tir.

Di�er �nergeyi okutuyorum:

TBMM Ba�kanl��na

G�r��lmekte olan tasar�n�n 5. maddesinin (4) f�kras�na a�a��daki c�mlenin eklenmesini arz ve teklif ederiz.

�� Oktay Vural (�zmir) ve arkada�lar�

�Santralin devreye girmesini takiben ileriki y�llarda yap�lan bu kesintinin santral�n s�k�m maliyetini kar��lamayaca��n�n g�r�lmesi halinde bu kesinti oran�n� belirlenecek y�llar ve y�zde d�hilinde yeniden de�erlemeye tabi tutarak ve en fazla %50 art�rmaya Enerji Bakanl��n�n teklifi �zerine Bakanlar Kurulu taraf�ndan karar verilir.�

BA�KAN � Komisyon �nergeye kat�l�yor mu?

SANAY�, T�CARET, ENERJ�, TAB�� KAYNAKLAR, B�LG� VE TEKNOLOJ� KOM�SYONU BA�KANI SONER AKSOY (K�tahya) � Kat�lm�yoruz efendim.

BA�KAN � H�k�met?

ENERJ� VE TAB�� KAYNAKLAR BAKANI MEHMET H�LM� G�LER (Ordu) � Kat�lm�yoruz.

OKTAY VURAL (�zmir) � Gerek�e Say�n Ba�kan.

BA�KAN � Gerek�eyi okutuyorum.

Gerek�e:

Kanunda belirlenmi� kesintinin esas� belli de�ildir. Bunun maliyeti kar��lay�p kar��lamayaca�� a��k de�ildir. Bu durumda Kanunda belirlenen miktar�n belli esaslar dahilinde yerinde de�erlendirilmesi ve her h�l�k�rda belirlenen miktar�n y�zde 50�sini a�mayaca��n� temin etmek amac�yla �nerilmi�tir.

BA�KAN � Komisyonun ve H�k�metin kat�lmad�� nergeyi oylar�n�za sunuyorum: Kabul edenler� Kabul etmeyenler� �nerge kabul edilmemi�tir.

Di�er �nergeyi okutuyorum:

TBMM Ba�kanl��na

G�r��lmekte olan 45 s�ra say�l� Tasar�n�n 5. maddesine a�a��daki f�kran�n eklenmesini arz ve teklif ederiz.

�� Tacidar Seyhan (Adana) ve arkada�lar�

�(7) Santral� kuran �irket, ��H kaynaklar�n�n yetersizli�i halinde, ek s�k�m maliyetlerini kar��layaca��n� taahh�t etmek zorundad�r.

BA�KAN � Komisyon �nergeye kat�l�yor mu?

SANAY�, T�CARET, ENERJ�, TAB�� KAYNAKLAR, B�LG� VE TEKNOLOJ� KOM�SYONU BA�KANI SONER AKSOY (K�tahya) � Kat�lm�yoruz.

BA�KAN � H�k�met?

ENERJ� VE TAB�� KAYNAKLAR BAKANI MEHMET H�LM� G�LER (Ordu) � Kat�lm�yoruz.

BA�KAN � Say�n K�l��daro�lu, siz mi konu�acaks�n�z?

KEMAL KILI�DARO�LU (�stanbul) � Evet.

BA�KAN � Buyurun.

KEMAL KILI�DARO�LU (�stanbul) � Te�ekk�r ediyorum Say�n Ba�kan.

De�erli milletvekilleri, kurulan n�kleer santral e�er s�k�l�rse, ��H hesaplar�nda biriken para s�k�m maliyetini kar��lam�yorsa vergilerle finanse edilecek ve vergilerden s�k�m masraf� kar��lanacak.

�imdi, yat�r�m� yapan bir �irket, k�r� elde eden �irket, ondan sonra s�k�m i�ini yapacak, onu garanti alt�na almak i�in bir hesap a��yoruz, oraya paray� yat�ran �irket. Ama, para yetmezse diyoruz ki vatanda�a d�n�p, senin vergilerinden biz bu s�k�m maliyetlerini kar��layaca��z.

Biz, buna kar�� k�yoruz. Do�ru bir uygulama de�ildir. Bu �lkede asgari �cretlinin, fakir fukaran�n ekmek, peynir, zeytin, s�t al�rken �dedi�i vergilerle, ben, ni�in, bir firman�n s�k�m maliyetlerini finanse edeyim? Ba�lang��ta bunu e�er s�zle�meye veya �artnameye koyarsak firma da buna g�re ko�ullar�n� belirler, ona g�re ihaleye girip girmeyece�ini, daha do�rusu Bakanl��n belirleyece�i ko�ullara uyup uymayaca��n�, teklif verip vermeyece�ini belirleyecektir.

Biz, bu belirsizli�i gidermek ve b�t�eden kaynak aktarmamak amac�yla bu �nergeyi verdik. Takdirlerinize sunuyoruz.

Te�ekk�r ederim.

BA�KAN � Te�ekk�rler Say�n K�l��daro�lu.

Komisyonun ve H�k�metin kat�lmad�� nergeyi oylar�n�za sunuyorum: Kabul edenler� Kabul etmeyenler� �nerge kabul edilmemi�tir.

Di�er �nergeyi okutuyorum:

TBMM Ba�kanl��na

G�r��lmekte olan tasar�n�n 5. maddesinin (3) f�kras�n�n a�a��daki �ekilde de�i�tirilmesini arz ve teklif ederiz.

�� Oktay Vural (�zmir) ve arkada�lar�

BA�KAN � Komisyon �nergeye kat�l�yor mu?

SANAY�, T�CARET, ENERJ�, TAB�� KAYNAKLAR, B�LG� VE TEKNOLOJ� KOM�SYONU BA�KANI SONER AKSOY (K�tahya) � Kat�lm�yoruz efendim.

ENERJ� VE TAB�� KAYNAKLAR BAKANI MEHMET H�LM� G�LER (Ordu) � Kat�lm�yoruz.

BA�KAN � Buyurun Say�n Vural.

OKTAY VURAL (�zmir) � Te�ekk�r ederim Say�n Ba�kan�m.

Bu �nerge, asl�nda, bir sorumlulu�u belirlerken burada �TAEK�in yay�nlayaca�� birtak�m �l��tler var� dendi. Bu �l��tlerle �irketin sorumlu�u sadece yak�t temini ve i�letme d�neminin sonunda santralin devreden ��kar�lmas�yla ilgilidir. �imdi, peki, i�letme s�ras�nda bu �l��tlere uyup uymayaca�� konusunda TAEK�in bu �l��tlere uymayaca��na dair, uymamas� konusunda a��k bir h�k�m vard�r; bu, bir bo�luktur. Muhakkak surette, bu i�letme s�ras�nda da TAEK�in belirledi�i �l��tlere uygun i�letme yapmas� laz�m, �l��m yapmas� laz�m, test yapmas� laz�m. Bu, �ok ciddi bir g�venlik riskidir, yanl��t�r, bu yanl��tan d�n�lmesi gerekmektedir. D��n�n, yak�t temininde sorumlu, bir de s�k�m�nden sorumlu! Peki, yak�t� kullan�rken, elektrik �retirken TAEK�in �l��tleri hangi kapsamda belirlenecek �l��t oldu�unu da bilmedi�imiz i�in, kapsam�n� da bilmedi�imiz i�in, dolay�s�yla TAEK�in mevzuat�yla sorumlu oldu�unu, burada konulmas�nda b�y�k bir fayda oldu�unu ifade etmek istiyorum.

Bir de, Say�n Bakan�m belirtti, a��k�as�, tabii benim de Genel Kurula borcum� ��nk�, d�n yapt�klar� bir konu�mada, say�n milletvekilimizin, Say�n Bakan�n kulland�� bir kelimeden dolay� bir �smarlama �eyi ��km��t�. Daha sonra, bakt��m�zda, b�yle bir s�z�n olmad��n� g�rd�m ve Say�n Bakana da ilettim. Burada Say�n Bakana iletti�im, bana ait bir s�z� kendileri burada ifade etti, ama benim Meclise kar�� olan sorumlulu�um gere�i b�yle bir kelimeyi kullanmam��, kullanm�� gibi g�stermi� oldu�undan dolay� y�ce heyetten ben �z�r dilerim.

Tabii do�ru bilgi vermemiz laz�m. Bizim, Enerji Piyasas� D�zenleme Kurulunun usul ve esaslar� belirlemesi gerekir ile ilgili bir �nerge verdi�imiz zaman Say�n Bakan �var� dedi, Komisyon da �var� dedi.

De�erli arkada�lar�m, bak�n�z, 3��nc� maddenin son f�kras�nda diyor ki: �EPDK taraf�ndan, s�zle�me imzalamas� uygun g�r�len �irketle ilgili mevzuat �er�evesinde lisans verilir.�

De�erli arkada�lar�m, bu Meclise do�ru bilgi vermek zorunday�z. Lisansla, sat��yla ilgili usul ve esaslarda Enerji Piyasas� D�zenleme Kurulunun g�r��n� almak aras�nda hi�bir illiyet ba�� yoktur ve siz oradan �Var� dediniz.

SANAY�, T�CARET, ENERJ�, TAB�� KAYNAKLAR, B�LG� VE TEKNOLOJ� KOM�SYONU BA�KANI SONER AKSOY (K�tahya) � Lisans onun i�in veriliyor.

OKTAY VURAL (Devamla) � Do�ru de�il� Bu do�ru de�il� Do�ru de�il.

SANAY�, T�CARET, ENERJ�, TAB�� KAYNAKLAR, B�LG� VE TEKNOLOJ� KOM�SYONU BA�KANI SONER AKSOY (K�tahya) � Onun i�in veriliyor lisans.

OKTAY VURAL (Devamla) � Olmayan bir hususa �Var� dediniz. Yani, olmayan bir hususa �Var� dediniz. Ben size s�yl�yorum: Enerji Piyasas� D�zenleme Kurulu, toptan ve perakende sat�� irketlerinin piyasaya giri�ini, tarifelerle ilgili d�zenlemeleri yapar. Siz dediniz ki: �Var� yok� �Lisans verilir� sadece var.

SANAY�, T�CARET, ENERJ�, TAB�� KAYNAKLAR, B�LG� VE TEKNOLOJ� KOM�SYONU BA�KANI SONER AKSOY (K�tahya) � Ni�in verilir?

OKTAY VURAL (Devamla) � Yani�

BA�KAN � Say�n Vural, devam eder misiniz siz.

OKTAY VURAL (Devamla) � Bilmiyor musunuz, bana soruyorsunuz.

SANAY�, T�CARET, ENERJ�, TAB�� KAYNAKLAR, B�LG� VE TEKNOLOJ� KOM�SYONU BA�KANI SONER AKSOY (K�tahya) � Bilmiyorum.

OKTAY VURAL (Devamla) � Bilmiyorsunuz�

O zaman yan�n�zda varsa onlara sorun, M�ste�ara sorun.

SANAY�, T�CARET, ENERJ�, TAB�� KAYNAKLAR, B�LG� VE TEKNOLOJ� KOM�SYONU BA�KANI SONER AKSOY (K�tahya) � Onlar diyorlar ki�

OKTAY VURAL (Devamla) � Yani, lisans vermek sadece TAEK, TETAޒla bu �irket aras�ndaki s�zle�medir. Bizim s�yledi�imiz, TETAޒ�n toptan ve perakende sat�� irketlerine sat��yla ilgilidir. Aras�nda hi�bir ilgi yoktur. B�yle bir kanun olur mu? Olmayan bir �eye �var� diyorsunuz. Burada, gerekti�inde yanl�� kullan�lan bir s�zden dolay�, gerekti�inde Meclise yanl�� bilgi verdi�imizden dolay� bunu geri almas�n� biliriz ama bu Meclise do�ru bilgi vermeniz gerekir. Biz kanun yap�yoruz burada. �Derme �atma� dedi�imiz zaman� Bunu da bilmiyorsan�z ne desin, ba�ka, milletvekilleri? �Derme �atma� yerine ��atma derme� mi diyelim?

KAMER GEN� (Tunceli) � Biraz hafif konu�uyorsun. Biraz daha a��r konu�! (G�l��meler)

OKTAY VURAL (Devamla) � De�erli arkada�lar�m, bak�n, bir: ��letme s�ras�nda ciddi �l��tlere uyum a��s�ndan s�k�nt� vard�r, bunun doldurulmas� laz�m.

�kincisi de, muhakkak surette Say�n Bakan ve Komisyonun, benim ifade etti�im �TETAޒ�n bu elektri�i sataca�� toptan ve perakende sat�� irketleriyle imzalanacak olan usul ve esaslar� belirleyecek hususlarda EPDK�n�n g�r�� al�nacakt�r.� hususunun, �var� dedikleri hususun olmad��n� y�ce Meclisle payla�malar�n� istiyorum.

Sayg�lar�m� sunuyorum. (MHP s�ralar�ndan alk��lar)

BA�KAN � Te�ekk�rler Say�n Vural.

SANAY�, T�CARET, ENERJ�, TAB�� KAYNAKLAR, B�LG� VE TEKNOLOJ� KOM�SYONU BA�KANI SONER AKSOY (K�tahya) � Say�n Ba�kan, k��k bir a��klama yapabilir miyim?

BA�KAN � Yerinizden bir a��klama yapabilirsiniz.

SANAY�, T�CARET, ENERJ�, TAB�� KAYNAKLAR, B�LG� VE TEKNOLOJ� KOM�SYONU BA�KANI SONER AKSOY (K�tahya) � Say�n Ba�kan�m, EPDK�n�n TETAޒla yapm�� oldu�u lisans anla�mas�nda, Enerji Piyasas� D�zenleme Kurulu oldu�u i�in, enerji piyasas�ndaki fiyatlarla alakal� d�zenlemeyi tanzim etmek �zere, sat�� ko�ullar�yla tanzim etmek �zere, �artlar� olumlu olursa lisans veriliyor, yoksa lisans verilmiyor. Lisans verme i�leminde b�t�n bunlar m�zakere edildi�i i�in, bu, bunun i�erisinde m�ndemi�. Ayr� bir ifadeye onun i�in gerek g�rmedim. Yoksa, arkada��m�z�n hassasiyetine biz de aynen kat�l�yoruz, onun i�in �var� dedik.

BA�KAN � Te�ekk�rler Say�n Ba�kan.

OKTAY VURAL (�zmir) � Say�n Ba�kan�m, yine yanl�� anlama var. �TETAޒla bu �irket aras�nda lisans verilir.� deniyor. Bizim dedi�imiz bu sat��la ilgili usul, esaslard�r.

BA�KAN � Efendim, soruyu bana m� soruyorsunuz, Komisyona veya H�k�mete mi soruyorsunuz? Ben mi cevap vereyim?

OKTAY VURAL (�zmir) � Yerimden bir a��klama yapt�m efendim belki siz daha iyi bilirsiniz diye.

BA�KAN � Komisyonun ve H�k�metin kat�lmad�� nergeyi oylar�n�za sunuyorum: Kabul edenler� Kabul etmeyenler� �nerge kabul edilmemi�tir.

�nerge i�lemleri tamamlanm��t�r.

�imdi, kabul edilen �nergeler do�rultusunda 5�inci maddeyi oylar�n�za sunuyorum: Kabul edenler� Kabul etmeyenler.. 5�inci madde kabul edilmi�tir.

6�nc� maddeyi okutuyorum:

Kamu i�tiraki ve yat�r�m�

MADDE 6- (1) Bu Kanundan yararlanmaya hak kazanan �irket ile bir iktisad� devlet te�ekk�l�, 8/6/1984 tarihli ve 233 say�l� Kamu �ktisadi Te�ebb�sleri Hakk�nda Kanun H�km�nde Kararname �er�evesinde i�tirak ili�kisi kurabilir.

(2) Bakanl��n g�rev vermesi halinde kamu �irketleri bu Kanun kapsam�ndaki santrallar� yapabilir, yurt d��nda benzer yat�r�mlar� yapabilir veya yat�r�mlara i�tirak edebilir. Bu ama�la Bakanlar Kurulunca, yurt i�inde veya yurt d��nda santral kurmak, kurdurmak, i�letmek ve/veya i�lettirmek ve �retilen elektri�in sat��n� yapmak �zere �zel hukuk h�k�mlerine tabi �irket kurulmas�na karar verilebilir. Bu kapsamda kurulacak �irkette �zel sekt�r �irketlerinin hisse sahibi olmas�na izin verilebilir. Kurulacak �irketin denetimi 2/4/1987 tarihli ve 3346 say�l� Kamu �ktisadi Te�ebb�sleri ile Fonlar�n T�rkiye B�y�k Millet Meclisince Denetlenmesinin D�zenlenmesi Hakk�nda Kanuna g�re yap�l�r.

BA�KAN � Madde �zerinde Cumhuriyet Halk Partisi Grubu ad�na Kayseri Milletvekili Say�n �evki Kulkulo�lu.

Buyurun Say�n Kulkulo�lu. (CHP s�ralar�ndan alk��lar)

CHP GRUBU ADINA MEHMET �EVK� KULKULO�LU (Kayseri) � De�erli Ba�kan, sayg�de�er milletvekilleri; Kanun�un 6�nc� maddesi hakk�nda Cumhuriyet Halk Partisi Grubunun g�r��lerini belirtmek �zere s�z alm�� bulunmaktay�m, hepinizi sayg�yla selaml�yorum.

6�nc� maddeyle ilgili s�zlerime ba�lamadan �nce, Say�n Komisyon Ba�kan�m�z�n hekimli�imle ilgili s�yledi�i s�zlere de�inmek istiyorum. Ben, Sanayi Komisyonunda bir milletvekili ve sanayici kimli�imle bulunuyorum. Tabii ki, benim bir hekim kimli�im de var, san�r�m Sanayi Komisyonunda ba�ka hekim olan arkada��m�z da yok. Komisyon �yesi arkada�lar�m�z ihtiya� duyarlarsa hekim kimli�ime, onu da burada devreye sokabilirim.

Te�ekk�r ediyorum. (CHP s�ralar�ndan alk��lar)

SANAY�, T�CARET, ENERJ�, TAB�� KAYNAKLAR, B�LG� VE TEKNOLOJ� KOM�SYONU BA�KANI SONER AKSOY (K�tahya) � B�yle bir �ey demedim.

MEHMET �EVK� KULKULO�LU (Devamla) � De�erli arkada�lar, bu maddenin ilk f�kras�nda, kanundan yararlanmaya hak kazanan �irket ile bir iktisadi devlet te�ekk�l�n�n i�tirak ili�kisi kurabilece�i d�zenlenmi�tir.

Hemen ikinci f�kras�ndaysa, bakanl��n g�rev vermesi halinde kamu �irketlerinin bu kanun kapsam�ndaki santralleri yapabilece�i ve kamu taraf�ndan yap�lan bu santrallerin, sonradan hisselerini �zel sekt�re devredebilece�i d�zenlenmektedir.

De�erli arkada�lar, bu maddeyle Kanun b�t�nc�l �ekilde d��n�ld��nde, n�kleer g�� santralleri ya bir �zel sekt�r �irketine Kanun�un 3��nc� maddesindeki prosed�rle verilecek yahut Kanun�un 6�nc� maddesinde belirtilen kamu sekt�r� �irketleriyle �zel sekt�r �irketleri aras�ndaki i�tirak ile kurulabilecektir yahut bakanl��n verdi�i g�rev ile bu g�� santralleri kamu �irketi taraf�ndan kurulacakt�r.

Hemen burada 3��nc� madde hakk�ndaki baz� hususlara dikkatinizi �ekmeyi uygun bulmaktay�m. Kanun�un 3��nc� maddesinde ��irketin ve/veya �irketlerin se�imi bakanl�k taraf�ndan kanunda belirtilen usulle yap�lacakt�r. �irketlerden istenilen �l��tler, kanun y�r�rl��e girdikten sonra bir ay i�erisinde TAEK taraf�ndan yay�nlan�r. Yar��maya kat�lacak �irketlerde aranacak �artlar, �irketin se�imi, yer tahsisi, lisans bedeli, altyap�ya y�nelik te�vikler, se�im s�reci, yak�t temini, �retim kapasitesi, al�nacak enerjinin miktar�, s�resi ve enerji birim fiyat�n� olu�turma usul ve esaslar� Kanun y�r�rl��e girdikten sonra bir y�netmelikle iki ay i�erisinde belirlenecektir� denmektedir.

Bu y�netmelik yay�nland�ktan sonra en ge� bir ay i�erisinde teklif almak �zere TETA� taraf�ndan ilana ��k�lacakt�r.

Bu prosed�r�n kar��kl�� kar��s�nda, mu�lakl��, �irket se�imi hususunda Kanun�un vahim durumda oldu�unu g�stermektedir.

Bir de dikkatinizi �ekmek istedi�im di�er bir husus ise bu prosed�rde i�leyen s�relerdir. Bu s�releri akl�selim �ekilde okuyunca, akl�ma bir soru gelmektedir: Bu acele neden? N�kleer santral kurma konusunda bizi atl� m� kovalamaktad�r? Birilerine s�z m� verilmi�tir?

Madde incelendi�inde �Tan�m� maddesinde de belirtti�imiz bir hususu a�mak gerekecektir. Kanun�a son de�i�ikliklerle bir de �TETAޔ eklenmi�tir. Acaba TETAޒa verilmi� bu yetkileri kullanabilecek durumda bir kurulu� mudur? Bunun �nemle d��n�lmesi gerekmektedir.

De�erli arkada�lar, konu�tu�umuz 6�nc� madde hakk�nda bir �nerge verdik. �nergemizde Say�n Cumhurba�kan�n�n geri g�nderme gerek�esine uygun oldu�unu d��nd��m�z bir d�zenleme teklif ettik. Kanun�un ikinci f�kras�nda Bakanl��n g�rev vermesi h�linde kamu �irketlerinin santral yapmas�na, yurt d��ndaki benzer yat�r�mlar� yapmas�na veya i�tirak etmesine imk�n sa�lanm��t�r. Bu konularda Bakanlar Kurulunun �zel hukuka tabi �irket kurulmas�na karar verebilmesi d�zenlenmi�tir. Bu �irketlere ��zel sekt�r �irketlerinin hisse sahibi olmas�na izin verilebilir� h�km� getirilmi�tir.

Say�n Cumhurba�kan� bu maddeyi uygun bulmama gerek�esinde bu hisse devrinin bir �zelle�tirme oldu�unu ifade etmi�, �zelle�tirmenin de, Anayasan�n 47�nci maddesi uyar�nca �zelle�tirme usul�n�n Kanun�da a��k�a belirtilmesi gerekti�ini belirtmi�tir. Biz bu hususta arkada�lar�m�zla bir �nerge verdik. �nergemizde �zelle�tirme usul�n�n 4046 say�l� �zelle�tirme Uygulamalar� Kanunu�na tabi olmas� gerekti�ini belirttik. Kanun�un bu k�sm�ndaki eksikli�in bu �ekilde doldurulabilece�i ve Cumhurba�kan�n�n belirtti�i hususun bu konu oldu�unu d��nmekteyiz.

De�erli arkada�lar, Kanun�un 6�nc� maddesinde endi�e duydu�um bir di�er k�s�m ise, g�� santrallerinin s�k�lmesi hususunda toplanacak olan fon ile zarar�n kar��lanamamas� durumunda y�zde 25 hazine �zerine b�rak�lan zarard�r. E�er bu, y�zde 25 ile de kar��lanamazsa ��irket �zerine b�rak�lacakt�r.� h�km�yle 6�nc� maddede belirtilen kamu �irketi-�zel �irket i�tirakinin bu zarara nas�l katlanaca�� hususudur ki, mant�kl� olan�, i�tirakler oran�nda bu zarara katlanmalar�d�r.

Ancak beni l�tfen dikkatle dinlemenizi rica ediyorum. �zel �irket taraf�ndan kurulmu� olan bir santral �mr�n� doldurmaya yakla��rken, hani sizin bug�n sahip oldu�unuz �o�unlukla her �eyi ge�irdi�iniz gibi, b�yle bir �o�unluk h�k�meti gelir ise, h�k�metin ve bakanl��n g�rev vermesi h�linde, bir kamu �irketinin tamamen ya da �o�unlukla bu n�kleer santraldeki �irkete i�tirak etmesi durumunda ne olacakt�r? O zaman, bakanl��n ya da h�k�metin karar�yla, �zel �irketin �zerindeki s�k�m masraf� al�nm�� olacak, siyasi ama�larla kolayca kullan�labilecek, bu gibi a��labilecek d�zenlemelerle �lkeye y�k getirilecektir.

N�kleer g�� santrallerinin kurulmas� gibi �nemli bir Kanun�da bunun bulunmas�n� bir talihsizlik olarak nitelemekteyim. E�er �lkemizin bu kadar rahat kullan�labilecek, israf edilebilecek kaynaklar� var ise, o zaman sormak istiyorum: Neden 137 bin esnaf�n defterlerine bir g�nde bankalarda el koydunuz da hepsini haciz durumuna getirdiniz? Bunu, mutlak ve mutlak cevapland�r�lmas� gereken bir soru olarak g�r�yorum. Madem kamunun kayna�� bu kadar fazla, o zaman neden b�t�enin a�� 15 katrilyona bu y�l, 18 katrilyona yakla��k gelecek y�l ula�makta? Neden d�� ticaret a��m�z, cari a��m�z, �demeler dengemiz bir zafiyete d�n��erek giderek b�y�mekte, uygulanan d��k kur, y�ksek faiz politikas�yla sanayicimiz, ihracat��m�z cezaland�r�lmakta, istihdam�n art�r�lmas� d��n�l�rken her g�n binlerce i�siz sokaklara d�k�lmektedir? Esas, bu sorunun cevab� verilmesi gerekir.

6�nc� madde, de�erlendirdi�im s�z konusu Kanun, kanun tekni�i, i�erik a��s�ndan eksik ve hatal�d�r. Bu eksikli�in nedeni H�k�metin etkin ve ayaklar� yere basan bir enerji politikas�n�n olmamas�ndan kaynaklanmaktad�r. Taslak metinden bu yana durmadan de�i�tirilen bu kanun tasar�s�, H�k�metin bu konuda zihninin bulan�kl��n�n en b�y�k kan�t�d�r. Kanun�un en tehlikeli yan�, H�k�metin bunu alelacele ��karmaya �al��mas�d�r. Bu Kanun�dan �nce ��kar�lmas� gereken yasal d�zenlemeler yap�lmadan, bu d�zenleme, alelacele Genel Kurula inmi�tir. Bu da, H�k�metin sanki gizli niyetleri oldu�u kanaatini insanda uyand�rmaktad�r.

Son olarak diyorum ki, ama� konusunda eksikleri olan bu Kanun�un kabul edilmemesi gere�i ortadad�r. Bu nedenle, s�z konusu Kanun geri �ekilmelidir. Y�ce Heyetinizi sayg�yla selaml�yorum. (CHP s�ralar�ndan alk��lar)

BA�KAN � Te�ekk�rler Say�n Kulkulo�lu.

Milliyet�i Hareket Partisi Grubu ad�na Edirne Milletvekili Say�n Cemalettin Uslu.

Buyurun Say�n Uslu.(MHP s�ralar�ndan alk��lar)

MHP GRUBU ADINA CEMALETT�N USLU (Edirne) � Te�ekk�r ederim Say�n Ba�kan.

Say�n Ba�kan, de�erli milletvekilleri; g�r��lmekte olan Kanun�un 6�nc� maddesiyle ilgili Milliyet�i Hareket Partisi Grubu ad�na s�z alm�� bulunuyorum; hepinizi sayg�lar�mla selaml�yorum.

De�erli milletvekilleri, hepimizin bildi�i gibi, ilk ticari n�kleer reakt�r 1950 y�l�nda �al��maya ba�lam��t�r. 31 �lkede 441 n�kleer g�� santrali bulunmakta. Baz y�k g��te �al��an nu reakt�rler d�nya elektrik �retiminin y�zde 16�s�n�, y�zde 17�sini kar��lamakta, 284 ara�t�rma reakt�r� 56 �lke taraf�ndan kullan�lmakta ve yakla��k 220 reakt�r de u�ak gemileri ve denizatl�lar�nda kullan�lmaktad�r.

Farkl� �lkelerde bulunan n�kleer g�� santrallerinin enerji ihtiyac�n� kar��lama y�zdelerine bakt��m�zda, Amerika Birle�ik Devletleri�nin 104 tane n�kleer g�� santraliyle enerji ihtiyac�n�n y�zde 20�sini, Fransa�n�n 59 n�kleer g�� santraliyle enerji ihtiyac�n�n y�zde 78�ini, Bel�ika�n�n 7 n�kleer g�� santraliyle enerji ihtiyac�n�n y�zde 55�ini kar��lad��n� g�rmekteyiz.

Bildi�imiz gibi, �n�m�zdeki yirmi y�lda d�nyada enerji ihtiyac� ve �zellikle temiz olarak �retilen elektrik enerjisine olan ihtiya� artacakt�r. Bu a��dan konuya yakla�t��m�zda, n�kleer g�� reakt�rlerinin d�nya elektrik ihtiyac�n�n y�zde 16�s�n�, OECD �lkelerinin y�zde 24��n� ve AB �lkelerinin de y�zde 35�ini kar��lad��n� g�rmekteyiz.

N�kleer reakt�rler olmaks�z�n baz g�c�n hemen hemen hepsi fosil yak�tlardan �retilmek zorunda kal�nacakt�r. Biliyoruz ki, elektrik kullan�m�n�n ki�i ba��na d�nya ortalamas� 2.500 kilovat iken, T�rkiye�de elektrik kullan�m� ki�i ba��na 2.100 kilovat, OECD �lkelerinde ise bu ortalama 8.900 kilovatt�r. Bu ifadeyle, elektrik kullan�m�m�z�n d�nya ortalamas�na yakla�aca��n� s�yleyebiliriz. Fakat, biliyoruz ki, hidroelektrik santraller baz g�c� sa�lamak i�in kullan�lmamaktad�r.

N�kleer reakt�rlerin en �nemli avantaj�, fosil yak�t kullanan teknolojilere g�re elektrik �retim maliyetinin ucuz ve �evresel etkilerinin daha az olmas�d�r. N�kleer santrallerin avantajlar�ndan bir di�eri de, birim �retim maliyeti i�indeki yak�t maliyeti oran�n�n d��k olmas�d�r.

T�rkiye enerjide d��a ba��ml� �lkeler kategorisinde yer al�yor. Fosil yak�tlar� ba��ml�l��n y�zde 70�e ��kmas�, n�fus art�� y�ksek olan T�rkiye i�in b�y�k risk olu�turuyor.

Bildi�imiz gibi �lkemiz, n�kleer enerjinin ham maddesi olan uranyum ve toryum bak�m�ndan belirli bir kayna�� sahiptir. T�rkiye�de tesad�fen bulunmu� uranyum rezervi 10 bin ton civar�nda ve g�r�n�r toryum rezervi de 380 bin tondur.

De�erli milletvekilleri, n�kleer teknoloji g�n�m�zde geli�mi� ve geli�mekte olan �lkelerde ve bizim �lkemizde, t�pta, end�striyel ve asker� alanlarda ara�t�rma geli�tirme �al��malar�nda kullan�lan bir�ok izotopun �retilmesinde ve d�nya elektrik gereksiniminin y�zde 17�sini kar��lamas�na ra�men �lkemizde elektrik �retiminde kullan�lmamaktad�r.

N�kleer santraller fosil yak�tl� santrallere oranla g�receli olarak daha y�ksek in�aat ve yat�r�m maliyeti gerektirmektedir. Biliyoruz ki, n�kleer enerjinin, enerji program�n�n ilk a�amalar�nda ihtiya� duyulan organizasyonlar�n kurulmas� i�in ilave yat�r�mlar ve ekstra maliyetler s�z konusu olacakt�r. Bununla birlikte, n�kleer enerji santralleri uzun vadede elektrik �retim fiyatlar�n�n kararl�l��n�n korunmas�nda ciddi katk�lar sa�layacakt�r.

Sayg�de�er milletvekilleri, n�kleer teknoloji elektrik enerjisi �retmenin yan� s�ra, �s�, hidrojen �retimi, deniz suyundan tatl� su �retimi, radyoizotoplar gibi alanlarda da kullan�lmaktad�r. N�kleer teknoloji, bilgi ve deneyim gerektiren, kalite temini ve g�vencesi k�lt�r�d�r. B�t�n bu olumlu ifadelerin de�erlendirilmesinde, n�kleer g�� santrallerinin �nemi ve ihtiyac� bir kez daha ortaya ��kmaktad�r. Ancak, �z�msenmi� standartlar ve sorunlardan ar�nd�r�lm�� bir teknolojiyi, n�kleer m�hendislik mezunu, t�m m�hendislik disiplinlerinden mezun, yeti�mi� insan g�c�ne olan ihtiyac�, g�venlik, �evre k�lt�r� eksiklikleri, toplumsal duyars�zl�k, �ernobil deneyimi, kullan�lm�� yak�tlar�n depolanmas� gibi olumsuzluklar� da g�z ard� etmememiz gerekir.

Di�er taraftan, Tasar��n�n 6�nc� maddesinde belirtilen konularla ilgili olarak, kamu taraf�ndan kurulacak olan �irkete �zel sekt�r �irketlerinin sonradan ortak olmas�n�n kamu hissesi devri anlam�na gelebilece�i i�in bir �zelle�tirme i�lemi oldu�unu, keyf� uygulamalara a��k olan bu d�zenlemenin, kamunun ��karlar�n� koruyan �nlemlerin al�nmas�n� gerekli k�ld��n�, �zel �irketlerle ortakl��n hangi mevzuata g�re yap�laca��n�n belirginle�tirilmesinin gerekli oldu�unu belirtmek isterim.

Ayr�ca, Kanun, kamunun kuraca�� irketin faaliyet alan� yurtd��n� da kapsayacak �ekilde geni�letilmi�tir. Ancak, bu kamu �irketine ortak olacak �irketin tespitine ve uygunlu�una dair kriterler belirlenmemi�tir. �Sadece bu kapsamda kurulacak �irket ile �zel sekt�r �irketlerinin hisse sahibi olmalar�na izin verilebilir.� denmektedir. Yukar�da ifade etti�im gibi, bu izin uygulamas� ne �ekilde olacakt�r? Bununla beraber, n�kleer santrallerin kurulduktan sonra denetimi konusunda da gerekli ve yeterli altyap� �al��mas�n�n yap�lmas�n�n da �nemli oldu�unu ifade etmek isterim.

De�erli milletvekilleri, n�kleer g�� santrallerinin kurulmas� ve i�letilmesi konusundaki ele�tirilerimi bilgilerinize sunuyor, sizleri sayg�lar�mla selaml�yorum. (MHP ve CHP s�ralar�ndan alk��lar)

BA�KAN � Te�ekk�rler Say�n Uslu.

�ah�slar� ad�na ilk s�z Kayseri Milletvekili Say�n Taner Y�ld�z�a ait.

Buyurun Say�n Y�ld�z. (AK Parti s�ralar�ndan alk��lar)

TANER YILDIZ (Kayseri) � Say�n Ba�kan, de�erli arkada�lar; tabii, 6�nc� maddede, �zellikle kamu ve �zel �irketlerin stat�s�n� netle�tiren, belirleyen bir konudan bahsediyoruz. �zellikle, bahsetti�im gibi, bunlar�n temelinde bir model aray�� yatmaktad�r. Yani, ister �zel sekt�r �zel hukuk h�k�mleriyle, ister �zel art� kamu �zel hukuk h�k�mleriyle veya �zel sekt�r hi� bu Kanun�a tabi olmaks�z�n b�yle bir m�racaat yapabiliyor. Bunlar�n da temelinde, asl�nda b�t�n bu elektrik i�lerinin, yat�r�mlar�n�n kredilendirilmesiyle alakal� bir usul aray�� yer almaktad�r.

Bu, T�rkiye Cumhuriyeti tarihinde de zaman zaman olmu�tur ve temel bir modele oturtma aray�� devam etmi�tir. �zellikle Say�n Turgut �zal��n Almanya ziyareti s�ras�nda, 1984�te n�kleer santrallerin imalat�� firmalarla olu�turulacak bir ortakl�k vas�tas�yla kurulmas�, on be� y�l s�reyle i�letilmesi ve t�m bor�lar�n enerji sat��lar�yla, tarife yoluyla tekrar geri �denmesinden sonra devredilmesi tarz�ndaki bir �neri n�kleer santral projesine yeni bir boyut kazand�rm��t�r ve ilgili Alman firmas�, TEK�le beraber, di�er imalat�� firmalar�n da i�tirakleriyle kurulacak bir ortakl��n t�m teknik sorumlulu�unu, tesis ve on be� y�ll�k i�letmenin �stlenilmesini kabul etmi�, fakat tesisin m�lkiyetinin TEK�e ait olmas�yla beraber de ortakl��n TEK ad�na ve hesab�na y�netiminin �stlenilmesi ve sa�lanacak finansmana devlet�e garanti verilmesi hususlar�nda �srar etmi�tir. O zamanki TEK taraf�ndan, yaln�zca �retilecek enerjinin al�m�, fiyat�, bor� taksitleri ve k�r pay�n�n yurt d��na transferi konusunda garanti verilebilece�i, bunun d��nda ise herhangi bir garanti verilemeyece�i s�ylenmi�tir. Tabii, bu ise tesisin gecikmesi ve ar�zalanmas� halinde, ilgili firma taraf�ndan bor� taksitlerinin bir b�l�m�n�n istenmesi �zerine de 1985 y�l�nda g�r��meler durdurulmu�. Yine bir ba�ka firmayla 1985�den itibaren tekrar g�r��melere davet edilmi� ve ilgili y�l�n a�ustos ay�nda bir protokol imzalanm�� ve bu protokole g�re de kurulacak ortakl�kta y�zde 40 ile TEK�in pay�n�n, y�zde 60 ile de ilgili firman�n, i� ve d�� finans d�nyas�ndaki yat�r�mc�larla beraber veya enerji yat�r�mc�lar�yla beraber bir ortakl�k temin etmeleri sa�lanm�� ve TEK��e temin edilecek finansman�n T�rkiye ve geri kalan y�zde 60�l�k finansman�n da Kanada taraf�ndan temin edilmesiyle alakal� bir �ng�r� yap�lm��.

Ortakl�k ana s�zle�mesi, uygulama anla�mas� ve enerji sat�� s�zle�mesi taslaklar� haz�rlanm�� ancak Kanada H�k�meti, �n protokole ba�lanan bu �artlarla beraber finansman�n y�zde 60��n� garanti etmeyi kabul etmemi�, bundan sonra da 1986 y�l�n�n sonlar�nda da tekrar bu model bir nevi suya d��m��.

�imdi, b�t�n bunlar asl�nda, �u anda Bakanl��m�z�n yapt��, sa�lam bir model tespit edip onun �zerinde �zel sekt�r i�tirak�ilerinin herhangi bir mazeretinin kalmayaca�� bir ortam olu�turmas� ve bunu sa�larken de �zellikle piyasan�n serbestle�mesini engellemeden yap�lmas� laz�m.

Tabii, burada bir ithamla kar�� kar��ya kalma durumu var, o da: �Her isteyenin dedi�i �ekliyle mi bunlar yap�lacak yani isteyen firma istedi�i modeli mi buraya oturtacak?� Bence, her isteyenin istedi�i de�il ama isteklerinin dikkate al�nd�� bir model oldu�u muhakkak. ��nk�, biraz �nceki konu�mamda da belirtti�im gibi, bu, devlet imk�nlar�n�n, yine ayn� �ekilde devlet arz�n� garanti alt�na almak ad�na makul �artlarda payla��lma i�idir. O a��dan, ister serbest al�m garantisiz olsun -yaln�z ba��na yapt��- isterse al�m garantili olsun -yine yaln�zca firman�n ger�ekle�tirdi�i- isterse de al�m garantili ama kamu art� �zel beraber oldu�u bir model aray��na girilmi�tir.

Burada tersinden d��nme imk�n�m�z da vard�. Nedir o? �ncelikle, kamu, bu hisseleri, kamu hisselerini �zel sekt�re a�mak yerine, belki de kamu sekt�r�n�n, bir nevi limitet veya bir anonim �irketin kendisini belki de y�nlendirmek, pazara sokmak imk�n� da olabilirdi. Bu da tersinden bir model aray�� demektir.

(Mikrofon otomatik cihaz taraf�ndan kapat�ld�)

BA�KAN � Konu�man�z� tamamlar m�s�n�z Say�n Y�ld�z.

TANER YILDIZ (Devamla) � �unu s�ylemek m�mk�nd�r ki: Her iki halde de normalde enerji sekt�r� i�in arz a��n� kapatmaya y�nelik b�yle bir basic y�k�n, bir temel y�k�n, bir baz y�k�n�n olu�turulmas� i�in n�kleer enerji santralinin kurulmas�yla alakal�d�r. Bu a��dan, in�allah, ba�ar�l� olmas�n� hep beraber �mit ediyoruz.

Te�ekk�r ediyorum. (AK Parti s�ralar�ndan alk��lar)

BA�KAN � Te�ekk�rler Say�n Y�ld�z.

�ah�slar� ad�na ikinci s�rada, K�tahya Milletvekili Say�n H�sn� Ordu.

Buyurun Say�n Ordu. (AK Parti s�ralar�ndan alk��lar)

H�SN� ORDU (K�tahya) � Say�n Ba�kan, de�erli milletvekilleri; �ahs�m ad�na 6�nc� maddede s�z alm�� bulunuyorum. Hepinizi sayg�yla selaml�yorum.

Bu n�kleer enerji tasar�s�yla ilgili, yapaca��m�z bu kanunla ilgili, bu i�in arka plan�nda 2001 y�l�nda ��kan ve �u anda Enerji Piyasas� D�zenleme Kurulu taraf�ndan 4628 say�l� Kanun�a g�re serbest rekabet �artlar� i�erisindeki bir fiyat politikas�yla d�zenlenen kanunla beraber ve bu Kanun�dan evvelki duruma bakt��m�zda, T�rkiye ��yle bir ikilem ya�am��t�r: Bu Kanun�dan evvel, 2001�den evvel, �yap-i�let, yap-i�let-devret, i�letme hakk� devri, 3096, 3996� gibi T�rkiye�nin enerji sekt�r�nde, �retiminde birtak�m yasalar ��kar�lm��t�r ve bunlar, d�nemin h�k�metlerince uygulanmaya �al��lm��t�r. Kusurlar� olmu�tur, art�lar� olmu�tur. Kusurlar� olanlar�, zaman zaman Genel Kurulda g�r��yoruz. Avrupa Birli�i s�recinde, 4628 say�l� Yasa�yla beraber, art�k, hazine garantisi olmayan, bir al�m s�zle�mesi olmayan, serbest rekabet �artlar� i�erisindeki bir d�zenlemeyle yeni yat�r�m ihtiyac� kanunla belirlendikten sonra, piyasada kamuyla ve �zel sekt�rle, hukuk�ularla ve yat�r�mc�larla ilgili bir kafa kar��kl�� olmu�tur. Bunun ana nedeni �udur: Kanun diyor ki, bu yat�r�mlar� �zel sekt�r yapacak, kamu yapmayacak.

Kamunun, de�erli arkada�lar, �u anda, zaten, y�ll�k 4-5 milyar dolarla enerji arz�na katk� yap�lmas� gerektirilen bir durumda -b�t�eler ortada, kaynaklar�m�z ortada, uygulad��m�z mali disiplin ortada- bunlar� yapmas�n�n hi�bir m�mk�nat�, imk�n� yoktur.

Peki, yasa ne diyor? ��zel sekt�r� diyor. Peki, �zel sekt�r ne yapacak? Acaba, T�rkiye�deki �zel sekt�r veya yabanc� da gelse buraya, bu boyuttaki bir yat�r�m ihtiyac�n� kar��layabilecek bir �z sermaye ve finansman� nas�l temin edecek? Bu konunun �z�nde t�m�yle yatan, meselenin ana noktas� buradad�r. Bu sebepten dolay�, bug�ne kadar yenilenebilir enerjide veya bug�n, bu Genel Kurulda g�r��t��m�z N�kleer Enerji Tasar�s��nda, 4628 say�l� Kanun�un yat�r�mc�lar a��s�ndan ge�irdi�imiz s�re�te, �z sermaye eksikli�i, finansman teminindeki g�sterilen g��l�klerden dolay�, bug�n, bu d�zenlemeyle r�zg�r enerjisiyle kurulacak bir yenilenebilir enerjide bile yap�lamayan yat�r�mlar, yat�r�mc�lar i�in bir yasa ��kard�k. Orada te�vik modelleri getirdik.

Bu i�in �z�nde, bu taslakta, yap�lan ihale sonucunda ihaledeki en uygun fiyat� veren TETA� -daha sonra di�er yasal d�zenlemelerde yapt��m�z gibi- perakende sat�� ve toptan sat�� irketleriyle, burada yapt�� ikili anla�malarla bu yat�r�m�n yap�labilecek bir anla�mayla, yani bir s�zle�me �er�evesindeki, bir anlamda hazine garantisinin d��nda finansman teminine kolayl�k getirebilecek bir modelle bu yat�r�m�n yap�lmas� �ng�r�l�yor.

Ayr�ca bu tasar�da, sadece �zel sekt�r de�il, tabii yat�r�m�n b�y�kl�� de nazar�dikkate al�nd��nda, TAEK diyor ki yazd�� birtak�m �nerilerde, g�r��lerde: �Bir �nitenin 600 megavattan daha d��k olmamas� laz�m.� B�yle bir ifade var. Kabaca bir hesap yapsak, bir �nite sadece, bug�n 1,5-2 milyar dolar. �imdi, bu kayna��n bulunabilmesi i�in, buradaki ama� -bu tasar�n�n i�erisinde- muhtemelen �zel sekt�rle de kamunun bir modelle bir i�birli�i yap�lmas� hesab� yap�l�yor.

Sonu�ta, bu tasar�n�n haricinde, kanaatimce eksikli�imiz, yerli kaynaklara y�nelik de buna benzer usullerle yeni bir te�vik modelinin getirilmesi ihtiyac� var. Burada, bunu ifade edebilirim.

(Mikrofon otomatik cihaz taraf�ndan kapat�ld�)

BA�KAN � Konu�man�z� l�tfen tamamlay�n.

Evet, buyurun Say�n Ordu.

H�SN� ORDU (Devamla) � �n�allah, �n�m�zdeki d�nemde, �zellikle baz y�kl� santrallerle ilgili k�m�r ve b�y�k hidrolik santrallerinden, yerli kaynaklara y�nelik, mill� kaynaklar�m�za y�nelik, ulusal kaynaklar�m�za y�nelik bir model kurumlar�m�z ve Bakanl��m�z d�zenlerse, bu meselede eksik olan y�n�m�z� de tamamlam�� oluruz diyorum in�allah.

Bu Yasa�n�n, �lkenin, geli�tirilmeye �al��lan bu modelin, in�allah, bu �n�m�zdeki s�re�te bunun yap�lmas�n� �ng�ren bir model olmas�n� diliyor, hepinize sayg�lar sunuyorum. (AK Parti s�ralar�ndan alk��lar)

BA�KAN � Te�ekk�rler Say�n Ordu.

Madde �zerinde konu�malar tamamlanm��t�r.

Soru ve cevap i�lemine ba�l�yoruz.

Buyurun Say�n �zt�rk.

AL� RIZA �ZT�RK (Mersin) � Say�n Bakan�m, Elektrik M�hendisleri Odas�n�n milletvekillerine g�nderdi�i mektupta, n�kleer enerji pazarl��n�n kimlerle, kimin i�in yap�ld��n�n a��klanmas� istenmektedir. Ger�ekten, b�yle bir pazarl�k var m�d�r varsa hangi �irketle yap�lm��t�r?

�kincisi: G�venlik ve at�k sorunu ��z�mlenememi� bir teknolojinin, �lkemiz yerli ve yenilenebilir enerji kaynaklar�n�n etkin ve verimli bir �ekilde de�erlendirilmeden, yeni h�k�metin kurulmas�yla birlikte, alelacele Meclisin ilk g�ndemine getirilmesinde acaba uluslararas� n�kleer lobilerinin ve emperyalist �irketlerin bir dayatmas� var m�d�r?

BA�KAN � Te�ekk�rler Say�n �zt�rk.

Buyurun Say�n Gen�.

KAMER GEN� (Tunceli) � �imdi, o kadar mu�lak, uygulamas�nda uygulamac�lar�n o kadar b�y�k bir s�k�nt� �ekece�i bir Kanun getirildi ki. �imdi, tabii hep b�yle aceleyle gidiliyor. Mesela, 5�inci maddede: �Santral� kuran �irketler, y�ll�k gelirinin y�zde birini ara�t�rma ve geli�tirme faaliyeti i�in ay�rmak zorundad�r.� Bu paray� nerede muhafaza edecek? �irket kendi bilan�osunda m� muhafaza edecek yoksa bir fondan m� tahsil edilecek? Bunlar, hep ileride problem olacak �eyler.

�imdi, burada Bakanlar Kurulunun verdi�i kamu �irketlerine �zel �irketlerin de ortak olmas� sa�lan�yor benim anlad��m kadar�yla. Tabii Komisyon ne diyor� �imdi, bu bir nevi Anayasa�n�n 47�nci maddesine g�re �zelle�tirmedir. Bu �zelle�tirme hangi �artlarda yap�labilir? Bu kamunun kurdu�u �irketlere yap-i�let-devret veyahut da yap-i�let metoduyla m� bu �zel �irketler ortak olacak? Yar�n, �b�r g�n, yani bir bakan bakt� ki bir �irket kuruldu�

(Mikrofon otomatik cihaz taraf�ndan kapat�ld�)

BA�KAN � Te�ekk�rler Say�n Gen�.

Buyurun Say�n T�t�nc�.

EN�S T�T�NC� (Tekirda�) � Te�ekk�r ederim Say�n Ba�kan.

Asl�nda, Cumhuriyet Halk Partisi olarak biz y�llardan beri bir �eyi savunduk kamu giri�imcili�i konusunda, dedik ki: ��zelle�tirme bir ama� de�ildir, ekonominin daha g��l� k�l�nmas� a��s�ndan uygulanacak ara�lardan, politikalardan biridir.� Y�llardan bu yana AKP olarak buna kar�� kt�n�z ve kamu giri�imcili�ine ideolojik bir yakla��mla bakt�n�z ve tasfiyeye y�neldiniz. �imdi geldi�imiz nokta, kamu giri�imcili�i. Ho� geldi.

�imdi, buradan �uraya gelmek istiyorum: Demek ki, T�rkiye�nin gereksinimleri, ihtiyac� kamu giri�imcili�ini de zorunlu k�lar, ��nk� 50�li y�llarda �yle oldu. Buraya, �imdi kamu giri�imcili�ine geldik.

Sorumu soruyorum: Acaba, �n�m�zdeki d�nemde de AKP, y�llardan bu yana s�rd�rd�� bu ideolojik tavr�n� ba�ka konularda da b�rakacak m�d�r?

Te�ekk�r ederim.

BA�KAN � Te�ekk�rler Say�n T�t�nc�.

Buyurun Say�n Yunuso�lu.

S�LEYMAN LAT�F YUNUSO�LU (Trabzon) � Te�ekk�r ederim Say�n Ba�kan.

Asl�nda benim sorum 5�inci maddenin lisanslama konusuyla ilgiliydi, vakit elvermedi�i i�in soramam��t�m, �imdi arz ediyorum: T�rkiye Atom Enerjisi Kurumu, lisanslama faaliyetlerini y�r�tecek �ekilde, kendi i� yap�lanmas�n� mevzuat�na uygun �ekilde olu�turabilmi� midir? E�er olu�turamam��sa, bu konuda ne t�r �al��malar yap�lmaktad�r, ��renmek istiyorum.

Te�ekk�r ederim.

BA�KAN � Te�ekk�rler Say�n Yunuso�lu.

Buyurun Say�n Taner.

RECEP TANER (Ayd�n) � Say�n Bakan�m, biraz �nce sormu�tum, 51 no ile bahsetti�im �ey: Elimde belgesi var, diyor ki, ihalede usuls�zl�k yapan ve yasalara ayk�r� olarak s�zle�meli �al��t�r�lan personelle ilgili, kurumdan uzakla�t�r�lan ki�ilerin �st g�revlere getirilmesiyle ilgili, KPDS s�nav sonucu olmayan ki�ilerin kuruma al�nmas�yla ilgili, sendikal� personelin aras�nda ayr�mc�l�k yap�ld��yla ilgili� Say�n T�rkiye Atom Enerjisi Kurumu Ba�kan�yla ilgili Ankara Cumhuriyet Ba�savc�l��n�n istemi� oldu�u soru�turma iznini, 24/4/2006 tarihinde soru�turma iznini reddetmi�siniz. Onu sormu�tum, herh�lde cevaplars�n�z.

BA�KAN � Te�ekk�rler Say�n Taner.

Buyurun Say�n K�l��daro�lu.

MUSTAFA EL�TA� (Kayseri) � Yok efendim, bitti zaten, s�re bitti.

BA�KAN � S�remiz doldu, tamam.

Say�n Bakan�m, buyurun, cevap verme s�reniz ba�l�yor.

ENERJ� VE TAB�� KAYNAKLAR BAKANI MEHMET H�LM� G�LER (Ordu) � �nce Say�n �zt�rk�ten ba�layay�m. Bu, zaman zaman, Elektrik M�hendisleri Odas� -ba�ka m�hendislik odalar�nda de�il ama- kendi sahas�nda, kendi lehine olabilecek konularda bile bazen �ok farkl�, ideolojik diyebilece�im yakla��mlarda bulunuyor. Bunu ben ba�kan�yla da �yeleriyle de g�r��t�m. Ben toplant�lar�na da kat�l�yorum, hem demokratik bir ortamda tart��al�m, a��klayal�m diye. Nedense b�yle bir yakla��m� var ve buna di�er baz� �yeler de kat�lm�yor. Ama, b�yle bir davran�� var, yakla��m� var ve zaten siyasi yakla��mlar�n� da ispatlayabilecek tercihlerini de ortaya koyabiliyorlar bazen. O detaya girmek istemiyorum.

Ancak, �unu s�yleyeyim: N�kleer enerji gibi -T�rkiye�nin madem bir enerji ihtiyac� varsa- enerji kaynaklar�ndan biri, daha fazla elektrik m�hendisinin �al��mas�n� gerektirecek bir sahaya, meslek mensuplar�n�n lehine olabilecek konularda dahi bazen ideolojik tercihleri �ne ��k�yor.

Ben de bir m�hendis odas� mensubuyum, yani T�rkiye M�hendis Mimarlar Odas�na mensubum. Mesela bak�yorum, di�er odalar bunu yapm�yor ama Elektrik M�hendisleri Odas� bunu yap�yor. Belki de bu muhalefet bo�lu�unu g�rd�� i�in yap�yor ve bundan dolay� da ben, hatta �unu da s�yledim: Ke�ke bir siyasi parti niteli�inde olsa da biz de onlarla daha iyi, daha sa�l�kl� tart��malar yapabilsek diye.

KAMER GEN� (Tunceli) � Memlekette iktidar bo�lu�u var, iktidar bo�lu�u; muhalefet bo�lu�u yok.

ENERJ� VE TAB�� KAYNAKLAR BAKANI MEHMET H�LM� G�LER (Ordu) � �imdi, ikinci olarak g�venlik konusunda� Alelacele diye hep burada, zaman zaman ifade ediliyor. N�kleer enerji konusundaki �al��malar otuz, k�rk senedir devam ediyor. Burada alelacelelik yok. Hatta burada gecikme var. Biz bunu telafi etmek istiyoruz. Aceleyle s�rati kar��t�rmamak laz�m. Biz acele hareket etmiyoruz, s�ratli hareket ediyoruz. Aradaki fark� �ok iyi ay�rt etmek laz�m ve bunu yaparken de bilimsel ve teknolojik olarak da b�t�n gereklerini yerine getiriyoruz.

Onun d��nda, burada, Say�n Gen�in bir sorusu var, �hesap meselesi nas�l olacak� diye. Bunlar�n hepsinin tarifleri ortaya konmu�. Bu, bir �zelle�tirme de�il. �irketlerin ortak olma usulleri, hem T�rk Ticaret Kanunu�nda ifade ediliyor hem de ayr�ca K�T�lerin yap�s�nda bunlar netli�e kavu�mu� vaziyette; YPK kararlar� var, bununla ilgili di�er y�netmelikler var, ona g�re hareket ediliyor.

Say�n T�t�nc��ye gelince, burada �kamu giri�imcili�ine ho� geldiniz� diyorsunuz ama� Biz, bunu yapmak karar�nda oldu�umuz i�in bir tercih s�ras�na koyduk. Tercihimiz �zel sekt�rd�r, olmad�� takdirde kamu �zel ortak giri�imidir. Onun d��nda, e�er o da olmazsa kamunun yapmas�d�r. Dikkat ederseniz ��nc� ve sonuncu tercihe onu koyduk. Buradaki tercihimiz �zel sekt�rd�r ve �u ana kadar da hep �zel sekt�re yapt�ral�m diye bekledik. Yoksa biz, �b�r t�rl� hareket etseydik, daha evvelki �yap-i�let�ler gibi, �yap-i�let,devret�ler gibi, alt� ay i�inde T�rkiye�nin b�t�n enerji ihtiyac�n� ihale ederdik, al�m garantileriyle verirdik. Ama, �ocuklar�m�z, torunlar�m�z bundan etkilenirdi. Onun i�in, �imdi, bilek g�re�iyle al�yoruz, hepsini yar��t�r�yoruz. En d��k maliyete ve en s�rekli yapabileceklere veriyoruz. Bundan dolay�, ba�ar�l�y�z ki, ay�rd��m�z paralar� da sa�l��a, emniyete ve e�itime veriyoruz, alt yap�ya veriyoruz; i�te, K�YDES�e veriyoruz, BELDES�e veriyoruz, b�yle gidiyoruz. Burada da tutarl� oldu�umuz da ortaya ��kt� ve dikkat ederseniz, yenilenebilir enerji gibi yat�r�mlarda, ayr�ca, r�zg�r�n yayg�nla�mas�nda, bunlar�n, hatta t�rbinlerinin T�rkiye�de yap�lmas� i�in ortam�n olu�turulmas�nda da iyi geli�meler var.

Dolay�s�yla, burada bir ideolojik yakla��m s�z konusu de�il. Burada, tamamen �lkemizin ger�ekleri ve ayn� zamanda da kaynaklar�n� ba�ka y�nlere, ba�ka ihtiya�lara �evirme hareketi... Dikkat ederseniz, bu noktada b�y�k bir yabanc� yat�r�m ak�m� da var. Ayn� zamanda yerli yat�r�mc�lar da buna geliyor.

Burada lisanslamayla ilgili, bana 51�inci maddeden bahsettiniz. Bu noktada Dan��tay�n meni muhakemat karar� var. Konuyu, hem ben hem hukuk�ulara incelettim ve asl�n� da ��rendikten sonra bu karar� verdirmedim. Dolay�s�yla, burada, tamamen yasal yine enstr�manlar� kullanarak bunu yapt�k, yasalar �er�evesinde olaya yakla�t�k.

Bir de size �unu s�yleyeyim: Orada, bir grup arkada�, devaml� olarak, normal i�leri yapaca�� yerde dola��yor, burada�

(Mikrofon otomatik cihaz taraf�ndan kapat�ld�)

BA�KAN � Te�ekk�r ederim Say�n Bakan, s�reniz doldu.

Madde �zerinde �� nerge vard�r. �nergeleri �nce geli� s�ras�na g�re okutaca��m, sonra ayk�r�l�k s�ras�na g�re i�leme alaca��m.

�lk �nergeyi okutuyorum:

T�rkiye B�y�k Millet Meclisi Ba�kanl��na

G�r��lmekte olan tasar�n�n 6. maddesinin (2). f�kras�n�n ikinci c�mlesinden sonra c�mlenin a�a��daki �ekilde de�i�tirilmesini arz ve teklif ederiz.

Tacidar Seyhan	Kemal K�l��daro�lu	Hulusi G�vel
Adana	�stanbul	Adana
Hakk� Suha Okay	Mevl�t Co�kuner	Ali R�za �zt�rk
Ankara	Isparta	Mersin
	M. Ali Susam
	�zmir

��irket hisseleri SPK mevzuat� �er�evesinde en ge� iki y�l i�inde halka arzedilir ve �stanbul Menkul K�ymetler Borsas�na kote edilir. �irket y�netim kurulu, halka arzdan sonra hisselerini borsa d��nda ihale y�ntemiyle de satabilir.�

BA�KAN � �kinci �nergeyi okutuyorum:

T�rkiye B�y�k Millet Meclisi Ba�kanl��na

G�r��lmekte olan 5654 say�l� N�kleer G�� Santrallerinin Kurulmas� ve ��letilmesi ile Enerji Sat��na �li�kin Kanunun 6 �nc� maddesinin 2 nci f�kras�n�n a�a��daki �ekilde de�i�tirilmesini arz ve teklif ederiz.

H�sn� ��ll�	�zlem �er�io�lu	Tacidar Seyhan
Antalya	Ayd�n	Adana
Mehmet �evki Kulkulo�lu	M. Ali Susam	Fevzi Topuz
Kayseri	�zmir	Mu�la

�Bakanl��n g�rev vermesi halinde kamu �irketleri bu Kanun kapsam�ndaki santralleri yapabilir, yurt d��nda benzer yat�r�mlar� yapabilir veya yat�r�mlara i�tirak edebilir. Bu ama�la Bakanlar Kurulunca, yurt i�inde veya yurt d��nda santral kurmak, kurdurmak, i�letmek ve/veya i�lettirmek ve �retilen elektri�in sat��n� yapmak �zere �zel hukuk h�k�mlerine tabi �irket kurulmas�na karar verebilir. Bu kapsamda kurulacak �irketin hisse senetlerinin �zel sekt�re devri, 27/11/1994 tarih ve 4046 say�l� �zelle�tirme Uygulamalar� Hakk�nda Kanun h�k�mlerine g�re yap�l�r. Kurulacak �irketin denetimi 2/4/1987 tarihli 3346 say�l� Kamu �ktisadi Te�ebb�sleri ile Fonlar�n T�rkiye B�y�k Millet Meclisince Denetlenmesinin D�zenlenmesi Hakk�nda Kanun h�k�mlerine g�re yap�l�r.�

BA�KAN � �imdi, maddeye en ayk�r� �nergeyi okutup i�leme alaca��m:

T�rkiye B�y�k Millet Meclisi Ba�kanl��na

G�r��lmekte olan 45 s�ra say�l� yasa tasar�s�n�n 6. maddesinin ikinci bendindeki �Bu kapsamda kurulacak �irkette �zel sekt�r �irketlerinin hisse sahibi olmas�na izin verilebilir� c�mlesinin bent metninden ��kar�lmas�n� sayg�lar�mla arz ederim.

�� Kamer Gen�

�� Tunceli

BA�KAN � Komisyon �nergeye kat�l�yor mu?

SANAY�, T�CARET, ENERJ�, TAB�� KAYNAKLAR, B�LG� VE TEKNOLOJ� KOM�SYONU BA�KANI SONER AKSOY (K�tahya) � Kat�lm�yoruz efendim.

BA�KAN � H�k�met �nergeye kat�l�yor mu?

ENERJ� VE TAB�� KAYNAKLAR BAKANI MEHMET H�LM� G�LER (Ordu) � Kat�lm�yoruz.

BA�KAN � Konu�acak m�s�n�z?

KAMER GEN� (Tunceli) � Herh�lde konu�aca��m.

BA�KAN � Buyurun.

KAMER GEN� (Tunceli) � Ses yok. (AK Parti s�ralar�ndan �Sesinizi kesmi�ler.� sesleri)

Siz benim sesimi kesemezsiniz. Ben sizin sesinizi keserim, siz benim sesimi kesemezsiniz.

BA�KAN � Sesiniz a��km��.

KAMER GEN� (Devamla) � Say�n Ba�kan, say�n milletvekilleri; 1980�den beri bu Parlamento �at�s� alt�nda siyaset yap�yorum. �lk defa, bu kadar, muhalefet partisi milletvekillerinin sesinin k�s�ld�� bir Parlamento g�r�yorum. Ge�en d�nem, tabii, zaten�

De�erli milletvekilleri, bir iktidar partisi ��k�p da konu�maz. �ktidar partisi muhalefetin sesini dinler ama siz, muhalefetin sesini k�s�yorsunuz. �stelik de bakanlar�n�z da yetersiz, komisyon ba�kanlar�n�z da yetersiz.

�yle bir kanun tasar�s�n� getirmi�siniz ki. Bak�n, ben, on alt� sene Dan��tay�da h�kimlik, savc�l�k yapt�m, inanman�z� istiyorum. Bak�n, Enerji Piyasas� D�zenleme Kurulunu getirdiniz, Elektrik Piyasas� D�zenleme Kurulunu getirdiniz, Petrol Piyasas� D�zenleme Kanununu getirdiniz. Gidin, Dan��tay�da y�z bin tane dava var yahu.

Kanun yapmas�n� bilmiyorsunuz. Kanunda yap�lan, koydu�unuz maddelerin ne anlama geldi�ini bilmiyorsunuz. Ondan sonra, birtak�m kurullar olu�turuyorsunuz. O kurullar da �yle bir ceza kesiyorlar ki vatanda�lara, 800 milyar lira, 900 milyar liral�k davalar var. D��nebiliyor musunuz, basit bir petrol bayisi, gitmi� bir tane da��t�c� firmadan bir petrol alm��, 900 milyar liral�k bir tanker alm��; buna getiriyorsunuz, da��t�c� firmaya 825 milyar lira� Bak�n, i�te, burada Enerji Piyasas� Kurulu. Bir bayiye de 75-80 milyar lira para kesiliyor. Bu nedir biliyor musunuz? Dayak yemesini ��renmemi�siniz herh�lde? �imdi, b�yle bir kanun sistemini yaparsan�z, bu da onay gibi geliyor.

�imdi, burada, biraz �nce Bakan kendi kendine konu�uyor. Biz birbirimizi tan�yoruz, cemaziyelevvelini de biliyoruz bu insanlar�n. �imdi, getiriyorsunuz, bug�ne kadar, maalesef, T�rkiye Cumhuriyeti devletinde serbest piyasa ekonomisi dedik, liberal ekonomi dedik.

Beyler, devleti �al�p da ��rpmayan, devlet kesesinden cebine para doldurmayan �ok b�y�k bir i�letmeler yok. �lle birileri bir yat�r�m yapt�� zaman, gidiyor devletin birtak�m kaynaklar�na el uzat�yor, oradan zengin oluyor. ��te, bu da ona uygun bir �ey.

Ben, tabii ki n�kleer enerjinin kurulmas�na taraftar�m. Yani, y�llarca bizi uyuttular. D�nyada 444 tane n�kleer enerji var, h�l� Avrupa�da 70-80 tane n�kleer enerji santrali kuruluyor. Biz, tabii, y�llarca birtak�m �eylere geldik. Bu, T�rkiye i�in �oktan beri gerekli bir �ey ama biz bunlar� kurarken diyoruz ki h�rs�zl��a meydan vermeyelim. �imdi, o zaman, �zel te�ebb�s yap�yorsa, karde�im, gitsin yaps�n. Ama, sen, Bakanlar Kurulu olarak birisine n�kleer enerji santrali kurmak i�in yetki vereceksin, sonra bakacaks�n, belli bir saatten sonra�

Maalesef, T�rkiye'deki siyasi iktidarlar�n sicilleri �ok bozuk, �ok bozuk. Yani, hakikaten d�r�st bir y�netim g�sterilse, vicdan muhasebesinden olaylar� ge�irseler, biz, zaten, burada, bunlar� konu�may�z. Yahu, diyeceksiniz ki, zaten, bunlar, bu iktidara mensup insanlar hakikaten d�r�st insanlar. Ee, ne olacak, d�r�st insan�n iktidar etti�i bir d�nemde, devletin ve milletin menfaatleri g�zetilerek, ciddi, sa�l�kl� i�lemler yap�labilir, uygulamalar yap�labilir. Ama, maalesef, beyler, yani, T�rkiye'nin en b�y�k makamlar�na gelenler en b�y�k suistimallerin i�inde, en b�y�k h�rs�zl�klar�n i�inde olduklar�n� g�rd�k yani. G�r�nce, mecburen, buralarda yap�lacak kanunlar�n, devlet kaynaklar�n�n bu ki�ilerin yanda�lar� i�in istismar edilmemesi i�in, bu ki�ilerin ceplerine haks�z, usuls�z olarak kanalize edilmemesi i�in, burada kanunlar yap�l�rken �ok ciddi bir d�zenleme yapmak zorunda oldu�umuzu belirtmek istiyoruz.

Tamam, yani, �imdi, burada, bir kamu �irketine santral kurduruyorsunuz, ondan sonra diyorsunuz ki, karde�im, �zel te�ebb�s, sen gel buna ortak ol. Ee, nas�l olacak? Bu devlet mal�. �zelle�tiriyorsunuz. Anayasa�n�n 47�nci maddesine g�re �zelle�ecek bir kurum hangi ko�ullarda �zelle�ecek, hangi �artlarla devlet mal�na ortak olur, onu belirtmiyorsunuz. Bunun denetimiyle ilgili, Anayasa�n�n 165�inci maddesinde maddesinde kamu iktisadi te�ebb�slerini denetleme sistemleri var. Nas�l uygulayacaks�n�z? B�yle maddelerle bu kanunlar� getirirseniz, ileride bunlar devletin ba��na b�y�k belalar getirebilir. Bak�n, bizim i�imiz g�c�m�z ne burada? Burada, devaml� cumartesi de �al��al�m, pazar da �al��al�m. ��imiz ne? Devaml� bunlar� enine boyuna tart��al�m de�erli milletvekilleri.

Arkada�lar, bu saatten sonra ne bekledi�im bir makam var ne bir mevki var ne bir servet var. (AK Parti s�ralar�ndan �Cumhurba�kanl�� sesleri) Ama, bu memleket bizi s�f�rdan, yani, amelelikten bu duruma getirdi. �stiyoruz ki, bizden sonra gelecek nesiller iyi bir hayat ya�as�nlar.

(Mikrofon otomatik cihaz taraf�ndan kapat�ld�)

BA�KAN � Konu�man�z� tamamlar m�s�n�z l�tfen.

KAMER GEN� (Devamla) � � iyi bir hayat �artlar�n� ya�as�nlar.

Bak�n, i�te, memleketimizde her g�n ter�r var, insanlar �l�yor. Bunlar�n b�y�k bir kesimi i�sizlikten oluyor. ��te, Ba�bakan�n�z Tayyip gitmi� Amerika�ya seyahat etmi�, �imdi gelmi� �talya�ya. (AK Parti s�ralar�ndan alk��lar)

HAL�L AYDO�AN (Afyonkarahisar) � Tayyip diyemezsin.

�NAL KACIR (�stanbul) � Say�n Ba�bakan, Say�n Ba�bakan.

KAMER GEN� (Devamla) � �talya�da ne ar�yor? Ne ar�yor, bir soray�m size. Ne arayay�m ya, bir bakay�m yani. �imdi, bu memlekette bu kadar s�k�nt� varken, �zel u�aklarla b�yle gezmenin bir anlam� var m�?

HAL�L AYDO�AN (Afyonkarahisar) � Sayg�l� olacaks�n.

KAMER GEN� (Devamla) � Ben sayg�y� senden ��renecek de�ilim. Ben, bu memleketi iyi bilen bir insan�m. Onun i�in�

HAL�L AYDO�AN (Ayfonkarahisar) � Benden ��reneceksin. Sayg�l� olacaks�n.

KAMER GEN� (Devamla) � Yani, bak�n, �u saatte Bakanlar Kurulu masas�nda kimse yok. Nerede bu adamlar? Gelsin, burada bizim konu�malar�m�z� dinlesinler yahu! Dinlesinler� Bunlar bu devletten para al�yorlar. Bu saatte neredeler? Neredeler? Bir s�yleyin bakal�m. Nerede, hangi e�lence yerlerindeler? (AK Parti s�ralar�ndan g�r�lt�ler)

HAL�L AYDO�AN (Afyonkarahisar) � �� yap�yorlar, i�.

KAMER GEN� (Devamla) � Gelsinler buraya yahu. Biz buraday�z da bu saatte, biz burada �al��yoruz, bunlar nerede?

HAL�L AYDO�AN (Afyonkarahisar) � Sa�malama!

KAMER GEN� (Devamla) � Gelsinler, burada otursunlar, konu�malar�m�z� dinlesinler. Ondan sonra da birtak�m insanlar gelecek burada �al��acak, onlar gidecek keyfine bakacak. Ondan sonra da en b�y�k kaynaklar� kendi yanda�lar�n�n cebine aktaracak.

�SMA�L �ZG�N (Bal�kesir) � Sa�mal�yorsun ya!

KAMER GEN� (Devamla) � B�yle bir devlet g�r�lmemi�. Evvela, bu g�rev size d��yor.

Sayg�lar sunuyorum.

HAL�L AYDO�AN (Afyonkarahisar) � Halikarnas�tan bahset.

BA�KAN � Te�ekk�r ederim.

Say�n milletvekilleri, m�saade eder misiniz... Yani, gocunman�za sebep yok. Kamer Gen�in Ba�bakana �say�n� dememesiyle Say�n Ba�bakan�m�z �say�n� vasf�n� kaybetmiyor. (AK Parti s�ralar�ndan alk��lar)

KAMER GEN� (Tunceli) � Efendim, ben diyorum ki, ki�ilerin n�fus c�zdan�ndaki�

BA�KAN � Biz, burada, nezaketen size �Say�n Kamer Gen� diyoruz. Bundan sonra ben de Gen� diyerek �a��raca��m sizi buraya. Mademki sizin i�in �nemli de�il bu �say�n� kelimesi, ben de �say�n� demeden �a��raca��m sizi.

KAMER GEN� (Tunceli) � �nemli de�il.

BA�KAN � Tamam, kabul etmiyorsunuz �say�n��. Siz �say�n�� kabul etmiyorsunuz, sizin i�in �nemli de�ilmi� �say�n.� Tamam, ben de sizi �Gen� diye �a��raca��m.

KAMER GEN� (Tunceli) � �nemli de�il�

BA�KAN � Evet, �nemli de�il, buyurun, buyurun� G�r�rs�n�z, bundan sonra nas�l �a��r�yorum sizi. Bundan sonra g�r�rs�n�z, nas�l �a��raca��m sizi. (AK Parti s�ralar�ndan alk��lar)

Evet, Komisyonun ve H�k�metin kat�lmad�� nergeyi oylar�n�za sunuyorum: Kabul edenler� Kabul etmeyenler� �nerge kabul edilmemi�tir.

Di�er �nergeyi okutuyorum:

T�rkiye B�y�k Millet Meclisi Ba�kanl��na

G�r��lmekte olan Tasar�n�n 6. maddesinin 2. f�kras�n�n ikinci c�mlesinden sonra c�mlenin a�a��daki �ekilde de�i�tirilmesini arz ve teklif ederiz.

�� Tacidar Seyhan (Adana) ve arkada�lar�

��irket hisseleri SPK mevzuat� �er�evesinde en ge� iki y�l i�inde halka arz edilir ve �stanbul Menkul K�ymetler Borsas�na kote edilir. �irket y�netim kurulu, halka arzdan sonra hisselerini borsa d��nda ihale y�ntemiyle de satabilir.�

BA�KAN � Komisyon �nergeye kat�l�yor mu?

SANAY�, T�CARET, ENERJ�, TAB�� KAYNAKLAR, B�LG� VE TEKNOLOJ� KOM�SYONU BA�KANI SONER AKSOY (K�tahya) � Kat�lm�yoruz efendim.

BA�KAN � H�k�met �nergeye kat�l�yor mu?

ENERJ� VE TAB�� KAYNAKLAR BAKANI MEHMET H�LM� G�LER (Ordu) � Kat�lm�yoruz.

BA�KAN � Say�n milletvekili, buyurun. (AK Parti s�ralar�ndan �Gen�, Gen�, nereye, e�lenceye mi?� sesleri)

KAMER GEN� (Tunceli) � Sizin bakanlar�n yan�na gidiyorum!..

BA�KAN � K�t� �rnek oluyorsun, k�t�, k�t�� Yaz�k! Yenileri �rk�t�yorsun, yeni gelen milletvekillerini �rk�t�yorsunuz. Yaz�k!

KEMAL KILI�DARO�LU (�stanbul) � Say�n Ba�kan, s�reyi yeniler misiniz.

K�R�AT ATILGAN (Adana) � Say�n Ba�kan ��rkme� laf�n�z� d�zeltir misiniz.

RAMAZAN KER�M �ZKAN (Burdur) � O kelime �ok a��r oldu Say�n Ba�kan.

K�R�AT ATILGAN (Adana) � Efendim ��rkme� laf�n� d�zeltir misiniz.

BA�KAN � Buyurun Say�n Susam.

MEHMET AL� SUSAM (�zmir) � Say�n Ba�kan, rica edeyim de, �u saati ba�tan ba�lat�r m�s�n�z.

BA�KAN � Tabii, tabii�

G�ndeme sad�k kalmak kayd�yla, buyurun efendim.

MEHMET AL� SUSAM (Devamla) � Evet, Say�n Ba�kan, say�n milletvekilleri; 6�nc� maddeyle ilgili verdi�imiz �nergeye ili�kin konu�urken, bir kez daha ortaya ��kan durum �udur ki, bu yasa tasar�s�n�n d�zeltilmesi i�in �ok m�cadele etmeye ihtiyac�m�z var. Onun i�in, �ok iyi niyetle �nergeler veriyoruz. Ama, bu saatte, burada bulunan de�erli milletvekili arkada�lar�m� bir kez daha sa�duyuya davet ediyorum.

Az �nce 5�inci maddeyle ilgili �nerge verdik. Neydi �nerge? �E�er bu santralin at�klar�yla ilgili ayr�lan pay yetmezse, yetmeyen pay� �irket �desin. Devletin vergisinden, kasas�ndan ��kmas�n.� dedik. �Hay�r, devlet �desin.� dediniz. B�yle bir anlay�� olabilir mi? B�yle bir anlay��la halk� d��nen bir yasa ��karma olabilir mi?

�imdi 6�nc� maddede konu�uyoruz. 6�nc� maddede, kamunun kurdu�u �irkete �zel sekt�r ortak olabilir maddesi �zerinde. Acaba, kamu zarar g�rmeden, �lke zarar g�rmeden, bu �irket suistimallere u�ramadan nas�l idare edilebilir konusunda kafa yoruyoruz, bir s�r� �nergeler vermeye �al��yoruz. Bu, bu Yasa�n�n ne kadar haz�rl�ks�z, ne kadar teknik bilgi eksikli�i i�erisinde buraya getirildi�inin g�stergelerinden bir tanesi.

Ne �nergesi vermi�iz? Diyoruz ki: Bu �irket kurulduktan sonra Sermaye Piyasas� Kanunu�na tabi olsun, SPK normlar�na g�re halka arz� yap�ls�n ve �stanbul Menkul K�ymetler Borsas�na kote edilsin. Neden bunu istiyoruz? ��nk� bu �irketin, kamunun kurdu�u bu �irketin �zel �irketle kuraca�� ortakl��n s�n�rlar�, ili�kileri, yapaca�� ortakl��n niteli�i belli de�il. Bunu bir denetime almak zorunday�z. En az�ndan nas�l bir denetim yap�labilir? ��te, T�rkiye'de �irketlerin denetlenmesi a��s�ndan Sermaye Piyasas� Kanunu ve bu anlam�yla �stanbul Menkul K�ymetler Borsas�n� kullanmak laz�m. Bundan da korkmamak laz�m, ��nk� bu �irket sizin de anlatt��n�za g�re, �zel sekt�r i�in �ok cazip �artlarda kurulacak bir �irket: Fiyat garantisi var, al�m garantisi var, fiyatta bir �st limit koymam��s�n�z, di�er yenilenebilir enerjide konulan �st limitler burada yok. SPK bunu borsaya kote eder, halka arz eder ve �stanbul Menkul K�ymetlerde de bu sat�l�r. �zel sekt�r�n bu ortakl�ktaki denetlenmesi ve �irket paylar�n�n kamu aleyhine azalt�l�p �o�alt�lmas� vas�tas�yla, do�ru bir �ekilde kontrol edilebilir. Bu olmazsa, bu �irkete ortak olmu� �zel sekt�r ili�kisinin nerede, nas�l duraca��n� tayin etmekte �ok zorlan�r�z.

De�erli arkada�lar�m, bir konunun daha alt�n� �izmek istiyorum. Bu Yasa�y� ��kart�rken polemik yapmak yerine, bu Yasa�n�n en iyi �ekilde, �katk�lar koyarak� ��kmas�n� istiyoruz. Ancak Say�n Bakan�m, az �nce, �ok ho� olmayan bir polemik yapt�. E�er polemik yap�lacak olursa, polemi�in kral�n� biz yapar�z, ama hi� yapmad�k, hi� yapmad�k. Elektrik M�hendisleri Odas�n�n ele�tirisine �Siyasi ele�tiri yap�yorlar, muhalefet bo�lu�u var, onun i�in herh�lde yap�yorlar.� dedi. Bir meslek �rg�t�n�n, kendisini direkt ilgilendiren bir konuda yapm�� oldu�u ele�tiriye tahamm�l edemedi. Ben de o zaman derim ki: Say�n Bakan, bu �lkede muhalefet bo�lu�u de�il, bu �lkede Enerji Bakanl�� koltu�u bo�lu�u var. Onlarca b�rokrat�n�z, her g�n, toplu olarak tutuklan�p hapse at�l�yor, bu bo�luk oradan kaynaklan�yor.

�(Mikrofon otomatik cihaz taraf�ndan kapat�ld�)

BA�KAN � Say�n Susam, konu�man�z� tamamlar m�s�n�z l�tfen.

MEHMET AL� SUSAM (Devamla) � Evet, burada e�er bo�luk varsa, Enerji Bakanl��nda bo�luk var. Sizin b�rokratlar�n�z, sizin denetiminizdeki Bakanl�kta, her g�n onlarca b�rokrat toparlan�p, yolsuzluk yapt�klar� nedeniyle i�eriye at�l�yorlar. Onun i�in, l�tfen Say�n Bakan, getirdi�imiz t�m �nerileri bu �lkenin menfaati i�in, vicdan�yla hareket eden insanlar�n �nerileri olarak kabul etmek zorundas�n�z ve biz b�yle hareket edece�iz.

Hepinize sayg�lar sunuyorum. (CHP s�ralar�ndan alk��lar)

BA�KAN � Te�ekk�rler Say�n Susam.

Komisyonun ve H�k�metin kat�lmad�� nergeyi oylar�n�za sunuyorum: Kabul edenler� Kabul etmeyenler� �nerge kabul edilmemi�tir.

Di�er �nergeyi okutuyorum:

T�rkiye B�y�k Millet Meclisi Ba�kanl��na

�� H�sn� ��ll� (Antalya) ve arkada�lar�

�Bakanl��n g�rev vermesi halinde kamu �irketleri bu Kanun kapsam�ndaki santralleri yapabilir, yurt d��nda benzer yat�r�mlar� yapabilir veya yat�r�mlara i�tirak edebilir. Bu ama�la Bakanla Kurulunca, yurt i�inde veya yurt d��nda santral kurmak, kurdurmak, i�letmek ve/veya i�lettirmek ve �retilen elektri�in sat��n� yapmak �zere �zel hukuk h�k�mlerine tabi �irket kurulmas�na karar verebilir. Bu kapsamda kurulacak �irketin hisse senetlerinin �zel sekt�re devri, 27/11/1994 tarih ve 4046 say�l� �zelle�tirme Uygulamalar� Hakk�nda Kanun h�k�mlerine g�re yap�l�r. Kurulacak �irketin denetimi 2/4/1987 tarihli 3346 say�l� Kamu �ktisadi Te�ebb�sleri ile Fonlar�n T�rkiye B�y�k Millet Meclisince Denetlenmesinin D�zenlenmesi Hakk�nda Kanun h�k�mlerine g�re yap�l�r.�

BA�KAN � Komisyon �nergeye kat�l�yor mu?

SANAY�, T�CARET, ENERJ�, TAB�� KAYNAKLAR, B�LG� VE TEKNOLOJ� KOM�SYONU BA�KANI SONER AKSOY (K�tahya) � Kat�lm�yoruz efendim.

BA�KAN � H�k�met �nergeye kat�l�yor mu ?

ENERJ� VE TAB�� KAYNAKLAR BAKANI MEHMET H�LM� G�LER (Ordu) � Kat�lm�yoruz.

BA�KAN � Buyurun Say�n Kulkulo�lu.

MEHMET �EVK� KULKULO�LU (Kayseri) � Say�n Ba�kan, de�erli milletvekilleri; �nergemizin gerek�esine ge�meden �nce, birka� dakika �nce bu y�ce Meclis �at�s� alt�nda Say�n Kamer Gen�in Ba�bakana hitap ederken ki yanl��na Say�n Meclis Ba�kan Vekilimizin de cevap vermi� olmas� bu �at� alt�na yeni gelmi� bir milletvekili olarak beni h�srana u�ratm��t�r. (CHP ve MHP s�ralar�ndan alk��lar) Buna cevap veren di�er AKP�li arkada�lar�n da benimle ayn� g�r�� ta��d��na, ulvi duygularla buraya geldi�ine, memlekete hizmet etmek gibi bir d��nceleri oldu�una ben inan�yorum.

O y�zden, burada �y�ce millet, y�ce Meclis� dedi�imiz bu �at�n�n toplum i�erisindeki �yelerine ait sayg�nl��n c�cele�tirilmemesi i�in bizlerin �zerimize d��eni yapmak en �nemli vazifemiz. O y�zden, hepimizi daha dikkatli olmaya �a��r�yorum.

Te�ekk�r ediyorum. (CHP ve MHP s�ralar�ndan alk��lar)

De�erli arkada�lar, bu de�i�iklik, Say�n Cumhurba�kan�n�n bu maddeyi Anayasa�n�n 47�nci maddesi kapsam�nda uygun bulmamas� gerek�esini ortadan kald�rmak �zere teklif edilmi�tir. ��yle ki, Cumhurba�kan� Kanun�un bu maddesi hakk�ndaki uygun bulmama gerek�esinde �unlar� ifade etmi�tir: Devlete ili�kin bulunan bir kamu iktisadi te�ebb�s� niteli�i ta��yan bu �irkete sonradan pay devri yoluyla ortak olunmas�n�n �irketin i�letme ve varl�klar�n�n �zelle�tirilmesi niteli�inde oldu�u a��kt�r. Bu durumda, Anayasa�n�n 47�nci maddesi uyar�nca, �zelle�tirme ilke ve y�ntemlerinin yasada belirtilmesi gerekmektedir. Oysa, incelenen Yasa�da, yukar�da a��klanan bi�imde bir �zelle�tirme oldu�u ku�ku bulunmayan i�lemin y�ntemi g�sterilmemi�tir.

Teklif etti�imiz bu de�i�iklik ile kamu iktisadi te�ebb�s� niteli�i ta��yan �irkete ait hisse senetlerinin �zel sekt�re devri hususunda 4046 say�l� �zelle�tirme Uygulamalar� Hakk�nda Kanun h�k�mleri uygulanacakt�r. Bu Kanun�a g�re hisselerin devirlerinin yap�lmas�nda �zelle�tirme �daresi Ba�kanl�� yetkili olacakt�r.

�imdi, de�erli arkada�lar, bunu niye teklif ediyoruz? Biliyorsunuz, biz �zelle�tirmeye kar�� bir parti de�iliz, asla da olmad�k; ancak, daha �nce yap�lan �zelle�tirmelerde dahi g�sterilen eksik ihtimam ya da d�zenli tart��lmam��, incelenmemi�, ele�tirilmemi� olmas�, demin 2�nci maddede konu�ma yaparken verdi�im �rnekte oldu�u gibi, T�rk Telekom�la bug�n kar�� kar��ya bulundu�umuz kriz gibi krizleri kar��m�za ��karabilmektedir. Bug�n yirmi be�inci g�n�n� dolduran T�rk Telekom i��ilerinin grevinde, maalesef, �ok b�y�k bir ac� ya�anmaktad�r. Bu �lkeye fedak�rca, gece-g�nd�z, yaz-k�� demeden emek veren, hizmet eden 25 bin T�rk Telekom i��isi, maalesef, gelinen noktada, bu �irketin beceriksizli�i ve duyars�zl�� sonucu vatan haini durumuna gelmi�lerdir. O y�zden, bu t�r uygulamalarla bir daha kar��la�mamak �zere, bu t�r yap�lacak �zelle�tirme, sat��, ki �zellikle bu t�r y�ksek teknoloji gerektiren n�kleer enerji gibi hassas bir konuda �lkemizde bilgi birikimi olmad�� g�z �n�ne al�nd��nda, yurt d�� kaynakl� �irketlerin burada i�tirak ya da tam ortakl�k �eklinde yer alacaklar� g�z �n�ne al�nd��nda, �al��an�m�za kar��, �lke insan�m�za kar��, kaynaklar�m�za kar�� hassasiyetle davranmam�z ve �ok d��nmemiz gerekmektedir.

Bu hassasiyeti g�z �n�nde bulunduraca��n�za inanc�mla, sayg�lar sunuyorum. (CHP s�ralar�ndan alk��lar)

BA�KAN � Te�ekk�rler Say�n Milletvekili.

Komisyonun ve H�k�metin kat�lmad�� nergeyi oylar�n�za sunuyorum: Kabul edenler� Kabul etmeyenler� Kabul edilmemi�tir.

6�nc� madde �zerinde g�r��meler tamamlanm��t�r.

6�nc� maddeyi oylar�n�za sunuyorum: Kabul edenler� Kabul etmeyenler� Kabul edilmi�tir.

7�nci maddeyi okutuyorum:

��NC� B�L�M

�e�itli H�k�mler

Te�vikler

MADDE 7- (1) Bakanlar Kurulu, kurulacak santrala ili�kin teknoloji edinmeye y�nelik yat�r�mlar ile i�letme personelinin e�itimini te�viklerden yararland�rabilir.

(2) Bu Kanun kapsam�nda �zerinde santral kurulacak ta��nmazlar�n Hazinenin �zel m�lkiyetinde veya Devletin h�k�m ve tasarrufu alt�nda bulunmas� halinde, bu ta��nmazlar �zerinde �irket lehine Maliye Bakanl�� taraf�ndan, di�er kamu kurum veya kurulu�lar�n�n m�lkiyetinde bulunmas� halinde ise Bakanlar Kurulu karar� ile bedelsiz olarak kullanma izni, irtifak hakk� tesis edilir. S�zle�me s�relerinin sonunda n�kleer g�� santral�n�n s�k�lmesi zorunludur. S�k�m i�inden ve ta��nmaz�n �evre kurallar� kapsam�nda kabul edilebilir hale getirilerek Hazine�ye iadesinden �irket sorumludur. S�k�m maliyeti 5 inci maddenin ikinci f�kras� kapsam�nda olu�turulan ��H� den kar��lan�r. Bu i�lemler i�in ��H kaynaklar�n�n yetersiz kalmas� durumunda ��H�den olu�mu� kaynaklar�n y�zde yirmibe�ine kadar maliyetler hazine taraf�ndan, bunun da yetmemesi halinde �irket taraf�ndan kar��lan�r.

BA�KAN � Madde �zerinde, Cumhuriyet Halk Partisi Grubu ad�na U�ak Milletvekili Say�n Osman Co�kuno�lu.

Buyurun Say�n Co�kuno�lu. (CHP s�ralar�ndan alk��lar)

CHP GRUBU ADINA OSMAN CO�KUNO�LU (U�ak) � Te�ekk�r ederim.

Say�n Ba�kan, say�n milletvekilleri; g�r��mekte oldu�umuz 45 s�ra say�l� Yasa�n�n 7�nci maddesi �zerine Cumhuriyet Halk Partisinin g�r��lerini bildirmek i�in huzurunuzday�m. Hepinizi sayg�yla selamlar�m.

7�nci maddenin birinci f�kras�nda ��yle deniyor: �Bakanlar Kurulu, kurulacak santrala ili�kin teknoloji edinmeye y�nelik yat�r�mlar ile i�letme personelinin e�itimini te�viklerden yararland�rabilir.� �Teknoloji edinmeye y�nelik� yerine, �teknolojiyi geli�tirmeye y�nelik� olmu� olmas�n� dilerdik.

T�rkiye, hemen her konuda d��ar�dan teknoloji sat�n almak, d��ar�ya, bir�ok konuda oldu�u gibi, teknoloji bak�m�ndan da ba��ml� olma konusunda bu H�k�met, bu n�kleer enerji konusunda da devam edecek gibi g�r�n�yor. Her ne kadar Say�n Bakan�n evvelsi g�n Plan ve B�t�e Komisyonunda yapt�� konu�ma metninde, daha do�rusu da��tt�� konu�ma metninde aynen ��yle deniyor: �N�kleer g�� programlar�n�n ba�ar�ya ula�mas�nda temel fakt�r�n yak�t �evrimi d�hil olmak �zere n�kleer g�� teknolojilerinin �z�msenmesi ve yerelle�tirilmesi oldu�u g�r�l�r.� Sayfa 24. Yani teknolojilerin �z�msenmesi ve yerelle�tirilmesi, edinilmesi ile ayn� anlama gelmedi�ini d��n�yorum.

Yine, Say�n Bakan bu yasa tasar�s�n�n g�r��lmesinin ba��nda t�m� �zerinde yapt�� konu�mada, yerli teknolojisi a��s�ndan �e�itli giri�imlerde bulunuldu�unu da ifade etti, fakat bunlar�n ne oldu�unu� Bu konuda, eminiz, TAEK g�zel �al��malar yap�yordur, fakat bir teknoloji politikam�z var m�? Bu teknolojiye edinmek yerine geli�tirmek veya �yine Say�n Bakan�n s�zleriyle- �z�msemek ve yerelle�tirmek �zerine olmu� olmas�n� dilerdik. Nitekim, 1�inci madde �zerine Cumhuriyet Halk Partisi olarak vermi� oldu�umuz �nergede de, bu Yasa�n�n amac�n�n bir santral kurulmaya y�nelik olmas� yerine, n�kleer enerji teknolojisine y�nelik olmu� olmas�n� �nermi�tik, o reddedildi.

Burada iki eksiklik derhal g�ze �arp�yor. Birincisi, teknoloji politikalar�m�zdaki eksiklik. �kincisi, enerji politikalar�, plan� ve vizyonu konusunda eksiklik. Bu konuda Say�n Bakan�n, yine, Plan ve B�t�ede daha evvelsi g�n yapt�� konu�mada, �e�itli ifadeler var, �imdi okuyarak vakit harcamayaca��m. Bas�lm�� olan konu�mada, bir enerji plan�ndan s�z ediliyor. Ama bir vizyondan ve hangi a�amalarla �e�itlendirilece�inden, d��ar�ya olan ba��ml�l�ktan s�z ediliyor, fakat bundan nas�l ��k�laca��ndan, ne gibi politikalarla ��k�laca��ndan s�z edilmiyor. Bu, enerji politikas�n�n olmamas�, yama �eklinde, i�te, 2010 ile 2020 aras�nda 5 bin megavatl�k bir n�kleer enerjimiz olsun gibi bir tasar�yla kar�� kar��ya kalm�� oluyoruz.

Bu, genel bir plan�n par�as� olarak, genel bir politikalar dizininin par�as� olarak, genel bir vizyonun par�as� olarak �n�m�ze konmad�� i�in, pek de anlaml� gelmiyor o bak�mdan. Yoksa, n�kleer enerji konusunda Partimizin -�u an veya ileriye d�n�k- kesinlikle n�kleer enerjiye kar��y�z diye herhangi bir angaje olma durumu yok. Fakat belli bir projenin, belli bir politikalar dizininin, teknolojiyle de ilgilendirerek bir par�as� olarak ele al�nm�� olmas�n� dilerdik.

Gelelim 2�nci f�kraya: 2�nci f�krada, biraz �nceki maddelerde de s�z konusu edildi�i gibi, aynen maddenin 2�nci f�kras�ndan okuyorum: �S�zle�me s�relerinin sonunda, n�kleer g�� santral�n�n s�k�lmesi zorunludur� deniliyor. Tamam, zorunludur. Bu s�kme i�leminin en az yat�r�m kadar, hatta bundan daha fazla bir maliyet gerektirdi�ini de biliyoruz. Zannedersem bu da reddedilmeyecek bir ger�ektir, yani, santrali kurmak i�in yap�lacak yat�r�mdan daha fazlas� bunu s�kmek i�in gerekli olacakt�r.

�imdi, bir �irket bir teklif veriyor. Bu teklifte yat�r�m var, i�letme masraflar� var, k�rlar var, sonunda ne olacak? S�kme i�lemi ne olacak? ��te orada bir belirsizlik var ve bu belirsizlik ger�ekten kayg� verici.

�imdi, iki tane hesap kuruluyor bu Yasa�n�n �nerdi�i, ��H�ya belli miktar paralar yat�r�l�yor s�k�m maliyetini kar��lamak i�in. Fakat ��H kaynaklar� yetersiz kalmas� durumunda ne olacak? Bir fon yarat�l�yor, ama bu kaynaklar, ��H�da biriken fon s�k�lmesi i�in yetersiz. Ne olacak? Daha �nceki Say�n Cumhurba�kan�m�z�n vetosundan �nce �Bunu hazine kar��lar.� denip ge�ilmi�ti. Vetodan sonra ��yle deniyor: Bu kaynaklar�n, yani ��H�da birikmi� fon kaynaklar�n�n y�zde 25�ine kadar maliyetler hazine taraf�ndan, ��H�daki fon yetersizse bunun y�zde 25�ine kadar�n� hazine kar��layacak, bu da yetmedi�i durumda �irket kar��layacak gerisini. Burada �ok ciddi sak�ncalar var, hele hele bu �irkete kamunun da ortak olma durumunda, bu �irketle kamu aras�ndaki ortakl�k durumunda bu masraf�n kamuya bindirilmesi i�in b�t�n kap�lar a��lm�� gibi �imdiden g�r�l�yor.

�imdi, siz kendinizi teklif verecek �irket yerine koyun, bir teklifte bulunacaks�n�z. Bu fona yat�raca��n�z para belli, o, daha �nceki bir maddede d�zenlenmi� durumda. S�k�lmesi i�in bir maliyet alt�na katlanmayaca��n�z� m� var sayars�n�z, katlanaca��n�z� m� var sayars�n�z? Katlanmayaca��n� varsayars�n�z ve bu maliyetin, o santralin i�inin bitti�i zaman santralin s�k�lme maliyetine katlanma masraf� da, maliyeti de, maalesef bu �ekilde kamuya y�klenecek durumda bu Yasa�n�n bu h�liyle.

�imdi burada, Say�n Bakan hakl� olarak zaman zaman �hep alt�nda b�yle bir �eyler varm�� gibi aran�yor� dedi. Say�n Bakan, tabii, ki�i olarak �st�ne al�nmas�n, fakat Enerji Bakanl��nda ge�mi�te olmu� bitmi� ve h�l� olmak bitmekte olan olaylar, bizlerin elbette b�yle bir ku�ku i�erisinde -bu hi�bir �ekilde Say�n Bakan�n ki�ili�ine y�nelik de�il- olmam�z� da do�al kar��lamas� gerekti�ini d��n�yorum.

Son olarak, bu maddeyle ilgili yine, enerji konusunda d��a ba��ml�l��m�z�n devam�n� bu santralin gidermedi�ini de ifade etmek, burada tekrar vurgulamak isterim. Say�n Bakan, bu Yasa�n�n t�m� �zerinde yapt�� konu�mada aynen ��yle dedi: �Uranyum miktar� �lkemizde yakla��k 10 bin tondur, yakla��k bin megavat i�in otuz y�l yetecek kadar uranyumumuz var.� �imdi 5 bin megavatl�k bir n�kleer enerji santralinden, �� tane enerji santralinden s�z ediyoruz 5 bin megavatl�k, ne oluyor? Alt� y�l yetecek gibi oluyor.

(Mikrofon otomatik cihaz taraf�ndan kapat�ld�)

BA�KAN � Say�n Co�kuno�lu, konu�man�z� tamamlar m�s�n�z l�tfen.

OSMAN CO�KUNO�LU (Devamla) � Ba�l�yorum efendim.

Yakla��k olarak oranlarsak, bu da, d��a ba��ml�l��n devam edece�ini g�steriyor.

Son olarak, s�zlerimi bitirmeden �nce, T�rkiye Atom Enerjisi Kurumunun g��lendirilmesi ve bu konudaki yapmam�z gereken, �z�msemek ve yerelle�tirmek i�in bu teknolojiyi, yapmam�z gereken, ara�t�rmalara y�nelmesini dilerim.

Bu arada iki g�n �nce yay�nlanan Avrupa Birli�i �lerleme Raporu�nda da T�rkiye�nin radyoaktif at�k konusundaki baz� uluslararas� anla�malar� imzalamad�� da anla��l�yor. Bu konuda da Say�n Bakan� ve Bakanl�� g�reve davet eder, hepinize sayg�lar sunar�m. (CHP s�ralar�ndan alk��lar)

BA�KAN � Te�ekk�rler Say�n Co�kuno�lu.

Milliyet�i Hareket Partisi Grubu ad�na �stanbul Milletvekili Say�n Mithat Melen.

Buyurun Say�n Melen. (MHP s�ralar�ndan alk��lar)

MHP GRUBU ADINA M�THAT MELEN (�stanbul) � Say�n Ba�kan, de�erli milletvekilleri; N�kleer G�� Santrallerinin Kurulmas� ve ��letilmesi ile ilgili kanun tasar�s� �zerinde Milliyet�i Hareket Partisinin g�r��lerini arz etmek �zere buraday�m. Heyeti sayg�yla selamlar�m.

Efendim, �nce, izin verirseniz, bir noktan�n alt�n� �izmek istiyorum. D�nyada art�k kalk�nma bir yerde enerji demek. Enerjiniz yoksa kalk�nam�yorsunuz. Her t�rl� enerjiyi i�eriyor bu, ama en ucuz enerji, en ekonomik enerji, en kullan�labilir enerji; i�te, onun da elektrik oldu�unu zaten g�r�yoruz. M�hendis olmad��m i�in o konuda fazla rahats�z etmeyeyim sizi. �imdi, biz bak�yoruz ki T�rkiye, bir kere her �eyden �nce b�t�n girdilerini ele ald��m�zda en pahal� girdisi enerji girdisiyle ilgili, �retimindeki en �nemli meselesi o. O da, bildi�iniz gibi, Amerika Birle�ik Devletleri kilovat saati 2 sente �retirken, Avrupa 4, T�rkiye 10; bazen Do�u Anadolu�da 13 sente mal edebiliyor elektrik enerjisini. Bu da girdileri pahal�la�t�r�yor. Onun i�in, burada oturup n�kleer enerji gerekli mi de�il mi diye konu�mak yerine, bence �ok ge� kal�nm�� bir �ey. �ok ge� kal�nm��, belki de bize ge� b�rakt�r�lm�� bir �ey. Bunu da oturup iyi d��nmemiz laz�m. ��nk� T�rkiye�nin bu a�amay� �ok �nceden ya�amas� laz�md�. T�rkiye�nin bu a�amaya �ok �nceden gelmesi laz�md� ama hep ayn� hatalar, hep ayn� yanl��larla, maalesef ve maalesef yine ayn� yere d�n�yoruz. Onun i�in, ona o konudan bakmaktansa, yine teknik a��dan bak�p, burada o ele�tirilerin yerine, bu Yasa�yla ilgili teknik noktalarda oturup hemfikir olmam�z laz�m. Yine, bu Yasa�da, maalesef� Yasa�n�n yap�s�na kar�� de�iliz, fakat, b�yle ge�irdi�imiz zaman yine bu problemler ��kacak, yine s�k�nt�lar olacak, yine T�rkiye ayn� s�k�nt�lar�� Belki tekrar bu n�kleer enerji konusunda geriye kalaca��z, ge� kalaca��z, pahal�ya mal edece�iz tekrar enerjimizi.

Bak�n, mesela, 7�nci maddenin birinci bendinde ho� bir T�rk�e var, ben anlamakta zorluk �ekiyorum. �Bakanlar Kurulu kurulacak santrala ili�kin teknoloji edinmeye y�nelik yat�r�mlar ile i�letme personelinin e�itimini te�viklerden yararland�rabilir.� T�rk�esi bile zor. Burada ne yapmak istiyoruz? Yani, bu yat�r�mlar te�viklerden yararlans�n m�, yararlanmas�n m�? Hangi te�viklerden yararlans�n? Buna Bakanlar Kurulu nas�l karar versin? Burada te�viklerden anlayan, bu i�te �al��an bir s�r� arkada��m�z var. Te�vikler konusunda o kadar s�k�nt�m�z oldu ki. ��te, her g�n bunlar� konu�uyoruz, bir il�e ile �b�r il�e aras�nda fark olmadan ayr� te�vikler veriyoruz. Burada neye karar verece�iz? Mesela yak�t �retimi ayr� bir �ey. Arkas�ndan teknoloji edinimi ayr� bir �ey. Personel e�itimi tamamen ayr� bir �ey. Bu ��n� bir maddede, acaba beraber mi yapmak, yoksa kendi kendine bir �eyler olu�turmak veya bir tarafa �ekmek i�in birden bire karar verilmi� bir �ey mi bu? �u maddeyi bir kere daha bir d��nsek olmaz m� acaba? Yani, bu yararl� m�, de�il mi? Yar�n elli tane sorun ��kacak bu konuda. Biz kendi kendimizi, bir �eyler yapmak isterken yapmamaya yolluyoruz, gene davalar a��lacak, s�k�nt�lar ��kacak. Yani, bu konuda uyarmak istiyorum sadece. Bu maddeye bir dikkatinizi �ekmek istiyorum, ��nk�, bu maddeyle ilgili� H�k�metin bile elini ba�lar, dikkat edin.

Sonra, devam edelim, bu hep ve ilk defa belki, bir�ok kerelerde burada siyasi a��dan bir kanunun Cumhurba�kanl��ndan geri d�nmesi g�r�lm��t�r, ama bu sefer, ger�ekten, bakarsan�z geri d�nme gerek�elerine, ekonomik meseleler �n plana ��kar�lm��t�r ki, do�rudur. Yani, biz sadece enerjiyi ucuza de�il, ekonomik, etkin bi�imde mal etmemiz ve kullanmam�z laz�m. Buna n�kleer enerji dahil.

�imdi, n�kleer enerjide de �yle. �imdi, o ekonomik olma fikri bu maddelerle, hatta, Kanun�un t�m� i�erisinde ger�ekten kendini kaybediyor yava� yava� ve ekonomiden uzakla��l�yor, yani, ekonomi fikrinden uzakla��yor. ��nk�, bir s�k�m meselesi var mesela. Do�ru, a��r bir �ey, d�nyan�n her taraf�nda bu s�k�m meselesi ve yat�r�mlar� sigorta etme meselesi �ok ciddi bir �ey. Onlarda biz yine bu maddelerle atlam��z. Mesela s�k�m maliyeti 5�inci maddenin ikinci f�kras�nda olu�turulan, biraz, yine i�letmeden �ekme hesab� diye bir hesap, bir de ulusal radyoaktif at�k hesab� diye bir hesap. �imdi, o hesaplara 0,15 sent i�letme yat�racak. �kisi yakla��k 0,30 olacak. Demin s�yledik, Amerika Birle�ik Devletleri�nde sent cinsinden 2 dolar maliyeti. �imdi, burada, bir yerde ekonomik a��dan s�k�nt�ya sokmuyor muyuz herkesi? Ki, o madde ge�ti, ama d��nmemiz laz�m. Bir de b�t�n bunlar�n y�netimini bir idari birime veriyorsunuz. �ok ciddi y�netimler. Hazineye y�k y�kl�yor. B�t�ede ciddi y�kler var ve o bir idari birim taraf�ndan y�netiliyor ve bunun b�t�esi de nas�l olu�turulacak �ok belli de�il.

�imdi, Cumhurba�kan�m�z�n ekonomik a��dan ret fikrine bir �y�zde 25�e kadar� hazineden kar��lan�r� diye bir �ey getirilmi� buraya, madde getirilmi�. Peki, y�zde 25�i a�arsa ne olacak? Ki a�acak. Bak�n, Devlet Denetleme Kurulu raporunu, d�n Say�n Bakana da ben sordum, arz ettim, �o konuda de�erlendirme oldu mu� dedim, o sadece muhakematl�kta oldu�unu, Maliye Bakanl�� ve Hazine Muhakematta oldu�unu s�yledi. Ama ondan almam�z gereken �rnekler var. O raporda sonuna do�ru ekonomik gerek�eler �ok �n plana ��kar�lm��t�r. Ve bu Kanun�un, hakikaten, haz�rlanmas�nda o raporun sonundaki ekonomik gerek�eler ger�ekten bu tarafa aktar�lmam��. Bunu ele�tiri a��s�ndan da s�ylemiyorum, ama ileriye do�ru kamu �zerine gelecek bask�y�, o her g�n Enerji Bakanl��nda g�rd��m�z yarg�lanma s�k�nt�lar�n� ve b�l�k p�r��k T�rkiye�nin enerji politikas�n� ve maalesef �ok pahal�ya mal etti�imiz ve ��zemedi�imiz o hamleyi geciktiriyoruz.

Ben T�rkiye�nin enerji meselesinde ger�ekten �ok �nemli bir yerde olmas�n� istiyorum ve bunun i�in de her t�rl� katk�ya hem partim ad�na hem kendimiz ad�na haz�r�z. Ama �zellikle 7�nci madde ve ondan �nceki be� madde ve bundan sonra g�receksiniz, yapt�r�mlar konusundaki 9�uncu maddede de s�k�nt�lar var. �imdi, diyelim bu �irketlerden biri bu yapt�r�mlar� yapmad�. Ee, o zaman, amme usul�nde yarg�lanacak bu �irket, Amme Alacaklar� Kanunu kapsam�nda �zerine gideceksiniz, yine g�nler alacak, o s�k�m maliyetleriyle ilgili yirmi tane dava olacak, yine s�k�nt�lara d��ece�iz.

T�rkiye�nin �n�nde kalk�nma a��s�ndan ciddi ve zor bir d�nem var. Bir havalanma d�neminde olmas� laz�m T�rkiye�nin. Onun i�in, bu kanun ve b�t�n kanunlar�n, bu konularda bize sorarsan�z -daha �zerine e�ilip, daha ciddi �al��ma- gece bu son dakikalarda bunlar� ��karmamaya �al��man�z ve �ok daha iyi tart��mam�z laz�m. Ve bu T�rkiye�nin gelece�i a��s�ndan da �ok �nemli. Ama verilen baz� de�i�iklik �nergeleri var. Bu konuda da bir �nerge verece�iz parti olarak, onlar� da dikkate alman�z� sizden istirham ediyorum. ��nk� bu �lkenin yarar�na bunlar, belki de sizin yarar�n�za, hepimizin yarar�na.

B�t�n bunlar� s�yledikten sonra, sayg�lar�m� sunuyorum, te�ekk�r ediyorum efendim. (MHP s�ralar�ndan alk��lar)

BA�KAN � Te�ekk�rler Say�n Melen.

�ah�slar� ad�na ilk s�z Yozgat Milletvekili Say�n Osman Co�kun�a ait.

Buyurun Say�n Co�kun.

MUSTAFA EL�TA� (Kayseri) � Yok Say�n Ba�kan.

BA�KAN � Yoklar.

�kinci s�z, �stanbul Milletvekili Say�n Ufuk Uras�a ait.

MUSTAFA EL�TA� (Kayseri) � Yok.

BA�KAN � O da yok herh�lde.

Evet, b�ylece konu�malar tamamlanm��t�r.

Soru-cevap i�lemine ba�l�yoruz.

Buyurun Say�n T�t�nc�.

EN�S T�T�NC� (Tekirda�) � Te�ekk�r ederim Say�n Ba�kan.

�ncelikle, bundan �nce sormu� oldu�um soruya Say�n Bakanl��m�zdan bekledi�im yan�t� alamam�� oldu�umu belirtmek istiyorum.

ENERJ� VE TAB�� KAYNAKLAR BAKANI MEHMET H�LM� G�LER (Ordu) � Soruyu tekrar edin.

EN�S T�T�NC� (Tekirda�) � �ki sorum var bu maddeyle ilgili.

Bu maddeye g�re, teknoloji edinmeye y�nelik yat�r�mlar te�viklerden yararland�r�labilecektir. Hangi te�viklerden yararland�r�labilir, ne d��n�yorsunuz, ne kadar s�reyle? Bu konuda bir a��klama rica ediyorum.

�kinci sorum Say�n Bakandan s�k�m maliyetiyle ilgili. Bu, i�letmeden ��karma hesab�na -5�inci maddeyle ilgili �nergemiz de reddedildi�i i�in soruyorum- burada olu�mu� kaynaklar�n y�zde 25�ine kadar maliyetler hazine taraf�ndan�

(Mikrofon otomatik cihaz taraf�ndan kapat�ld�)

BA�KAN � Te�ekk�rler Say�n T�t�nc�.

Buyurun Say�n Vural.

OKTAY VURAL (�zmir) � Te�ekk�r ederim Say�n Ba�kan�m.

Say�n Bakana bir soru sormak istiyorum. 233 say�l� Kanun H�km�nde Kararname�ye g�re, bir K�T�in, bir iktisadi devlet te�ekk�l�n�n bir yere i�tiraki i�in ne gerekiyor? Kanun mu gerekiyor, yoksa, Bakanlar Kurulu karar� m� gerekiyor? Kanun�da neden �i�tirak edebilir� diye bir h�k�m yer alm��t�r e�er kanun h�km�nde kararnamede d�zenleniyorsa?

Bir de �� ey var: �zel sekt�r, �zel art� kamu, bir de kamu� dediniz. Asl�nda o kamu da kamu art� �zel. Yani �i�tirak edebilir� diyorsunuz. S�rf kamu de�il. Dolay�s�yla, zannederim, o kamuya da �zel sekt�r�n i�tirakini �ncelikli olarak g�r�yorsunuz. O da s�rf kamu de�ildir. Do�ru mu diye sadece sormak istedim.

Te�ekk�r ederim.

BA�KAN � Te�ekk�rler Say�n Vural.

Buyurun Say�n K�l��daro�lu.

KEMAL KILI�DARO�LU (�stanbul) � Te�ekk�rler Say�n Ba�kan.

Say�n Bakana daha �nce sordu�um iki soruya yan�t alamad��m i�in. ��H ve URAH hesaplar�nda birikecek y�ll�k ne kadar? B�yle bir hesaplaman�z var m�?

�kincisi de, Muhakemat Genel M�d�rl��ne g�nderdi�iniz yaz�da, acaba, alaca��n takibi i�in, dava a��lmas� i�in mi g�nderdiniz, g�r�� almak i�in mi g�nderdiniz do�al gaz ihaleleriyle ilgili olarak?

Te�ekk�r ediyorum.

BA�KAN � Te�ekk�rler Say�n K�l��daro�lu

Buyurun Say�n �zt�rk.

AL� RIZA �ZT�RK (Mersin) � Say�n Bakan, d�neminizde, h�zland�r�lm�� tren, TAEK�in kontrol edemedi�i n�kleer at�k s�z�nt�lar�, �skenderun�da MV Ulla gemisiyle bir dizi kaza, ola�an d�� olaylar ola�an h�le getirilmi�tir.

K�T�lerin durumu ortadad�r, i�ler ac�s�d�r. TK� personel maa�lar�n� �demek i�in bankadan kredi almaktad�r. BOTA�, ulusal ve uluslararas� y�k�ml�l�klerini yerine getirmemektedir. TEDAޒ�n finansman a�� y�lda y�zde 120 oran�nda artarak 6 katrilyona ula�m��t�r. Elektrik �retim A� santrallerin bak�m�n� yapamamaktad�r.

D�neminizde EPDK ��kar�ld�, akaryak�t ka�ak��l�� ve sigara ka�ak��l�� nlenemedi, tam cennet h�line getirildi. Sigara ve akaryak�t ka�ak��l��n� bile �nleyemeyen bir �lkede, siz, ger�ekten, n�kleer at�klar�n �nlenmesi konusunda aktif ve etkin denetim yap�labilece�ine inan�yor musunuz?

BA�KAN � Te�ekk�rler Say�n �zt�rk.

Buyurun Say�n Aslano�lu.

FER�T MEVL�T ASLANO�LU (Malatya) � Say�n Bakan�m, te�vik vereceksiniz. Muhtemelen bu kurum da enerji te�vikinden yararlanacak te�vik alacaksa. ��nk�, uranyumu par�alamak i�in enerji kullanacak. Acaba, �unu� Siz kefilsiniz, Te�vik Yasas� gere�ince TEDA� elektrik bedellerinin y�zde 50�sini devlet kar��layacakt�. Bir s�r� firmaya te�vik verildi. Devlet s�z verdi �elektrik paran�z� �deyece�im� dedi. T�rkiye�de on binlerce firma bir y�ld�r TEDAޒa �dedikleri elektrik paras�n� geri alam�yor. Ama, buraya da te�vik veriyoruz. �deyemezsek�

Onun i�in, TEDA�, firmalar�n elektrik bedellerini ne zaman iade edecek? Tam bir y�ld�r Say�n Bakan�m.

BA�KAN � Te�ekk�rler Say�n Aslano�lu.

Buyurun Say�n Akku�.

AK�F AKKU� (Mersin) � Say�n Bakan�m, n�kleer santral yap�m�n� �stlenen �irket yurt d��nda da santral kurabilecektir. Bu �irket, �lke i�inde ba�lad�� santrali bitirmeden yurt d��ndakine ba�layabilir mi? E�er ba�larsa b�y�k sermayeler gerektirdi�i i�in T�rkiye�deki akim kal�r. B�yle bir durumda ne yapmay� d��n�yorsunuz?

BA�KAN � Te�ekk�rler Say�n Akku�.

Soru sorma i�lemi bitmi�tir.

Buyurun Say�n Bakan�m, cevap verebilirsiniz.

ENERJ� VE TAB�� KAYNAKLAR BAKANI MEHMET H�LM� G�LER (Ordu) � Te�ekk�r ederim Say�n Ba�kan.

Gene sondan ba�a do�ru gideyim: Ayn� �irket her ikisini birden yapacak diye bir �ey yok. Biz oraya bir kolayl�k olsun diye� �cab�nda, yurt d��ndan da bize �Birlikte santral yapal�m.� diye teklifler gelebilir. Bu takdirde, ona da ortak olma imk�n�n� arayal�m diye bunu koyduk. Dolay�s�yla, ayn� anda hem yurt i�inde, yurt d��nda ba�lay�p da� B�yle bir tercih s�z konusu de�il, ikisini de yapabilir, ama, daha �ok d��ar�da yapma durumu varsa hem orada ba�lam�� olabilir. Bu bir imk�n olsun diye koyduk, �e�itlilik olsun diye koyduk.

Say�n Aslano�lu, bu te�viklerle ilgili k�sm� hazineyle konu�aca��m. Yani, bu bizle ilgili de�il.

FER�T MEVL�T ASLANO�LU (Malatya) � Onu siz kendiniz s�ylediniz.

ENERJ� VE TAB�� KAYNAKLAR BAKANI MEHMET H�LM� G�LER (Ordu) � Siz bana bunu Plan B�t�ede de sordunuz, ama f�rsat�m olmad�. Soraca��m, b�yle bir durum var m� yok mu �ek edece�im.

FER�T MEVL�T ASLANO�LU (Malatya) � L�tfedersiniz.

ENERJ� VE TAB�� KAYNAKLAR BAKANI MEHMET H�LM� G�LER (Ordu) � Say�n �zt�rk�e gelince: E�A� yat�r�mlar�n� yapm�yor diye bir �ey yok. Size bu bilgiyi kim veriyorsa gene bu bilgi kirlili�inin bir sonucu, anlad��m kadar�yla.

AL� RIZA �ZT�RK (Mersin) � �deolojik kaynaklar�

ENERJ� VE TAB�� KAYNAKLAR BAKANI MEHMET H�LM� G�LER (Ordu) � E�A�, �u ana kadar 1,5 milyar dolarl�k yat�r�m ba�latt� ve t�k�r t�k�r da paras�n� �d�yor. Ayr�ca da yapt�� rehabilitasyonlarla 600 megavat �retim art�� meydana getirdi ve �stelik de k�r eden bir kurulu�umuz.

Bizim enerji K�T�lerimiz i�inde �BOTA� da d�hil- hi�birinin zarar� yok. Sadece TEDAޒ�n bu sene b�yle bir durumu s�z konusu oldu. Hem TKݒnin hem E�Aޒ�n hem TETAޒ�n, TE�Aޒ�n hi�birinin zarar� s�z konusu de�il. Daha evvel bunlar�n g�rev zararlar� vard�, hepsi zarar ediyordu. Biz, onlar�n, eski bor�lar�n�, zararlar� da �dedik, vergi bor�lar�n� da �dedik, yat�r�mlar�n� da kendimiz yap�yoruz, �stelik de zarar etmiyoruz. Burada nakit ak��yla k�r-zarar kar��t�r�l�yor. Sizi tenzih ederim, siz bunu yapm�yorsunuz. Ama, bu hava veriliyor. Alamad�� paralar var belediyeden, ayd�nlatmayla ilgili, sulamayla ilgili TEDAޒ�n alamad�� paralar var. Bunlar� da, EGO gibi kurulu�lardan, onun �zelle�tirilmesiyle geri alaca��z. Yani, nakit ak�� ayr�, yani bor�-alacak ayr�, k�r-zarar ayr�. Zarar etmiyor bizim kurulu�lar�m�z. Buna BOTA� d�hil. BOTA�, yurt d��nda da �ok ba�ar�l� bir kurulu�. Biz, �u ana kadar irili ufakl� altm�� bine yak�n ihale yapt�k. Paran�n d�nd�� bir yer bu. Hassasiyet de g�steriyoruz ve �zerine gidiyoruz. Bu, asl�nda, �v�lmesi gereken bir durum.

Ancak, dedi�im gibi, yanl��l�klar da olabilir. Bunun da yarg�ya gitmi� durumu vard�r. Oradan gelecek sonuca g�re de hareket edece�iz. �u anda h�k�m vermemiz do�ru de�il ve BOTA�, hem yurt i�inde dokuz vilayetten alm��t�r, k�rk dokuz vilayete ula�t�rm��t�r do�al gaz�n yayg�nla�t�r�lmas�n�. Bak�-Tiflis-Ceyhan�� bitirmi�tir, �ahdeniz�i bitirmi�tir, Yunanistan�a ay�n 18�inde ilk gaz� verece�iz, o hatt� bitirmi�tir, yer alt� depolar� bitmi�tir. T�rkiye�yi demir a�lar yerine demir borularla �rm��z. 4 bin kilometre �elik boruyu 10 bin kilometreye ��kartm��z. Bunlar, hep bu BOTAޒta oluyor ve �stelik de zarar etmeden oluyor. Fiyatlar� d��rd�k. Do�al gaz fiyat�n� d��rd�k. Hem Ruslar�la yapt��m�z anla�mada fiyat� d��rd�k hem de �al ya da �dede� 40 milyar metrek�p� sildirdik. Ondan dolay�d�r ki, millet do�al gaza ilgi g�steriyor. Yoksa yaprak k�m�ldam�yordu daha evvelden. Bunlar�n hepsi bu �ekilde oldu.

Bunun d��nda, ��H ve URAH�la ilgili hesapta 24 milyon dolarl�k bir y�lda birikme olacak miktar olarak. Ayr�ca, Muhakemat Genel M�d�rl��ne g�r�� i�in g�nderdik. ��nk�, orada, �� ayr� denetim kurulunun, yani Cumhurba�kanl��n�n, bizim ve Say��tay�n �� ayr� rakam� ��kt�. Hangisine g�re hareket edece�imizi biz de orada g�remedik, g�r�� istedik ve o g�r��e g�re komisyon olu�tu, o g�r��n neticesinde ne yapaca��m�z� kararla�t�raca��z. Oradan da -bu denetlemeyi onlar da yapamad�lar, �� rakam�n i�inden ��kamad�lar- Muhakemat Genel M�d�rl��nden gelen en son rapor da bu �ekilde. �imdi, tekrar bunun �zerinde oturup� ��nk�, �� de �ok karma��k maalesef ve �� ayr� g�r�� var. �imdi, Say��tay apayr� bir kurulu�, onu �a��r�yoruz, g�r��n� al�yoruz. Cumhurba�kanl��n�n, Devlet Denetlemenin ayr� raporu var, bir de Bakanl��n Tefti� Kurulunun var. Biz, bizden olan sorunlar� da ��zmeye �al��yoruz b�rak�n gelece�e d�n�k �al��malar�.

Bunun d��nda, e�er ba�ka t�rl� hareket edersek, bu �irketlerin tahkime gitmesi durumu var, uluslararas� tahkime gitmesi durumu var. Yani, b�yle bir karma�ay� da ��zmeye �al��yoruz.

(Mikrofon otomatik cihaz taraf�ndan kapat�ld�)

BA�KAN � S�reniz doldu Say�n Bakan�m.

Te�ekk�r ederim.

Madde �zerinde bir �nerge vard�r. �nergeyi okutuyorum:

T�rkiye B�y�k Millet Meclisi Ba�kanl��na

G�r��lmekte olan 45 s�ra say�l� Tasar�n�n 7. maddesinin (2). f�kras�n�n son c�mlesinin a�a��daki �ekilde de�i�tirilmesini arz ve teklif ederiz.

Tacidar Seyhan	Kemal K�l��daro�lu	H. Suha Okay
Adana	�stanbul	Ankara
H�sn� ��ll�	F. Nur Serter	�ahin Meng�
Antalya	�stanbul	Manisa
Enis T�t�nc�		Necla Arat
Tekirda�		�stanbul

�Bu i�lemler i�in ��H kaynaklar�n�n yetersiz kalmas� durumunda, ek harcamalar �irket ve ortaklar�nca kar��lan�r. Bu harcamalar dolay�s�yla �irket ve ortaklar�n�n m�teselsil sorumlulu�u esast�r.�

BA�KAN � Komisyon �nergeye kat�l�yor mu?

SANAY�, T�CARET, ENERJ�, TAB�� KAYNAKLAR, B�LG� VE TEKNOLOJ� KOM�SYONU BA�KANI SONER AKSOY (K�tahya) � Kat�lm�yoruz.

BA�KAN � H�k�met kat�l�yor mu?

ENERJ� VE TAB�� KAYNAKLAR BAKANI MEHMET H�LM� G�LER (Ordu) � Kat�lm�yoruz.

BA�KAN � Buyurun Say�n K�l��daro�lu.

KEMAL KILI�DARO�LU (�stanbul) � Te�ekk�rler Say�n Ba�kan.

De�erli milletvekilleri, mevcut Yasa�ya g�re ��yle bir olay oldu�unu d��nelim: �irket geldi, T�rkiye�de kurdu enerji santralini, ��H hesaplar�na da paras�n� �dedi, s�re doldu ve s�k�lecek bu. S�k�lmek istendi�i zaman, hesaptaki paran�n yetmedi�i anla��ld�. Onun �zerine, hazine, toplanan paran�n y�zde 25�ine kadar katk� verebilecek. O da yetmedi, ne olacak? Ortaklar�n �zerine gidemiyorsunuz ve �irket de bunu bildi�i i�in �nceden i�ini bo�altt�, bunu siz �ok iyi bilirsiniz.

F�KR� I�IK (Kocaeli) � Siz iyi bilirsiniz!

KEMAL KILI�DARO�LU (Devamla) � ��ini bo�altt� diyelim �irket.

F�KR� I�IK (Kocaeli) � Siz iyi bilirsiniz! Yuvac�k�ta nas�l oldu�unu siz iyi bilirsiniz!

KEMAL KILI�DARO�LU (Devamla) � Hay�r, bu t�r olaylarla �ok kar��la�t�n�z da onun i�in s�yl�yorum.

�imdi, d��n�n, b�yle bir ortamda, siz, o n�kleer santralin s�k�lmesi i�in yeni bir yasay� Parlamentoya getirmek zorundas�n�z. Biz, bunun �n�ne ge�mek i�in dedik ki: �Bu i�lemler i�in -s�k�m i�lemleri i�in- ��H kaynaklar�n�n yetersiz kalmas� durumunda, ek harcamalar �irket ve ortaklar�nca kar��lan�r.� Ortaklar�n da �zerine gidin. ��nk� �irketin ayr� t�zel ki�ili�i oldu�u i�in ortaklar�n �zerine gidemezsiniz. �Bu harcamalar dolay�s�yla �irket ve ortaklar�n�n m�teselsil sorumlulu�u esast�r.� diyoruz. Yani, �irket i�i bo�alt�l�rsa, ortaklar�n�n �zerine gidip bu masraf� ortaklardan da isteyebiliriz.

Ben, siz bunu bilirsiniz derken, siz bir �irketin i�ini bo�altt�n�z anlam�nda s�ylemedim. Bu Parlamento ge�en yasama d�neminde kurmu� oldu�u yolsuzluklar komisyonunda, buna benzer �ok say�da �rne�i g�rd�, �ok say�da banka g�rd�k biz. B�t�n bunlardan ders alm�yoruz, kalkm��z buraya bir madde getiriyoruz. Bu maddeye g�re s�k�m i�ini al�yoruz, diyoruz ki �irkete �Sen bunu kar��lamad�ysan yaratt��n fonlarla, ben cebimden �deyece�im.� Hazine �deyecek. Cumhurba�kan� veto ediyor. Diyorsunuz ki: �Y�zde 25�ini Hazine �deyecek.� Yetmedi y�zde 25�i, s�k�m yar�m kalacak. B�yle bir d�zenleme olur mu arkada�lar? Ben ortaklar�, �irketin ortaklar�n� niye koruyorum? Hangi gerek�eyle �irketin ortaklar�n� koruyaca��m? Anlamak m�mk�n de�il.

Say�n Bakan, enerji ihalelerindeki yolsuzluklar dolay�s�yla ilk yolsuzlu�u ortaya ��karan Cumhurba�kanl�� Devlet Denetleme Kuruludur. Daha sonra bu konu Say��tay denet�ileri taraf�ndan incelendi, onlar da bir rapor yazd�lar.

Say�n Bakan�m, Cumhurba�kanl�� Devlet Denetleme Kurulu icrai bir organ de�ildir, dolay�s�yla sadece g�r�� niteli�indedir raporu. Say��tay�n bu konuda yazm�� oldu�u raporu sizi ba�lamaz ama sizin Tefti� Kurulunun d�zenledi�i rapor do�rudan sizi ba�lar. Siz kendi Tefti� Kurulunuzun raporunun gere�ini yapmak zorundas�n�z. ��nk� Tefti� Kurulu -a�ar maddesini bakarsan�z ��yle yazar- �Bakan�n emri ve onay� uyar�nca� der. Siz emir ve onay� verdiniz, Tefti� Kurulu harekete ge�ti, raporunu yazd� verdi. O raporun gere�ini yapmak zorundas�n�z. Raporun gere�ini g�r�� almak �zere Maliye Bakanl�� Muhakemat Genel M�d�rl��ne g�ndermeniz sadece olay� zaman a��m�na u�ratmak i�in yarat�lm�� bir s�re anlam�na gelir. Siz o raporu g�nderirsiniz, yarg� karar verecektir.

Siz ni�in raporu g�nderiyorsunuz Muhakemat Genel M�d�rl��ne? Ben merak ediyorum, -i�inizde, Adalet ve Kalk�nma Partisi Grubu i�inde �ok say�da eski b�rokrat var, �stelik denetim k�kenli bu arkada�lar�n �o�u- acaba hangi tefti� kurulunun d�zenledi�i rapor, Muhakemat Genel M�d�rl��ne, bize g�r�� verin, daha ba�ka kurulu� da bu raporu ��yle d�zenledi diye der. Siz o raporun gere�ini yapmazsan�z sorumluluk sizde kal�r. Muhakemat Genel M�d�rl��ne topu atmakla bundan kurtulman�z m�mk�n de�ildir. Size �srarla bu soruyu sormam�n nedeni de budur. O raporun gere�ini yapacaks�n�z, yarg�ya g�ndereceksiniz. Yarg� gere�ini yapar, beraat m� ederler, paray� m� ister� Bunu yapmad��n�z s�rece bu konuda aklanm�� olamazs�n�z.

Dinledi�iniz i�in hepinize sayg�lar sunuyorum. (CHP s�ralar�ndan alk��lar)

BA�KAN � Te�ekk�rler Say�n K�l��daro�lu.

HASAN MAC�T (�stanbul) � Karar yeter say�s� istiyorum Say�n Ba�kan.

ENERJ� VE TAB�� KAYNAKLAR BAKANI MEHMET H�LM� G�LER (Ordu) � Say�n Ba�kan, oturdu�um yerden bir iki c�mle s�yleyebilir miyim konuya ili�kin?

BA�KAN � K�sa bir a��klama yapabilirsiniz, buyurun.

ENERJ� VE TAB�� KAYNAKLAR BAKANI MEHMET H�LM� G�LER (Ordu) � Say�n Ba�kan, Say�n K�l��daro�lu�nun bahsetti�i konu ger�ekten �ok �nemli. Yani �nemine binaen s�z ettim.

�imdi, biz, oraya g�r�� i�in g�nderdik. Asl�nda, dedi�iniz gibi yapabilirdik. G�r�� i�in g�ndermemizin sebebi �u: Muhakemat Genel M�d�rl��, ayn� zamanda T�rkiye�nin tahkimle ilgili konular�nda da sorumlu kurulu�, yetkili kurulu�. Dolay�s�yla, biz, do�rudan do�ruya buna gitti�imiz takdirde, Tefti� Kurulunun raporuna g�re hareket etti�imiz takdirde, tahkimle kar��la�abiliriz, ��nk� bu �irketlerin hepsinin uluslararas� anlamda mukaveleleri var. Do�rudan do�ruya onu yapt��m�z takdirde, o da mahkemeye gider ve bunun neticesinde, burada s�ylemek istemiyorum ama, farkl� sonu�larla kar��la�abiliriz.

Muhakemat Genel M�d�rl�� tahkimden de sorumlu ve T�rkiye�nin tahkimle ilgili konular�yla da ilgilendi�i i�in, onun sorumluluk sahas� oldu�u i�in g�r�� i�in bildirdik. Sebebi bu. Yoksa, ben de biliyorum, kendi Tefti� Kuruluma g�re hareket ederdim. G�r�� onun i�in istedik.

BA�KAN � Te�ekk�rler Say�n Bakan�m.

Komisyonun ve H�k�metin kat�lmad�� nergeyi oylar�n�za sunuyorum: Kabul edenler� Kabul etmeyenler� �nerge kabul edilmemi�tir.

7�nci maddeyi oylar�n�za sunuyorum: Kabul edenler� Kabul etmeyenler� 7�nci madde kabul edilmi�tir.

8�inci maddeyi okutuyorum:

Uygulamalar�n koordinasyonu

MADDE 8 (1) Bu Kanunun uygulanmas�nda gerekli koordinasyon Bakanl�k taraf�ndan sa�lan�r.

BA�KAN � Madde �zerinde, gruplar ad�na, Cumhuriyet Halk Partisi Grubu ad�na, Mersin Milletvekili Say�n Ali R�za �zt�rk.

Buyurun Say�n �zt�rk. (CHP s�ralar�ndan alk��lar)

CHP GRUBU ADINA AL� RIZA �ZT�RK (Mersin) � Say�n Ba�kan, de�erli milletvekilleri; �ncelikle, konu�mama ba�lamadan �nce bir tespiti s�ylemek istiyorum. Biz yap�lan yanl��l�klar� her seferinde s�yledi�imizde, �zellikle AKP�li milletvekili arkada�lar�m�z, bize 3 Kas�m ve 22 Temmuz se�imlerinin sonu�lar�n� hat�rlat�yorlar. Biz, demokrasiye ve halk�n iradesine sayg�l� olan bir siyasal anlay��tan geliyoruz. Biz, bu �lkede �ok partili hayata ge�i�i ve Cumhurba�kanl�� makam�ndan inerek muhalefette kalmay� i�ine sindirebilmi� �smet Pa�a�n�n evlatlar�y�z. Ancak, gelinen noktada b�yle bir anlay��, bask�, psikolojik bask� yaratmaya y�nelik bir anlay��, halk�n AKP�yi se�mesinde ne kadar hata yapt��n�n somut g�stergesidir. Hem insan ya�am�nda hem de toplumsal hayatta bu tip hatalar olabilir. �nemli olan, bu hatalar�n d�zeltilmesidir. Almanya�da Hitler de, �talya�da Mussolini de se�imle i� ba��na gelmi�tir, ama onlar�n gelmesi yanl��t�r. L�tfen, ben, milletvekili arkada�lar�ma, art�k bundan b�yle s�k s�k se�im sonu�lar�n�n tart��lmas�n�n do�ru olmad��n�, bize hat�rlat�lmas�n�n do�ru olmad��n� s�yl�yorum. Halk�m�z sizleri, kendisine kar�� yasa ��kars�n diye T�rkiye B�y�k Millet Meclisine g�ndermemi�tir. Bizim de g�revimiz muhalefettir. Sizin halka kar�� kard��n�z yasalara tabii ki biz yanl��lar� s�yleyece�iz.

MEHMET ��EK (Yozgat) � Ne alakas� var!

AL� RIZA �ZT�RK (Devamla) � Say�n Ba�kan, de�erli milletvekilleri; Cumhuriyet Halk Partisi olarak, biz, ulusal temele dayanan, s�rd�r�lebilir bir kalk�nma ilkelerine uygun, insan ve �evre odakl� madencilik politikas�n� ve enerji politikas�n� savunuyoruz. Madenlerimizin kaynak kayb�na neden olmaks�z�n en etkin ve verimli bir �ekilde de�erlendirilmesi i�in havza madencili�ini esas al�yoruz. Bu �ekilde t�kenen ve yerine bir daha konulma olana�� olmayan madenlerimizden en etkin bir �ekilde faydalanabilece�iz. Bu tip yasalar konu�ulurken ciddiyet ister, bu yasan�n Komisyondan ve T�rkiye B�y�k Millet Meclisine alelacele getirilmesinden, bizim, muhalefet partisi milletvekilleri olarak �ok fazla haberimiz olmad�� gibi, AKP milletvekili arkada�lar�m�n da bundan rahats�z oldu�unu, yap�lan konu�malarda ben kula��mla duydum.

De�erli arkada�lar�m, inan�yorum ki bir bilim adam� gelip bize bu g�r��lmekte olan Yasa�yla ��kar�lmaya �al��lan bu n�kleer santrallerin kurulmas�na ili�kin Yasa hakk�nda bilgi verse, AKP milletvekili arkada�lar�m da d�hil, hi� kimse bu Yasa�ya olumlu oy vermez.

�imdi ben bu Yasa�yla ilgili d��ncelerimi s�ylemek istiyorum. Cumhuriyet Halk Partisi n�kleer enerjinin kullan�lmas�na ili�kin teknolojilere kar�� olmad��n� �srarla s�yledi. Cumhuriyet Halk Partisinin kar�� oldu�u �ey, n�kleer enerjiden elektrik enerjisi �retmeye y�nelik n�kleer reakt�rlerin kurulmas�na kar��d�r. ��nk�, enerji ulusal olmal�d�r, temiz olmal�d�r, g�venli olmal�d�r ve ucuz bir �ekilde �retme olana��na sahip olmal�d�r. Biz, burada kendi ulusal kaynaklar�m�zla yeralt� kaynaklar�m�z� de�erlendirerek yapabilece�imiz �ok olay varken tamamen d��a ba��ml� bir teknolojiyi buraya getirmeye �al��yoruz. Komisyon Ba�kan�m�z ve Say�n Bakan�m�z d�nyada olan olaylarla ilgili bilgilendirmede bulundu, ancak bunlar benim elimdeki belgelerle �rt��m�yor.

De�erli arkada�lar�m, n�kleer enerji, n�kleer reakt�rler vas�tas�yla elektrik enerjisine �evriliyor. Burada n�kleer yak�t olarak hepimizin bildi�i gibi uranyum kullan�l�yor. Uranyumun d�nyada k�rk elli y�ll�k �mr� kald�� s�ylenilmekle beraber T�rkiye�deki 9.139 ton uranyum rezervi, hem de�i�ik yerlerde, Manisa�da, K�pr�ba��nda ve Yozgat Sorgun civar�nda bulunmaktad�r. K��k k��k rezervler bulundu�u i�in ekonomik olarak i�letilmesi m�mk�n de�ildir de�erli arkada�lar�m. O nedenle, buradaki teknoloji tamamen d��ar�ya ba��ml� olmaktad�r ve bir yandan k�resel �s�nman�n tehdit ve tehlikelerinin konu�uldu�u bu Mecliste, n�kleer santraller daha �ok suya ihtiya� duyacakt�r, ��nk� bu n�kleer santraller oburdur. Nedeni �udur: N�kleer enerji, uranyum yak�t�yla, y�ksek �s�yla �s�t�ld�� anda bu �s�n�n belli bir d�zeyde tutulmas� gerekiyor. Bunun i�in de m�mk�n oldu�u kadar su al�nmas� gerekiyor. 2003 y�l�nda Fransa�da kurakl��n ya�and�� bir ortamda on yedi tane n�kleer santral ge�ici olarak kapat�ld�, kapasiteleri azald�. N�kleer santralleri iklimin koruyucusu olarak sunan anlay��, ben bunu belirtmek istiyorum.

De�erli arkada�lar�m, bu n�kleer santrallerin ekonomik, g�venilir oldu�unu bir an i�in varsaysak bile, teknoloji transferinin s�rd�r�lebilir kalk�nmaya katk�da bulunmas� i�in, transfer edilen bu teknolojinin de s�rd�r�lebilir olmas� gerekiyor ve her �lkenin ko�ullar�na uygun bir teknolojinin transfer edilmesi gerekiyor.

�imdi, n�kleer reakt�rler, bakt��m�zda, art�k, ��nc� nesil ileri reakt�rler dedi�imiz ve 2010 y�l�nda s�resi dolacak reakt�rler d�nemini ya�amaktay�z. D�rd�nc� nesil reakt�rler 2030 y�l�ndan sonra devreye girecek ve bu reakt�rler daha az at�k �reten, daha g�venlikli reakt�rler olaca�� belirtilmektedir.

�imdi, bir santralin planland�� tarihten itibaren on y�l gibi bir s�rede devreye al�nd��n� varsaysak bile, bug�n ihalesi yap�lacak ve devreye al�nacak bir reakt�r, modas� ge�mi�, eski teknoloji i�eren bir reakt�r olacakt�r.

B�t�n bunlar, �lkemiz �artlar� y�n�nden n�kleer santral teknolojisini se�memiz i�in ge� kalmad��m�z�, tam aksine, zamana ihtiyac�m�z oldu�unu g�stermektedir. Yani, bu olay�n do�ru oldu�unu varsaysak bile, bizim zamana ihtiyac�m�z vard�r.

2004 y�l�nda elektrik enerjisi� Enerji ve Tabi� Kaynaklar Bakanl��n�n yapt�� bir olay, elektrik enerjisi talep projeksiyonu. Bakt��m�zda, birinci senaryo, y�ksek talep olmas� halinde ve ikinci senaryo da d��k talep halinde bile, bizim 2030-2035 y�l�na kadar s�recek birinci kaynaklar�m�z mevcuttur. Dolay�s�yla, enerji konusunda ge� kal�nm��l�k falan s�z konusu de�ildir.

De�erli arkada�lar�m, bug�n, s�ylenildi�i gibi, bu d�nyada geli�mi� �lkeler n�kleer enerjiyle gitmemektedirler. Bizim n�kleer enerji maceram�z yirmi y�ldan beri s�r�yor.

(Mikrofon otomatik cihaz taraf�ndan kapat�ld�)

BA�KAN � Konu�man�z� tamamlar m�s�n�z Say�n �zt�rk.

AL� RIZA �ZT�RK (Devamla) � Bu kirli, g�venli olmayan, insanlar�n ya�am hakk�na kasteden bu enerjiden vazge�ilmelidir. Ulusal kaynaklar�m�za dayal�, termik santrallerimiz, biyokimyasal enerji, hidrolik enerji ve jeotermal enerji kaynaklar�na y�nelmemiz gerekmektedir.

Ayr�ca, de�erli arkada�lar�m, bu, halk� do�rudan ilgilendiren bir konudur. Meclisin 184�le toplan�p toplanmayaca�� konusunda referanduma gidildi�ine g�re bu �lkede, bu �lkede n�kleer santrallerin kurulup kurulmamas� konusunda da referanduma gidelim, halka soral�m. Say�n Bakan�m�z�, Say�n H�k�metimizi bu konuda referandum yapmaya davet edelim. Bakal�m, bu n�kleer enerji politikas� do�ru mudur, yanl�� m�d�r?

Sayg�lar sunuyorum. (CHP s�ralar�ndan alk��lar)

BA�KAN � Te�ekk�rler Say�n �zt�rk.

�ah�slar ad�na ilk s�z, Sakarya Milletvekili Hasan Ali �elik�e aittir.

HASAN AL� �EL�K (Sakarya) � Konu�mayaca��m efendim.

�kinci s�z, Kayseri Milletvekili Taner Y�ld�z�a aittir.

TANER YILDIZ (Kayseri) � Konu�mayaca��m efendim.

BA�KAN � Ba�ka s�z isteyen yok.

Madde �zerinde soru-cevap i�lemine ba�l�yoruz.

Buyurun Say�n Aslano�lu.

FER�T MEVL�T ASLANO�LU (Malatya) � Say�n grup ba�kan vekilim s�ylediler, vazge�tim efendim.

BA�KAN � Say�n Vural.

OKTAY VURAL (�zmir) � Say�n Bakana, iktisadi devlet te�ekk�llerinin 233�e g�re i�tirak olmas� i�in ne t�rl� bir i�leme tabi tutulmas� gerekiyor, e�er Bakanlar Kurulu ya da Y�ksek Planlama Kurulu karar� gerekiyorsa, bu Kanun�da �i�tirak kurabilir� ifadesi neden konulmu�tur, bunu sormak istedim.

BA�KAN � Te�ekk�rler Say�n Vural.

Buyurun Say�n Macit.

HASAN MAC�T (�stanbul) � Say�n Ba�kan, Rusya�dan Mavi Ak�m al�m�yla ilgili, do�al gaz bedelindeki form�l de�i�ikli�i, 109 dolar iken 275 YTL �dendi�i do�ru mudur? BOTAޒ�n 7,2 milyar Amerikan Dolar� borcu oldu�u do�ru mudur? BOTAޒ�n vadesi ge�mi� alacaklar�n�n 8 milyar dolar oldu�u da m� do�rudur? Bor�lu olan kurulu�lar hangileridir? Alacaklar�n� tahsil edemeyen BOTAޒ�n bankalara son d�rt y�lda �dedi�i faiz ne kadard�r? BOTAޒ�n ticari alacaklar�ndan ortalama tahsilat oran� 2002�de y�zde 94 iken, 2005 y�l�nda y�zde 44 oldu�u ger�ek midir? 2006 y�l� tahsilat oran� nedir?

Te�ekk�r ederim.

BA�KAN � Te�ekk�rler Say�n Macit.

Soru sorma i�lemi tamamlanm��t�r.

Cevap verecek misiniz Say�n Bakan?

ENERJ� VE TAB�� KAYNAKLAR BAKANI MEHMET H�LM� G�LER (Ordu) � K�sa cevap vereyim sadece Say�n Oktay Vural Bey�e.

BA�KAN � Buyurun Say�n Bakan�m.

ENERJ� VE TAB�� KAYNAKLAR BAKANI MEHMET H�LM� G�LER (Ordu) � 233 say�l� Kanun H�km�nde Kararname�ye g�re te�ebb�s veya ba�l� ortakl�klar�n ve anonim �irketin i�tiraki Y�ksek Planlama Kuruluyla oluyor, biliyorsunuz. Madde 27/1�dir. Dolay�s�yla, bundan dolay� oraya koyduk.

Say�n Aslano�lu�nun�

FER�T MEVL�T ASLANO�LU (Malatya) � Ben sormad�m efendim.

ENERJ� VE TAB�� KAYNAKLAR BAKANI MEHMET H�LM� G�LER (Ordu) � Sizin yoktu, pardon.

Say�n Macit�in. Ona cevap veriyorum.

O Mavi Ak�m�la ilgili olan bilgi yanl��. Bu form�l tekni�ine g�re yapt��m�z hesaplar ve ayr�ca bu incelemeden de ge�ti. O iddia eski bir iddiad�r, yanl�� bir iddiad�r, kafa kar��t�ran bir iddiad�r. Bunun da zaten �al��malar� denetlenmi�tir ve b�yle bir sorun s�z konusu de�ildir.

�b�r taraftan, BOTAޒ�n -b�t�n o detayl� rakamlar� size yaz�l� olarak vereyim, ancak �unu ifade edeyim- alacaklar�n� ve bor�lar�n� bir araya getirdi�iniz takdirde herhangi bir bor� durumu yoktur. Alacaklar�n� da almak �zere �al��malar�n� s�rd�r�yor. Zaten �o�u kamu kurulu�u. Dolay�s�yla, bu alacaklar�n� da temin etti�imiz takdirde birbirlerini g�t�rmektedir. Zarar� s�z konusu de�ildir. BOTA� zarar etmeyen bir kurulu�tur. Bunda da Ruslarla yapt��m�z anla�madaki fiyat� d��rmemiz ve �al ya da �de�deki miktarda 40 milyar metrek�p� sildirmemizin �ok b�y�k rahatl�� var. Dedi�im gibi, bundan dolay� da do�al gaza b�y�k bir tevecc�h var.

BA�KAN � Te�ekk�rler Say�n Bakan.

Maddeyi oylar�n�za sunuyorum: 8�inci maddeyi kabul edenler� Kabul etmeyenler� Madde kabul edilmi�tir.

9�uncu maddeyi okutuyorum:

Yapt�r�mlar

MADDE 9- (1) Bu Kanunun h�k�mlerine ayk�r� hareket eden toptan ve perakende sat�� lisans� sahibi t�zel ki�iler hakk�nda EPDK taraf�ndan 20/2/2001 tarihli ve 4628 say�l� Elektrik Piyasas� Kanununun 11 inci maddesi h�k�mleri �er�evesinde i�lem yap�l�r.

BA�KAN � Madde �zerinde, gruplar ad�na, Cumhuriyet Halk Partisi Grubu ad�na Sinop Milletvekili Say�n Engin Altay.

Buyurun Say�n Altay. (CHP s�ralar�ndan alk��lar)

CHP GRUBU ADINA ENG�N ALTAY (Sinop) � Te�ekk�r ederim Say�n Ba�kan.

Say�n Ba�kan, de�erli milletvekilleri; y�ce heyetinizi sayg�yla selaml�yorum.

Say�n Bakan, d�n ��lenden beri, ��len saatlerinden beri �ok �nemli bir kanunu hep beraber g�r��yoruz. Tabii, b�t�n�yle kar�� oldu�umuzu s�zc�lerimiz m�teaddit defalar dile getirdiler. Ancak, gerek Milliyet�i Hareket Partisinin gerekse Cumhuriyet Halk Partisinin de�erli s�zc�leri, de�erli milletvekilleri �Kanun �ok k�t�, ama hi� de�ilse, olabildi�ince biraz adam edelim. Yani, yolsuzluk cennetine d�n��t�rd��n�z T�rkiye�de yeni yolsuzluklar, usuls�zl�kler olmas�n.� diye �ok iyi niyetle, t�y� bitmedik yetimlerin hakk�n� korumaya y�nelik �ok ciddi �nergeler getirdiler. Ama, anl�yorum ki siz burada daha �ok bir denetim g�revi de�il, icrai denetim g�revi de�il, icrai tasdik g�reviyle g�revlendirilmi��esine, �ok d�z bir mant�kla �nergeleri reddettiniz.

�unu, tarihe not d��mek i�in s�ylemek isterim ki: Bu yapt��n�z i� T�rkiye�de y�llar sonra konu�ulacakt�r. Bu verdi�iniz oylarla ilgili, tarih ve �ocuklar�n�z, torunlar�n�z sizi yarg�layacakt�r. Bunu bilmenizi istiyorum de�erli arkada�lar�m.

Yine, biraz �nce, �ok sevdi�im Taner Y�ld�z, �imdi g�remiyorum�

TANER YILDIZ (Kayseri) � Buraday�m.

ENG�N ALTAY (Devamla) � Evet, Taner Bey bir �ey s�yledi. Bence �ok yanl�� de�il tabii. Yani, �Biz T�rkiye�yi devrald��m�zda, kamu sabit sermaye yat�r�m dozunun azalmas�n� �ng�rd�k, gerekli g�rd�k.� dedi. Ekonominin kurallar� i�inde bu do�ru olabilir.

�imdi, Say�n Bakan, ge�enlerde bir demeciniz vard� �R�zg�rla ilgili m�thi� bir talep var, millet kuyruklara girdi.� diye. Yani, haz�r, temiz, lekesiz bir enerji, p�r�zs�z, �aibesiz, daha kolay olabilecek ve hakikaten Avrupa Birli�i �lkelerindeki trendine bakt��m�zda r�zg�r enerjisinin ger�ekten �ok h�zl� da yol ald��n� biliyoruz, ama siz sadece �Bu konuda m�thi� bir �zel sermaye talebi var.� demekle yetiniyorsunuz. Ee, Taner Bey de �Parti olarak kamu sabit sermaye yat�r�mlar�n� durdurmam�z laz�m.� diyor. Bu ne �eli�kidir! Buraya bir y�nlenseniz, buraya y�nelseniz. Bu �srar�n�z� ben h�len anlayabilmi� de�ilim.

�imdi, �a�da� enerji politikalar� bilebildi�imiz kadar�yla �� a�amada belirlenir: Birinci a�amas�nda, temel hedefler belirlenir. Burada �evre g�venli�inden, d��k maliyete kadar enerji arz�n�n ve bunun s�reklili�inin teminat alt�na al�nmas�na kadar bir s�r� �ey vard�r. Bunu yapars�n�z, sonra bu hedefe ula�acak politikalar� saptarken de ekonomik, �evresel, jeopolitik etkenler aras�nda denge sa�layacak geli�meleri baz al�rs�n�z. Sonra da, son a�amada da bu politikalar�n�z� destekleyecek vergilendirmedir, te�viklerdir, yasal d�zenlemelerdir, bunlar� yapars�n�z. �imdi siz bu i�e tersten ba�lad�n�z, yani en son yapman�z gereken i�i en �nce getirip milletin Meclisinin �n�ne koydunuz. Buradaki niyetiniz nedir anlamak falan m�mk�n de�il. Do�ru bulmuyoruz.

Bak�n, d�nk� konu�mamda zaman darl��ndan bahsedemedi�imiz bir olay var ya da yeterince bahsedemedi�imiz. �imdi bir realite var. Do�al gaz �evrim� Ge�en sene, Say�n Bakan bilir, bana dedi ki: �Say�n Altay��n bir s�z�ne kat�l�yorum, al�m garantili do�al gaz anla�mas� yapanlar vatan hainidir.� dedi. Do�ru, ben de s�yl�yorum. E �imdi sen bu al�m garantili do�al gaz� �madem- bak, Sinop�ta do�al gaz yok, oraya kadar ta��, Sinop halk� do�al gaz kullans�n. Do�al gazla elektrik �retmeye mecbur musunuz Say�n Bakan? �lkenin, yani, hidroelektrik santrallerini, termik santrallerini kapat�p da niye bu do�al gazla elektrik �retece�im diye u�ra��yorsunuz?

AYHAN YILMAZ (Ordu) � Kapatt��m�z yok.

ENG�N ALTAY (Devamla) � 200 bin liraya yakla��k� �imdi rakamlar de�i�mi�tir, bendeki rakamlar alt� ayl�k faland�r. Yani, 200 liraya oradan elektrik elde ediyorsun, HES�den 13 liraya elde ediyorsun. E buna bak�n, bununla ilgilenin.

Ve bir �eyin alt�n� burada �izmemiz laz�m. Say�n milletvekilleri, bug�n -Uluslararas� Enerji Ajans��n�n ve Amerika Birle�ik Devletleri�nin verilerine g�re s�yl�yorum, yani, Amerika Birle�ik Devletleri Enerji Bakanl��n�n verilerine g�re s�yl�yorum- birincil enerji t�ketiminde n�kleer enerjinin pay� y�zde 7 ve 2030�da bunun y�zde 5�e d��ece�ini �ng�r�yorlar. Siz kafa sall�yorsunuz. Ya siz tek ba��n�za do�ru s�yl�yorsunuz ya da bu �lkenin elektrik m�hendisleri yalan s�yl�yor. Bunu bir ki�i s�ylemiyor ki. Kim s�yl�yor? Uluslararas� Enerji Ajans� ve Amerika Birle�ik Devletleri Enerji Bakanl�� ve ayn� veriler, n�kleer enerjinin elektrik �retimindeki pay�n�n -buras� �ok �nemli de�erli milletvekilleri- d�nyada bug�n itibar�yla y�zde 17 oldu�unu s�yl�yor ve 2030�da da bunun y�zde 12�ye d��ece�ini s�yl�yor. Zaten biz bu i�leri bu adamlarla isti�are i�inde yapaca��z. Bunlar bu konuda, n�kleer enerjinin elektrik enerjisindeki pay�n�n d��ece�ini �ng�r�yorlar, hesaplamalar�n�, planlamalar�n� buna g�re yap�yorlar, ama biz burada �Hay�r, biz bunu yapaca��z...� �ok �ey bir mant�k. Yani, ben yapt�m oldu mant�� gibi, inada binmi� gibi. Yani, bizle inatla��labilir, �nemli de�il. Yani, biz, burada g�revimizi yapman�n vicdani sorumlulu�uyla evimize gider yatar�z. �z�l�r�z ama vicdanen rahat bir �ekilde gideriz, ama de�erli arkada�lar, say�n milletvekilleri, siz gidemezsiniz. �ki g�nd�r arkada�lar�m�z�n s�yledi�i bunca �eyden sonra ben, sizin evinize gidip de, ba��n�z� yast��a koyup da vicdanen rahat olabilece�inize inanm�yorum. (AK Parti s�ralar�ndan �Rahats�z, rahats�z� sesleri)

ABD�LHAD� KAHYA (Hatay) � Bize hakaret etme!

ENG�N ALTAY (Devamla) � Siyasi gelece�inizi, siyasi gelece�inizi d��nerek bu tekliflere, bizimkilere kafadan �ret�, H�k�metten gelen her �eye �evet� diyerek siyasi gelecek de garanti alt�na maalesef al�nm�yor. ��te iki �rne�i var: Benle birlikte ge�en d�nem Sinop�ta milletvekilli�i yapan iktidar partisinin iki �ok de�erli milletvekili, direkt, yani hi�bir �ey yapmadan, bir �n kabulle bu tasar�ya b�y�k, m�thi� destek verdiler, ama �imdi onlar yok, yerlerine �ok daha de�erli arkada�lar�m�z var ��phesiz, en az onlar kadar de�erli. Bu arkada�lar�m�z da buna �kabul� diyecek, ama inan�n ki bu bir siyasi gelecek garantisi olmayacakt�r. Bunun alt�n� �izmek istiyorum.

HAYDAR KEMAL KURT (Isparta) � �yle bir kayg�m�z yok.

ENG�N ALTAY (Devamla) � Ben niye bu kadar duyarl�y�m derseniz, ben, de�erli arkada�lar, bu n�kleer santrali, Ba�bakan, �stanbul�da Sinoplular�n bir toplant�s�nda m�jde olarak Sinoplulara s�yledi de� Yani Sinop benim se�im b�lgem.

HAL�L MAZICIO�LU (Gaziantep) � Bizim nas�l se�ilece�imiz seni ilgilendirmez. Polemik yapmay�n!

ENG�N ALTAY (Devamla) � Ne diyorsun sen?

HAL�L MAZICIO�LU (Gaziantep) � Maddeyle ilgili konu�.

ENG�N ALTAY (Devamla) � Otur yerine, konu�ma! Gel, buradan konu�! Sen bu k�rs�n�n ne olup olmad��n� ��ren �nce. Zaman�m� �alma l�tfen. Allah Allah!

�imdi, benim ilim, do�du�um ve �ocuklu�umun ge�ti�i yer, Sinop. Herkese de en az bir kere gitmeyi ve g�rmeyi tavsiye ederim. Ama Sinop�un elli dokuz kurulu�u -bunun i�inde Sinop Barosu var, sendikalar�n t�m� var, esnaf odas� var, ziraat odas� var, siyasi partiler var, dernekler var, hepsi var- n�kleer kar��t� platform olu�turdular, bir m�cadele g�t�r�yorlar, istemiyorlar, istenmiyor, do�ru bulunmuyor. Ee d�n de s�yledim, Say�n �zt�rk de biraz �nce tekraren s�yledi. �Referandum� diye bir �ey s�yl�yoruz. Hi� de�ilse nerede kuracaksan�z oran�n halk�na bir sorun karde�im, oran�n halk�na bir sorun, oran�n halk�na bir sorun ve buna bakal�m.

MEHMET N�L HIDIR (Mu�la) � Yap�n, daha g�zel olur.

ENG�N ALTAY (Devamla) � �imdi, de�erli milletvekilleri, lobiler i�in bu Kanun geliyor, bunu biliyoruz ve d�zenlemeyle ilgili, denetlemeyle ilgili i�lere sonra bakaca��z mant�� una benziyor: Bir binan�n su basman�, temeli falan yap�lmam��, siz �at� kanununu buraya getiriyorsunuz ya da �at� kat� i�in belediyeye isk�na gidiyorsunuz. Karde�im ortada temel yok, kasnak yok, bina yok! B�yle de bir sakat� var bu Yasa�n�n. Bunu size anlatmaya �al��yoruz.

Bir yanl�� udur: Say�n H�k�metten Avrupa�n�n ve Amerika�n�n i�siz kalm��, bo�ta gezen n�kleer fizik�ilerine, atom m�hendislerine�

(Mikrofon otomatik cihaz taraf�ndan kapat�ld�)

BA�KAN � Konu�man�z� l�tfen tamamlar m�s�n�z Say�n Altay.

ENG�N ALTAY (Devamla) � Tabii Say�n Ba�kan�m.

�i�siz n�kleer fizik�ilerine, atom m�hendislerine istihdam sa�layaca��na Say�n H�k�met, T�rkiye'nin i�siz gezen 200 bine yak�n ��retmenine, i�siz gezen 100 bini a�k�n m�hendisine i� sa�lamak i�in bir gayret g�sterseniz de, biz de burada, muhalefette olmakla beraber, sizi takdir edecek bir �eyler s�yleyebilsek diye de d��n�yorum.

MEHMET N�L HIDIR (Mu�la) � 2 bin ki�i i�e al�nd�.

ENG�N ALTAY (Devamla) � Yani, �ok biliyorsan�z gelir burada konu�ursunuz, oturdu�unuz yerden�

Meclis �� T�z��ne de �ok ayk�r�d�r Say�n Ba�kan.

MEHMET N�L HIDIR (Mu�la) � Olabilir�

ENG�N ALTAY (Devamla) � Hatibe m�dahale etmek �� T�z�k�e ayk�r�d�r.

MEHMET N�L HIDIR (Mu�la) � O k�rs�de millete izahat veriyorsunuz.

ENG�N ALTAY (Devamla) � �u �� T�z�k�� bir oku da �yle konu� ya! �� ayd�r mebussun, �� T�z�k�� oku da buraya gel konu�!

BA�KAN � Say�n milletvekili�

MEHMET N�L HIDIR (Mu�la) � Sen d�rt y�ll�k olmu�sun da ne olmu�?

ENG�N ALTAY (Devamla) � Oturdu�un yerden hatibe laf at�lmaz! Laf at�lacaksa bak orada Grup Ba�kan Vekiliniz var, hem de 5 tane!

BA�KAN � Say�n Hatip, bir dakika m�saade eder misiniz.

ENG�N ALTAY (Devamla) � ��karlar, cevap verirler.

MEHMET N�L HIDIR (Mu�la) � 2 bin ki�iye istihdam yarat�lm��.

ENG�N ALTAY (Devamla) � Ne diyorsun?

MEHMET N�L HIDIR (Mu�la) � 2 bin ki�iye istihdam yarat�lm��.

ENG�N ALTAY (Devamla) � Kim diyor onu sana, kim diyor 2 bin ki�i diye?

MEHMET N�L HIDIR (Mu�la) � Devlet �statistik Enstit�s� diyor.

BA�KAN � Say�n milletvekili�

ENG�N ALTAY (Devamla) � Gelsin, bana s�ylesin onu!

MEHMET N�L HIDIR (Mu�la) � Gidin ara�t�r�n!

ENG�N ALTAY (Devamla) � Hayret bir �ey!

(Mikrofon otomatik cihaz taraf�ndan kapat�ld�)

MEHMET N�L HIDIR (Mu�la) � Yalan yanl�� konu�uyorsun!

ENG�N ALTAY (Devamla) � Karde�im, yanl�� konu�uyorsam gelir burada d�zeltirsin!

BA�KAN � Tamam�

Te�ekk�r ederim Say�n Altay.

ENG�N ALTAY (Sinop) � Grup ad�na konu�malar�n�z bo� ge�iyor. Oturdu�un yerden laf atma!

MEHMET N�L HIDIR (Mu�la) � Olabilir�

BA�KAN � Say�n milletvekili, laf atman�za gerek yok, biraz sonra grup ad�na�

ENG�N ALTAY (Sinop) � Dingo�nun ah�r� m� buras�! (AK Parti s�ralar�ndan g�r�lt�ler)