DÖNEM: 23                           CÝLT: 1         YASAMA YILI: 1

 

 

 

TÜRKÝYE BÜYÜK MÝLLET MECLÝSÝ

TUTANAK DERGÝSÝ

 

 

9’uncu Birleþim

3 Eylül 2007 Pazartesi

 

 

Ý Ç Ý N D E K Ý L E R

  I. - GEÇEN TUTANAK ÖZETÝ

 II. - GELEN KÂÐITLAR

II­I. - HÜKÛMET PROG­RA­MI

1.- Baş­ba­kan Re­cep Tay­yip Er­do­ğan ta­ra­fın­dan ku­ru­lan Ba­kan­lar Ku­ru­lu Prog­ra­mı­’­nın gö­rü­şül­me­si

IV.- AÇIK­LA­MA­LAR VE SA­TAŞ­MA­LA­RA İLİŞ­KİN KO­NUŞ­MA­LAR

1.- An­tal­ya Mil­let­ve­ki­li De­niz Bay­ka­l’­ın, Baş­ba­kan Re­cep Tay­yip Er­do­ğa­n’­ın, ko­nuş­ma­sın­da, şah­sı­na sa­taş­ma­sı ne­de­niy­le ko­nuş­ma­sı

2.- İstan­bul Mil­let­ve­ki­li Ke­mal Kı­lıç­da­roğ­lu­’­nun, Baş­ba­kan Re­cep Tay­yip Er­do­ğa­n’­ın, ko­nuş­ma­sın­da, şah­sı­na sa­taş­ma­sı ne­de­niy­le ko­nuş­ma­sı


I.- GE­ÇEN TU­TA­NAK ÖZE­Tİ

TBMM Ge­nel Ku­ru­lu sa­at 15.00’te açıl­dı.

3046 sa­yı­lı Ba­kan­lık­la­rın Ku­ru­luş ve Gö­rev Esas­la­rı Hak­kın­da 174 sa­yı­lı Ka­nun Hük­mün­de Ka­rar­na­me ile 13/12/1983 Gün ve 174 sa­yı­lı Ba­kan­lık­la­rın Ku­ru­luş ve Gö­rev Esas­la­rı Hak­kın­da Ka­nun Hük­mün­de Ka­rar­na­me­nin Ba­zı Mad­de­le­ri­nin Kal­dı­rıl­ma­sı ve Ba­zı Mad­de­le­ri­nin De­ğiş­ti­ril­me­si Hak­kın­da 202 sa­yı­lı Ka­nun Hük­mün­de Ka­rar­na­me­nin De­ğiş­ti­ri­le­rek Ka­bu­lü Hak­kın­da Ya­sa’nın 4’ün­cü mad­de­si uya­rın­ca, 9 Dev­let Ba­ka­nı­nın gö­rev­len­di­ril­di­ği­ne ve bun­lar­dan 3’üne Baş­ba­kan Yar­dım­cı­lı­ğı gö­re­vi­nin ve­ril­di­ği­ne; Baş­ba­kan Re­cep Tay­yip Er­do­ğan ta­ra­fın­dan ku­ru­lan Ba­kan­lar Ku­ru­lu­nun atan­dı­ğı­na da­ir Cum­hur­baş­kan­lı­ğı tez­ke­re­si Ge­nel Ku­ru­lun bil­gi­si­ne su­nul­du; Hükûmet Prog­ra­mı­’­nın 31 Ağus­tos 2007 Cu­ma gü­nü oku­na­ca­ğı açık­lan­dı.

İçiş­le­ri Ba­kan­lı­ğı­na bağ­lı bu­lu­nan Da­rü­la­ce­ze Mü­es­se­se­si Mü­dür­lü­ğü­nün Baş­ba­kan­lı­ğa, Baş­ba­kan­lı­ğa bağ­lı bu­lu­nan Av­ru­pa Bir­li­ği Ge­nel Sek­re­ter­li­ği­nin Dı­şiş­le­ri Ba­kan­lı­ğı­na, Ba­yın­dır­lık ve İskân Ba­kan­lı­ğı­na bağ­lı bu­lu­nan Ka­ra­yol­la­rı Ge­nel Mü­dür­lü­ğü­nün Ulaş­tır­ma Ba­kan­lı­ğı­na, Ener­ji ve Ta­bii Kay­nak­lar Ba­kan­lı­ğı­na bağ­lı bu­lu­nan Dev­let Su İş­leri Ge­nel Mü­dür­lü­ğü­nün Çev­re ve Or­man Ba­kan­lı­ğı­na bağ­lan­ma­sı­na; İçiş­le­ri Ba­kan­lı­ğı ile il­gi­li bu­lu­nan Tür­ki­ye ve Or­ta-Do­ğu Am­me İda­re­si Ens­ti­tü­sü Ge­nel Mü­dür­lü­ğü­nün Baş­ba­kan­lık ile il­gi­len­di­ril­me­si­ne iliş­kin Cum­hur­baş­kan­lı­ğı tez­ke­re­si Ge­nel Ku­ru­lun bil­gi­si­ne su­nul­du.

Ba­kan­lar Ku­ru­lu Prog­ra­mı­’­nın 31 Ağus­tos 2007 Cu­ma gü­nü okun­ma­sı ile Ba­kan­lar Ku­ru­lu Prog­ra­mı üze­rin­de 3 Ey­lül 2007 Pa­zar­te­si gü­nü ya­pı­la­cak gö­rüş­me­le­rin ve 5 Ey­lül 2007 Çar­şam­ba gü­nü ya­pı­la­cak gü­ven oy­la­ma­sı­nın gün­de­min “Özel Gün­dem­de Yer Ala­cak İş­ler” kıs­mın­da yer al­ma­sı­na ve bu gün­ler­de “Baş­kan­lı­ğın Ge­nel Ku­ru­la Su­nuş­la­rı” ve işa­ret oyuy­la ya­pı­la­cak se­çim­ler ha­riç baş­ka bir ko­nu­nun gö­rü­şül­me­me­si­ne; 3 Ey­lül 2007 Pa­zar­te­si gü­nü ya­pı­la­cak olan Ba­kan­lar Ku­ru­lu Prog­ra­mı üze­rin­de­ki gö­rüş­me­le­re sa­at 15.00’te baş­lan­ma­sı­na; Hükûmet ve si­ya­si par­ti grup­la­rı adı­na ya­pı­la­cak ko­nuş­ma­la­rın 40’ar da­ki­ka (bu sü­re iki ko­nuş­ma­cı ta­ra­fın­dan kul­la­nı­la­bi­lir) ki­şi­sel ko­nuş­ma­la­rın 10’ar da­ki­ka ol­ma­sı­na, gö­rüş­me­le­rin ta­mam­lan­ma­sı­na ka­dar ça­lış­ma sü­re­si­nin uza­tıl­ma­sı­na; Ge­nel Ku­ru­lun 4 Ey­lül 2007 Sa­lı gün­kü bir­le­şi­min­de “Baş­kan­lı­ğın Ge­nel Ku­ru­la Su­nuş­la­rı” ile işa­ret oyuy­la ya­pı­la­cak se­çim­ler dı­şın­da baş­ka bir ko­nu­nun gö­rü­şül­me­me­si­ne iliş­kin Da­nış­ma Ku­ru­lu öne­ri­si, ya­pı­lan gö­rüş­me­ler­den son­ra, ka­bul edil­di.

Baş­ba­kan Re­cep Tay­yip Er­do­ğan ta­ra­fın­dan Ba­kan­lar Ku­ru­lu Prog­ra­mı okun­du.

Ba­kan­lar Ku­ru­lu Prog­ra­mı­’­nı gö­rüş­mek için, alı­nan ka­rar ge­re­ğin­ce, 3 Ey­lül 2007 Pa­zar­te­si gü­nü sa­at 15.00’te top­lan­mak üze­re, bir­le­şi­me 17.23’te son ve­ril­di.

 

Ey­yüp Ce­nap GÜL­PI­NAR

Baş­kan Ve­ki­li

 

 

Fa­toş GÜR­KAN

Mu­rat ÖZ­KAN

 

Ada­na

Gi­re­sun

 

Kâtip Üye

Kâtip Üye


No.: 5

II.- GE­LEN KÂĞIT­LAR

3 Ey­lül 2007 Pa­zar­te­si

Söz­lü So­ru Öner­ge­le­ri

1.-  An­tal­ya Mil­let­ve­ki­li Tay­fur SÜ­NE­R’­in, Gök­çe­ler Ba­ra­jı ya­pı­mı­nın 2008 yı­lı prog­ra­mı­na alı­nıp alın­ma­ya­ca­ğı­na iliş­kin Ener­ji ve Ta­biî Kay­nak­lar Ba­ka­nın­dan söz­lü so­ru öner­ge­si (6/14) (Baş­kan­lı­ğa ge­liş ta­ri­hi: 23/8/2007)

2.- An­tal­ya Mil­let­ve­ki­li Tay­fur SÜ­NE­R’­in, An­tal­ya-Ala­ra Ça­yın­dan kul­la­nı­lan iç­me su­yu­na ve Ala­ca Ça­yı­nın çev­re­sin­de­ki arıt­ma te­sis­le­ri­ne iliş­kin Çev­re ve Or­man Ba­ka­nın­dan söz­lü so­ru öner­ge­si (6/15) (Baş­kan­lı­ğa ge­liş ta­ri­hi: 23/8/2007)

3.- An­tal­ya Mil­let­ve­ki­li Tay­fur SÜ­NE­R’­in, Ak­se­ki-Ce­viz­li-Bey­şe­hir yo­lu­na iliş­kin Ba­yın­dır­lık ve İskân Ba­ka­nın­dan söz­lü so­ru öner­ge­si (6/16) (Baş­kan­lı­ğa ge­liş ta­ri­hi: 23/8/2007)

4.- Tun­ce­li Mil­let­ve­ki­li Ka­mer GEN­Ç’­in, Türk Ta­rih Ku­ru­mu Baş­ka­nı­nın ba­zı açık­la­ma­la­rı­na iliş­kin Baş­ba­kan­dan söz­lü so­ru öner­ge­si (6/17) (Baş­kan­lı­ğa ge­liş ta­ri­hi: 24/8/2007)

5.- Tun­ce­li Mil­let­ve­ki­li Ka­mer GEN­Ç’­in, bir te­le­viz­yon prog­ra­mın­da yap­tı­ğı ko­nuş­ma­ya iliş­kin Baş­ba­kan­dan söz­lü so­ru öner­ge­si (6/18) (Baş­kan­lı­ğa ge­liş ta­ri­hi: 24/8/2007)

6.- An­tal­ya Mil­let­ve­ki­li Tay­fur SÜ­NE­R’­in, çift­çi­le­re ya­pı­lan “ku­rak­lık yar­dı­mı”­na iliş­kin Ta­rım ve Kö­yiş­le­ri Ba­ka­nın­dan söz­lü so­ru öner­ge­si (6/19) (Baş­kan­lı­ğa ge­liş ta­ri­hi: 24/8/2007)

7.- An­tal­ya Mil­let­ve­ki­li Tay­fur SÜ­NE­R’­in, Ak­se­ki-İbra­dı ara­sın­da­ki yol ge­niş­let­me ve ya­pım ça­lış­ma­la­rı­na iliş­kin Ba­yın­dır­lık ve İskân Ba­ka­nın­dan söz­lü so­ru öner­ge­si (6/20) (Baş­kan­lı­ğa ge­liş ta­ri­hi: 24/8/2007)

Ya­zı­lı So­ru Öner­ge­le­ri

1.- Ba­lı­ke­sir Mil­let­ve­ki­li Er­gün AY­DO­ĞA­N’­ın, bir mil­let­ve­ki­li ile il­gi­li ba­zı id­di­a­la­ra iliş­kin Baş­ba­kan­dan ya­zı­lı so­ru öner­ge­si (7/29) (Baş­kan­lı­ğa ge­liş ta­ri­hi: 21/8/2007)

2.- Ar­da­han Mil­let­ve­ki­li En­sar ÖĞÜ­T’­ün, özel bir te­le­viz­yon ka­na­lın­da ya­yın­la­nan bir di­zi­ye iliş­kin Baş­ba­kan­dan ya­zı­lı so­ru öner­ge­si (7/30) (Baş­kan­lı­ğa ge­liş ta­ri­hi: 23/8/2007)

3.- Ada­na Mil­let­ve­ki­li Ne­vin Ga­ye ER­BA­TU­R’­un, Ka­ra­yo­lu Ta­şı­ma Yö­net­me­li­ğin­de­ki en­gel­li­le­re yö­ne­lik üc­ret dü­zen­le­me­si­nin se­ya­hat fir­ma­la­rın­ca uy­gu­lan­ma­dı­ğı id­di­a­sı­na iliş­kin Baş­ba­kan­dan ya­zı­lı so­ru öner­ge­si (7/31) (Baş­kan­lı­ğa ge­liş ta­ri­hi: 23/8/2007)

4.- Adı­ya­man Mil­let­ve­ki­li Şev­ket KÖ­SE­’­nin, Türk Ta­rih Ku­ru­mu Baş­ka­nı­nın açık­la­ma­la­rı­na iliş­kin Baş­ba­kan­dan ya­zı­lı so­ru öner­ge­si (7/32) (Baş­kan­lı­ğa ge­liş ta­ri­hi: 23/8/2007)

5.- İstan­bul Mil­let­ve­ki­li Ufuk URA­S’­ın, Türk Ta­rih Ku­ru­mu Baş­ka­nı­nın açık­la­ma­la­rı­na iliş­kin Baş­ba­kan­dan ya­zı­lı so­ru öner­ge­si (7/33) (Baş­kan­lı­ğa ge­liş ta­ri­hi: 23/8/2007)

6.- Ma­ni­sa Mil­let­ve­ki­li Şahin MEN­GÜ­’­nün, Türk Ta­rih Ku­ru­mu Baş­ka­nı­nın açık­la­ma­la­rı­na ve ku­ru­mun ya­pı­sı­na iliş­kin Baş­ba­kan­dan ya­zı­lı so­ru öner­ge­si (7/34) (Baş­kan­lı­ğa ge­liş ta­ri­hi: 23/8/2007)

7.- Kon­ya Mil­let­ve­ki­li Atil­la KAR­T’­ın, bir da­va­da­ki ha­zi­ne ala­ca­ğı­na ve ka­nun yol­la­rı­na baş­vu­ru­lup baş­vu­rul­ma­ya­ca­ğı­na iliş­kin Baş­ba­kan­dan ya­zı­lı so­ru öner­ge­si (7/35) (Baş­kan­lı­ğa ge­liş ta­ri­hi: 23/8/2007)

8.- An­ka­ra Mil­let­ve­ki­li Yıl­maz ATE­Ş’­in, Türk Ta­rih Ku­ru­mu Baş­ka­nın­ca ya­pı­lan açık­la­ma­la­ra iliş­kin Baş­ba­kan­dan ya­zı­lı so­ru öner­ge­si (7/36) (Baş­kan­lı­ğa ge­liş ta­ri­hi: 23/8/2007)

9.- İstan­bul Mil­let­ve­ki­li Çe­tin SOY­SA­L’­ın, bir Irak­lı tem­sil­ci­nin Cum­hur­baş­kan­lı­ğı se­çim sü­re­ciy­le il­gi­li yaz­dı­ğı ma­ka­le­ye iliş­kin Baş­ba­kan­dan ya­zı­lı so­ru öner­ge­si (7/37) (Baş­kan­lı­ğa ge­liş ta­ri­hi: 23/8/2007)

10.- Kah­ra­man­ma­raş Mil­let­ve­ki­li Dur­du ÖZ­BO­LA­T’­ın, Türk Ta­rih Ku­ru­mu Baş­ka­nı­nın açık­la­ma­la­rı­na iliş­kin Baş­ba­kan­dan ya­zı­lı so­ru öner­ge­si (7/38) (Baş­kan­lı­ğa ge­liş ta­ri­hi: 24/8/2007)

11.- İstan­bul Mil­let­ve­ki­li Mus­ta­fa ÖZ­YÜ­RE­K’­in, se­çi­le­cek ye­ni Cum­hur­baş­ka­nı­na ve ba­zı id­di­a­la­ra iliş­kin Baş­ba­kan­dan ya­zı­lı so­ru öner­ge­si (7/39) (Baş­kan­lı­ğa ge­liş ta­ri­hi: 24/8/2007)

12.- Af­yon­ka­ra­hi­sar Mil­let­ve­ki­li Ha­lil ÜN­LÜ­TE­PE­’­nin, TO­Kİ ta­ra­fın­dan Af­yon­ka­ra­hi­sa­r’­da ya­pı­la­cak bir has­ta­ne­nin in­şa­a­tı­na iliş­kin Baş­ba­kan­dan ya­zı­lı so­ru öner­ge­si (7/40) (Baş­kan­lı­ğa ge­liş ta­ri­hi: 24/8/2007)

13.- Gi­re­sun Mil­let­ve­ki­li Mu­rat ÖZ­KA­N’­ın, be­le­di­ye­ler­ce ya­pı­lan sos­yal amaç­lı yar­dım­la­ra iliş­kin İçiş­le­ri Ba­ka­nın­dan ya­zı­lı so­ru öner­ge­si (7/41) (Baş­kan­lı­ğa ge­liş ta­ri­hi: 22/8/2007)

14.- Ada­na Mil­let­ve­ki­li Ne­vin Ga­ye ER­BA­TU­R’­un, Ada­na­’­da su kay­nak­la­rı­nın ras­yo­nel kul­la­nı­mı­na yö­ne­lik alı­na­cak ted­bir­le­re iliş­kin İçiş­le­ri Ba­ka­nın­dan ya­zı­lı so­ru öner­ge­si (7/42) (Baş­kan­lı­ğa ge­liş ta­ri­hi: 23/8/2007)

15.- Gi­re­sun Mil­let­ve­ki­li Mu­rat ÖZ­KA­N’­ın, Gi­re­sun İli­nin iç­me su­yu so­ru­nu­na iliş­kin İçiş­le­ri Ba­ka­nın­dan ya­zı­lı so­ru öner­ge­si (7/43) (Baş­kan­lı­ğa ge­liş ta­ri­hi: 23/8/2007)

16.- Ada­na Mil­let­ve­ki­li Ne­vin Ga­ye ER­BA­TU­R’­un, Ada­na Ruh Sağ­lı­ğı ve Si­nir Has­ta­lık­la­rı Has­ta­ne­siy­le il­gi­li ba­zı id­di­a­la­ra iliş­kin Sağ­lık Ba­ka­nın­dan ya­zı­lı so­ru öner­ge­si (7/44) (Baş­kan­lı­ğa ge­liş ta­ri­hi: 23/8/2007)

17.- An­tal­ya Mil­let­ve­ki­li Tay­fur SÜ­NE­R’­in, An­tal­ya-Ga­zi­pa­şa Dev­let Has­ta­ne­si­nin bah­çe­si­ne atı­lan tıb­bi atık­la­ra ve per­so­nel ih­ti­ya­cı­na iliş­kin Sağ­lık Ba­ka­nın­dan ya­zı­lı so­ru öner­ge­si (7/45) (Baş­kan­lı­ğa ge­liş ta­ri­hi: 23/8/2007)

18.- Gi­re­sun Mil­let­ve­ki­li Mu­rat ÖZ­KA­N’­ın, fın­dık des­tek­le­me fi­ya­tı­na iliş­kin Ta­rım ve Kö­yiş­le­ri Ba­ka­nın­dan ya­zı­lı so­ru öner­ge­si (7/46) (Baş­kan­lı­ğa ge­liş ta­ri­hi: 23/8/2007)

19.- Ay­dın Mil­let­ve­ki­li Öz­lem ÇER­Çİ­OĞ­LU­’­nun, ku­ru in­cir üre­ti­min­de­ki so­run­la­ra iliş­kin Ta­rım ve Kö­yiş­le­ri Ba­ka­nın­dan ya­zı­lı so­ru öner­ge­si (7/47) (Baş­kan­lı­ğa ge­liş ta­ri­hi: 23/8/2007)

20.- Kırk­la­re­li Mil­let­ve­ki­li Tur­gut Dİ­BE­K’­in, Trak­ya il­le­ri­nin ku­rak­lık yar­dı­mı kap­sa­mı­na alı­nıp alın­ma­ya­ca­ğı­na iliş­kin Ta­rım ve Kö­yiş­le­ri Ba­ka­nın­dan ya­zı­lı so­ru öner­ge­si (7/48) (Baş­kan­lı­ğa ge­liş ta­ri­hi: 24/8/2007)

21.- Te­kir­dağ Mil­let­ve­ki­li Enis TÜ­TÜN­CÜ­’­nün, Te­kir­da­ğ’­da ku­rak­lık­tan et­ki­le­nen ta­rım­sal ürün­le­re ve za­rar gö­ren çift­çi­le­re iliş­kin Ta­rım ve Kö­yiş­le­ri Ba­ka­nın­dan ya­zı­lı so­ru öner­ge­si (7/49) (Baş­kan­lı­ğa ge­liş ta­ri­hi: 24/8/2007)

22.- Gi­re­sun Mil­let­ve­ki­li Mu­rat ÖZ­KA­N’­ın, Or­du-Ti­re-Gi­re­sun Ha­va­a­la­nı pro­je­si­ne iliş­kin Ulaş­tır­ma Ba­ka­nın­dan ya­zı­lı so­ru öner­ge­si (7/50) (Baş­kan­lı­ğa ge­liş ta­ri­hi: 23/8/2007)

23.- Ga­zi­an­tep Mil­let­ve­ki­li Ya­şar AĞ­YÜ­Z’­ün, Ga­zi­an­tep Ha­va­a­la­nı­na iliş­kin Ulaş­tır­ma Ba­ka­nın­dan ya­zı­lı so­ru öner­ge­si (7/51) (Baş­kan­lı­ğa ge­liş ta­ri­hi: 23/8/2007)

24.- Gi­re­sun Mil­let­ve­ki­li Mu­rat ÖZ­KA­N’­ın, Sos­yal Yar­dım­laş­ma ve Da­ya­nış­ma Va­kıf­la­rı ta­ra­fın­dan ya­pı­lan yar­dım­la­ra iliş­kin Dev­let Ba­ka­nı ve Baş­ba­kan Yar­dım­cı­sın­dan (Ha­ya­ti YA­ZI­CI)  ya­zı­lı so­ru öner­ge­si (7/52) (Baş­kan­lı­ğa ge­liş ta­ri­hi: 23/8/2007)

25.- Kon­ya Mil­let­ve­ki­li Atil­la KAR­T’­ın, Fi­lis­ti­n’­den ge­ti­ri­len ba­zı va­tan­daş­la­rın yol ve ko­nak­la­ma gi­der­le­ri­nin tah­si­li için borç­lan­dı­rıl­dı­ğı id­di­a­sı­na iliş­kin Dı­şiş­le­ri Ba­ka­nın­dan ya­zı­lı so­ru öner­ge­si (7/53) (Baş­kan­lı­ğa ge­liş ta­ri­hi: 23/8/2007)

26.- Kırk­la­re­li Mil­let­ve­ki­li Tur­gut Dİ­BE­K’­in, Kırk­la­re­li-Kof­çaz-Yu­ka­rı­ka­na­ra Kö­yün­de­ki ağaç­lan­dır­ma ça­lış­ma­la­rı­na iliş­kin Çev­re ve Or­man Ba­ka­nın­dan ya­zı­lı so­ru öner­ge­si (7/54) (Baş­kan­lı­ğa ge­liş ta­ri­hi: 24/8/2007)

27.- Ya­lo­va Mil­let­ve­ki­li Mu­har­rem İNCE­’­nin, Millî Eği­tim Ba­kan­lı­ğı İlköğ­re­tim Ku­rum­la­rı Yö­net­me­li­ğin­de ya­pı­lan de­ği­şik­li­ğe iliş­kin Millî Eği­tim Ba­ka­nın­dan ya­zı­lı so­ru öner­ge­si (7/55) (Baş­kan­lı­ğa ge­liş ta­ri­hi: 23/8/2007)

28.- Ada­na Mil­let­ve­ki­li Ne­vin Ga­ye ER­BA­TU­R’­un, An­ka­ra Kız Li­se­si­nin bah­çe­si­nin kul­la­nı­mı ile il­gi­li bir id­di­a­ya iliş­kin Millî Eği­tim Ba­ka­nın­dan ya­zı­lı so­ru öner­ge­si (7/56) (Baş­kan­lı­ğa ge­liş ta­ri­hi: 23/8/2007)

3 Ey­lül 2007 Pa­zar­te­si

Bİ­RİN­Cİ OTU­RUM

Açıl­ma Sa­a­ti: 15.00

BAŞ­KAN: Kök­sal TOP­TAN

KÂTİP ÜYE­LER: Yu­suf COŞ­KUN (Bin­göl), Ca­nan Can­de­mir ÇE­LİK (Bur­sa)

BAŞ­KAN – Tür­ki­ye Bü­yük Mil­let Mec­li­si­nin 9’un­cu Bir­le­şi­mi­ni açı­yo­rum.

Top­lan­tı ye­ter sa­yı­sı var­dır, gün­de­me ge­çi­yo­ruz.

III.- HÜKÛMET PROG­RA­MI

1.-Baş­ba­kan Re­cep Ta­yyip Er­do­ğan ta­ra­fın­dan ku­ru­lan Ba­kan­lar Ku­ru­lu Prog­ra­mı­’­nın gö­rü­şül­me­si

BAŞ­KAN – Sa­yın mil­let­ve­kil­le­ri, gün­de­min “Özel Gün­dem­de Yer Ala­cak İş­ler” kıs­mın­da bu­lu­nan Baş­ba­kan Sa­yın Re­cep Tay­yip Er­do­ğan ta­ra­fın­dan ku­ru­lan Ba­kan­lar Ku­ru­lu Prog­ra­mı üze­rin­de­ki gö­rüş­me­le­re baş­lı­yo­ruz.

Gö­rüş­me­ler­de, İç Tü­zü­k’­ün 72’nci mad­de­si­ne gö­re si­ya­si par­ti grup­la­rı­na, Hükûme­te ve şahıs­la­rı adı­na iki sa­yın üye­ye söz ve­ri­le­cek­tir.

Ge­nel Ku­ru­lun 31/08/2007 ta­rih­li 8’in­ci Bir­le­şi­min­de alı­nan ka­rar ge­re­ğin­ce, Hükûmet ve si­ya­si par­ti grup­la­rı adı­na ya­pı­la­cak ko­nuş­ma­lar­da sü­re 40’ar da­ki­ka­dır. Bu sü­re iki ko­nuş­ma­cı ta­ra­fın­dan kul­la­nı­la­bi­le­cek­tir. Ki­şi­sel ko­nuş­ma­lar­da ise sü­re 10’ar da­ki­ka­dır.

Prog­ram üze­rin­de söz alan sa­yın üye­le­rin isim­le­ri­ni sı­ra­sıy­la oku­yo­rum:

Grup­lar adı­na, şu ana ka­dar sa­de­ce De­mok­ra­tik Top­lum Par­ti­si adı­na Grup Baş­ka­nı Sa­yın Ah­met Türk söz is­te­miş­ler­dir.

Sa­yın Tür­k…

Sa­yın Türk şu an­da Ge­nel Ku­rul­da yok.

Grup­lar adı­na baş­ka söz is­te­yen?

OK­TAY VU­RAL (İzmir) – Sa­yın Ge­nel Baş­ka­nı­mız Bah­çe­li Mil­li­yet­çi Ha­re­ket Par­ti­si Gru­bu adı­na ko­nu­şa­cak efen­dim.

BAŞ­KAN – Mil­li­yet­çi Ha­re­ket Par­ti­si Gru­bu adı­na Ge­nel Baş­kan ve Grup Baş­ka­nı Sa­yın Dev­let Bah­çe­li.

Bu­yu­ru­nuz efen­dim. (MHP sı­ra­la­rın­dan ayak­ta al­kış­lar)

Sa­yın Bah­çe­li, sü­re­niz kırk da­ki­ka­dır.

MHP GRU­BU ADI­NA DEV­LET BAH­ÇE­Lİ (Os­ma­ni­ye) – Sa­yın Baş­kan, Tür­ki­ye Bü­yük Mil­let Mec­li­si­nin de­ğer­li üye­le­ri; 60’ın­cı Cum­hu­ri­yet Hükûme­ti­nin Prog­ra­mı hak­kın­da Mil­li­yet­çi Ha­re­ket Par­ti­si­nin gö­rüş ve dü­şün­ce­le­ri­ni açık­la­mak ama­cıy­la hu­zu­ru­nuz­da bu­lu­nu­yo­rum.

23’ün­cü Dö­nem ça­lış­ma­la­rı­nın Tür­ki­ye­’­nin hu­zu­ru, gü­ven­li­ği, kar­deş­li­ği ve mut­lu­lu­ğu­nun hay­rı­na so­nuç­lar do­ğur­ma­sı di­le­ğiy­le yü­ce Mec­li­si en de­rin say­gı­la­rım­la se­lam­lı­yo­rum. (MHP sı­ra­la­rın­dan al­kış­lar)

Bu duy­gu­lar­la, 22 Tem­muz 2007 se­çim­le­riy­le Tür­ki­ye Bü­yük Mil­let Mec­li­si üye­si olan de­ğer­li mil­let­ve­kil­le­ri­ni kut­lu­yo­rum. Tür­ki­ye­’­nin için­den geç­ti­ği bu has­sas dö­nem­de, Ana­ya­sa­’­da çi­zi­len çer­çe­ve­de ve mil­let­ve­kil­li­ği ye­min­le­ri­ne sa­dık ka­la­rak ic­ra ede­cek­le­ri gö­rev­le­rin­de ken­di­le­ri­ne ba­şa­rı­lar di­li­yo­rum. Bü­tün si­ya­si par­ti­le­ri­mi­zin, yü­ce Mec­li­si bek­le­yen ta­rihî gö­rev ve so­rum­lu­luk­la­rın bi­lin­ci için­de ol­duk­la­rı­nı ve söz­le­ri ve fi­il­le­riy­le bu­nun ge­rek­le­ri­ni ye­ri­ne ge­ti­re­cek­le­ri­ni ümit ve te­men­ni et­ti­ği­mi­zi bu­ra­dan be­lirt­mek is­ti­yo­rum.

Tür­ki­ye, 22 Tem­muz se­çim­le­ri­ne, de­mok­ra­si­miz açı­sın­dan bir ol­gun­luk sı­na­vı sa­yı­la­ma­ya­cak san­cı­lı bir sü­reç son­ra­sı git­miş­tir. San­dık ba­şın­da te­cel­li eden millî ira­de or­ta­ya ye­ni bir si­ya­si tab­lo çı­kar­mış­tır. 23’ün­cü Ya­sa­ma Dö­ne­mi ge­niş bir yel­pa­ze­ye ya­pı­lan fark­lı si­ya­si gö­rüş­le­rin Mec­lis­te tem­sil edil­di­ği ye­ni bir açı­lım­la baş­la­mış­tır. Ka­tı­lı­mın yük­sek ol­du­ğu se­çim­ler, geç­ti­ği­miz dö­nem­de­ki de­mok­ra­si çar­pık­lı­ğı­nı gi­der­miş ve Mec­lis­te tem­sil ora­nı yüz­de 85’ler dü­ze­yi­ni aş­mış­tır. Bu­gün iti­ba­rıy­la Mec­lis­te 4’ü grup kur­ma hak­kı bu­lu­nan 7 si­ya­si par­ti tem­sil edil­mek­te­dir. Bu­nu,   Türk de­mok­ra­si­si­nin ge­le­ce­ği açı­sın­dan çok iyi de­ğer­len­di­ril­me­si ge­re­ken bir fır­sat ola­rak gör­dü­ğü­mü­zü be­lirt­mek is­ti­yo­rum.

22 Tem­muz se­çim­le­rin­de aziz mil­le­ti­miz, Ada­let ve Kal­kın­ma Par­ti­si­ne ikin­ci dö­nem ik­ti­dar gö­re­vi ver­miş­tir. Türk mil­le­ti­nin bu ka­ra­rı­nı her­kes ka­bul et­mek ve bu­na say­gı gös­ter­mek du­ru­mun­da­dır. (AK Par­ti sı­ra­la­rın­dan al­kış­lar)

Par­la­men­ter de­mok­ra­si­ler­de ege­men­li­ğin yegâne sa­hi­bi Türk mil­le­ti­dir. De­mok­ra­si­ye ina­nan her­ke­sin şim­di yap­ma­sı ge­re­ken, bu millî ira­de­yi sor­gu­la­mak ve­ya za­fer sar­hoş­lu­ğu­na ka­pıl­mak de­ğil, bu­nun an­la­mı­nı çok iyi de­ğer­len­dir­mek ve bun­dan ge­rek­li so­nuç­la­rı çı­kar­mak ol­ma­lı­dır.

Mil­li­yet­çi Ha­re­ket Par­ti­si, aziz mil­le­ti­mi­zin bi­ze ver­di­ği mu­ha­le­fet gö­re­vi­ni ve so­rum­lu­lu­ğu­nu say­gıy­la kar­şı­la­mış­tır. Önü­müz­de­ki dö­nem­de te­mel ama­cı­mız, bu tak­di­re uy­gun ola­rak, il­ke­li, se­vi­ye­li, dü­rüst, so­rum­lu ve et­ki­li bir mu­ha­le­fet an­la­yı­şı ser­gi­le­mek­tir. Mil­li­yet­çi Ha­re­ket Par­ti­si, kı­sır çe­kiş­me­le­rin ve ger­gin­lik­le­rin ta­ra­fı ol­ma­ya­rak, Tür­ki­ye­’­nin so­run­la­rı­nın çö­zü­mü­ne, sar­sıl­maz ve de­ğiş­mez il­ke ve inanç­la­rı doğ­rul­tu­sun­da, ya­pı­cı kat­kı­lar­da bu­lu­na­cak­tır. Mil­li­yet­çi Ha­re­ket Par­ti­si, bu ko­nu­da, si­ya­set ge­le­ne­ği­mi­zin ge­liş­me­si­ne hiz­met ede­cek bir ör­nek oluş­tur­ma­ya ka­rar­lı­dır.

Sa­yın Baş­kan, de­ğer­li mil­let­ve­kil­le­ri; se­çim son­ra­sı dö­nem­de ik­ti­dar par­ti­si­nin ser­gi­le­me­si bek­le­nen tu­tum ve an­la­yış­la il­gi­li ola­rak unu­tul­ma­ma­sı ge­re­ken ba­zı ger­çek­le­ri bu ve­si­ley­le kı­sa­ca ha­tır­lat­mak is­te­rim. Bun­lar­dan bi­rin­ci­si, de­mok­ra­si­nin ru­hu ve ger­çek an­la­mıy­la il­gi­li­dir. De­mok­ra­si, Mec­lis­te san­dal­ye sa­yı­sı­na da­ya­nan ba­sit ve çıp­lak bir arit­me­tik denk­le­mi ve­ya iş­le­mi de­ğil­dir. Dü­rüst, te­miz ve na­mus­lu bir si­ya­set an­la­yı­şı­nı ge­rek­ti­ren de­mok­ra­si, sağ­lam inanç­la­ra ve te­mi­nat­la­ra da­ya­nan bir ah­lak, fa­zi­let ve fe­ra­gat re­ji­mi­dir. De­mok­ra­si­nin ya­şa­ma­sı ve kök sal­ma­sı için şart olan ma­ne­vi ik­li­min te­mel un­sur­la­rı­nın, iti­dal, ba­si­ret, hoş­gö­rü, kar­şı­lık­lı an­la­yış, de­mok­ra­tik uz­laş­ma kül­tü­rü ve si­ya­si so­rum­lu­luk ah­la­kı ol­du­ğu unu­tul­ma­ma­lı­dır. Bu ger­çek­ler kar­şı­sın­da, millî ira­de­yi bir kı­lıf ola­rak kul­la­na­rak de­mok­ra­si­yi ba­sit bir par­mak he­sa­bı­na da­ya­nan Mec­lis ço­ğun­lu­ğu­na in­dir­ge­mek, de­mok­ra­si­nin özü­ne olan inanç­sız­lı­ğın bir ifa­de­si sa­yı­la­cak­tır.

Bu ba­his­te dik­kat­le­ri­ni­ze ge­tir­mek is­te­di­ğim di­ğer bir hu­sus, se­çim so­nuç­la­rı­nın ifa­de et­ti­ği an­la­mın, mün­ha­sı­ran, ra­kam­sal so­nuç­la­ra ba­kı­la­rak de­ğer­len­di­ri­le­me­ye­ce­ği ger­çe­ği­dir. 22 Tem­muz 2007 se­çim­le­ri so­nuç­la­rı­nın AKP İkti­da­rı açı­sın­dan doğ­ru okun­ma­sı ve an­la­şıl­ma­sı bu ba­kım­dan bü­yük önem ta­şı­mak­ta­dır. Se­çim­ler­de AK­P’­nin oy­la­rı­nı önem­li öl­çü­de ar­tır­dı­ğı tar­tış­ma­sız bir ger­çek­tir, an­cak ar­tan bu des­te­ğin ne an­lam ta­şı­dı­ğı çok iyi an­la­şıl­ma­lı­dır. Tür­ki­ye, AK­P’­nin ön­ce­ki ik­ti­da­rın­da bü­yük bir yıp­ran­ma, yoz­laş­ma ve yı­kım dö­ne­mi ya­şa­mış­tır. Bu­nun ağır tah­ri­ba­tı or­ta­da dur­mak­ta ve et­ki­le­ri her alan­da ağır­la­şa­rak his­se­dil­mek­te­dir. 22 Tem­muz se­çim­le­ri, bu ka­ran­lık dö­ne­mi ak­la­ma­mış­tır. Se­çim san­dı­ğı ba­şın­da ter­ci­hi­ni or­ta­ya ko­yan Türk mil­le­ti, or­tak de­ğer­le­ri­miz olan millî kim­lik, millî bir­lik, cum­hu­ri­ye­tin te­mel­le­ri ve dev­le­tin ku­ru­luş il­ke­le­ri­nin tah­rip edil­me­si so­nu­cu­nu do­ğu­ra­cak gaf­let po­li­ti­ka­la­rı­nın sür­dü­rül­me­si için AK­P’­ye izin ve ica­zet ver­me­miş­tir. AKP İkti­da­rı­nın bu ger­çek­le­ri çok iyi gör­me­si ve bu ikin­ci dö­nem­de geç­miş­te­ki ha­ta­lar­dan ders al­ma­sı Tür­ki­ye­’­nin ge­le­ce­ği açı­sın­dan ha­ya­ti önem ta­şı­mak­ta­dır.

Sa­yın Baş­kan, de­ğer­li mil­let­ve­kil­le­ri; Tür­ki­ye çok ağır bir bu­na­lım sü­re­cin­den geç­mek­te, ül­ke ve mil­let ola­rak içi­ne sü­rük­len­di­ği­miz kriz or­ta­mı gi­de­rek de­rin­leş­mek­te­dir. Önü­müz­de­ki bu na­zik dö­nem­de, Tür­ki­ye Bü­yük Mil­let Mec­li­si, Tür­ki­ye­’­nin ka­de­ri­ni il­gi­len­di­ren ha­ya­ti gö­rev ve so­rum­lu­luk­lar­la kar­şı kar­şı­ya­dır. Bu bu­na­lım sü­re­cin­den çı­kış yol­la­rı­nın ara­na­ca­ğı tek or­gan, millî ira­de­nin te­cel­li et­ti­ği yegâne yer olan Tür­ki­ye Bü­yük Mil­let Mec­li­si­dir. Tür­ki­ye­’­nin so­run­la­rı, or­tak ak­lın ve sağ­du­yu­nun reh­ber­li­ğin­de, bu kut­sal ça­tı al­tın­da çö­zü­le­cek­tir. Bu­nun için, ilk ön­ce, so­run alan­la­rı ve di­na­mik­le­ri hak­kın­da ik­ti­da­rı ve mu­ha­le­fe­tiy­le bü­tün si­ya­si par­ti­le­rin üze­rin­de bu­lu­şa­bi­le­ce­ği as­ga­ri bir müş­te­rek ze­mi­ni­nin oluş­tu­rul­ma­sı ha­ya­ti önem ta­şı­mak­ta­dır. Bu yön­de­ki or­tak ça­ba­lar­da ha­re­ket nok­ta­mız, doğ­ru tes­pit ve teş­his­le­re da­ya­lı, dü­rüst ve ob­jek­tif bir de­ğer­len­dir­me yap­mak ol­ma­lı­dır. Te­mel so­run alan­la­rı önem ve ön­ce­lik iti­ba­rıy­la üç ana nok­ta­da top­la­na­bi­le­cek­tir.

Bun­lar­dan bi­rin­ci­si, Tür­ki­ye­’­nin kar­şı­sın­da­ki çok cid­di iç ve dış gü­ven­lik teh­li­ke­le­ri ve teh­dit­le­ri­dir. Et­nik bö­lün­me­yi amaç­la­yan kan­lı te­rör, si­ya­si ay­rı­lık­çı­lık he­ves­le­ri ve et­nik tah­rik­ler, önü­müz­de­ki en bü­yük so­run­dur. Bu­gün, Tür­ki­ye­’­de iç hu­zur, kar­deş­lik ve da­ya­nış­ma ru­hu ya­ra al­mış­tır. Tür­ki­ye­’­nin var­lı­ğı­na ve millî bir­li­ği­ne kas­tet­me­yi amaç­la­yan kan­lı te­rör son dö­nem­de tır­man­mış, et­nik bö­lün­me­ye ze­min ha­zır­la­ma­ya yö­ne­lik iç ve dış tah­rik ve da­yat­ma­lar hız ka­zan­mış­tır. Tür­ki­ye Cum­hu­ri­ye­ti dev­le­ti­nin te­mel har­cı olan bü­tün il­ke ve esas­lar tar­tış­ma­ya açıl­mış, millî dev­let ni­te­li­ği­ni ve üni­ter ya­pı­sı­nı tas­fi­ye et­me­yi he­def alan bir kam­pan­ya baş­la­tıl­mış­tır. Tür­ki­ye, bi­linç­li, sis­tem­li ve sin­si tah­rik­ler­le bir kav­ga ve iç ça­tış­ma or­ta­mı­na çe­kil­mek is­ten­mek­te­dir.

İkin­ci bü­yük so­run ise Tür­ki­ye­’­nin çok teh­li­ke­li bir cep­he­leş­me sü­re­ci­ne sü­rük­len­miş ol­ma­sı­dır. Top­lum­sal hu­zur­suz­luk, ger­gin­lik ve ça­tış­ma alan­la­rı her ge­çen gün ge­niş­le­mek­te, kamp­laş­ma ve ku­tup­laş­ma sü­re­ci­nin yı­kı­cı tah­ri­ba­tı Tür­ki­ye­’­yi için için ke­mir­mek­te­dir. Tür­ki­ye Cum­hu­ri­ye­ti­’­nin te­mel ni­te­lik­le­ri, de­mok­ra­tik re­jim, millî ve ma­ne­vi de­ğer­le­ri­miz, si­ya­si ve top­lum­sal ça­tış­ma ala­nı hâli­ne ge­ti­ril­miş­tir. Türk mil­le­ti ile­ri­ci-ge­ri­ci, la­ik-din­dar, inanç­lı-inanç­sız ay­rı­mı­na da­ya­lı kamp­la­ra bö­lün­müş, bu­na da­ya­lı iki Tür­ki­ye tab­lo­su çi­zil­me­ye ça­lı­şıl­mış­tır. Tür­ki­ye­’­nin, bu ger­gin­lik denk­le­mi­ni aş­mak, bu kı­sır dön­gü­yü kır­mak zo­run­da ol­du­ğu­nu her­kes ka­bul et­me­li­dir. Her ala­na ya­yı­lan bu sü­re­ci dur­dur­mak, Tür­ki­ye­’­nin -bir­lik, bü­tün­lük ve hu­zur için­de ve de­mok­ra­si­mi­zi ko­ru­ya­rak- onur­lu ve ay­dın­lık bir ge­le­ce­ğe yü­rü­me­si­ni sağ­la­mak si­ya­set ku­ru­mu­nun önün­de­ki en ön­ce­lik­li gö­rev ve so­rum­lu­luk­tur. Si­ya­si par­ti­ler, var­lık ne­den­le­ri­nin bu ol­du­ğu­nu an­la­ma­lı­dır.

Üçün­cü so­run ala­nı­nı si­ya­si ve sos­yal bün­ye­miz­le il­gi­li ya­pı­sal has­ta­lık­lar oluş­tur­mak­ta­dır. Si­ya­si ve ah­la­ki çü­rü­me dev­let ve top­lum ha­ya­tı­mı­zı bir kan­ser gi­bi sar­mış­tır. Yoz­laş­ma kül­tü­rü her alan­da kök sal­mış, Tür­ki­ye yol­suz­luk, vur­gun, ta­lan ve ka­nun­suz­luk­lar ül­ke­si ol­muş­tur. Bu­nun so­nu­cun­da dev­le­te ve ada­le­te olan gü­ven duy­gu­su ze­de­len­miş­tir; si­ya­set ku­ru­mu kir­len­miş ve top­lum na­za­rın­da çok ağır bir iti­bar kay­bı­na uğ­ra­mış­tır.

Sa­yın Baş­kan, de­ğer­li mil­let­ve­kil­le­ri; çok ge­nel çer­çe­ve­siy­le çiz­me­ye ça­lış­tı­ğım bu Tür­ki­ye man­za­ra­sı her yö­nüy­le ka­ran­lık bir tab­lo­dur. Si­ya­si par­ti­le­rin ül­ke so­run­la­rı hak­kın­da fark­lı gö­rüş ve yak­la­şım­la­ra sa­hip ol­ma­la­rı do­ğal­dır. An­cak, Tür­ki­ye­’­nin ka­de­ri­ni il­gi­len­di­ren ha­ya­ti me­se­le­ler­de as­ga­ri müş­te­rek­ler­de bu­lu­şul­ma­sı bir za­ru­ret­tir. Bu­ra­da, he­pi­mi­zin ay­nı ge­mi­nin yol­cu­su ol­du­ğu unu­tul­ma­ma­lı, Tür­ki­ye­’­nin ge­le­ce­ği­ni her dü­şün­ce­nin üs­tün­de tu­tan millî bir se­fer­ber­lik ru­hu ser­gi­len­me­li­dir. Yü­ce Mec­lis, bu ko­nu­lar­da, üze­rin­de bir­le­şe­bi­le­ce­ği­miz millî has­sa­si­yet­ler pay­da­sı oluş­tur­ma­lı­dır. Mil­li­yet­çi Ha­re­ket Par­ti­si bu hu­sus­lar­da­ki sa­mi­mi dü­şün­ce­le­ri­ni si­ya­si par­ti­le­rin de­ğer­len­dir­me­si­ne sun­mak is­te­mek­te­dir.

 Sa­yın Baş­kan, de­ğer­li mil­let­ve­kil­le­ri; Tür­ki­ye­’­nin önün­de­ki en bü­yük so­run olan kan­lı te­rör ve et­nik bö­lü­cü­lük son dö­nem­de teh­li­ke­li bo­yut­lar ka­zan­mış­tır. Türk mil­le­ti­nin kar­deş­li­ği­ni, dev­le­tin si­ya­si ya­pı­sı­nı ve top­rak bü­tün­lü­ğü­nü he­def alan et­nik tah­rik­ler per­va­sız­ca sür­dü­rül­mek­te­dir. Millî kim­lik ek­se­nin­de sür­dü­rü­len tar­tış­ma­lar, Türk mil­le­ti­ni par­ça­la­ma­yı ve üni­ter ya­pı­da ku­rul­muş millî dev­let ni­te­li­ği­ni tas­fi­ye et­me­yi amaç­la­yan stra­te­ji­nin ilk be­lir­ti­si ola­rak gö­rül­me­li­dir. Et­nik kö­ken te­me­lin­de bö­lün­me­yi amaç­la­yan bu sü­reç­te, Türk va­tan­daş­la­rı­nın Türk mil­le­ti­ne men­su­bi­yet şu­uru­nun za­yıf­la­ma­sı­na ve Türk­lü­ğün et­nik bir alt kim­lik ko­nu­mu­na itil­me­si­ne ça­lı­şıl­mak­ta­dır. Et­nik kim­lik­le­rin millî azın­lık ola­rak ta­nın­ma­sı, bu et­nik özel­lik­le­re Ana­ya­sa te­mi­na­tı al­tın­da si­ya­si ve hu­ku­ki sta­tü ka­zan­dı­rıl­ma­sı, Tür­ki­ye­’­nin millî bir­li­ği­ni yı­ka­rak Türk mil­le­tin­den ay­rı bir mil­let ya­rat­ma ara­yış­la­rı­nın te­mel stra­te­ji­si­dir.

Tür­ki­ye üze­rin­de oy­nan­mak is­te­nen bu ha­in oyu­nun ni­hai he­de­fi, “tek mil­let, tek dev­let” esa­sı­na da­ya­nan Tür­ki­ye Cum­hu­ri­ye­ti­’­nin millî bir­lik, bö­lün­mez bü­tün­lük ve millî ege­men­lik an­la­yı­şı­nın ye­ni­den ta­nım­lan­ma­sı ve çok kim­lik­li, çok mil­let­li, par­ça­lı bir dev­let ya­pı­sı­nın dev­le­tin ye­ni ku­ru­luş esa­sı ola­rak ka­bul edil­me­si­dir. Kan­lı te­rör­den bes­le­nen et­nik bö­lü­cü­lük so­ru­nu­nun te­mel hak ve öz­gür­lük so­ru­nu ve meş­ru bir kim­lik ta­le­bi ola­rak ta­nım­lan­ma­ya ça­lı­şıl­ma­sı­nın ama­cı bu­dur. Top­lum­sal hu­zur ve ba­rı­şın sağ­lan­ma­sı için de­mok­ra­tik­leş­me ala­nı­nın ge­niş­le­ti­le­rek si­ya­si açı­lım ya­pıl­ma­sı çağ­rı­la­rı da ay­nı ama­ca yö­ne­lik­tir.

Sa­yın Baş­kan, de­ğer­li mil­let­ve­kil­le­ri; “Türk mil­le­ti” ve “millî kim­lik” kav­ram­la­rı ile dev­le­tin ku­ru­luş il­ke­le­ri­nin doğ­ru an­la­şıl­ma­sı ha­ya­ti önem ta­şı­mak­ta­dır. Tür­ki­ye­’­nin uzun ta­rihî geç­mi­şi­ne ba­kıl­dı­ğın­da şu ger­çek­le­ri her­kes tes­lim ede­cek­tir:  “Mil­let” kav­ra­mı, her dö­nem­de, et­nik kö­ken, dil, din ve mez­hep fark­lı­lık­la­rı­nı aşan kay­naş­tı­rı­cı bir kav­ram ola­rak gö­rül­müş­tür. Tür­ki­ye Cum­hu­ri­ye­ti­’­nin ku­ru­lu­şun­da “mil­let” kav­ra­mı bu ni­te­li­ğiy­le ka­bul edil­miş­tir. Or­tak kül­tür, ta­rih bi­lin­ci ve pay­la­şı­lan or­tak de­ğer­ler esas alın­mış­tır; et­nik kö­ken, dil ve din gi­bi fark­lı özel­lik­le­re ba­kıl­ma­mış­tır. Türk mil­le­ti­ni oluş­tu­ran te­mel bağ, kan ba­ğı ve soy bir­li­ği de­ğil, kül­tür ve duy­gu­lar­da or­tak­lık­tır. Or­tak bir geç­mi­şi pay­la­şan, or­tak bir kül­tü­rü ya­şa­yan ve or­tak bir ge­le­cek ide­a­li­ne ina­nan Türk va­tan­daş­la­rı, et­nik kö­ken­le­ri ne olur­sa ol­sun, Türk mil­le­ti kim­li­ğin­de bir­leş­miş­ler ve Türk mil­le­ti­ne or­tak­la­şa vü­cut ver­miş­ler­dir.

Bin yı­la ya­kın bir sü­re­dir bir­lik­te ya­şa­yan, or­tak bir ka­de­ri pay­la­şan ve Tür­ki­ye Cum­hu­ri­ye­ti’­ne va­tan­daş­lık ba­ğıy­la bağ­lı bü­tün Türk va­tan­daş­la­rı, Türk mil­le­ti­nin eşit ve onur­lu bi­rey­le­ri ve ev­lat­la­rı­dır. Bu sar­sıl­maz millî bağ, Türk millî kim­li­ği­nin ve Tür­ki­ye Cum­hu­ri­ye­ti dev­le­ti­nin te­mel har­cı­dır. Türk millî kim­li­ğin­de bu şekil­de bir­le­şil­me­si, Türk va­tan­daş­la­rı­nın et­nik kö­ken­le­ri­ni, dil ve din­le­ri­ni inkâr ve­ya yok say­mak an­la­mı­na as­la gel­me­mek­te­dir. Bü­yük Ata­tür­k’­ün “Ne mut­lu Tür­k’­üm di­ye­ne” sö­zü, ne mut­lu bu kim­li­ği be­nim­se­ye­ne an­la­mı­nı ta­şı­mak­ta­dır. Tür­ki­ye Cum­hu­ri­ye­ti dev­le­ti tek­tir, ül­ke­si ve mil­le­ti bir­dir. (MHP sı­ra­la­rın­dan al­kış­lar) Şeref­li Türk bay­ra­ğı ve İstik­lal Mar­şı­mız, bü­tün Türk va­tan­daş­la­rı­nın or­tak mu­kad­de­sa­tı­dır. Millî bir­lik ve bö­lün­mez bü­tün­lü­ğü­mü­zün da­yan­dı­ğı te­mel­ler, tek dev­let, tek mil­let, tek va­tan, tek bay­rak ve tek dil ül­kü­sü­dür. Bu ta­rihî, kül­tü­rel, si­ya­si ve hu­ku­ki ger­çek­ler kar­şı­sın­da, Türk dev­le­ti­ne ve Türk mil­le­ti­ne men­su­bi­ye­tin “Tür­ki­ye­li­lik” gi­bi coğ­ra­fi bir te­rim­le ta­nım­lan­ma­sı, hu­ku­ki bir sta­tü olan va­tan­daş­lık ba­ğı­nın üst kim­lik ola­rak ka­bul edi­le­rek ku­ru­cu millî kim­li­ğin bir alt kim­lik ko­nu­mu­na itil­me­si ve bu sa­nal kav­ram­lar te­me­lin­de Türk mil­le­ti­ne kim­lik ara­yı­şı­na gi­ril­me­si tek ke­li­mey­le abes­le iş­ti­gal­dir. Tür­ki­ye­’­nin millî dev­let ni­te­li­ği, üni­ter ya­pı­sı ve millî bir­li­ği­nin her tür­lü tar­tış­ma­sı­nın üze­rin­de tu­tul­ma­sı Türk mil­le­ti­nin ge­le­ce­ği­nin si­gor­ta­sı ola­rak gö­rül­me­li­dir.

Bu il­ke ve esas­lar Türk mil­le­ti­nin de­mok­ra­tik dü­zen için­de, bir ara­da ve kar­deş­çe ya­şa­ma­sı­nın as­ga­ri şart­la­rı­dır. Tür­ki­ye Bü­yük Mil­let Mec­li­si­nin en ön­ce­lik­li gö­re­vi Tür­ki­ye­’­nin bir­li­ği­ne, hu­zu­ru­na ve genç Türk de­mok­ra­si­si­ne sa­hip çık­mak ol­ma­lı­dır. An­cak, millî kim­lik, millî kül­tür ve pay­la­şı­lan or­tak de­ğer­ler yok sa­yı­la­rak, et­nik kim­lik­ler ok­şa­na­rak ve et­nik fark­lı­lık­lar ka­şı­na­rak de­mok­ra­si­nin, top­lum­sal hu­zur ve da­ya­nış­ma­nın ge­liş­ti­ği dün­ya­nın hiç­bir ye­rin­de gö­rül­me­miş­tir. Bö­lü­cü te­rö­rün si­ya­si gün­de­mi­ne hiz­met ede­cek olan zor­la­ma­la­rın bir kar­deş kav­ga­sı­na da­ve­ti­ye çı­kar­mak ola­ca­ğı ar­tık id­rak edil­me­li­dir. Tür­ki­ye­’­yi böl­me, et­nik tah­rik­ler­le Tür­ki­ye­’­nin millî bir­li­ği­ni yık­ma­ya ça­lış­ma ve iç ça­tış­ma kış­kır­tı­cı­lı­ğı yap­ma­nın de­mok­ra­tik hak ve öz­gür­lük­ler­le sa­vu­nu­la­ma­ya­ca­ğı or­ta­da­dır.

Sa­yın Baş­kan, de­ğer­li mil­let­ve­kil­le­ri; Mil­li­yet­çi Ha­re­ket Par­ti­si­nin tem­sil et­ti­ği Türk mil­li­yet­çi­li­ği ül­kü­sü bu esas­la­ra da­yan­mak­ta­dır. Tür­ki­ye Cum­hu­ri­ye­ti dev­le­ti­nin ül­ke­si ve mil­le­tiy­le bö­lün­mez bü­tün­lü­ğü an­la­yı­şı­mı­zın te­mel­le­ri de bun­lar­dır. Mil­li­yet­çi Ha­re­ket kim­se­nin et­nik kö­ke­niy­le, di­li, di­ni ve mez­he­biy­le il­gi­len­me­yen ve bun­la­rı sor­gu­la­ma­yan, Türk mil­le­ti kim­li­ğin­de bir­le­şe­rek mil­let ol­gu­su­na bir­lik­te vü­cut ve­ren bü­tün va­tan­daş­la­rı­mı­zı bir bü­tün ola­rak ku­cak­la­yan bir an­la­yı­şın sa­hi­bi­dir. Bu millî du­ru­şu­mu­zu, Tür­ki­ye­’­yi otuz al­tı et­nik gru­ba bö­len ve Mil­li­yet­çi Ha­re­ket Par­ti­si­ni et­nik bö­lü­cü­ler­le ay­nı denk­le­min ça­tış­ma­cı di­ğer ucu ola­rak gös­ter­me­ye ça­lı­şan Sa­yın Baş­ba­ka­na bu ve­si­ley­le bir ke­re da­ha ha­tır­lat­mak is­te­rim. Bi­zim dur­du­ğu­muz nok­ta bu­ra­dır, bu­dur. Bu il­ke­ler, Mil­li­yet­çi Ha­re­ket Par­ti­si­nin, Tür­ki­ye Bü­yük Mil­let Mec­li­sin­de 23’ün­cü Dö­nem ça­lış­ma­la­rın­da de­ğiş­me­yen reh­be­ri ola­cak­tır. Baş­ta ye­ni ana­ya­sa ol­mak üze­re, te­rör­le mü­ca­de­le ve si­ya­si re­form ko­nu­la­rın­da­ki yak­la­şı­mı­mı­za bu il­ke­ler yön ve­re­cek­tir. Şim­di, baş­ta ik­ti­dar par­ti­si ol­mak üze­re, bü­tün si­ya­si par­ti­ler­den bek­le­nen, bu millî ko­nu­lar­da ne­re­de dur­duk­la­rı­nı, özet­le­me­ye ça­lış­tı­ğım bu de­ğer­ler man­zu­me­si­nin ne­re­sin­de bu­lun­duk­la­rı­nı söz­le­ri ve fi­il­le­riy­le or­ta­ya koy­mak­tır.

Sa­yın Baş­kan, yü­ce Mec­li­sin de­ğer­li üye­le­ri; cum­hu­ri­yet, de­mok­ra­tik re­jim ve Tür­ki­ye­’­nin millî ve ma­ne­vi de­ğer­le­ri, millî bir­li­ği­mi­zin si­ya­si, sos­yal ve kül­tü­rel te­mel­le­ri­dir. Ül­ke ve mil­let ola­rak Tür­ki­ye­’­nin ka­de­ri ve ge­le­ce­ği, her şey­den ön­ce, bu te­mel­le­rin sar­sıl­ma­ma­sı­na bağ­lı­dır. Tür­ki­ye­’­nin onur­lu ve ay­dın­lık ge­le­ce­ği an­cak bu te­mel­ler üze­rin­de yük­se­le­cek­tir. Bun­la­rın iç si­ya­set mal­ze­me­si ola­rak kul­la­nıl­ma­sı, Tür­ki­ye­’­nin millî bir­li­ği­ni ze­de­le­yen bir hu­su­met cep­he­leş­me­si­nin ze­mi­ni­ni ha­zır­la­mak­ta­dır. Son dö­nem­de la­ik­lik ve din ve vic­dan öz­gür­lü­ğü ek­se­nin­de hız ka­za­nan kı­sır tar­tış­ma ve çe­kiş­me­ler, bu ba­kım­dan en­di­şe ve­ri­ci­dir. La­ik­lik il­ke­si ve din ve inanç ko­nu­la­rı, çok yön­lü has­sa­si­yet­ler ta­şı­yan na­zik ko­nu­lar­dır. Bu ko­nu­la­rı si­ya­si amaç­lar­la sü­rek­li ka­şı­yan ve kul­la­nan kar­şıt ku­tup­lar, Tür­ki­ye­’­nin kar­şı­sı­na bir ger­gin­lik denk­le­mi­ni çı­kar­mış­tır. Bu ay­rış­tı­rı­cı si­ya­si is­tis­mar po­li­ti­ka­la­rı so­nu­cu, bu de­ğer­ler, si­ya­si ge­ri­lim hat­tı­na dö­nüş­tü­rül­müş­tür. Türk mil­le­ti, hem cum­hu­ri­ye­ti ve de­mok­ra­si­yi hem de ma­ne­vi de­ğer­le­ri­ni bir­lik­te ya­şat­ma ira­de­si­ne ve tec­rü­be­si­ne sa­hip­tir. Bu­ra­da te­mel so­run, bu te­mel de­ğer­ler üze­rin­de ni­fak ve is­tis­mar si­ya­se­ti ya­pan çar­pık zih­ni­yet­ler­dir. Tür­ki­ye Cum­hu­ri­ye­ti­’­nin te­mel ni­te­lik­le­ri ve ma­ne­vi de­ğer­le­ri­nin, si­ya­si ve top­lum­sal ça­tış­ma are­na­sı ol­mak­tan çı­ka­rıl­ma­sı için, ilk ön­ce, bu de­ğer­le­rin iç si­ya­set mal­ze­me­si ve si­ya­si rant ka­pı­sı ola­rak gö­rül­me­sin­den vaz­ge­çil­me­li­dir.

Türk mil­le­ti­nin din ve inanç te­me­lin­de kamp­la­ra bö­lün­me­si­nin çok teh­li­ke­li bir hu­su­met cep­he­leş­me­si ola­ca­ğı­nı her­kes gör­me­li­dir. Dinî inanç­lar cum­hu­ri­ye­te ve dev­le­te mey­dan oku­ma ara­cı ola­rak kul­la­nıl­ma­ma­lı, dev­let ve ku­rum­la­rı da inanç­la­rıy­la kav­ga­lı du­ru­ma düş­me­me­ye, böy­le bir gö­rün­tü ver­me­me­ye özen gös­ter­me­li­dir. Hem la­ik­lik il­ke­si­nin hem de Türk mil­le­ti­nin inanç ve de­ğer­le­ri­nin sü­rek­li ger­gin­lik ve çe­kiş­me ko­nu­su ol­mak­tan çı­ka­rıl­ma­sı için, si­ya­set ku­ru­mu, üze­ri­ne dü­şen gö­rev ve so­rum­lu­lu­ğun ge­rek­le­ri­ni iyi ni­yet­le ye­ri­ne ge­ti­re­bil­me­li­dir.

Kro­nik ger­gin­lik kay­na­ğı hâli­ne ge­len top­lum­sal hu­zur­suz­luk ko­nu­la­rı, top­lu­mu­mu­zu ku­cak­la­ya­cak bir sağ­du­yu ve hoş­gö­rü or­ta­mı ya­ra­tıl­ma­sı yo­luy­la gün­dem­den çı­ka­rıl­ma­lı­dır. Bi­rey­sel hak ve öz­gür­lük­ler, dev­le­tin te­mel il­ke­le­ri, ana­ya­sal dü­ze­nin esas­la­rı ve hu­kuk sis­te­mi bu ko­nu­da reh­ber ol­ma­lı­dır. Her­kes, bu yön­de millî bir mu­ta­ba­ka­ta va­rıl­ma­sı için or­tak ça­ba gös­ter­me­li­dir. Bu­ra­da en bü­yük gö­rev ik­ti­dar par­ti­si­nin­dir. Bu­nun için dü­rüst ve sa­mi­mi ol­ma­la­rı ye­ter­li­dir.

Sa­yın Baş­kan, de­ğer­li mil­let­ve­kil­le­ri; si­ya­si ve top­lum­sal bün­ye­mi­zi ze­de­le­yen kro­nik has­ta­lık­lar­la mü­ca­de­le Tür­ki­ye Bü­yük Mil­let Mec­li­si­nin önün­de­ki en önem­li ko­nu­lar­dan bi­ri­si­dir. Dü­rüst ve na­mus­lu bir si­ya­set an­la­yı­şı­nın te­si­si, si­ya­si ve ah­la­ki kir­li­lik­le top­yekûn mü­ca­de­le ve ger­gin­lik­ten bes­le­nen ça­tış­ma­cı si­ya­set kül­tü­rü ye­ri­ne si­ya­si so­rum­lu­luk ah­la­kı ve de­mok­ra­tik uz­laş­ma kül­tü­rü­nün si­ya­si ve top­lum­sal ha­ya­tı­mı­za hâkim kı­lın­ma­sı, par­la­men­ter de­mok­ra­si­nin ge­le­ce­ği ba­kı­mın­dan ha­ya­ti önem ta­şı­mak­ta­dır.

Bu amaç­la, ön­ce­lik­li ola­rak ele alın­ma­sı ge­re­ken te­mel ko­nu­lar şu baş­lık­lar al­tın­da top­la­na­bi­le­cek­tir: Tür­ki­ye­’­de son dö­nem­de, her alan­da ku­rum­sal­la­şan vur­gun, soy­gun ve yol­suz­luk ha­ne­dan­lı­ğı ku­rul­muş­tur. Bu ha­ne­dan­lı­ğın çö­ker­til­me­si, yol­suz­luk ve ka­nun­suz­luk­la­rın kö­kü­nün ka­zın­ma­sı ve so­rum­lu­la­rın­dan Türk ada­le­ti önün­de he­sap so­rul­ma­sı­nın sağ­lan­ma­sı, ik­ti­da­rı ve mu­ha­le­fe­tiy­le si­ya­set ku­ru­mu­nun ka­ça­ma­ya­ca­ğı si­ya­si, vic­da­ni ve ah­la­ki bir so­rum­lu­luk­tur.

Tür­ki­ye Bü­yük Mil­let Mec­li­si si­ya­si ve ah­la­ki yoz­laş­may­la mü­ca­de­le­de Türk top­lu­mu­na ör­nek ve ön­cü ol­mak zo­run­da­dır. Dev­let yö­ne­ti­min­de bu­lu­nan­la­rın, ka­mu gü­cü­nü, yet­ki­le­ri­ni ve imkânla­rı­nı kul­la­nan­la­rın her yö­nüy­le he­sap ve­re­cek du­rum­da ol­ma­la­rı, ken­di­le­ri ba­kı­mın­dan ah­la­ki bir ve­ci­be ola­rak gö­rül­me­li­dir. Bu, ay­nı za­man­da de­mok­ra­tik re­ji­min de si­gor­ta­sı­dır.

 Bu ba­kım­dan, Par­la­men­to­nun iti­ba­rı­nı ko­ru­mak, de­mok­ra­tik re­ji­min ge­le­ce­ği­ne, millî ira­de ve mil­let ege­men­li­ği­nin üs­tün­lü­ğü­ne sa­hip çık­mak için el­zem­dir. Par­la­men­to­nun de­mok­ra­si­yi ko­ru­mak için elin­de­ki en önem­li va­sı­ta, ser­gi­le­ye­ce­ği ah­la­ki du­ruş, ta­sar­ruf ve dav­ra­nış­la­rıy­la Türk mil­le­ti­nin vic­da­nın­da ka­za­na­ca­ğı iti­bar­dır. De­mok­ra­tik re­ji­min te­mi­na­tı­nın ara­na­ca­ğı yegâne yer ka­mu vic­da­nı­dır. Bu ne­den­le, Tür­ki­ye Bü­yük Mil­let Mec­li­si, vic­dan­la­rı ya­ra­la­yan bir kan­gren hâli­ne ge­len mil­let­ve­kil­li­ği do­ku­nul­maz­lı­ğı ayı­bı ve özü­rün­den bir an ön­ce kur­tul­ma­lı­dır. (MHP sı­ra­la­rın­dan al­kış­lar)

Türk mil­le­tin­den al­dı­ğı yet­kiy­le ikin­ci dö­nem ik­ti­dar olan AKP, bu ko­nu­da­ki di­re­ni­şin­den vaz­geç­mek du­ru­mun­da ol­du­ğu­nu ar­tık id­rak et­me­li­dir. Bu­gün Tür­ki­ye­’­nin, IMF ve Av­ru­pa Bir­li­ği çı­pa­sın­dan çok da­ha önem­li olan si­ya­si ve top­lum­sal ah­lak çı­pa­sı­na ih­ti­ya­cı bu­lun­mak­ta­dır. Bu yo­lu aça­cak olan da Tür­ki­ye Bü­yük Mil­let Mec­li­si­dir. Bu amaç­la, mil­let­ve­kil­li­ği do­ku­nul­maz­lı­ğı ya­sa­ma fa­a­li­yet­le­riy­le sı­nır­lı bir çer­çe­ve­de sü­rat­le kal­dı­rıl­ma­lı, yol­suz­luk­la top­yekûn mü­ca­de­le için millî bir prog­ram bu Par­la­men­to ça­tı­sı al­tın­da uy­gu­lan­ma­ya ko­nul­ma­lı­dır. Bu­nun ya­nı sı­ra, si­ya­si par­ti­le­rin ve üst si­ya­si yö­ne­tim kad­ro­la­rı­nın her ka­de­me­de­ki fa­a­li­yet­le­ri­ni etik esas­la­ra bağ­la­yan kap­sam­lı bir si­ya­si ah­lak ya­sa­sı çı­ka­rıl­ma­sı ön­ce­lik­li bir he­def ola­rak be­lir­len­me­li­dir. Bu­nun­la bağ­lan­tı­lı ola­rak, sos­yal ah­lak üç­ge­ni ola­rak ta­nım­la­na­bi­le­cek si­ya­set, med­ya ve iş dün­ya­sı iliş­ki­le­rin­de hâkim ola­cak te­mel ah­lak ku­ral­la­rı da be­he­mehâl ha­ya­ta ge­çi­ril­me­li­dir.

Sa­yın Baş­kan, de­ğer­li mil­let­ve­kil­le­ri; Hükûmet Prog­ra­mı­’­nın ağır­lık­lı mer­ke­zi­ni oluş­tu­ran eko­no­mik ve ma­li po­li­ti­ka­lar bö­lüm­le­ri, sap­tı­rıl­mış ve kur­gu­lan­mış ra­kam­lar­la pem­be tab­lo­lar çiz­mek­te­dir. Bu ko­nu­lar el­bet­te büt­çe gö­rüş­me­le­rin­de her yö­nüy­le ele alı­na­cak ve ger­çek­ler bü­tün çıp­lak­lı­ğıy­la or­ta­ya ko­nu­la­cak­tır, an­cak bu ve­si­ley­le kı­sa bir ha­tır­lat­ma­da bu­lun­mak is­ti­yo­rum: AK­P’­nin eko­no­mik per­for­man­sı­nı, 2002 yı­lı­nı re­fe­rans ala­rak, cum­hu­ri­yet ta­ri­hi­mi­zin en par­lak dö­nem­le­rin­den bi­ri ola­rak ni­te­len­di­ren Hükûmet Prog­ra­mı, bun­dan ön­ce­ki dö­ne­mi ka­yıp yıl­lar ola­rak mahkûm et­miş­tir. AKP 2002 yı­lın­da, kriz­le­re kar­şı da­ya­nık­lı­lı­ğı ar­tı­rıl­mış, he­sap­la­rı şef­faf­laş­tı­rıl­mış, gö­rev za­rar­la­rı tas­fi­ye edil­miş, re­ka­bet gü­cü ar­tı­rıl­mış, Mer­kez Ban­ka­sı ba­ğım­sız ve et­kin bir şekil­de gö­rev ya­pa­cak hâle ge­ti­ril­miş, ban­ka­cı­lık sis­te­mi di­sip­li­ne edil­miş, sos­yal gü­ven­lik sis­te­min­de önem­li dü­zen­le­me­ler ya­pıl­mış bir eko­no­mi dev­ral­mış­tır. İkti­da­ra gel­dik­ten son­ra ye­ni bir eko­no­mik prog­ram or­ta­ya ko­ya­ca­ğı­nı söy­le­yen AKP, bu­nun ye­ri­ne, sü­rek­li eleş­tir­di­ği 57’nci Hükûme­tin Güç­lü Eko­no­mi­ye Ge­çiş Prog­ra­mı­’­nı ay­nen uy­gu­la­mış­tır. Bu­nun ya­nı sı­ra, AKP Hükûme­ti­nin or­ta­ya koy­du­ğu eko­no­mik he­def­ler de as­lın­da 57’nci Hükûmet dö­ne­min­de ha­zır­la­nan Se­ki­zin­ci Beş Yıl­lık Kal­kın­ma Pla­nı­nın 2023 Viz­yo­nu Bel­ge­si­’n­de yer alan he­def­ler­dir.

Bu ba­kım­dan, bu­gün ge­li­nen nok­ta­da bu alan­lar­da övü­nü­le­cek bir ba­şa­rı var­sa “ka­yıp yıl­lar” ola­rak top­yekûn ka­ra­la­nan bu dö­ne­min bun­da sa­hip ol­du­ğu pay inkâr edil­mez bir ger­çek­tir. Bu hak­kın tes­lim edil­me­si si­ya­si ve ah­la­ki bir yü­küm­lü­lük­tür. An­cak, AKP Hükûme­ti bu­nun ica­bı­nı ye­ri­ne ge­tir­me er­de­mi­ni gös­te­re­me­miş­tir.

Sa­yın Baş­kan, de­ğer­li mil­let­ve­kil­le­ri; söz­le­ri­me son ver­me­den ön­ce Hükûmet Prog­ra­mı­’­nın “Dış Po­li­ti­ka” bö­lü­mü üze­rin­de de kı­sa­ca dur­mak is­ti­yo­rum.

Hükûmet Prog­ra­mı­’­nın en bü­yük za­a­fı, iç ve dış te­rör teh­dit­le­riy­le mü­ca­de­le­de ge­re­ken as­ga­ri ira­de ve ka­rar­lı­lı­ğı or­ta­ya ko­ya­ma­mış ol­ma­sı­dır. Ira­k’­ta­ki ge­liş­me­ler Tür­ki­ye­’­nin kar­şı­sı­na çok va­him bir gü­ven­lik teh­di­di çı­kar­mış­tır. Tür­ki­ye, Ku­zey Ira­k’­ta yu­va­la­nan te­rör ör­gü­tü­nün fi­i­li sal­dı­rı­sı al­tın­da­dır. Ku­zey Ira­k’­ta­ki grup­lar te­rör kar­tı­nı Tür­ki­ye­’­ye kar­şı bir teh­dit si­la­hı ola­rak kul­lan­mak­ta ve millî bir­li­ği­mi­zi he­def alan hayâsız tah­rik­le­ri­ni sür­dür­mek­te­dir. Bu ger­çek­le­re rağ­men AKP Hükûme­ti, te­rör­le mü­ca­de­le ko­nu­su­nu yu­var­lak ve içi boş söz­ler­le ge­çiş­tir­miş­tir, bu ko­nu­da as­ga­ri güç­le des­tek­le­nen et­ki­li bir si­ya­si cay­dı­rı­cı­lık stra­te­ji­si uy­gu­la­ma ira­de­si ve ce­sa­re­ti ol­ma­dı­ğı­nı bir ke­re da­ha tes­cil et­miş­tir. Öte yan­dan, Prog­ra­m’­da, Ku­zey Ira­k’­ta son aşa­ma­ya ge­len Tür­ki­ye­’­ye düş­man­lık te­me­lin­de­ki et­nik si­ya­si ya­pı­lan­ma­ya ve bu grup­la­rın sal­dı­rı­la­rı al­tın­da var­lık mü­ca­de­le­si ve­ren Türk­men kar­deş­le­ri­mi­ze hiç yer ve­ril­me­me­si, AKP Hükûme­ti­nin te­mel­den sa­kat Irak po­li­ti­ka­sı­nı sür­dü­re­ce­ği­nin bir iti­ra­fı ol­muş­tur.

Hü­kü­met Prog­ra­mı­’­nın “Kıb­rıs ve Av­ru­pa Bir­li­ğiy­le iliş­ki­ler” ko­nu­sun­da­ki bö­lüm­le­ri de, AKP Hükûme­tiy­le öz­deş­le­şen tes­li­mi­yet­çi po­li­ti­ka­lar­da ısrar edi­le­ce­ği­ni gös­ter­mek­te­dir. Tür­ki­ye-Av­ru­pa Bir­li­ği-Kıb­rıs iliş­ki­le­ri­nin bir çık­ma­za sap­lan­dı­ğı, Tür­ki­ye­’­nin sa­nal Av­ru­pa Bir­li­ği sü­re­ci­nin Kıb­rıs ipo­te­ği­ne bağ­lan­dı­ğı ve Kıb­rıs so­ru­nu­na bu­lu­na­cak çö­zü­mün Av­ru­pa Bir­li­ği da­yat­ma­la­rı­nın bo­yun­du­ru­ğu al­tı­na so­kul­du­ğu bir ger­çek­tir. AKP Hükûme­ti, bu­gü­ne ka­dar bu ko­nu­da, hem Rum ta­ra­fı­na hem de  Av­ru­pa Bir­li­ği­ne ümit ve ce­sa­ret ver­miş­tir.

60’ın­cı Hü­kü­met Prog­ra­mı, AK­P’­nin Tür­ki­ye­’­nin ve Türk­lü­ğün Kıb­rı­s’­tan tas­fi­ye­si­ni ön­gö­ren sü­re­cin ta­şe­ron­lu­ğu­nu yap­ma­ya de­vam ede­ce­ği­ni or­ta­ya koy­muş­tur. Prog­ram’­da, Kıb­rı­s’­ta bu­lu­na­cak si­ya­si çö­zü­me iliş­kin Tür­ki­ye­’­nin vaz­ge­çe­me­ye­ce­ği “gü­ven­lik, ga­ran­tör­lük, iki ke­sim­li­lik ve si­ya­si eşit­lik” gi­bi il­ke­le­re hiç yer ve­ril­me­me­si, bu­nun bir gös­ter­ge­si­dir.

Bü­tün bun­lar, AKP Hükûme­ti­nin, Kıb­rıs so­ru­nu­nun çö­zü­mü­nü, Rum­la­rın is­te­di­ği bir çer­çe­ve­de Av­ru­pa Bir­li­ği­ne ha­va­le et­ti­ği­ni or­ta­ya koy­mak­ta­dır. AKP Hükûme­ti­nin ser­gi­le­di­ği bu acz ve tes­li­mi­yet, Tür­ki­ye­’­nin kar­şı­sı­na, li­man­la­rın açıl­ma­sın­dan baş­la­ya­rak Gü­ney Kıb­rıs Rum Yö­ne­ti­mi­ni ta­nı­ma so­nu­cu­nu do­ğu­ra­cak adım­lar at­ma­sı ve Kıb­rı­s’­ta Rum­la­rın is­tek­le­ri ze­mi­nin­de ye­ni bir çö­züm sü­re­ci baş­lat­ma­sı da­yat­ma­la­rı­nı çı­ka­ra­cak­tır.

Hükûme­tin bü­tün bun­la­rı ka­bul ede­cek bir tes­li­mi­yet için­de ol­ma­sı­nı esef­le kar­şı­la­dı­ğı­mı­zı ifa­de et­mek is­ti­yo­rum. Av­ru­pa Bir­li­ğiy­le iliş­ki­ler, bu­gü­ne ka­dar AKP Hükûme­ti ta­ra­fın­dan bir meş­ru­i­yet si­gor­ta­sı ola­rak gö­rül­müş ve Av­ru­pa Bir­li­ği­nin bu da­yat­ma­sı­nın ge­re­ği­ni ye­ri­ne ge­tir­mek, bir ev öde­vi ola­rak ka­bul edil­miş­tir. 22 Tem­muz 2007 se­çim­le­ri ne­de­niy­le Av­ru­pa Bir­li­ğin­den si­ya­si mo­la alan AK­P’­nin, önü­müz­de­ki dö­nem­de bu çar­pık an­la­yış­la, bı­rak­tı­ğı yer­den yo­la de­vam ede­ce­ği an­la­şıl­mak­ta­dır. Bu zih­ni­ye­tin Tür­ki­ye­’­nin kar­şı­sı­na çı­ka­ra­ca­ğı teh­li­ke­ler ve sos­yal bün­ye­miz üze­rin­de­ki tah­ri­bat, ma­a­le­sef ya­şa­na­rak gö­rü­le­cek­tir.

Sa­yın Baş­kan, de­ğer­li mil­let­ve­kil­le­ri; Mil­li­yet­çi Ha­re­ket Par­ti­si­nin önü­müz­de­ki na­zik ve güç dö­nem­de ser­gi­le­ye­ce­ği si­ya­set an­la­yı­şı bu il­ke ve inanç­lar­dan fey­za­la­cak­tır. Par­la­men­to ça­lış­ma­la­rın­da reh­be­ri­miz ola­cak bu il­ke­ler, Tür­ki­ye­’­yi se­ven her­ke­sin ar­ka­sın­da du­ra­ca­ğı or­tak kır­mı­zı çiz­gi­ler ola­rak gö­rül­me­li­dir. Mil­li­yet­çi Ha­re­ket Par­ti­si, ik­ti­da­rın bu çer­çe­ve için­de ka­la­cak ve Tür­ki­ye­’­nin hay­rı­na ola­cak her ic­ra­a­tı­nı des­tek­le­me­yi bir va­tan­se­ver­lik gö­re­vi sa­ya­cak­tır. An­cak Tür­ki­ye­’­nin bu kır­mı­zı çiz­gi­le­ri­nin çiğ­nen­me­si, “de­mok­ra­tik­leş­me” ve “mo­dern­leş­me” adı al­tın­da cum­hu­ri­ye­tin te­mel il­ke­le­ri ve dev­le­tin ku­ru­luş esas­la­rıy­la oy­na­ma­ya kal­kış­ma­sı hâlin­de bun­la­ra kar­şı en de­mok­ra­tik ze­min­de so­nu­na ka­dar di­re­ne­ce­ği­mi­zi her­kes çok iyi bil­me­li­dir.

Hükûmet prog­ram­la­rı ik­ti­dar­la­rın si­ya­si he­def­le­ri­ni or­ta­ya ko­yan yol ha­ri­ta­sı ni­te­li­ğin­de si­ya­si ta­ah­hüt bel­ge­le­ri­dir. Bun­la­rın si­ya­si ik­ti­dar­la­rın geç­miş si­cil­le­rin­den so­yut­la­na­rak an­la­şıl­ma­sı ve de­ğer­len­di­ril­me­si doğ­ru ve müm­kün de­ğil­dir. Bu ba­kım­dan 60’ın­cı Hükûmet Prog­ra­mı’­nın AK­P’­nin geç­miş dö­ne­min­de­ki ic­ra­at si­ci­li­nin ve bu­nun ağır tah­ri­ba­tı­nın ışı­ğın­da de­ğer­len­di­ril­me­si ka­çı­nıl­maz ola­cak­tır.

Ge­ri­de bı­rak­tı­ğı­mız bu dö­ne­min vic­dan­lar­da na­mus­lu bir mu­ha­se­be­si ya­pıl­ma­dan, ya­şa­nan yol­suz­luk­la­rın ve ka­nun­suz­luk­la­rın he­sa­bı yar­gı önün­de gö­rül­me­den ve AKP Hükûme­ti geç­miş­te­ki ha­ta­la­rın­dan dön­me ira­de­si­ni so­mut ola­rak or­ta­ya koy­ma­dan, Sa­yın Baş­ba­ka­nın ifa­de­siy­le “ye­ni ve ak bir say­fa” açıl­ma­sı dü­şü­nü­le­me­ye­cek­tir. Geç­mi­şin ka­ran­lı­ğı­nı söz­de ay­dın­lat­mak müm­kün de­ğil­dir. AK­P’­nin bu­gü­ne ka­dar yap­tık­la­rı bun­dan son­ra­ki ic­ra­at­la­rı­nın bir gös­ter­ge­si ve te­mi­na­tı­dır. En azın­dan bu­gün iti­ba­rıy­la, bu ko­nu­da eli­miz­de gü­ve­ni­lir baş­ka bir de­ğer­len­dir­me öl­çü­sü bu­lun­ma­mak­ta­dır. Bu dü­şün­ce­ler­le, MHP Gru­bu gü­ven oy­la­ma­sın­da ret oyu ve­re­cek­tir.

Yü­ce Mec­li­si en de­rin say­gı­la­rım­la se­lam­lı­yor, he­pi­ni­ze şük­ran­la­rı­mı su­nu­yo­rum. (MHP sı­ra­la­rın­dan ayak­ta al­kış­lar)

BAŞ­KAN – Te­şek­kür edi­yo­rum Sa­yın Bah­çe­li.

Söz sı­ra­sı De­mok­ra­tik Top­lum Par­ti­si Grup Baş­ka­nı ve Mar­din Mil­let­ve­ki­li Sa­yın Ah­met Tür­k’­te.

Sa­yın Türk, bu­yu­run. (DTP sı­ra­la­rın­dan al­kış­lar)

AH­MET TÜRK (Mar­din) – Te­şek­kür ede­rim.

BAŞ­KAN – Sa­yın Türk,  söz sü­re­niz kırk da­ki­ka­dır

DTP GRU­BU ADI­NA AH­MET TÜRK (Mar­din) – Sa­yın Baş­kan, de­ğer­li mil­let­ve­kil­le­ri; Baş­ba­kan Sa­yın Re­cep Tay­yip Er­do­ğan ta­ra­fın­dan su­nu­lan 60’ın­cı Hükûmet Prog­ra­mı üze­rin­de gö­rüş­le­ri­mi­zi açık­la­mak üze­re De­mok­ra­tik Top­lum Par­ti­si Gru­bu adı­na söz al­mış bu­lu­nu­yo­rum.

Sa­yın Baş­kan ve siz de­ğer­li mil­let­ve­ki­li ar­ka­daş­la­rı­mı say­gıy­la se­lam­lı­yo­rum. 23’ün­cü Dö­nem­de Par­la­men­to­nun, ba­rı­şa, öz­gür­lük­le­re, de­mok­ra­si­ye ve top­lum­sal re­fa­ha kat­kı sağ­la­ma­sı­nı di­li­yo­rum.

2007 mil­let­ve­ki­li se­çim­le­ri, Cum­hur­baş­kan­lı­ğı se­çi­mi et­ra­fın­da ya­ra­tı­lan ger­gin­lik so­nu­cun­da bir er­ken se­çim ola­rak ül­ke gün­de­mi­ne otur­du. Tar­tış­ma­lar, la­ik-an­ti­la­ik ek­se­nin­de ge­liş­ti­ril­mek is­ten­diy­se de bu tar­tış­ma­nın top­lum­da­ki yan­sı­ma­sı çok fark­lı ol­du. Seç­men­ler ger­gin­li­ğin iki ta­ra­fı ara­sın­da se­çim yap­ma­ya âde­ta zor­lan­dı. Top­lum­sal ba­rış, öz­gür­lük­ler ve eko­no­mik kal­kın­ma­da ba­şa­rı­sız­lı­ğı or­ta­da olan sta­tü­ko­ya kar­şı, seç­men, de­ği­şim ve dö­nü­şüm is­te­ği­ni san­dı­ğa yan­sıt­tı. Bu­nun çok iyi okun­ma­sı ge­re­ki­yor.

Son se­çi­min bir di­ğer te­mel özel­li­ği de, par­ti­miz De­mok­ra­tik Top­lum Par­ti­si­nin, tüm ya­sal ve fi­i­li en­gel­len­me­le­re rağ­men, ba­ğım­sız aday­lar­la da ol­sa se­çim­le­re ka­tıl­mış ol­ma­sı­dır. DTP’­nin se­çim­ler­de Par­la­men­to­da grup ku­ra­bi­le­cek bir dü­ze­yi ya­ka­la­ma­sı­nı de­mok­ra­si mü­ca­de­le­si­nin bir ka­za­nı­mı ola­rak gör­mek ve de­ğer­len­dir­mek ge­re­kir.

Biz­ler, se­çim mey­dan­la­rın­da, Tür­ki­ye­’­nin te­mel so­run­la­rı­na çö­züm bul­mak ve üre­ti­len çö­züm po­li­ti­ka­la­rı­na des­tek ver­mek üze­re Par­la­men­to­da ol­mak is­te­di­ği­mi­zi ifa­de et­tik. Bu­gü­ne ka­dar bu so­rum­lu­luk­la dav­ran­dık. Bun­dan böy­le de so­rum­lu­lu­ğu­mu­zun bi­lin­ci ve ka­rar­lı­lı­ğı ile dav­ra­na­ca­ğı­mı­zın bi­lin­me­si­ni is­ti­yo­ruz.

Ki­mi dü­şün­ce­le­ri­miz şim­di­ye ka­dar ge­nel doğ­ru gi­bi ka­bul edi­len ba­zı söy­lem­ler­le çe­li­şe­bi­lir, so­run­la­ra fark­lı bir pers­pek­tif­ten ba­kıp, fark­lı, şim­di­ye ka­dar de­nen­me­miş çö­züm öne­ri­le­ri de ola­bi­lir. Bu, de­mok­ra­si­nin bir ge­re­ği­dir. Dü­şün­ce zen­gin­li­ği ya­ra­tıl­ma­dan, ge­li­şim, de­ği­şim ve dö­nü­şü­mün ol­ma­ya­ca­ğı çok açık­tır. Fark­lı­lık­la­rın, çe­şit­li­li­ğin bir ara­da ya­şa­ya­bi­le­ce­ği bir kül­tü­rü ge­liş­tir­mek, sağ­lık­lı bir de­mok­ra­si te­sis et­me­nin ko­şu­lu­dur. Kar­şı­lık­lı sev­gi ve say­gı için­de, hoş­gö­rü, to­le­rans ve em­pa­ti duy­gu­la­rı­mı­zı ge­liş­tir­mek zo­run­da­yız. Biz bu­na ha­zı­rız.

Sa­yın Baş­kan, de­ğer­li mil­let­ve­kil­le­ri; 60’ın­cı Hükûme­tin Prog­ra­mı­’­nın, bir hükûmet prog­ra­mın­dan çok, bir fa­a­li­yet ra­po­ru ol­du­ğu; 60’ın­cı Hükûme­tin ya­pa­cak­la­rı ye­ri­ne, 59’un­cu Hükûme­tin yap­tık­la­rı üze­rin­de kur­gu­lan­mış bir me­tin ol­du­ğu çok açık bir şekil­de or­ta­ya çık­tı.

Oy­sa­ki, 58 ve 59’un­cu Hükûmet Prog­ram­la­rın­da­ki va­at­le­rin bü­yük bir bö­lü­mü ye­ri­ne ge­ti­ril­me­di­ği gi­bi, uy­gu­la­ma­ya ko­nu­lan po­li­ti­ka­lar da Tür­ki­ye­’­yi hak et­ti­ği ye­re ta­şı­mak­tan çok uzak­tır.

AB üye­lik sü­re­ci ile iv­me ka­za­nan de­mok­ra­tik­leş­me yo­lun­da­ki re­form­lar as­kı­ya alın­mış­tır.

Tür­ki­ye­’­nin en te­mel so­ru­nu olan ge­lir da­ğı­lı­mın­da­ki ada­le­tin sağ­lan­ma­sı ko­nu­sun­da bir ar­pa bo­yu bi­le yol alı­na­ma­mış­tır.

Eko­no­mik bü­yü­me id­di­a­la­rı­na rağ­men, va­tan­da­şın ya­şam ko­şul­la­rın­da hiç­bir şey de­ğiş­me­di­ği gi­bi, iş­siz­lik ve yok­sul­luk da­ha da art­mış­tır.

Dış borç yü­kü azal­ma­mış, ül­ke IM­F’­ye ba­ğım­lı­lık­tan kur­tu­la­ma­mış­tır.

Si­vil bir ana­ya­sa yap­ma sö­zü tu­tul­ma­mış, de­mok­ra­tik hak ve öz­gür­lük­le­rin sı­nı­rı ge­niş­le­ti­le­me­miş­tir.

60’ın­cı Hükûmet Prog­ra­mı­’n­da ise, AK Par­ti­nin 58 ve 59’un­cu Hükûmet Prog­ram­la­rı­na kı­yas­la özel­lik­le de­mok­ra­tik­leş­me ve sos­yal po­li­ti­ka­lar ala­nın­da­ki tes­pit, ön­gö­rü ve ta­ah­hüt­ler­den ge­ri dö­nüş yap­tı­ğı gö­rül­mek­te­dir.

59’un­cu Hükûmet Prog­ra­mı­’n­da Sa­yın Baş­ba­kan “Top­lum­sal ve kül­tü­rel çe­şit­li­lik­ler, de­mok­ra­tik ço­ğul­cu­lu­ğun üre­te­ce­ği to­le­rans ve hoş­gö­rü ze­mi­nin­de si­ya­se­te bir renk­li­lik ola­rak ka­tıl­ma­lı­dı­r…” de­miş­ti ve de­vam­la “Bi­rey­sel ve ko­lek­tif hak ve öz­gür­lük­le­ri hi­çe sa­yan to­ta­li­ter ve oto­ri­ter an­la­yış­lar, si­vil ve de­mok­ra­tik si­ya­se­tin en bü­yük düş­man­la­rı­dır.” di­ye ifa­de et­miş­ti.

Yi­ne, Sa­yın Gül Hükûme­ti ola­rak bi­li­nen 58’in­ci AK Par­ti Hükûme­ti Prog­ra­mı­’n­da ise, ge­lir da­ğı­lı­mı baş­ta ol­mak üze­re sos­yal ve böl­ge­sel den­ge­siz­lik­le­ri gi­der­me­ye yö­ne­lik ted­bir­le­rin alı­na­ca­ğı ifa­de edil­miş­ti.

AK Par­ti­nin 58 ve 59’un­cu Hükûmet­le­ri, çağ­daş, de­mok­ra­tik, top­lu­mun tüm ke­sim­le­ri­nin mu­ta­ba­ka­tıy­la bir ye­ni ana­ya­sa ha­zır­la­ya­ca­ğı­nı söy­le­miş, an­cak, bu­nu ger­çek­leş­tir­me ko­nu­sun­da her­han­gi bir ça­ba sarf edil­me­miş­tir. Ay­nı hükûmet, si­ya­si par­ti­le­ri hal­ka aç­mak, hal­kın par­ti­ler üze­rin­de­ki de­ne­tim ve et­kin­li­ği­ni ar­tır­mak, par­ti içi de­mok­ra­si­yi ve şef­faf­lı­ğı sağ­la­mak ve is­tik­ra­rı boz­ma­ya­cak şekil­de tem­sil­de ada­le­ti sağ­la­mak üze­re Si­ya­si Par­ti­ler Ka­nu­nu­’­nu ve se­çim ka­nun­la­rı­nı de­ğiş­ti­re­ce­ği­ni ifa­de et­miş­ti. Si­ya­si Par­ti­ler Ka­nu­nu­’n­da her­han­gi bir de­ği­şik­lik ya­pıl­ma­dı. Se­çim Ka­nu­nu­’n­da ya­pı­lan tek de­ği­şik­lik ise, hiç­bir ko­nu­da uz­laş­ma sağ­la­ya­ma­dı­ğı CHP ile uz­la­şa­rak, üs­te­lik bir­lik­te ana­ya­sa de­ği­şik­li­ği de ya­pa­rak, DTP’­nin Par­la­men­to­da tem­si­li­ni mi­ni­mal dü­ze­ye dü­şür­mek ama­cıy­la ba­ğım­sız aday lis­te­le­ri­nin bir­le­şik oy pu­su­la­la­rın­da yer al­ma­sı­nı sağ­la­mak ol­muş­tur. En bü­yük de­ği­şik­lik de bu­dur. (DTP sı­ra­la­rın­dan al­kış­lar)

Ge­liş­miş de­mok­ra­tik ül­ke­ler­de ol­du­ğu gi­bi, de­mok­ra­si­nin be­şi­ği ye­rel yö­ne­tim­le­rin güç­len­di­ril­me­si için ge­rek­li ya­sal dü­zen­le­me­le­rin ya­pı­la­ca­ğı­nı ifa­de et­miş­ler­di. Ye­rel Yö­ne­tim Ya­sa­sı­’n­da her­han­gi bir iyi­leş­me sağ­lan­ma­dı­ğı gi­bi, ye­ni Hükûmet Prog­ra­mı­’n­da da ye­rel yö­ne­tim re­for­mu­nun ra­fa kal­dı­rıl­dı­ğı gö­rül­mek­te­dir.

Bü­tün bun­lar gös­ter­mek­te­dir ki, AK Par­ti Hükûme­ti, 60’ın­cı Hükûmet Prog­ra­mı­’n­da id­di­a et­ti­ği gi­bi ül­ke­yi kal­kı­şa ge­çir­mek ye­ri­ne, yerinde say­dır­ma­ya aday­dır. Açık­la­nan Hükûmet Prog­ra­mı, AK Par­ti­ye oy ve­ren seç­men­ler­de bi­le ha­yal kı­rık­lı­ğı ya­rat­mış­tır. Renk­siz, he­ye­can­sız, id­di­a­sız, ül­ke­nin te­mel so­run­la­rı­nı gör­mez­den ge­len bu Prog­ram ile ül­ke­nin yö­ne­til­me­si ka­bul edi­le­mez.

Sa­yın Baş­kan, de­ğer­li mil­let­ve­kil­le­ri; Prog­ram­da Av­ru­pa Bir­li­ği üye­li­ği he­de­fin­den söz edi­lir­ken, özel­lik­le son iki yıl­dır de­mok­ra­tik­leş­me ala­nın­da­ki re­form­la­rın as­kı­ya alın­dı­ğı, hat­ta Po­lis Va­zi­fe ve Se­la­hi­yet­le­ri Ka­nu­nu ile te­rör­le mü­ca­de­le ko­nu­sun­da­ki de­ği­şik­lik­ler ne­de­niy­le ge­ri­ye doğ­ru gi­dil­di­ği ger­çe­ğin­den ka­çın­ma­mak ge­re­kir. Hükûme­tin sık­ça söy­le­di­ği “iş­ken­ce­ye sı­fır to­le­rans” an­la­yı­şı bir tür­lü ya­şa­ma ge­çi­ril­me­miş, 59’un­cu Hükûmet dö­ne­min­de de iş­ken­ce olay­la­rı, iş­ken­cey­le ölüm olay­la­rı ma­a­le­sef ki de­vam et­miş­tir. Son dört yıl içe­ri­sin­de ger­çek­le­şen iş­ken­ce  şikâyet­le­ri ile bun­la­ra kar­şı yü­rü­tü­len ve so­nuç­lan­dı­rı­lan so­ruş­tur­ma sa­yı­la­rı­nı in­ce­le­di­ği­miz­de, ra­kam­sal ola­rak, ora­nın yüz­de 1’ine an­cak te­ka­bül et­mek­te­dir. El­bet­te ki, 90’lı yıl­lar­la kı­yas­lan­dı­ğın­da, iş­ken­ce va­ka­la­rın­da yay­gın­lı­ğın ve yo­ğun­lu­ğun dü­şüş gös­ter­di­ği­ni göz­le­mek­te­yiz. An­cak “kö­tü­nün iyi­si­ni va­tan­da­şa ka­bul et­tir­me” gi­bi bir yak­la­şım ile “sı­fır to­le­rans” yak­la­şı­mı çe­liş­ki­li­dir. İş­ken­ce va­ka­la­rı­nın sı­fı­ra yak­laş­ma­sı, hem in­san hem de top­lum onu­ru açı­sın­dan, ay­nı za­man­da, dev­let-va­tan­daş ba­ğı­nın güç­len­me­si ve ada­le­te olan inan­cın art­ma­sı açı­sın­dan ol­duk­ça önem­li­dir. Bu ne­den­le, iş­ken­cey­le mü­ca­de­le ko­nu­sun­da da­ha ka­rar­lı ve da­ha sa­mi­mi olun­ma­lı­dır. Fa­i­li meç­hul ci­na­yet­le­rin ay­dın­la­tıl­ma­sı ko­nu­sun­da Hükûmet, ta­rihî so­rum­lu­lu­ğu­nu ye­ri­ne ge­tir­me­li­dir.

Te­mel bü­tün hak­la­rın ana­sı ve vaz­ge­çil­me­zi, dü­şün­ce ve ifa­de öz­gür­lü­ğü­dür. An­cak, ön­ce­ki Hükûmet, bu ko­nu­da son de­re­ce ba­şa­rı­sız bir pra­tik or­ta­ya koy­muş­tur. Mev­cut Prog­ra­m’­da da, baş­ta Türk Ce­za Ka­nu­nu­’­nun 301’in­ci mad­de­si ol­mak üze­re Türk Ce­za Ka­nu­nu­’n­da ve di­ğer ya­sa­lar­da­ki dü­şün­ce ve ifa­de öz­gür­lü­ğü­nü en­gel­le­yen mad­de­le­rin de­ğiş­ti­ril­me­si­ne yö­ne­lik so­mut hiç­bir öne­ri yok­tur.

So­run­la­rı­mı­zı de­mok­ra­tik usul­ler çer­çe­ve­sin­de ko­nu­şa­rak çöz­me­yi be­ce­re­me­ye­cek­sek, fark­lı dü­şün­ce­le­re ta­ham­mül­süz­lü­ğü ya­sal gü­ven­ce­le­re bağ­la­ya­cak­sak, de­mok­ra­si adı­na di­ğer ko­nu­la­rı ko­nuş­ma­nın za­ten hiç­bir an­la­mı kal­ma­ya­cak­tır.

De­mok­ra­tik, la­ik, sos­yal bir hu­kuk dev­le­ti ol­ma­nın en önem­li yön­te­mi öz­gür­lük­le­ri ge­niş­let­mek­tir. Hiç­bir va­tan­da­şın dinî inanç­la­rın­dan ya da fel­se­fik gö­rüş­le­rin­den do­la­yı ay­rım­cı­lı­ğa ta­bi tu­tul­ma­dı­ğı, hor­lan­ma­dı­ğı bir sis­te­mi ya­rat­ma­ya dö­nük an­la­yış mev­cut Hükûmet Prog­ra­mı­’n­da so­mut ifa­de­ler­le ta­rif edil­me­miş­tir.

İnanç­la­rı ge­re­ği ba­şör­tü­sü ta­kan va­tan­daş­la­rı­mı­zın kar­şı­laş­tı­ğı in­san hak­la­rı ih­lal­le­rin­den tu­ta­lım, Ale­vi yurt­taş­la­rı­mı­zın ya da gay­ri­müs­lim yurt­taş­la­rı­mı­zın inanç öz­gür­lük­le­ri­nin na­sıl ga­ran­ti al­tı­na alı­na­ca­ğı­na de­ği­nil­me­miş, bu ko­nu­da hiç­bir açık­la­ma ya­pıl­ma­mış­tır.

F ti­pi ce­za­ev­le­ri baş­ta ol­mak üze­re, ce­za­ev­le­rin­de tec­rit ve izo­las­yon uy­gu­la­ma­la­rı hâlen de­vam et­mek­te­dir. Ce­za­ev­le­rin­de is­yan­la­rın ya­şan­mı­yor ol­ma­sı so­run­la­rın bit­ti­ği an­la­mı­na gel­mez.

Si­vil si­ya­se­ti ve si­vil top­lu­mu güç­len­dir­me­nin en et­ki­li yo­lu, dü­şün­ce ve ör­güt­len­me öz­gür­lü­ğü­nü ek­sik­siz sağ­la­mak­tan ge­çer. Dü­şün­ce­le­rin­den do­la­yı ay­dın­la­rın, ya­zar­la­rın öl­dü­rül­dü­ğü, yar­gı­lan­dı­ğı ve ce­za­lan­dı­rıl­dı­ğı ül­ke­miz­de, Av­ru­pa­lı­lar is­te­di­ği di­ye de­ğil, in­san­la­rı­mız bu­na faz­la­sıy­la la­yık ol­du­ğu için ha­re­ke­te ge­çil­me­si ge­re­kir. Si­vil top­lu­mu güç­len­dir­mek is­ti­yor­sak, Mec­lis ça­lış­ma­la­rı­na ka­tı­lıp ra­por sun­ma­la­rı­nı sağ­la­mak, en et­kin ka­tı­lım­cı­lık ör­ne­ği­dir. Ne ya­zık ki, bu ko­nu­da Prog­ra­m’­da bir tek ke­li­me da­hi yok­tur.

Sa­yın Baş­kan, de­ğer­li mil­let­ve­kil­le­ri; ba­ğım­sız yar­gı için ye­ni ad­li­ye bi­na­la­rı el­bet­te ge­rek­li­dir. Han­lar­dan boz­ma, sağ­lık­sız bi­na­lar­da hiz­met an­la­yı­şı çağ dı­şı­dır. Araç ve ge­reç­ler­de tek­no­lo­jik ola­nak­la­rı kul­lan­mak doğ­ru­dur. An­cak, tüm bun­lar­dan da­ha önem­li­si, ba­ğım­sız yar­gı­nın vaz­ge­çil­mez ko­şu­lu olan yar­gıç te­mi­na­tı­nı ve ba­ğım­sız­lı­ğı­nı sağ­la­mak­tır. Bu­nun için, Hâkim ve Sav­cı­lar Yük­sek Ku­ru­lu­nun de­mok­ra­tik bir ya­pı­ya ka­vuş­tu­rul­ma­sı ile yar­gıç ve sav­cı alım­la­rın­da par­ti­zan­ca dav­ra­nış­lar­dan ka­çın­ma­mız ge­re­ki­yor.

Ada­le­te ay­rı­lan büt­çe ar­tı­rıl­ma­dan, ek­sik yar­gıç ve sav­cı kad­ro­la­rı ta­mam­la­tıl­ma­dan, ih­ti­ya­ca gö­re ye­ni per­so­nel alın­ma­dan, ad­li­ye­le­rin iş yü­kü azal­tıl­ma­dan sağ­lık­lı bir ada­let hiz­me­ti ya­şa­ma ge­çi­ri­le­mez­se -Prog­ra­m’­da bu ko­nu­da bir açı­lım ol­ma­dı­ğı gi­bi- yar­gı­yı ba­ğım­sız bir hâle ge­tir­me­nin de imkânı yok­tur.

As­kerî ve si­vil bü­rok­ra­si­nin yar­gı­ya kar­şı do­ku­nul­maz­lık­la­rı kal­dı­rıl­ma­dan ba­ğım­sız yar­gı­nın et­ki­li ol­ma­sı da müm­kün de­ğil­dir.

Sa­yın Baş­kan, de­ğer­li mil­let­ve­kil­le­ri; Hükûmet Prog­ra­mı­’n­da, ra­kam­lar­la oy­na­na­rak ya­nıl­tı­cı bil­gi­ler­le eko­no­mi­de toz­pem­be bir tab­lo çi­zil­mek­te­dir. Ki­şi ba­şı­na dü­şen millî ge­lir ko­nu­sun­da­ki ra­kam­lar, hal­kın bü­yük ço­ğun­lu­ğu­nun ya­şa­mı­na olum­lu bir şekil­de yan­sı­ma­mak­ta­dır. Ki­şi ba­şı­na dü­şen millî ge­li­rin 5,477 do­la­ra ulaş­tı­ğın­dan söz edi­lir­ken ge­lir da­ğı­lı­mın­da­ki ada­let­siz­li­ğe de­ği­nil­me­mek­te­dir.