DÖ­NEM: 22                         CİLT: 156                                     YA­SA­MA YI­LI: 5

 

 

 

TÜR­Kİ­YE BÜ­YÜK MİL­LET MEC­Lİ­Sİ

TU­TA­NAK DER­Gİ­Sİ

 

 

103’üncü Bir­le­şim

8 Mayıs 2007 Salı

 

 

İ Ç İ N D E K İ L E R

 

 

 

 

 

  I. - GE­ÇEN TU­TA­NAK ÖZE­Tİ

 II. - GE­LEN KÂĞIT­LAR

III. - YOK­LA­MA

IV. - BAŞ­KAN­LI­ĞIN GE­NEL KU­RU­LA SU­NUŞ­LA­RI

A) TEZ­KE­RE­LER VE ÖNER­GE­LER

1.- Ulaş­tır­ma Ba­ka­nı Bi­na­li Yıl­dı­rım'ın, Al­man­ya'ya yap­tı­ğı resmî zi­ya­re­te, An­ka­ra Mil­let­ve­ki­li Mus­ta­fa Tu­na'nın da iş­ti­rak et­me­si­nin uy­gun gö­rül­dü­ğü­ne iliş­kin Baş­ba­kan­lık tez­ke­re­si (3/1262)

V. - KA­NUN TA­SA­RI VE TEK­LİF­LE­Rİ İLE KO­MİS­YON­LAR­DAN GE­LEN Dİ­ĞER İŞ­LER

1.- Ça­nak­ka­le Mil­let­ve­kil­le­ri Meh­met Da­niş ve İb­ra­him Köş­de­re'nin, Ge­li­bo­lu Ya­rı­ma­da­sı Ta­rihî Millî Par­kı Ka­nu­nu­na Ge­çi­ci Bir Mad­de Ek­len­me­si­ne Da­ir Ka­nun Tek­li­fi (Ka­mu İha­le Ka­nu­nu­na Ge­çi­ci Mad­de Ek­len­me­si­ne Da­ir Ka­nun Tek­li­fi) ile Plan ve Büt­çe Ko­mis­yo­nu Ra­po­ru (2/212) (S. Sa­yı­sı: 305)

2.- Ba­zı Ka­mu Ala­cak­la­rı­nın Tah­sil ve Ter­ki­ni­ne İliş­kin Ka­nun Ta­sa­rı­sı ile Plan ve Büt­çe Ko­mis­yo­nu Ra­po­ru (1/1030) (S. Sa­yı­sı: 904)

3.- Ada­let ve Kal­kın­ma Par­ti­si Grup Baş­kan­ve­ki­li Bur­sa Mil­let­ve­ki­li Fa­ruk Çe­lik'in, İmar Ka­nu­nun­da De­ği­şik­lik Ya­pıl­ma­sı­na Da­ir Ka­nun Tek­li­fi ve Ba­yın­dır­lık, İmar, Ulaş­tır­ma ve Tu­rizm ile Ada­let Ko­mis­yon­la­rı Ra­por­la­rı (2/820) (S. Sa­yı­sı: 1337)

4.- Ada­let ve Kal­kın­ma Par­ti­si Grup Baş­kan­ve­kil­le­ri Bur­sa Mil­let­ve­ki­li Fa­ruk Çe­lik, An­ka­ra Mil­let­ve­ki­li Sa­lih Ka­pu­suz, Or­du Mil­let­ve­ki­li Eyüp Fat­sa, Ha­tay Mil­let­ve­ki­li Sa­dul­lah Er­gin, İs­tan­bul Mil­let­ve­ki­li İr­fan Gün­düz ve 194 Mil­let­ve­ki­li­nin; 2709 Sa­yı­lı Tür­ki­ye Cum­hu­ri­ye­ti Ana­ya­sa­sı­na Ge­çi­ci Bir Mad­de Ek­len­me­si­ne Da­ir Ka­nun Tek­li­fi ve Ana­ya­sa Ko­mis­yo­nu Ra­po­ru (2/1011) (S. Sa­yı­sı: 1408 ve 1408'e 1 Ek)

5.- Ada­let ve Kal­kın­ma Par­ti­si Grup Baş­ka­nı Si­irt Mil­let­ve­ki­li Re­cep Tay­yip Er­do­ğan, Grup Baş­kan­ve­kil­le­ri Ha­tay Mil­let­ve­ki­li Sa­dul­lah Er­gin, An­ka­ra Mil­let­ve­ki­li Sa­lih Ka­pu­suz, Bur­sa Mil­let­ve­ki­li Fa­ruk Çe­lik, Or­du Mil­let­ve­ki­li Eyüp Fat­sa, İs­tan­bul Mil­let­ve­ki­li İr­fan Gün­düz ve Ana­va­tan Par­ti­si Grup Baş­kan­ve­ki­li An­ka­ra Mil­let­ve­ki­li Mu­zaf­fer Rem­zi Kur­tul­mu­şoğ­lu ile 354 Mil­let­ve­ki­li­nin; Tür­ki­ye Cum­hu­ri­ye­ti Ana­ya­sa­sı­nın Ba­zı Mad­de­le­rin­de De­ği­şik­lik Ya­pıl­ma­sı Hak­kın­da Ka­nun Tek­li­fi ve Ana­ya­sa Ko­mis­yo­nu Ra­po­ru (2/1015) (S. Sa­yı­sı: 1409)

6.- Nük­le­er Güç San­tral­le­ri­nin Ku­rul­ma­sı ve İş­le­til­me­si ile Ener­ji Sa­tı­şı­na İliş­kin Ka­nun Ta­sa­rı­sı ve Çev­re ile Sa­na­yi, Ti­ca­ret, Ener­ji, Ta­bii Kay­nak­lar, Bil­gi ve Tek­no­lo­ji Ko­mis­yon­la­rı Ra­por­la­rı (1/1260) (S. Sa­yı­sı: 1360)

 

7.- Ba­zı Ka­nun­la­rın Sağ­lık Ku­ru­lu Ra­por­la­rı­na İliş­kin Hü­küm­le­rin­de De­ği­şik­lik Ya­pıl­ma­sı­na Da­ir Ka­nun Ta­sa­rı­sı ile Sağ­lık, Ai­le, Ça­lış­ma ve Sos­yal İş­ler Ko­mis­yo­nu Ra­po­ru (1/1350) (S. Sa­yı­sı: 1405)

8.- Yük­se­köğ­re­tim Ku­rum­la­rı Teş­kilâtı Ka­nu­nun­da De­ği­şik­lik Ya­pıl­ma­sı­na İliş­kin Ka­nun Ta­sa­rı­la­rı ve Millî Eği­tim, Kül­tür, Genç­lik ve Spor ile Plan ve Büt­çe Ko­mis­yon­la­rı Ra­por­la­rı (1/1269, 1/1248) (S. Sa­yı­sı: 1322)

VI. - AÇIK­LA­MA­LAR VE SA­TAŞ­MA­LA­RA İLİŞ­KİN KO­NUŞ­MA­LAR

1.- Ada­na Mil­let­ve­ki­li Ta­ci­dar Sey­han'ın, Ener­ji ve Ta­bii Kay­nak­lar Ba­ka­nı Meh­met Hil­mi Gü­ler'in, ko­nuş­ma­sın­da, şah­sı­na sa­taş­ma­sı ne­de­niy­le ko­nuş­ma­sı

2.- Si­nop Mil­let­ve­ki­li En­gin Al­tay'ın, Si­nop Mil­let­ve­ki­li Ca­hit Can'ın, ko­nuş­ma­sın­da, şah­sı­na sa­taş­ma­sı ne­de­niy­le ko­nuş­ma­sı

VII. - OY­LA­MA­LAR

1.- Nük­le­er Güç San­tral­le­ri­nin Ku­rul­ma­sı ve İş­le­til­me­si ile Ener­ji Sa­tı­şı­na İliş­kin Ka­nun Ta­sa­rı­sı'nın oy­la­ma­sı

 

I. - GE­ÇEN TU­TA­NAK ÖZE­Tİ

TBMM Ge­nel Ku­ru­lu sa­at 11.10'da açı­la­rak dört otu­rum yap­tı.

Gün­de­min "Ka­nun Ta­sa­rı ve Tek­lif­le­ri ile Ko­mis­yon­lar­dan Ge­len Di­ğer İş­ler" kıs­mı­nın 14'ün­cü sı­ra­sın­da bu­lu­nan 1360 sı­ra sa­yı­lı Ka­nun Ta­sa­rı­sı'nın bu kıs­mın 6'ncı, 439'un­cu sı­ra­sın­da bu­lu­nan 1405 sı­ra sa­yı­lı Ka­nun Ta­sa­rı­sı'nın 7'nci, 43'ün­cü sı­ra­sın­da bu­lu­nan 1322 sı­ra sa­yı­lı Ka­nun Ta­sa­rı­sı'nın 8'in­ci, ge­len kâğıt­lar­da ya­yım­la­nan ve bas­tı­rı­la­rak da­ğı­tı­lan 1409 sı­ra sa­yı­lı Ka­nun Tek­li­fi'nin ise kırk se­kiz sa­at geç­me­den bu kıs­mın 5'in­ci sı­ra­sı­na alın­ma­sı­na ve di­ğer iş­le­rin sı­ra­sı­nın bu­na gö­re te­sel­sül et­ti­ril­me­si­ne iliş­kin AK Par­ti Gru­bu öne­ri­si, ya­pı­lan gö­rüş­me­ler­den son­ra, ka­bul edil­di.

Gün­de­min "Ka­nun Ta­sa­rı ve Tek­lif­le­ri ile Ko­mis­yon­lar­dan Ge­len Di­ğer İş­ler" kıs­mı­nın:

1'in­ci sı­ra­sın­da bu­lu­nan, Ka­mu İha­le Ka­nu­nu­na Ge­çi­ci Mad­de Ek­len­me­si­ne Da­ir Ka­nun Tek­li­fi'nin (2/212) (S. Sa­yı­sı: 305) gö­rüş­me­le­ri, da­ha ön­ce ge­ri alı­nan mad­de­le­re iliş­kin ko­mis­yon ra­po­ru he­nüz gel­me­di­ğin­den;

2'nci sı­ra­sın­da bu­lu­nan, Ba­zı Ka­mu Ala­cak­la­rı­nın Tah­sil ve Ter­ki­ni­ne İliş­kin (1/1030) (S. Sa­yı­sı: 904),

3'ün­cü sı­ra­sın­da bu­lu­nan, Ada­let ve Kal­kın­ma Par­ti­si Grup Baş­kan­ve­ki­li Bur­sa Mil­let­ve­ki­li Fa­ruk Çe­lik'in, İmar Ka­nu­nun­da De­ği­şik­lik Ya­pıl­ma­sı­na Da­ir (2/820) (S. Sa­yı­sı: 1337),

4'ün­cü sı­ra­sın­da bu­lu­nan, Ada­let ve Kal­kın­ma Par­ti­si Grup Baş­kan­ve­kil­le­ri Bur­sa Mil­let­ve­ki­li Fa­ruk Çe­lik, An­ka­ra Mil­let­ve­ki­li Sa­lih Ka­pu­suz, Or­du Mil­let­ve­ki­li Eyüp Fat­sa, Ha­tay Mil­let­ve­ki­li Sa­dul­lah Er­gin, İs­tan­bul Mil­let­ve­ki­li İr­fan Gün­düz ve 194 Mil­let­ve­ki­li­nin; 2709 Sa­yı­lı Tür­ki­ye Cum­hu­ri­ye­ti Ana­ya­sa­sı­na Ge­çi­ci Bir Mad­de Ek­len­me­si­ne Da­ir (2/1011) (S. Sa­yı­sı: 1408 ve 1408'e 1'in­ci ek),

6'ncı sı­ra­sı­na alı­nan, Nük­le­er Güç San­tral­le­ri­nin Ku­rul­ma­sı ve İş­le­til­me­si ile Ener­ji Sa­tı­şı­na İliş­kin (1/1260) (S. Sa­yı­sı: 1360),

Ka­nun Ta­sa­rı ve Tek­lif­le­ri, il­gi­li ko­mis­yon yet­ki­li­le­ri Ge­nel Ku­rul­da ha­zır bu­lun­ma­dı­ğın­dan;

Er­te­len­di.

5'in­ci sı­ra­sı­na alı­nan, Ada­let ve Kal­kın­ma Par­ti­si Grup Baş­ka­nı Si­irt Mil­let­ve­ki­li Re­cep Tay­yip Er­do­ğan, Grup Baş­kan­ve­kil­le­ri Ha­tay Mil­let­ve­ki­li Sa­dul­lah Er­gin, An­ka­ra Mil­let­ve­ki­li Sa­lih Ka­pu­suz, Bur­sa Mil­let­ve­ki­li Fa­ruk Çe­lik, Or­du Mil­let­ve­ki­li Eyüp Fat­sa, İs­tan­bul Mil­let­ve­ki­li İr­fan Gün­düz ve Ana­va­tan Par­ti­si Grup Baş­kan­ve­ki­li An­ka­ra Mil­let­ve­ki­li Mu­zaf­fer Rem­zi Kur­tul­mu­şoğ­lu ile 354 Mil­let­ve­ki­li­nin; Tür­ki­ye Cum­hu­ri­ye­ti Ana­ya­sa­sı­nın Ba­zı Mad­de­le­rin­de De­ği­şik­lik Ya­pıl­ma­sı Hak­kın­da Ka­nun Tek­li­fi'nin (2/1015) (S. Sa­yı­sı: 1409) bi­rin­ci gö­rüş­me­si ta­mam­lan­dı, ikin­ci gö­rüş­me­si­ne, en az kırk se­kiz sa­at geç­tik­ten son­ra baş­la­na­bi­le­ce­ği açık­lan­dı.

İs­tan­bul Mil­let­ve­ki­li İr­fan Gün­düz, İz­mir Mil­let­ve­ki­li K. Ke­mal Ana­dol'un,

An­ka­ra Mil­let­ve­ki­li Oya Aras­lı, Sam­sun Mil­let­ve­ki­li Su­at Kı­lıç'ın,

Art­vin Mil­let­ve­ki­li Yük­sel Çor­ba­cı­oğ­lu, Sam­sun Mil­let­ve­ki­li Su­at Kı­lıç'ın

Ka­ra­man Mil­let­ve­ki­li Mev­lüt Ak­gün, An­tal­ya Mil­let­ve­ki­li Tun­cay Er­cenk'in,

Ko­nuş­ma­sın­da şah­sı­na;

İz­mir Mil­let­ve­ki­li K. Ke­mal Ana­dol, İs­tan­bul Mil­let­ve­ki­li İr­fan Gün­düz'ün,

Mer­sin Mil­let­ve­ki­li Mus­ta­fa Öz­yü­rek, Sam­sun Mil­let­ve­ki­li Su­at Kı­lıç'ın,

Bit­lis Mil­let­ve­ki­li Edip Saf­der Gay­da­lı, De­niz­li Mil­let­ve­ki­li Üm­met Kan­do­ğan'ın,

Ko­nuş­ma­sın­da par­ti­le­ri­ne;

Sa­taş­tı­ğı id­di­asıy­la bi­rer açık­la­ma­da bu­lun­du­lar.

8 Ma­yıs 2007 Sa­lı gü­nü, alı­nan ka­rar ge­re­ğin­ce sa­at 11.00'de top­lan­mak üze­re, bir­le­şi­me 23.06'da son ve­ril­di.

Nev­zat Pak­dil

Baş­kan Ve­ki­li

                                Ha­run Tü­fek­ci                         Bay­ram Öz­çe­lik

                                      Kon­ya                                      Bur­dur

                                   Kâtip Üye                                 Kâtip Üye

                                 Ya­şar Tü­zün                    Ah­met Gök­han Sa­rı­çam

                                      Bi­le­cik                                    Kırk­la­re­li

                                   Kâtip Üye                                 Kâtip Üye

Türkân Mi­ço­oğul­la­rı

İz­mir

Kâtip Üye

No.: 139

II. - GE­LEN KÂĞIT­LAR

8 Ma­yıs 2007 Sa­lı

Tek­lif

1.- Şır­nak Mil­let­ve­ki­li Ab­dul­lah Ve­li Sey­da ve 9 Mil­let­ve­ki­li­nin; Te­rör ve Te­rör­le Mü­ca­de­le­den Do­ğan Za­rar­la­rın Kar­şı­lan­ma­sı Hak­kın­da Ka­nun­da De­ği­şik­lik Ya­pıl­ma­sı Hak­kın­da Ka­nun Tek­li­fi (2/1021) (Plan ve Büt­çe ile İçiş­le­ri Ko­mis­yon­la­rı­na) (Baş­kan­lı­ğa ge­liş ta­ri­hi: 8.5.2007)

 

 

8 Ma­yıs 2007 Sa­lı

Bİ­RİN­Cİ OTU­RUM

Açıl­ma Sa­ati: 11.05

BAŞ­KAN: Baş­kan Ve­ki­li Nev­zat PAK­DİL

KÂTİP ÜYE­LER: Ah­met Gök­han SA­RI­ÇAM (Kırk­la­re­li),Türkân Mİ­ÇO­OĞUL­LA­RI (İz­mir)

BAŞ­KAN - Sa­yın mil­let­ve­kil­le­ri, Tür­ki­ye Bü­yük Mil­let Mec­li­si­nin 103'ün­cü Bir­le­şi­mi­ni açı­yo­rum.

Top­lan­tı ye­ter sa­yı­sı var­dır, gün­de­me ge­çi­yo­ruz.

Baş­ba­kan­lı­ğın, Ana­ya­sa'nın 82'nci mad­de­si­ne gö­re ve­ril­miş bir tez­ke­re­si var­dır, oku­tup oy­la­rı­nı­za su­na­ca­ğım.

Bu­yu­run:

IV. - BAŞ­KAN­LI­ĞIN GE­NEL KU­RU­LA SU­NUŞ­LA­RI

A) TEZ­KE­RE­LER VE ÖNER­GE­LER

1.- Ulaş­tır­ma Ba­ka­nı Bi­na­li Yıl­dı­rım'ın, Al­man­ya'ya yap­tı­ğı resmî zi­ya­re­te, An­ka­ra Mil­let­ve­ki­li Mus­ta­fa Tu­na'nın da iş­ti­rak et­me­si­nin uy­gun gö­rül­dü­ğü­ne iliş­kin Baş­ba­kan­lık tez­ke­re­si (3/1262)

Tür­ki­ye Bü­yük Mil­let Mec­li­si Baş­kan­lı­ğı­na

Ulaş­tır­ma Ba­ka­nı Bi­na­li Yıl­dı­rım'ın, Ce­BIT 2007 Fu­arı'na ka­tıl­mak üze­re 16-18 Mart 2007 ta­rih­le­rin­de Al­man­ya'ya yap­tı­ğı res­mi zi­ya­re­te, An­ka­ra Mil­let­ve­ki­li Mus­ta­fa Tu­na'nın da iş­ti­rak et­me­si uy­gun gö­rül­müş ve bu ko­nu­da­ki Ba­kan­lar Ku­ru­lu Ka­ra­rı­nın su­re­ti ili­şik­te gön­de­ril­miş­tir.

Ana­ya­sa­nın 82 nci mad­de­si­ne gö­re ge­re­ği­ni arz ede­rim.

                                                                                                    Re­cep Tay­yip Er­do­ğan

                                                                                                               Baş­ba­kan

BAŞ­KAN - Ka­bul eden­ler… Ka­bul et­me­yen­ler… Ka­bul edil­miş­tir.

Sa­yın mil­let­ve­kil­le­ri, alı­nan ka­rar ge­re­ğin­ce, söz­lü so­ru öner­ge­le­ri ile di­ğer de­ne­tim ko­nu­la­rı­nı gö­rüş­mü­yor ve gün­de­min "Ka­nun Ta­sa­rı ve Tek­lif­le­ri ile Ko­mis­yon­lar­dan Ge­len Di­ğer İş­ler" kıs­mı­na ge­çi­yo­ruz.

V. - KA­NUN TA­SA­RI VE TEK­LİF­LE­Rİ İLE KO­MİS­YON­LAR­DAN

GE­LEN Dİ­ĞER İŞ­LER

1.- Ça­nak­ka­le Mil­let­ve­kil­le­ri Meh­met Da­niş ve İb­ra­him Köş­de­re'nin, Ge­li­bo­lu Ya­rı­ma­da­sı Ta­rihî Millî Par­kı Ka­nu­nu­na Ge­çi­ci Bir Mad­de Ek­len­me­si­ne Da­ir Ka­nun Tek­li­fi (Ka­mu İha­le Ka­nu­nu­na Ge­çi­ci Mad­de Ek­len­me­si­ne Da­ir Ka­nun Tek­li­fi) ile Plan ve Büt­çe Ko­mis­yo­nu Ra­po­ru (2/212) (S. Sa­yı­sı: 305)

BAŞ­KAN - 1'in­ci sı­ra­da yer alan ka­nun tek­li­fi­nin ge­ri alı­nan mad­de­le­riy­le il­gi­li ko­mis­yon ra­po­ru gel­me­di­ğin­den tek­li­fin gö­rüş­me­le­ri­ni er­te­li­yo­ruz.

2'nci sı­ra­da yer alan, Ba­zı Ka­mu Ala­cak­la­rı­nın Tah­sil ve Ter­ki­ni­ne İliş­kin Ka­nun Ta­sa­rı­sı ile Plan ve Büt­çe Ko­mis­yo­nu Ra­po­ru'nun gö­rüş­me­le­ri­ne kal­dı­ğı­mız yer­den de­vam ede­ce­ğiz.

2.- Ba­zı Ka­mu Ala­cak­la­rı­nın Tah­sil ve Ter­ki­ni­ne İliş­kin Ka­nun Ta­sa­rı­sı ile Plan ve Büt­çe Ko­mis­yo­nu Ra­po­ru (1/1030) (S. Sa­yı­sı: 904)

BAŞ­KAN - Ko­mis­yon? Yok.

Er­te­len­miş­tir.

3'ün­cü sı­ra­da yer alan, Ada­let ve Kal­kın­ma Par­ti­si Grup Baş­kan­ve­ki­li Bur­sa Mil­let­ve­ki­li Fa­ruk Çe­lik'in, İmar Ka­nu­nun­da De­ği­şik­lik Ya­pıl­ma­sı­na Da­ir Ka­nun Tek­li­fi ve Ba­yın­dır­lık, İmar, Ulaş­tır­ma ve Tu­rizm ile Ada­let Ko­mis­yon­la­rı Ra­por­la­rı­nın gö­rüş­me­le­ri­ne kal­dı­ğı­mız yer­den de­vam ede­ce­ğiz.

3.- Ada­let ve Kal­kın­ma Par­ti­si Grup Baş­kan­ve­ki­li Bur­sa Mil­let­ve­ki­li Fa­ruk Çe­lik'in, İmar Ka­nu­nun­da De­ği­şik­lik Ya­pıl­ma­sı­na Da­ir Ka­nun Tek­li­fi ve Ba­yın­dır­lık, İmar, Ulaş­tır­ma ve Tu­rizm ile Ada­let Ko­mis­yon­la­rı Ra­por­la­rı (2/820) (S. Sa­yı­sı: 1337)

BAŞ­KAN - Ko­mis­yon? Yok.

Er­te­len­miş­tir.

4'ün­cü sı­ra­da yer alan, Ada­let ve Kal­kın­ma Par­ti­si Grup Baş­kan­ve­kil­le­ri Bur­sa Mil­let­ve­ki­li Fa­ruk Çe­lik, An­ka­ra Mil­let­ve­ki­li Sa­lih Ka­pu­suz, Or­du Mil­let­ve­ki­li Eyüp Fat­sa, Ha­tay Mil­let­ve­ki­li Sa­dul­lah Er­gin, İs­tan­bul Mil­let­ve­ki­li İr­fan Gün­düz ve 194 Mil­let­ve­ki­li­nin; 2709 Sa­yı­lı Tür­ki­ye Cum­hu­ri­ye­ti Ana­ya­sa­sı­na Ge­çi­ci Bir Mad­de Ek­len­me­si­ne Da­ir Ka­nun Tek­li­fi ve Ana­ya­sa Ko­mis­yo­nu Ra­po­ru'nun ikin­ci gö­rüş­me­le­ri­ne baş­la­ya­ca­ğız.

4.- Ada­let ve Kal­kın­ma Par­ti­si Grup Baş­kan­ve­kil­le­ri Bur­sa Mil­let­ve­ki­li Fa­ruk Çe­lik, An­ka­ra Mil­let­ve­ki­li Sa­lih Ka­pu­suz, Or­du Mil­let­ve­ki­li Eyüp Fat­sa, Ha­tay Mil­let­ve­ki­li Sa­dul­lah Er­gin, İs­tan­bul Mil­let­ve­ki­li İr­fan Gün­düz ve 194 Mil­let­ve­ki­li­nin; 2709 Sa­yı­lı Tür­ki­ye Cum­hu­ri­ye­ti Ana­ya­sa­sı­na Ge­çi­ci Bir Mad­de Ek­len­me­si­ne Da­ir Ka­nun Tek­li­fi ve Ana­ya­sa Ko­mis­yo­nu Ra­po­ru (2/1011) (S. Sa­yı­sı: 1408 ve 1408'e 1 Ek)

BAŞ­KAN - Ko­mis­yon? Yok.

Er­te­len­miş­tir.

5.- Ada­let ve Kal­kın­ma Par­ti­si Grup Baş­ka­nı Si­irt Mil­let­ve­ki­li Re­cep Tay­yip Er­do­ğan, Grup Baş­kan­ve­kil­le­ri Ha­tay Mil­let­ve­ki­li Sa­dul­lah Er­gin, An­ka­ra Mil­let­ve­ki­li Sa­lih Ka­pu­suz, Bur­sa Mil­let­ve­ki­li Fa­ruk Çe­lik, Or­du Mil­let­ve­ki­li Eyüp Fat­sa, İs­tan­bul Mil­let­ve­ki­li İr­fan Gün­düz ve Ana­va­tan Par­ti­si Grup Baş­kan­ve­ki­li An­ka­ra Mil­let­ve­ki­li Mu­zaf­fer Rem­zi Kur­tul­mu­şoğ­lu ile 354 Mil­let­ve­ki­li­nin; Tür­ki­ye Cum­hu­ri­ye­ti Ana­ya­sa­sı­nın Ba­zı Mad­de­le­rin­de De­ği­şik­lik Ya­pıl­ma­sı Hak­kın­da Ka­nun Tek­li­fi ve Ana­ya­sa Ko­mis­yo­nu Ra­po­ru (2/1015) (S. Sa­yı­sı: 1409)

BAŞ­KAN - 5'in­ci sı­ra­da yer alan, Ada­let ve Kal­kın­ma Par­ti­si Grup Baş­ka­nı Si­irt Mil­let­ve­ki­li Re­cep Tay­yip Er­do­ğan, Grup Baş­kan­ve­kil­le­ri Ha­tay Mil­let­ve­ki­li Sa­dul­lah Er­gin, An­ka­ra Mil­let­ve­ki­li Sa­lih Ka­pu­suz, Bur­sa Mil­let­ve­ki­li Fa­ruk Çe­lik, Or­du Mil­let­ve­ki­li Eyüp Fat­sa, İs­tan­bul Mil­let­ve­ki­li İr­fan Gün­düz ve Ana­va­tan Par­ti­si Grup Baş­kan­ve­ki­li An­ka­ra Mil­let­ve­ki­li Mu­zaf­fer Rem­zi Kur­tul­mu­şoğ­lu ile 354 Mil­let­ve­ki­li­nin; Tür­ki­ye Cum­hu­ri­ye­ti Ana­ya­sa­sı­nın Ba­zı Mad­de­le­rin­de De­ği­şik­lik Ya­pıl­ma­sı Hak­kın­da Ka­nun Tek­li­fi ve Ana­ya­sa Ko­mis­yo­nu Ra­po­ru'nun ikin­ci tur gö­rüş­me­le­ri­ne, kırk se­kiz sa­at geç­me­di­ği için, baş­la­ya­mı­yo­ruz.

6'ncı sı­ra­da yer alan, Nük­le­er Güç  San­tral­le­ri­nin Ku­rul­ma­sı ve İş­le­til­me­si ile Ener­ji Sa­tı­şı­na İliş­kin Ka­nun Ta­sa­rı­sı ve Çev­re ile Sa­na­yi, Ti­ca­ret, Ener­ji, Ta­bii Kay­nak­lar, Bil­gi ve Tek­no­lo­ji Ko­mis­yon­la­rı Ra­por­la­rı­nın gö­rüş­me­le­ri­ne baş­la­ya­ca­ğız.

6.- Nük­le­er Güç San­tral­le­ri­nin Ku­rul­ma­sı ve İş­le­til­me­si ile Ener­ji Sa­tı­şı­na İliş­kin Ka­nun Ta­sa­rı­sı ve Çev­re ile Sa­na­yi, Ti­ca­ret, Ener­ji, Ta­bii Kay­nak­lar, Bil­gi ve Tek­no­lo­ji Ko­mis­yon­la­rı Ra­por­la­rı (1/1260) (S. Sa­yı­sı: 1360) (x)

BAŞ­KAN - Ko­mis­yon ve Hükûmet ye­rin­de.

Ko­mis­yon ra­po­ru 1360 sı­ra sa­yı­sıy­la bas­tı­rı­lıp da­ğı­tıl­mış­tır.

Ta­sa­rı­nın tü­mü üze­rin­de, Cum­hu­ri­yet Halk Par­ti­si Gru­bu adı­na Ada­na Mil­let­ve­ki­li Ta­ci­dar Sey­han.

Sa­yın Sey­han, bu­yu­run efen­dim. (CHP sı­ra­la­rın­dan al­kış­lar)

                             

(x) 1360 S. Sa­yı­lı Bas­ma­ya­zı tu­ta­na­ğa ek­li­dir.

CHP GRU­BU ADI­NA TA­Cİ­DAR SEY­HAN (Ada­na) - Sa­yın Baş­kan, de­ğer­li mil­let­ve­ki­li ar­ka­daş­la­rım; he­pi­ni­zi say­gıy­la se­lam­lı­yo­rum.

Ta­bii, bu­gün, Tür­ki­ye Bü­yük Mil­let Mec­li­si­nin gün­de­mi bi­raz fark­lı­laş­tı, herhâlde ar­ka­daş­la­rı­mız ra­hat ede­cek. Ben, bir ay­dır meş­gul olu­nan gün­dem­le pek meş­gul ol­ma­ya­ca­ğım, ama, zan­ne­di­yo­rum, Ener­ji Ba­kan­lı­ğı­nın nük­le­er güç san­tral­le­ri üze­rin­de gö­rüş­me­ler ya­pı­lır­ken, dört bu­çuk yıl­lık fa­ali­yet üze­rin­de de kı­sa kı­sa bir de­ğer­len­dir­me yap­ma­yı ar­zu edi­yo­rum. Umut edi­yo­rum ki, önü­müz­de­ki dö­ne­me, bu ça­lış­ma­la­rı­mız, De­ğer­li Ba­ka­nın ça­lış­ma­la­rı ışık tu­tar.

Şim­di, de­ğer­li ar­ka­daş­la­rım, iki önem­li yan­lış var: Bi­rin­ci yan­lış şu­ra­da: Nük­le­er güç san­tral­le­ri­nin ku­rul­ma­sı me­se­le­si Tür­ki­ye'de çok uzun dö­nem­ler­dir tar­tı­şı­lı­yor. Bu­gü­ne ge­ti­ri­lip sı­kış­tı­rıl­mış ol­ma­sı, hem plan­la­ma açı­sın­dan doğ­ru de­ğil. Çün­kü, bir ic­ra dö­ne­mi bi­ti­yor, Sa­yın Ba­ka­nın gö­rev sü­re­si­nin so­na er­di­ği dö­ne­me denk ge­li­yor. Ta­bii ki, dev­let­te sü­rek­li­lik esas­tır. "Ben bu ka­nu­nu çı­ka­ra­yım, ama, ye­ni ge­len ar­ka­daş­la­rı­mız da, bu ka­nun­dan esin­le­ne­rek, bu işi gö­tür­sün­ler" di­ye ya­pı­yor. Si­ya­set­te, mut­la­ka ken­di ic­ra ede­cek di­ye bir şey ya­pıl­maz. An­cak, şu­nu söy­le­mek is­ti­yo­rum bu­ra­da: Sa­yın Ba­kan, da­ha ön­ce­ler­den baş­la­mak üze­re -bu­ra­da­ki de­ğer­li mil­let­ve­ki­li ar­ka­daş­la­rım da- nük­le­er güç san­tral­le­ri­nin ku­rul­ma­sı­nı, sü­rek­li ka­mu­oyu­na "nük­le­er tek­no­lo­ji­ye Tür­ki­ye'nin sa­hip ol­ma­sı" di­ye an­lat­tı­lar ve bu ko­nu­da çe­kin­ce gös­te­ren her­ke­se de "Nük­le­er güç san­tral­le­ri ve bu­nun dı­şın­da nük­le­er tek­no­lo­ji­nin Tür­ki­ye'ye gel­me­si­ne kar­şı mı­sı­nız?" di­ye bir atıf­ta bu­lun­du­lar.

Bi­rin­ci­si -şu­ra­da, lüt­fen, Ada­let ve Kal­kın­ma Par­ti­sin­den ko­nuş­ma ya­pa­cak ar­ka­daş­lar­dan da ri­ca edi­yo­rum- bu gö­rüş­tü­ğü­müz ka­nun, bir nük­le­er tek­no­lo­ji ge­liş­tir­me ka­nu­nu de­ğil­dir. Gö­rüş­tü­ğü­müz ka­nu­nun nük­le­er tek­no­lo­ji­nin var edil­me­si ya da ge­liş­ti­ril­me­siy­le uzak­tan ya­kın­dan  bir ala­ka­sı yok­tur. Sa­de­ce, bu, nük­le­er san­tral ku­rul­ma­sı ka­nu­nu­dur, onu kap­sa­mak­ta­dır. Bu ne­den­le, kar­şı çı­kı­şı da nük­le­er tek­no­lo­ji­nin ge­liş­ti­ril­me­si­ne bir kar­şı çı­kış ola­rak de­ğer­len­dir­me­mek la­zım.

İkin­ci ters­lik şu­ra­da: Nük­le­er tek­no­lo­ji­nin araş­tı­rıl­ma­sı, ge­liş­ti­ril­me­siy­le il­gi­li ka­nun ol­ma­yan bir ül­ke­de, Sa­yın Ba­kan, siz, nük­le­er san­tral­le­rin ku­rul­ma­sı ka­nu­nu­nu ge­ti­ri­yor­su­nuz. Bu da Tür­ki­ye açı­sın­dan çok üzün­tü ve­ri­ci­dir. Siz, ön­ce, eğer ar­zu edi­yor­sa­nız, ta­rım­da, tıp ala­nın­da, sa­na­yi­de nük­le­er tek­no­lo­ji­nin var­lı­ğı­na ina­nı­yor­sa­nız, ge­ti­rin nük­le­er tek­no­lo­ji­nin ge­liş­ti­ril­me­siy­le il­gi­li ka­nu­nu, hep bir­lik­te, onun, na­sıl da­ha ya­rar­lı kul­la­nı­la­ca­ğı ko­nu­sun­da ça­lı­şa­lım ve al­tı­na im­za ata­lım. Ama, bu ka­nun o ka­nun de­ğil­dir.

Şim­di, de­ğer­li ar­ka­daş­lar, ne­re­den çık­tı bu Nük­le­er Ener­ji Ka­nu­nu? Bi­raz da za­ma­nı­mı doğ­ru kul­la­na­rak… Tür­ki­ye'de her şey ya­rım kal­dı. Bu Hükûme­tin gel­di­ği dö­nem­den bu ya­na, Tür­ki­ye'de, ka­mu adı­na doğ­ru dü­rüst tek bir çi­vi ça­kıl­ma­dı. Bu bir id­dia de­ğil, bu bir ger­çek. Çün­kü, za­ten, bu Hükûmet­ten ön­ce­ki ya­sa­lar­da da, ka­mu­nun elek­trik üre­tim ala­nın­da ya­tı­rım yap­ma­sı­nın önün­de ya­sal ola­rak bir en­gel ko­nul­muş­tu. Bu ya­tı­rım­la­rı yap­ma yö­nün­de, dört bu­çuk yıl­dır, bu Hükûmet bir pro­je ge­liş­ti­re­me­di.

İkin­ci­si: Yi­ne, Ada­let ve Kal­kın­ma Par­ti­si Hükûme­ti, ener­ji ala­nın­da özel sek­tö­rün ra­hat ya­tı­rım yap­ma­sı­nı sağ­la­ya­cak al­ter­na­tif ya­tı­rım ve fi­nans­man mo­del­le­ri de ge­liş­ti­re­me­di, yok böy­le bir mo­del. Dört bu­çuk yıl­lık Tür­ki­ye'nin ha­ri­ta­sı­na ba­kı­yor­su­nuz, büt­çe­de Sa­yın Baş­ba­kan söy­le­miş­ti "İki Ata­türk Ba­ra­jı ka­dar ye­ni­le­ne­bi­lir ener­ji ya­tı­rı­mı­mız var." di­ye. Sa­yın Ba­kan 15 bin me­ga­vat­lar­da rüzgârdan bah­se­di­yor kı­sa sü­re­de ola­cak di­ye. Lin­yit san­tral­le­ri­nin per­for­man­sın­dan ve re­ha­bi­li­tas­yon­dan ge­len kârdan bah­se­di­yor­lar. Ama, bu­gün gö­rü­yo­ruz ki, Sa­yın Ba­kan da ar­ka­daş­la­rı da Tür­ki­ye'de, ener­ji ko­nu­sun­da, ener­ji arz gü­ven­li­ği ko­nu­sun­da cid­di sı­kın­tı ol­du­ğu­nu ka­bul et­mek zo­run­da kal­dı­lar.

Ön­ce bir ka­rar ve­rin Sa­yın Ba­ka­nım, Tür­ki­ye'de bir ener­ji faz­la­nız mı var, ener­ji sı­kın­tı­nız mı var? Ge­lin, bu kür­sü­den, kaç yıl­lık dö­nem­de Tür­ki­ye'nin ener­ji ar­zın­da sı­kın­tı ol­du­ğu­nu bi­ze be­yan edin, def­te­re ki­ta­ba bak­ma­dan be­yan edin.

Ama, ba­kın, Tür­ki­ye'de, de­ğer­li ar­ka­daş­lar, her şey ya­rım kal­dı. Bir id­di­ay­la çı­kı­lı­yor. Sa­yın Ba­kan, ön­ce do­ğal gaz özel­leş­tir­me­si­ni ya­pa­lım di­ye gel­miş­ti, on­dan da­ha son­ra çok ters bir iş­le gel­di bi­ze. Bi­ze de­di ki: "Kon­trat dev­ri ya­pa­lım." "Tür­ki­ye sı­nı­rı­na ka­dar do­ğal gaz gel­sin, ora­da dev­let da­ğıt­sın." de­dik. "Mik­tar dev­ri ya­pın." de­dik. "Ha­yır" de­di Ba­kan, "Biz, o ül­ke­ler­le il­gi­li söz­leş­me­le­ri ye­ni­le­mek su­re­tiy­le de­vir ya­pa­ca­ğız, bir kon­trat dev­ri­ni oluş­tu­ra­ca­ğız." Ne ka­dar ol­du­ğu­nu gör­dük. Onun dı­şın­da "Do­ğal gaz özel­leş­tir­me­si şart." de­di. "Bu böy­le ol­mu­yor, ser­best pi­ya­sa­da re­ka­bet gü­cü art­ma­dı, fi­yat­lar düş­mü­yor." de­di. Ora­da bir ya­rım ol­du. Da­ha son­ra, de­ğer­li ar­ka­daş­lar, "do­ğal gaz­da de­po­la­ma sı­kın­tı­mız var" de­dik. Sa­yın Ba­kan, bu kür­sü­den, dört yıl­dır Tuz Gö­lü'nün al­tı­na de­po ya­pı­la­ca­ğı­nı be­yan edi­yor. Tür­ki­ye'de ya­pı­lan tek de­po ben­zin de­po­su ol­du. Bir tek Si­liv­ri'de 33 mil­yar met­re­küp alan­da bir de­po ih­ti­ya­cı­mız var­ken, 1,6 mil­yar met­re­küp­lük bir de­po ya­pı­lı­yor. Sa­yın Ba­kan, ne­re­dey­se bir şi­ar­la, bir he­ye­can içe­ri­sin­de "Bu de­po­yu bi­tir­dik, Tür­ki­ye'nin ar­tık bel­li bir mik­tar­da de­po­la­ma hac­mi var." di­ye bi­ze su­nu­yor, ama, bu de­po hâlâ bit­me­di, fa­ali­ye­te geç­me­di; ba­kın, ya­rım.

Af­şin-El­bis­tan'da -Sa­yın Ba­kan, ener­ji sı­kın­tı­sı­na na­sıl ge­tir­di­ği­ni­zi an­la­tı­yo­rum, bu ül­ke­yi- B San­tra­li­ni aç­tı­nız, kö­mür iha­le­si­ni ya­pa­ma­dı­nız. İki üni­te­ye, Af­şin-El­bis­tan A San­tra­li­nin iki­si­ni ka­pa­ta­rak ray­lar­la ödünç kö­mür ta­şı­dı­nız, böy­le üre­tim yap­tı­nız, hem A'yı hem B'yi ya­rım ka­pa­si­tey­le ça­lış­tı­rı­yor­su­nuz. Bu da ül­ke­nin ya­rım ka­lan iş­le­rin­den bi­ri­dir. Ön­ce, siz, ener­ji açı­ğı­nı­zı gi­de­re­bil­mek için yer­li kay­nak­la­rı­nı­za yö­ne­lin. El­bis­tan A'nın iki üni­te­si­ni re­ha­bi­li­tas­yo­na al­dı­nız; onu bi­ti­rin, Tür­ki­ye'ye o ener­ji­yi ka­zan­dı­rın. El­bis­tan B'nin, bir an ön­ce, kö­mür iha­le­si­ni ya­pıp, kaç yıl içe­ri­sin­de ken­di kö­mü­rü­nü kul­la­na­bi­le­ce­ği­ni biz­le­re an­la­tın. Bun­lar da ya­rım.

Gel­di­niz elek­trik da­ğı­tı­mı­na… De­ğer­li ar­ka­daş­lar, ha­tır­la­ya­cak­sı­nız, elek­trik da­ğı­tı­mı­nın, bu­ra­da, ka­nu­nu­nu çı­ka­ra­bil­mek için, Sa­yın Ba­kan ken­di­ni kür­sü­de mah­vet­ti. "Bu çok ge­rek­li Tür­ki­ye için, li­be­ral­leş­me­nin, özel­leş­tir­me­nin önü­nü açın." de­di. Ay­nı Ba­kan, şim­di, elek­trik da­ğı­tı­mı­nın bir yıl er­te­len­me­si­nin doğ­ru ol­du­ğu­nu söy­le­ye­rek, ken­di çı­kar­dı­ğı ka­nu­nun ar­ka­sın­da du­ra­ma­dı. Bu, sa­kın, bi­zim elek­trik da­ğı­tı­mı­nın özel­leş­tir­me­si­ne ta­raf ol­du­ğu­muz an­la­mı­na gel­me­sin; da­ğı­tım da ile­tim de ka­mu te­ke­li­dir. Bi­zim böy­le bir ta­le­bi­miz ke­sin­lik­le yok. Bu da ya­rım.

"Tür­ki­ye'de kö­mür san­tral­le­ri -Ener­ji Ba­kan­lı­ğı yet­ki­li­le­ri­ne söy­lü­yo­rum-  re­ha­bi­li­te edi­le­cek" de­di­niz. Akış­kan ya­tak tek­no­lo­ji­si­ni ge­tir­me­di­niz. Ül­ke­nin, bel­ki 1,5 mil­yar do­lar bir re­ha­bi­li­tas­yon büt­çe­si­ne ih­ti­ya­cı var; kö­mür san­tral­le­ri­nin tek­no­lo­jik de­ği­şi­mi ve ba­ca­da­ki gaz­la­rın kon­tro­lü için 1,5 mil­yar do­la­ra ih­ti­ya­cı var. Ama bu, üre­tim­de cid­di bir per­for­mans ar­tı­şı sağ­la­ya­cak­tır. Bu­nu da önü­nü­ze bir he­def ola­rak koy­ma­dı­nız.

Bu, bi­ze ne­ye pat­la­dı bi­li­yor mu­su­nuz de­ğer­li ar­ka­daş­lar? Dün­ya Çev­re Kir­li­li­ği "ozon ta­ba­ka­sı git­ti" di­ye yır­tı­nı­yor, Elek­trik Üre­tim AŞ Çev­re Ko­ru­ma Da­ire Baş­kan­lı­ğı­nın elim­de bir ra­po­ru var. Af­şin-El­bis­tan ve So­ma'ya ba­kı­yo­ruz ar­ka­daş­lar, bu­ra­da ba­ca ga­zı emis­yon­la­rı nor­mal de­ğer­le­rin 50 kat, 70 kat üs­tün­de, ama, ba­ca ga­zı ko­nu­sun­da ge­rek­li ted­bir­ler alı­nan yer­ler nor­mal de­ğer­le­rin al­tı­na in­miş. Bu, şu an­la­ma ge­li­yor: Tür­ki­ye'de­ki ba­ca ga­zı emis­yon­la­rın­dan ha­va­ya ka­rı­şan tüm kar­bon­di­ok­sit emis­yon­la­rı­nın ne­de­ni sa­de­ce tek­no­lo­ji de­ğil, ih­mal. Eğer öy­le ol­ma­say­dı, ra­por­da gö­rün­dü­ğü gi­bi, lin­yit san­tral­le­ri­nin, kö­mür san­tral­le­ri­nin ya­rı­sı nor­mal de­ğer­le­rin al­tın­da, di­ğer ya­rı­sı 50 kat, 70 kat üs­tün­de ol­maz­dı. Bu, si­zin ih­ma­li­niz de­mek­tir. Bu ka­dar du­yar­sız dev­let yö­ne­tir­se­niz, her şe­yi toz­pem­be gö­rür­se­niz, biz, bu­ra­da, ik­ti­da­ra na­sıl yar­dım­cı ola­ca­ğız, biz na­sıl Tür­ki­ye'nin önü­ne viz­yon ko­ya­ca­ğız?

Ba­kın, Sa­yın Ba­kan şim­di not alı­yor­dur ama, çok da kız­dır­mak is­te­mi­yo­rum; kı­zın­ca, çün­kü kür­sü­ye ge­li­yor.

SA­LİH GÜN (Ko­ca­eli) - Soh­bet edi­yor.

TA­Cİ­DAR SEY­HAN (De­vam­la) - Evet. An­la­şı­lan ce­vap ver­me­ye­cek, Sa­yın Ba­kan soh­bet edi­yor.

ALİ RI­ZA BO­DUR (İz­mir) - Öy­le bir ih­ti­yaç his­set­mi­yor.

TA­Cİ­DAR SEY­HAN (De­vam­la) - Za­ten, çok yük­len­di­ği­miz za­man kür­sü­ye ge­lip "bil­gi­siz­ler, ca­hil­ler, si­zi ka­ra ca­hil­ler" di­ye bir ri­tim tut­tu­ru­yor; ce­vap ver­me­se da­ha iyi olur! Se­çi­me gi­der­ken olum­suz bir şey söy­le­me­si, hiç, ken­di açı­sın­dan da iyi ol­maz.

Pekâlâ, şim­di yi­ne din­li­yor­sa, beş yıl­lık ic­ra­atı­nı Sa­yın Ba­kan araş­tır­ma­dıy­sa ben söy­le­ye­yim: Dev­let Su İş­le­rin­de, özel­lik­le ener­ji kar­ne­si­ne şöy­le bir göz atı­yo­ruz. Bu, Ba­ka­nın de­ğil Hükûme­tin de kar­ne­si.

Beş yıl için­de, ça­lı­şan 4.500 ida­ri ve tek­nik per­so­ne­lin yüz­de 74'ü gö­rev­den alın­mış, sür­gün edil­miş ya da emek­li­li­ğe zor­lan­mış. Kar­ne­nin bi­rin­ci no­tu. Siz ve­rin. Beş yıl­da, sa­de­ce 513,5 me­ga­vat­lık hid­ro­elek­trik san­tra­li ta­mam­la­na­bil­miş­tir. Beş yı­lın kar­ne­si bu. Su­la­ma­ya açı­lan alan­lar için, beş yıl­lık dö­ne­me gö­re, sa­de­ce yüz­de 13 ar­tış gös­te­ril­miş­tir. GAP'ta sa­de­ce 45.500 hek­tar alan su­la­ma­ya açı­la­bil­miş­tir. Ma­ale­sef, 2004 yı­lın­da ta­mam­lan­ma­sı ge­re­ken bir­çok iş, ma­len, 2008-2010 yıl­la­rı­na öte­len­miş­tir ve ma­ale­sef, şu­nu gö­rü­yo­ruz ki, ma­li sis­tem pro­je­sin­de, beş yıl içe­ri­sin­de, sa­de­ce yüz­de 30 ora­nın­da iler­le­me sağ­lan­mış­tır.

De­ğer­li ar­ka­daş­lar, ne ya­pı­la­ma­mış­tır? Doğ­ru söy­lü­yor Sa­yın Ba­kan, Ye­ni­le­ne­bi­lir Ener­ji Ka­nu­nu'nu bu­ra­da çı­kar­dık. Ba­kın, Ye­ni­le­ne­bi­lir Ener­ji Ka­nu­nu da, bir­lik­te çı­kar­ma­mı­za rağ­men, ya­rım. Bir yan­dan, Ha­zi­ne­den so­rum­lu Ba­ka­nı­mız Sa­yın Ba­ba­can en­gel ol­du. Ön­ce de­di­ler ki: "Ya, bu 5,5 eu­ro sent­ten yüz­de 20 yu­ka­rı/aşa­ğı ola­bi­lir." Rüzgâr ve hid­ro­lik­te kre­di bu­lu­na­ma­dı. Sa­yın Ba­kan "Bu­nu bir da­ha ele ala­lım." de­di. Cum­hur­baş­kan­lı­ğın­dan dön­dü ge­çen haf­ta. Ener­ji Ve­rim­li­ği Ka­nu­nu içe­ri­sin­de bir mad­de­miz var­dı. O mad­de­de di­yor ki: "Ye­ni­le­ne­bi­lir ener­ji­de 5,5 eu­ro sent­ten az ola­maz." Bu se­fer de ne yap­ma­dı, bi­li­yor mu­su­nuz? "Yu­ka­rı sa­ta­maz" di­ye bir iba­re koy­du, en üst li­mit. Yi­ne, bağ­la­dı. Sek­tö­rün so­ru­nu çö­zül­me­di ar­ka­daş­lar, ya­rım, Tür­ki­ye'de her şey ya­rım.

Şu önüm­de­ki not­la­rın hep­si Tür­ki­ye'de ya­rım ka­lan, ya­rım ya­pı­lan iş­le­rin lis­te­si. Bu­nu bir ki­tap hâli­ne ge­tir­dim. Ki­ta­ba bir isim ver­me­ye ça­lış­tım. Sa­yın Ba­ka­nın önü­ne "Ya­rım" koy­dum, "Ya, ol­maz, bu­nun­la tar­tış­tır­ma­ya­lım." de­di. "Da­ha, böy­le, iyim­ser bir hâle ge­ti­re­lim bu is­mi." de­dim. İna­nı­yo­rum, inanç­lar da umut­lar da ya­rı­na kal­dı, ama fe­la­ket ya­rın­da; 2008'i, 2009'u, 2010'u, bu ül­ke cid­di bir arz gü­ven­li­ği teh­di­di al­tın­da ge­çi­re­cek­tir, ge­çir­me­ye de­vam ede­cek­tir. Ge­len ik­ti­da­rın ba­şı­nın be­la­sı ener­ji so­ru­nu ola­cak­tır. Bu­nu kim­se inkâr ede­mez.

Dört bu­çuk yıl ya­tın, on­dan son­ra ge­lin Tür­ki­ye Bü­yük Mil­let Mec­li­si­ne, "Ener­ji­de çe­şit­li­lik. Do­ğal gaz­da faz­la ba­ğım­lı ol­duk. Ye­ni­le­ne­bi­lir ener­ji pro­je­le­ri ye­tiş­mi­yor, nük­le­er ener­ji­yi de al­ter­na­tif ola­rak bu­ra­ya mon­te ede­lim…" Böy­le bir şey ol­maz ar­ka­daş­lar. Bu pro­je­nin bi­tiş sü­re­si on yı­lın al­tın­da de­ğil. Siz, acil ön­lem pa­ke­ti ola­rak nük­le­er ener­ji san­tral­le­ri­nin ya­pıl­ma­sı­nı Tür­ki­ye'nin gün­de­mi­ne ge­ti­re­mez­si­niz, bi­rin­ci­si bu.

İkin­ci­si -Ko­mis­yon­da da söy­le­di­ler- "Bu ucuz bir ener­ji ya­tı­rı­mı­dır." Ha­yır, de­ğil. Ner­den ucuz bir ener­ji ya­tı­rı­mı? Dün­ya­nın en pa­ha­lı ener­ji ya­tı­rım­la­rın­dan bi­ri. Ne­re­den ba­kar­sa­nız ba­kın, 1.000 me­ga­vat­lık bir te­si­si, Sa­yın Ba­kan "2-2,5 mil­yar do­la­ra bi­ti­ri­riz." di­yor. Ben id­dia edi­yo­rum, 4 mil­yar do­la­rın al­tı­na dü­şü­re­me­ye­cek­si­niz. Gel­sin, bu­ra­da, Sa­yın Ba­kan, bi­tiş sü­re­si­ni ve ma­li­ye­ti­ni Tür­ki­ye ka­mu­oyu­na bu­ra­dan be­yan et­sin. Ama, dik­kat et­sin, uta­na­ca­ğı bir şey söy­le­me­sin, çün­kü, eğer ya­şar­sam, on yıl son­ra da onun pe­şin­de ola­ca­ğım, bu­nun he­sa­bı­nı so­ra­ca­ğım.

Ba­kın, şim­di di­yor­lar ki -bir ra­por var elim­de, Atom Ener­ji­si Ku­ru­mu Baş­ka­nı­mız da fi­zik­çi, bu­nu ha­zır­la­yan­lar da fi­zik­çi- "Bu nük­le­er işi­ne kar­şı çı­kı­yor­su­nuz, as­lın­da bu kar­şı çı­kı­şın ne­de­ni siz de­ğil­si­niz. Dün­ya­da nük­le­er ener­ji aley­hin­de bir psi­ko­lo­jik ha­rekât var. Siz de bu­nun bir par­ça­sı olu­yor­su­nuz." Ba­na söy­ler mi­si­niz: Şim­di -nük­le­er ener­ji­yi, bu dö­nem­de san­tra­li­nin ku­rul­ma­sı­nı en ge­rek­siz ola­rak gö­ren ki­şi be­nim- ben, han­gi psi­ko­lo­jik ha­re­ke­tin bir par­ça­sı­yım? Sen fi­zik mü­hen­di­si­sin, eli­ne bir dos­ya al­mış­sın, Tür­ki­ye Bü­yük Mil­let Mec­li­sin­de ge­zi­yor­sun. "Bu ül­ke­ye nük­le­er ener­ji ya­pıl­ma­lı." di­yor­sun. Bu­nu yap­tır­ma­ya ça­lı­şan nük­le­er ener­ji lo­bi­si­nin bir ha­rekât gü­cü ol­ma­ya­cak, ona ma­kul ne­den­ler­le kar­şı çı­kan­la­rı psi­ko­lo­jik ha­re­ke­tin bir par­ça­sı ola­rak suç­la­ya­cak­sın. Bu­nun akıl­la, man­tık­la, çağ­daş­lık­la, re­for­mist an­la­yış­la, ile­ri­ci­lik­le uzak­tan ya­kın­dan hiç­bir ala­ka­sı yok­tur.

Efen­dim "Rad­yas­yon ko­nu­su­nu bi­li­yor mu­su­nuz, ni­ye kar­şı­sı­nız?" Rad­yas­yo­nu he­pi­miz bi­li­yo­ruz, ne ol­du­ğu­nu. Rad­yas­yon, ya­şa­mı­nı­zın ala­nı için­de, her alan­da var. Yıl­lık rad­yas­yon mik­ta­rı­nın 20 bin ka­tı­nı bir­den al­ma­dı­ğı­nız sü­re­ce teh­dit oluş­tur­maz. Her­kes bi­li­yor, nük­le­er ener­ji san­tral­le­ri­nin rad­yas­yon teh­di­di, ça­lış­ma­sı anın­da yok­tur, gün­lük al­dı­ğı­nız rad­yas­yon ora­nı­nın çok al­tın­da­dır. Bu­na da  amen­na. Bi­zim kar­şı çık­tı­ğı­mız şu: Bir, ya­tı­rım dö­ne­mi; iki, ya­tı­rım sü­re­si; üç, ya­tı­rım ma­li­ye­ti; dört, bu tek­no­lo­ji­ye Tür­ki­ye'nin sa­hip ol­ma­ma­sı; beş, es­ki bir tek­no­lo­ji­yi Tür­ki­ye'ye ge­tir­me ko­nu­sun­da bu Hükûme­tin ıs­rar­lı ol­ma­sı.

"Üçün­cü ku­şak tek­no­lo­ji" di­yor­lar, dün­ya dör­dün­cü ku­şak tek­no­lo­ji­ye ça­lı­şı­yor. En geç on yıl son­ra uran­yum ve tor­yu­mu bir­lik­te iş­le­ye­rek nük­le­er ener­ji­nin da­ha gü­ven­li el­de edil­me­si sağ­la­na­cak. Ken­di yer­li kay­nak­la­rı­nı­zı re­ha­bi­li­te et­mek var­ken, hid­ro­li­ğin per­for­man­sı­nı ar­tır­mak var­ken, onun ka­pa­si­te­si­ni ar­tır­mak var­ken, Tür­ki­ye'de­ki kö­mür hav­za­la­rı­nı te­miz, da­ha ve­rim­li hâlde kul­lan­mak var­ken ve Tür­ki­ye'de di­ğer ye­ni­le­ne­bi­lir ener­ji kay­nak­la­rı­nın üre­tim ka­pa­si­te­le­ri­ni ar­tır­mak var­ken ve gö­rü­nen o ki, Tür­ki­ye'de­ki bu kay­nak­lar yir­mi yıl bu ül­ke­yi ener­ji so­ru­nu ol­ma­dan, arz gü­ven­li­ği teh­di­di ol­ma­dan gö­tü­re­bi­le­ce­ği ke­sin ve net­ken, si­zin, on yıl­da bi­te­cek bir pro­je­yi Tür­ki­ye'ye ça­re ola­rak sun­ma­nı­zın al­tın­da­ki man­tı­ğı an­la­mak müm­kün de­ğil. Kal­dı ki, bu­nu, efen­dim na­sıl ya­pa­cak­sı­nız? "Özel sek­tör­le ya­pa­ca­ğız." Ya­pa­maz­sı­nız, ya­pa­ma­ya­cak­sı­nız, bir ha­ya­lin pe­şin­de­si­niz. Bu işi özel sek­tör yap­maz. Ka­mu ol­ma­dı­ğı sü­re­ce, ne siz Af­şin-El­bis­tan'da­ki bin me­ga­va­tın üs­tün­de­ki te­sis­le­ri ya­pa­bi­le­cek­si­niz ne de bu­ra­da, nük­le­er san­tra­li ya­pa­bi­le­cek­si­niz. Bu­nu ya­pa­cak­sa yi­ne ka­mu ya­par. Onu ya­pa­cak fi­nans­man gü­cün var­sa, dört bu­çuk yıl­dır ih­mal et­ti­ğin re­ha­bi­li­tas­yon­la­rı yap bu ül­ke­de, ye­ni­len­me­le­ri yap; git de­po­nu yap, Tür­ki­ye'de­ki arz gü­ven­li­ği­ni dur­dur; in­san­la­rı­nı, o ül­ke­de bu ül­ke­de ener­ji ara­ma yo­lun­da gö­rev­de se­fer­ber ede­ce­ği­ne, Tür­ki­ye'de­ki kay­nak­la­rı de­ğer­len­dir­me ko­nu­sun­da se­fer­ber et. Böy­le bir yö­ne­tim an­la­yı­şı ola­bi­lir m? Bir ile­ri, bir ge­ri. Ka­nu­nu çı­ka­rır­ken "Al­lah Al­lah" di­ye­cek­sin, on­dan son­ra, "bı­rak kal­sın." Da­ğı­tım­da öy­le, do­ğal gaz özel­leş­tir­me­sin­de öy­le.

Tür­ki­ye'de tra­fo­lar es­ki­di, ile­tim hat­la­rı­mız ar­tık kal­dır­mı­yor ar­ka­daş­lar. Bu hat­la­rı, za­ma­nın­da, 2 ka­tı ka­pa­si­tey­le yap­sa­lar­dı, Tür­ki­ye'nin hiç­bir so­ru­nu yok­tu. Şim­di, ka­pa­si­te ar­tı­rı­mı­na ih­ti­yaç var. Tür­ki­ye'nin bu ka­dar so­ru­nu var­ken, acil ih­ti­ya­cı­mız ne­den­se nük­le­er ener­ji ol­du. Pe­ki, atı­ğı­nı ne ya­pa­cak­sı­nız? Ar­ka­daş­la­rım di­yor ki: "Si­zin­ki de ce­ha­le­tin bin pa­ra­sı." Ne­dir? "Bu atık­lar ye­ni­den iş­le­ni­yor, ka­zan­dı­rı­lı­yor." Bu iş son­suz mu? Ma­dem bu iş son­suz­du da, dün­ya atık ko­nu­sun­da ni­ye ka­ra ka­ra dü­şü­nü­yor? Ni­ye çö­lün or­ta­sın­da, Ari­zo­na Çö­lü'nün or­ta­sın­da, 5 bin met­re de­rin­lik­te, Yuc­ca Da­ğı'nın al­tın­da bir nük­le­er atık me­zar­lı­ğı…

(Mik­ro­fon oto­ma­tik ci­haz ta­ra­fın­dan ka­pa­tıl­dı)

BAŞ­KAN - Bu­yu­run Sa­yın Sey­han, ko­nuş­ma­nı­zı ta­mam­la­yı­nız.

TA­Cİ­DAR SEY­HAN (De­vam­la) - Te­şek­kür edi­yo­rum Sa­yın Baş­kan.

Ma­dem bu atık so­ru­nu çö­zül­müş­tü, ben so­ru­yo­rum: Yuc­ca Da­ğı'na o ka­dar ya­tı­rım yap­tı Ame­ri­ka, Ari­zo­na'nın or­ta­sın­da, 200 ki­lo­met­re ya­kı­nın­da bir tek ku­lü­be bi­le yok. Onun içe­ri­sin­de ya­tan bir tek nük­le­er atık bi­le yok, bir tek ce­na­ze bi­le yok ar­ka­daş­lar. Ni­ye ko­ya­mı­yor? Sa­de­ce hal­kın tep­ki­si mi? Ha­yır. Tek­no­lo­jik ola­rak bu işi çö­ze­me­di­ler, yok. Ge­çi­ci ola­rak, atık­lar, Ame­ri­ka'nın bir­çok ye­rin­de, yak­la­şık yet­miş bin ka­dar atık, ge­çi­ci stok­lar­da bek­le­ti­li­yor. Yüz­de 10'a dü­şe­bil­me­si için çev­re­sel za­rar­la­rı, ora­da bek­le­ti­le­cek

Bu­ra­da di­yor­lar ki: "Ya kar­de­şim, öy­le söy­lü­yor­su­nuz ama, dün­ya­da dört yüz kü­sur nük­le­er san­tral ça­lı­şı­yor, de­niz­le­ri­miz­de de bin­ler­ce de­ni­zal­tı var nük­le­er san­tral­le ça­lı­şan ve gi­den." De­ğer­li ar­ka­daş­lar, dün­ya, nük­le­er san­tral­de atı­lım yap­tı­ğı dö­nem­ler­de bu fe­la­ket­le­ri ya­şa­ma­mış­tı. Ne za­man nük­le­er fe­la­ket­ler ya­şan­ma­ya baş­la­dı, bü­tün ül­ke­ler tem­kin­li dav­ran­ma­ya baş­la­dı. Al­ter­na­tif üre­te­bi­len ül­ke­le­rin hep­si, şim­di, di­ğer kay­nak­la­ra pa­ra­lel ola­rak dö­nüş ya­pı­yor­lar. Hat­ta, ener­ji ih­ti­ya­cı­nın yüz­de 78'ini nük­le­er­den sağ­la­yan Fran­sa bi­le, bu­gün, ar­tık, nük­le­er san­tral­ler ye­ri­ne al­ter­na­tif güç san­tral­le­ri yap­ma ko­nu­sun­da bir ha­zır­lık içe­ri­sin­de­dir. Ta­bii, Tür­ki­ye de sa­na­yi­leş­me­si­ni ta­mam­la­dı. Tür­ki­ye'de bir sa­na­yi alt­ya­pı­sı­nın olu­şa­bil­me­si için yap­ma­nız ge­re­ken doğ­ru şey, nük­le­er araş­tır­ma mer­kez­le­ri­ni kur­ma­nız, nük­le­er tek­no­lo­ji­yi ge­liş­tir­me­niz. Ön­ce san­tral ku­ra­yım, son­ra tek­no­lo­ji­yi ge­liş­ti­re­yim man­tı­ğı son de­re­ce za­rar­lı­dır.

Ben te­şek­kür edi­yo­rum. Ko­nuş­ma­mın ikin­ci bö­lü­mün­de de­vam ede­ce­ğim. He­pi­ni­ze say­gı­lar su­nu­yo­rum. (CHP sı­ra­la­rın­dan al­kış­lar)

BAŞ­KAN - Te­şek­kür ede­rim Sa­yın Sey­han.

AK Par­ti Gru­bu adı­na, Si­nop Mil­let­ve­ki­li Mus­ta­fa Öz­türk.

Sa­yın Öz­türk, bu­yu­run efen­dim. (AK Par­ti sı­ra­la­rın­dan al­kış­lar)

AK PAR­Tİ GRU­BU ADI­NA MUS­TA­FA ÖZ­TÜRK (Si­nop) - Sa­yın Baş­kan, de­ğer­li mil­let­ve­kil­le­ri; bu­gün gö­rüş­mek­te ol­du­ğu­muz bu ya­sa, ha­ya­ti önem­de bir ya­sa­dır. Otuz-otuz beş yıl­dır ül­ke­mi­zin gün­de­mi­ni iş­gal eden, bir tür­lü ger­çek­leş­ti­ri­le­me­yen bu ya­sa­yı bu­gün gö­rüş­mek üze­re Ge­nel Ku­ru­lu­mu­za ge­tir­miş bu­lu­nu­yo­ruz, AK Par­ti İk­ti­da­rı ola­rak.

Bu gö­rü­şül­mek­te olan ya­sa, nük­le­er güç san­tral­le­ri­nin ku­rul­ma­sı, iş­le­til­me­si ve ener­ji sa­tı­şı­na iliş­kin bun­la­rı dü­zen­le­yen bir ya­sa­dır ve bu ya­sa­nın, esas iti­ba­rıy­la özü, özel sek­tö­rü bu­na kat­mak­tır, bu­na ko­lay­lık sağ­la­mak­tır.

De­ğer­li ar­ka­daş­lar, özel sek­tö­rün kur­ma­sı amaç­la­nan nük­le­er san­tral­ler, her şey­den ön­ce, nük­le­er tek­no­lo­ji­nin bir ürü­nü­dür. Ül­ke­miz­de alt­mış yıl­lık bir geç­mi­şi var­dır. Nük­le­er ener­ji, hiç kuş­ku­suz, 20'nci yüz­yı­la dam­ga­sı­nı vur­muş ener­ji tür­le­rin­den bi­ri­dir. Gü­nü­müz­de­ki ge­liş­me­ler gös­ter­mek­te­dir ki, nük­le­er ener­ji 21'in­ci yüz­yıl­da önem­li bir ener­ji üre­tim tek­no­lo­ji­si ol­ma­ya de­vam et­mek­te­dir. Sa­na­yi­de ge­rek­si­nim du­yu­lan ısıl iş­lem uy­gu­la­ma­la­rın­da, hid­ro­jen üre­ti­min­de, tuz­lu su­dan iç­me su­yu sağ­la­ma­da ve nük­le­er re­ak­tör­ler ve nük­le­er san­tral­ler öne­mi­ni ko­ru­ma­ya de­vam et­mek­te­dir.

Ül­ke­mi­zin bu ge­liş­me­ler­den uzak kal­ma­sı, ta­bii ki, dü­şü­nü­le­mez. Nük­le­er san­tral­le­rin ku­rul­ma­sı­nın, ül­ke­miz­de ay­nı za­man­da gü­ve­ni­lir baz yük elek­trik sağ­la­ma­da ve kay­nak çe­şit­li­li­ği­ne git­me­miz­de önem­li bir iş­le­vi ol­ma­sı­nın ya­nın­da, nük­le­er tek­no­lo­ji­nin edi­nil­me­sin­de önem­li bir ro­lü ola­ca­ğı mu­hak­kak­tır.

Nük­le­er san­tral­ler, nük­le­er tek­no­lo­ji­nin in­san­lık hiz­me­ti­ne sun­du­ğu ile­ri tek­no­lo­ji ürü­nü sis­tem­ler­dir. Bu tek­no­lo­ji­nin kul­la­nıl­ma­sı, yük­sek ka­li­te ve gü­ven­lik an­la­yı­şı­nı ge­rek­tir­di­ğin­den, nük­le­er san­tral­le­rin ül­ke­miz­de sa­na­yi­de, sek­tö­rel baz­da cid­di iler­le­me­ler sağ­la­ya­cak ve ön­cü bir iş­le­vi ola­cak­tır. Bu ama­ca ulaş­mak için, nük­le­er san­tral tek­no­lo­ji­si­nin edi­nil­me­si, bir plan ve prog­ram kap­sa­mın­da yü­rü­tül­me­si ve ül­ke sa­na­yi­si­nin bu tek­no­lo­ji­ye en­teg­re edil­me­si ge­rek­mek­te­dir.

Ka­nun ta­sa­rı­sı ile sağ­lan­mış olan ko­lay­lık­lar­dan ya­rar­la­na­cak özel gi­ri­şim­ci­le­ri­mi­zin, sa­de­ce elek­trik üre­ti­mi­ne yö­ne­lik olan bir san­tral kur­ma­ya­cak­la­rı­nı, ay­nı za­man­da ül­ke­mi­zin bel­ki de ge­le­cek yüz­yı­lı­nı et­ki­le­ye­cek bir tek­no­lo­ji­nin kul­la­nıl­ma­sın­da ön­cü ola­cak­la­rı­nı ve bu iti­bar­la, ül­ke­miz sa­na­yi­si­nin ge­liş­me­sin­de çok önem­li bir kat­kı sağ­la­ya­cak­la­rı­nı söy­le­ye­bi­li­riz.

Pek çok ül­ke­de nük­le­er san­tral ve ya­kıt tek­no­lo­ji­si­nin en­düs­tri­yel ge­liş­me­ler­de ön­cü ol­du­ğu açık­tır. Özel gi­ri­şim­ci­le­ri­mi­zin bu ger­çe­ği dü­şü­ne­rek ko­nu­ya de­ği­şik bir pers­pek­tif­ten bak­ma­la­rın­da ya­rar var­dır. Ko­nu, elek­trik üret­me­nin çok öte­sin­de bir yak­la­şım ve so­rum­lu­luk ge­tir­mek­te­dir. Özel sek­tör ku­ru­luş­la­rı, nük­le­er güç san­tral­le­ri ku­ra­rak nük­le­er tek­no­lo­ji kap­sa­mın­da uzun va­de­li ve uzun so­luk­lu bir sü­re­ce gi­re­cek­le­ri­ni unut­ma­ma­lı­dır.

Dün­ya­da ol­du­ğu gi­bi ül­ke­miz­de de nük­le­er san­tral ku­rul­ma­sın­da ve özel­lik­le tek­no­lo­ji­nin edi­nil­me­sin­de dev­le­tin üze­ri­ne önem­li so­rum­lu­luk­lar düş­mek­te­dir. Bu so­rum­lu­luk­lar ka­nun ta­sa­rı­sın­da göz önü­ne alın­mış­tır. Bu du­rum mem­nu­ni­yet ve­ri­ci­dir. Ül­ke­miz nük­le­er tek­no­lo­ji­de de­ne­yim­li­dir. El­li yıl­dır ka­mu ke­si­min­de nük­le­er tek­no­lo­ji­nin pek çok ala­nıy­la il­gi­li ola­rak bil­gi ve de­ne­yim oluş­muş­tur. Bu iti­bar­la, özel sek­tö­rün, ka­mu ke­si­miy­le ve bu tek­no­lo­ji­de uz­man­laş­mış ku­ru­luş­la­rı­mız­la iş bir­li­ği için­de ol­ma­la­rı ge­rek­li­li­ği­ni bir kez da­ha vur­gu­la­mak is­ti­yo­rum.

Nük­le­er ener­ji, bir­çok ge­liş­miş ve ge­liş­mek­te olan ül­ke­de elek­trik üre­tim yel­pa­ze­si­nin önem­li bir par­ça­sı­nı oluş­tur­mak­ta­dır. 2006 so­nu ta­ri­hi iti­ba­rıy­la 31 ül­ke­de 435 nük­le­er güç san­tra­li iş­let­me hâlin­de bu­lun­mak­ta­dır. Ay­nı za­man­da, dün­ya­da de­ği­şik ül­ke­ler­de şu an­da de­vam eden 29 adet nük­le­er san­tral in­şa­atı var­dır. Dün­ya­da nük­le­er elek­trik üre­ti­mi­nin pa­yı yüz­de 17'dir. Dün­ya ül­ke­le­ri or­ta­la­ma­sı nük­le­er san­tral­den el­de edi­len elek­trik yüz­de 17 nis­pe­tin­de­dir. Av­ru­pa Bir­li­ği ül­ke­le­rin­de­ki nük­le­er ener­ji ora­nı, nis­pe­ti ise yüz­de 34'tür.

De­ğer­li ar­ka­daş­lar, ül­ke­miz­de güç san­tral­le­ri prob­le­mi­ne iliş­kin ça­lış­ma­lar, yak­la­şık otuz beş yıl ön­ce­si­ne da­yan­mak­ta­dır. He­nüz iş­let­me­de ya da in­şa­at hâlin­de bir san­tra­li­miz bu­lun­ma­mak­ta­dır. Ül­ke­miz­de 1970'li yıl­la­rın baş­la­rın­da nük­le­er san­tral sa­ha­sı için ya­pı­lan etüt ve yer araş­tır­ma­la­rı so­nu­cun­da, nük­le­er san­tra­lin ma­li­yet ve fay­da açı­sın­dan ku­ru­la­bi­le­ce­ği en uy­gun yer­ler ola­rak Mer­sin-Ak­ku­yu, Si­nop-İn­ce­bu­run ve Kırk­la­re­li-İğ­ne­ada tes­pit edil­miş; bu sa­ha­lar ara­sın­da ilk nük­le­er ener­ji san­tra­li­nin ye­ri ola­rak se­çi­len Ak­ku­yu için Ha­zi­ran 1976'da Tür­ki­ye Atom Ener­ji­si Ku­ru­mun­dan yer li­san­sı alın­mış; nük­le­er san­tral yer­le­ri­nin tes­pi­ti ve il­gi­li araş­tır­ma­lar çok uzun za­man al­dı­ğın­dan, 1980 yı­lı baş­la­rın­da ikin­ci san­tral ye­ri ola­rak Si­nop'un 20-25 ki­lo­met­re ba­tı­sın­da­ki İn­ce­bu­run mev­ki­si dü­şü­nül­müş; bu mev­kiy­le il­gi­li ol­duk­ça sı­nır­lı sa­yı­da ön araş­tır­ma­lar ya­pıl­mış, an­cak, yer li­san­sı alın­ma­sı için ge­rek­li di­ğer de­tay­lı ça­lış­ma­lar ta­mam­la­na­ma­mış­tır.

Nük­le­er san­tral ko­nu­su­nun ye­ni­den gün­de­me gel­me­si so­nu­cun­da, nük­le­er san­tral ye­ri ola­rak öne­ri­len se­kiz yer ara­sın­da Si­nop uy­gun gö­rül­müş ve ku­ru­la­cak ilk nük­le­er san­tral ye­ri ola­rak Ni­san 2006'da ilan edil­miş­tir. Hâli­ha­zır­da TA­EK ta­ra­fın­dan se­çi­len yer ile il­gi­li etüt ça­lış­ma­la­rı sür­dü­rül­mek­te­dir. 1976 yı­lın­da ve 1983 yıl­la­rın­da açı­lan iha­le­ler çe­şit­li se­bep­ler­le ip­tal edil­miş­tir. 1996 yı­lın­da açı­lan son iha­le de yü­rü­tül­mek­te olan eko­no­mik is­tik­rar prog­ra­mı ge­rek­çe gös­te­ri­le­rek Ba­kan­lar Ku­ru­lu ta­ra­fın­dan son­lan­dı­rıl­mış­tır, an­cak, bu ba­şa­rı­sız­lık­lar ül­ke­mi­zin nük­le­er ener­ji­ye olan ih­ti­ya­cı­nı azalt­ma­mış, tam ter­si­ne, ül­ke­miz ener­ji sek­tö­rü, hız­lı bir şe­kil­de it­hal do­ğal gaz ve kö­mü­re ba­ğım­lı ol­ma­sı do­la­yı­sıy­la, dış kay­nak­lı kriz ve et­ki­le­re kar­şı du­yar­lı hâle gel­miş­tir.

Ül­ke­mi­zin nük­le­er ener­jiy­le il­gi­li iz­le­ye­ce­ği stra­te­ji­nin sağ­lık­lı te­mel­le­re otur­ma­sı­nı sağ­la­mak ve da­ha ön­ce­ki te­şeb­büs­ler sı­ra­sın­da ya­şan­mış olum­suz­luk­la­rın tek­rar­lan­ma­sı­nın ön­len­me­si ge­rek­mek­te­dir.

Nük­le­er ener­ji prog­ra­mı­nın ba­şa­rı­sı için, sü­re­cin baş­la­ma­sın­dan ön­ce ulu­sal dü­zey­de net ve ke­sin bir ka­rar­lı­lı­ğa sa­hip olun­ma­sı ha­ya­ti önem ta­şı­mak­ta­dır.

Nük­le­er ener­ji prog­ra­mı baş­lat­mış ve sür­dür­mek­te olan ül­ke­le­rin tec­rü­be­le­rin­den, uz­man ku­ru­luş­la­rın tav­si­ye­le­rin­den aza­mi öl­çü­de fay­da­la­nı­la­rak, ül­ke­mi­ze nük­le­er ener­ji­yi ka­zan­dır­ma­mız ge­rek­mek­te­dir.

Ül­ke­miz­de elek­trik üre­tim kay­nak yel­pa­ze­si­ne, nük­le­er ener­ji­nin mut­la­ka dâhil edil­me­si ge­rek­mek­te­dir.

Nük­le­er san­tral­le­rin iş­let­me­sin­de ih­ti­yaç du­yu­la­cak nük­le­er ya­kı­tı de­po­la­mak gö­re­ce­li ola­rak ko­lay ve eko­no­mik ol­du­ğun­dan, nük­le­er san­tral­ler ener­ji arz gü­ven­li­ği­nin sağ­lan­ma­sı­na önem­li kat­kı sağ­la­ya­cak­tır.

Nük­le­er san­tral­le­rin elek­trik sis­te­mi­ne en­teg­re edil­me­siy­le elek­trik üre­ti­min­de kul­la­nı­la­cak it­hal kay­nak­lar­da çe­şit­li­lik sağ­la­na­cak­tır.

Nük­le­er san­tral­ler, baş­ta kar­bon­di­ok­sit ol­mak üze­re ik­lim de­ği­şik­lik­le­ri­ne ne­den olan se­ra ga­zı emis­yon­la­rı­na ne­den ol­maz­lar. Bu iti­bar­la, nük­le­er san­tral­ler, ar­tan elek­trik ta­le­bi­nin olum­suz çev­re­sel et­ki­le­re ne­den ol­ma­ya­cak şe­kil­de kar­şı­lan­ma­sın­da önem­li bir se­çe­nek­tir.

Nük­le­er san­tral­ler, fo­sil ya­kıt­lı san­tral­le­re oran­la gö­re­ce­li ola­rak da­ha yük­sek in­şa­at ve ya­tı­rım ma­li­ye­ti ge­rek­tir­mek­te­dir. Nük­le­er ener­ji prog­ra­mı­nın ilk aşa­ma­la­rın­da ih­ti­yaç du­yu­lan or­ga­ni­zas­yon­la­rın ku­rul­ma­sı için ila­ve ya­tı­rım­lar ve eks­tra ma­li­yet­ler  söz ko­nu­su ola­cak­tır. Bu­nun­la be­ra­ber, nük­le­er ener­ji san­tral­le­ri, uzun va­de­de elek­trik üre­tim fi­yat­la­rı­nın ka­rar­lı­lı­ğı­nın ko­run­ma­sı­na kat­kı­da bu­lu­na­cak­tır.

Nük­le­er san­tral gi­bi ile­ri tek­no­lo­ji­ye ya­tı­rım ya­pıl­ma­sı su­re­tiy­le ül­ke­miz ta­ra­fın­dan baş­ka yük­sek tek­no­lo­ji­le­re nü­fuz edil­me­si de müm­kün hâle ge­le­cek­tir.

Nük­le­er san­tral­ler, nor­mal ça­lış­ma ko­şul­la­rın­da ve ola­bi­le­cek en kö­tü ka­za du­ru­mun­da in­san sağ­lı­ğı ve çev­re üze­rin­de olum­suz bir et­ki ya­rat­ma­ya­cak şe­kil­de ta­sar­la­nır, li­sans­la­nır ve iş­le­ti­lir­ler.

Nük­le­er san­tral­ler, fo­sil ya­kıt­lar­la elek­trik üre­ti­mi­nin yol aç­tı­ğı ve son yıl­lar­da glo­bal ısın­ma so­ru­nu kap­sa­mın­da se­ra et­ki­si ya­pı­cı gaz emis­yon­la­rı­na ne­den ol­maz­lar.

Nük­le­er san­tral­ler, bi­rim elek­trik üre­tim ma­li­ye­ti, kö­mür ve do­ğal gaz san­tral­le­ri gi­bi di­ğer bü­yük çap­lı elek­trik üre­tim tek­no­lo­ji­le­riy­le re­ka­bet ede­bi­lir dü­zey­de­dir.

De­ği­şen ma­li­yet­le­rin bi­rim elek­trik üre­tim ma­li­ye­ti içe­ri­sin­de­ki pa­yı­nın az olu­şu, nük­le­er san­tral­ler ile elek­trik üre­tim ma­li­ye­tin­de uzun va­de­li is­tik­rar an­la­mı­na da gel­mek­te­dir. Bir nük­le­er san­tra­lin te­sis edil­me­si için, dört ila beş yıl­lık bir in­şa­at sü­re­si ge­rek­li olup, ön ha­zır­lık­la­rıy­la bu sü­re se­kiz ile on yı­lı bul­mak­ta­dır. Nük­le­er san­tral­le­rin ar­dı ar­dı­na dev­re­ye alı­na­rak millî ile­tim hat­la­rı­na bağ­lan­ma­sıy­la, it­hal fo­sil kay­nak­la­ra olan ba­ğım­lı­lık azal­tı­la­cak­tır. Uzun dö­nem­de, ener­ji pro­jek­si­yo­nu­na gö­re, 2020 yı­lı­na ka­dar Tür­ki­ye, 5 bin me­ga­vat­lık bir nük­le­er ka­pa­si­te­yi ih­das ede­cek­tir. Baş­lan­gıç ola­rak, nük­le­er ener­ji, 2020 yı­lı iti­ba­rıy­la, yük­sek se­nar­yo­ya gö­re, 96.348 me­ga­va­ta ula­şa­cak olan ku­ru­lu gü­cüy­le, Tür­ki­ye'nin top­lam elek­trik üre­ti­min­de­ki pa­yı yüz­de 5'ler se­vi­ye­si­ne ge­le­cek­tir.

Ül­ke­mi­zin, 2020 yıl­la­rın­da ar­tan ener­ji ta­le­bi­ne ce­vap ve­re­bil­me­si için, ma­kul bir ener­ji çe­şit­li­li­ği­ne ih­ti­yaç var­dır. Bu ne­den­le, nük­le­er ener­ji, bi­zim ener­ji stra­te­ji­mi­zin ana bi­le­şen­le­rin­den bi­ri­si ola­rak dü­şü­nül­mek­te­dir. Geç­miş­te, te­şeb­büs­le­rin her bi­rin­de sü­re­cin olum­suz­luk­la so­nuç­lan­ma­sı ne­ti­ce­sin­de, ye­tiş­miş ka­li­fi­ye in­san kay­nak­la­rı po­tan­si­ye­li ko­ru­na­ma­mış ve bu ne­den­le de ti­ca­ri nük­le­er san­tral prog­ra­mı­nı ba­şa­rıy­la yü­rü­te­bi­le­cek bir uz­man kad­ro ve bir ku­rum­sal ha­fı­za sü­rek­li­li­ği sağ­la­na­ma­mış­tır. Bir nük­le­er san­tral prog­ra­mı­nın ba­şa­rıy­la ger­çek­leş­ti­ri­le­bil­me­si yö­nün­de, ka­li­fi­ye in­san kay­nak­la­rı­nın doğ­ru de­ğer­len­di­ril­me­si ge­rek­li­li­ği göz­den ka­çı­rıl­ma­ma­lı­dır. Hu­kuk­sal ve ku­rum­sal alt­ya­pı ge­rek­si­nim­le­ri­nin ye­ri­ne ge­ti­ril­me­si, dün­ya­da­ki tek­no­lo­jik ge­liş­me­ler ve ye­ni­lik­le­rin ya­kın­dan iz­len­me­si ve ka­mu­oyu­nun şef­faf bir yol iz­le­ne­rek doğ­ru bil­gi­len­di­ril­me­si, bir nük­le­er ener­ji prog­ra­mı­na iliş­kin ön­ce­lik­le ele alın­ma­sı ge­re­ken di­ğer hu­sus­lar­dır.

Sağ­lık­lı bir nük­le­er ener­ji prog­ra­mıy­la, ilk nük­le­er san­tra­lin, 2010'lu yıl­la­rın or­ta­la­rın­da ti­ca­ri iş­let­me­ye ge­çe­bi­le­ce­ği ve ül­ke­nin elek­trik üre­ti­mi­ne ve kay­nak çe­şit­len­di­ril­me­si­ne önem­li kat­kı sağ­la­ya­bi­le­ce­ği de­ğer­len­di­ril­mek­te­dir, dü­şü­nül­mek­te­dir.

De­ğer­li mil­let­ve­kil­le­ri, de­ğer­li ar­ka­daş­lar; nük­le­er ener­ji san­tral­le­ri, nük­le­er güç san­tral­le­ri cid­den bir ül­ke­nin pres­ti­ji­dir, bir ül­ke­nin gü­cü­nü yan­sı­tır, bir ül­ke­nin çı­ta­sı­nı gös­te­rir. Bu iti­bar­la, biz, kırk yıl geç kal­dı­ğı­mız bu ko­nu­da, Tür­ki­ye ola­rak, bu yük­sek tek­no­lo­ji­yi ül­ke­mi­ze ka­zan­dır­ma ba­şa­rı­sı­nı gös­ter­mek zo­run­da­yız. Bu, ay­nı za­man­da, ül­ke­nin gü­cü­nün bir ifa­de­si ola­cak­tır. Kal­dı ki, Tür­ki­ye'nin bu ko­nu­da otuz kırk yıl ge­cik­miş ol­du­ğu­nu dik­ka­te alır­sak, geç kal­dı­ğı­mız bir ko­nu­dur. Eğer, ül­ke­nin ha­ki­ka­ten ge­le­ce­ği­ni dü­şü­nü­yor­sak, ül­ke­nin kal­kın­ma­sı, ül­ke­nin re­fa­hı ve ül­ke­nin ka­ran­lı­ğa düş­me­me­si için, ina­nın, nük­le­er ener­ji san­tral­le­ri­ne bü­yük za­ru­ret var­dır. 2015 yı­lın­da, eğer bir ih­mal gös­te­ri­lir­se, yö­ne­ti­ci­ler, ida­re­ci­ler bu işin pe­şi­ne düş­mez­se, bu ül­ke­ye bu tek­no­lo­ji­yi ka­zan­dır­maz­sak, ül­ke­nin ka­ran­lık gün­le­ri­ni de ha­zır­la­mış olu­ruz hep be­ra­ber. O ba­kım­dan, bü­yük bir so­rum­lu­luk içe­ri­sin­de, ül­ke yö­ne­ti­ci­le­ri­nin geç kal­dı­ğı, bu tek­no­lo­ji­yi el­de et­me­de bü­yük ih­mal gös­te­ril­miş olan nük­le­er ener­ji san­tral­le­ri­ne sü­rat­le, va­kit ge­çir­me­den, bir an ev­vel -bir ta­ne de­ğil, beş ta­ne, on ta­ne ih­ti­ya­cı var­dır bu Tür­ki­ye'nin, o ba­kım­dan- 2015'le­ri, 2020'le­ri ve 2030'la­rı dik­ka­te ala­rak, nük­le­er ener­ji san­tral­le­ri­nin he­men bu­gün­den, ya­rın­dan ha­zır­lık­la­rı­nı ve te­şeb­büs­le­ri­ni ya­pıp, bir an ev­vel ül­ke­nin ge­le­ce­ği­ne önem­li bir ha­zır­lık ve ya­tı­rım yap­ma­mız la­zım ve bu­na mut­la­ka özel sek­tö­rü­mü­zü kat­ma­ya ça­lış­ma­mız la­zım. İş­te bu ya­sa da, özel sek­tö­rü teş­vik hu­sus­la­rı­nı ih­ti­va eden bir ya­sa­dır. Ge­rek özel sek­tör ge­rek­se özel sek­tör-dev­let iş bir­li­ğiy­le, özel sek­tör-ya­ban­cı ser­ma­ye ya da özel sek­tör ya­pa­mı­yor­sa mut­la­ka dev­le­ti­mi­zin bu­nu tek ba­şı­na yap­ma­sı la­zım, yap­ma zo­run­lu­lu­ğu var­dır.

Bun­la­rı ifa­de edi­yor, he­pi­ni­zi say­gıy­la se­lam­lı­yo­rum. (AK Par­ti sı­ra­la­rın­dan al­kış­lar)

BAŞ­KAN - Sa­yın Öz­türk, te­şek­kür edi­yo­rum.

Şah­sı adı­na, Si­nop Mil­let­ve­ki­li Ca­hit Can.

Bu­yu­run Sa­yın Can. (AK Par­ti sı­ra­la­rın­dan al­kış­lar)

CA­HİT CAN (Si­nop) - Sa­yın Baş­kan, de­ğer­li mil­let­ve­ki­li ar­ka­daş­la­rım; 1360 sı­ra sa­yı­lı, Nük­le­er Güç San­tral­le­ri­nin Ku­rul­ma­sı ve İş­le­til­me­si ile Ener­ji Sa­tı­şı­na İliş­kin Ka­nun Ta­sa­rı­sı'nın tü­mü üze­rin­de şah­sım adı­na söz al­mış bu­lun­mak­ta­yım. Bu ve­si­ley­le, yü­ce he­ye­ti­ni­zi ve te­le­viz­yon­la­rı baş­la­rın­da biz­le­ri iz­le­yen sev­gi­li mil­le­ti­mi­zi say­gıy­la se­lam­lı­yo­rum.

Gü­nü­müz­de ge­liş­miş ve ge­liş­mek­te olan ül­ke­ler­de kul­la­nı­lan, dün­ya­nın ger­çe­ği ve Tür­ki­ye'mi­zin de ih­ti­ya­cı olan nük­le­er tek­no­lo­ji hak­kın­da siz­le­re kı­sa­ca bil­gi ver­mek is­ti­yo­rum.

Nük­le­er san­tral­ler ko­nu­su­nu, ül­ke­miz­de otuz beş-kırk yıl­dır çok­ça ko­nu­şu­lan bir ko­nu­yu, ma­ale­sef, top­lum kat­man­la­rı üze­rin­de açık­ça ifa­de eden çok kim­se çık­ma­dı, sa­de­ce, kar­şı ol­mak­la gün­de­me ge­ti­ri­len bir ko­nu­yu, bu­gün Par­la­men­to­muz, Tür­ki­ye'mi­zin ge­le­ce­ği açı­sın­dan çok önem­li bir ka­nun ta­sa­rı­sıy­la gün­de­me ge­tir­miş bu­lu­nu­yor. Ben, şim­di­den, Tür­ki­ye'mi­ze, mil­le­ti­mi­ze ha­yır­lı ol­sun di­ye­rek söz­le­ri­me de­vam edi­yo­rum.

Nük­le­er san­tral­ler, nük­le­er re­ak­tör yar­dı­mıy­la or­ta­ya çı­kan ısı­dan elek­trik üre­ten te­sis­le­re ve­ri­len isim­dir. Su, kö­mür, pet­rol ve gaz kul­la­na­rak elek­trik el­de et­ti­ği­miz ana ener­ji­le­re 1955'li yıl­lar­dan son­ra bir de atom çe­kir­dek­le­rin­den el­de edi­len nük­le­er ener­ji de ila­ve ol­muş­tur.

Nük­le­er ve­ya çe­kir­dek san­tral­ler, ay­nen bir ter­mik san­tral gi­bi­dir. Ter­mik san­tral ola­rak anı­lan kö­mür, pet­rol ve do­ğal gaz san­tral­le­rin­de ise, ya­kı­lan kö­mür, pet­rol ve­ya ga­zın oluş­tur­du­ğu ısı va­sı­ta­sıy­la ka­zan­lar­da kay­na­tı­lan su­yun ver­di­ği bu­har­la je­ne­ra­tör­ler çev­ri­lip elek­trik el­de edil­mek­te­dir. Ka­zan­lar­da­ki su, kö­mür ve­ya gaz ye­ri­ne çe­kir­dek­le­ri ya­nan uran­yum­la ısı­tı­la­rak bu­har el­de edi­lip je­ne­ra­tör çev­ril­mek­te­dir. Kı­sa­ca­sı, ka­zan­da kö­mür ye­ri­ne uran­yum ya­kıl­mak­ta­dır. Bu­nu özel­lik­le ifa­de et­mek is­ti­yo­rum. Nük­le­er san­tral de ay­nen bir kö­mür san­tra­li gi­bi ter­mik san­tra­li­dir. Far­kı ise, kö­mür ye­ri­ne kul­la­nı­lan uran­yum me­ta­li­dir. Uran­yu­mun atom çe­kir­de­ği­nin hız­la çar­pan bir nöt­ron ta­ra­fın­dan iki­ye bö­lün­me­si ne­ti­ce­si or­ta­ya çı­kar­dı­ğı mu­az­zam ener­ji işin te­me­li­dir.

Ül­ke­miz­de MTA ta­ra­fın­dan bu­lun­muş 9.200 ton uran­yum ve 380 bin ton tor­yum re­zer­vi­miz var­dır.

Gü­ven­lik ama­cıy­la üs­tü ka­pa­lı bir kub­bey­le ko­ru­ma al­tı­na alı­nan san­tral­le­re ka­pa­lı sis­tem nük­le­er san­tral­ler de­nir. Böy­le bir kub­be­si ol­ma­yan, et­ra­fı ba­sit tuğ­la ve üze­ri fab­ri­ka ça­tı­sı gi­bi ka­pa­tı­lan, ya­ni, be­ton­dan ko­ru­ma ka­bu­ğu ol­ma­yan san­tral­le­re açık sis­tem nük­le­er san­tral de­nil­mek­te­dir.

Nük­le­er san­tral­le il­gi­li ta­sa­rı­nın ka­nun­laş­ma­sın­dan son­ra bir ya­rış­ma dü­zen­le­ne­cek. Ba­zı­la­rı­nın de­di­ği gi­bi, es­ki tek­no­lo­ji sa­tın alın­ma­ya­cak. Bu­nu sık­ça, ba­zı ar­ka­daş­la­rı­mız -ge­rek Si­nop ili­miz­de ge­rek­se çe­şit­li mah­fil­ler­de- böy­le ifa­de edi­yor­lar, es­ki tek­no­lo­ji ala­cak di­yor­lar. Bu böy­le as­la ol­ma­ya­cak. Bir ya­rış­may­la, pro­je ya­rış­ma­sıy­la bu tes­pit edi­le­cek ve bu tes­pit­ten son­ra, iyi bir pro­je­den son­ra ya­pım iha­le­si ve­ri­le­cek. Bu ya­pım iha­le­si, ge­rek özel sek­tör va­sı­ta­sıy­la ge­rek­se dev­let eliy­le mut­la­ka ya­pı­la­cak­tır.

Tür­ki­ye Atom Ener­ji­si Ku­ru­mu -TA­EK de­di­ği­miz- 1956 yı­lın­da ku­rul­muş, Ulus­la­ra­ra­sı Atom Ener­ji­si Ku­ru­mun­dan bir yıl ön­ce ku­rul­muş­tur. TA­EK, 1957 yı­lın­da ku­ru­lan Ulus­la­ra­ra­sı Atom Ener­ji­sin­den bir yıl ön­ce ku­rul­muş, ama ora­da da ku­ru­cu üye ola­rak biz gö­rev al­mı­şız. Atom Ener­ji­si Ku­ru­mu­nun ku­ru­cu üye ol­ma­sı, ül­ke­miz için de bir if­ti­har ve­si­le­si ol­muş­tur as­lın­da. TA­EK'in, ül­ke­miz­de, ge­rek çev­re açı­sın­dan ge­rek­se tek­nik açı­dan var olan nük­le­er bi­lin­cin -nük­le­er kon­sey- ya­tı­rım­la­rın in­ce­len­me­si­ni sağ­la­dı­ğı, li­sans­la­ma ve de­ne­tim fa­ali­yet­le­ri­ni yü­rüt­tü­ğü ve do­la­yı­sıy­la nük­le­er atık ko­nu­sun­da yıl­la­rın ge­tir­di­ği bir de­ne­yi­me de sa­hip ol­du­ğu­nu söy­le­mek is­ti­yo­rum.