DÖNEM: 22                         CİLT: 128                             YASAMA YILI: 4

 

 

 

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ

TUTANAK DERGİSİ

 

 

126 ncı Birleşim (Olağanüstü)

20 Eylül 2006 Çarşamba

 

 

İ Ç İ N D E K İ L E R

 

  I. - GE­ÇEN TU­TA­NAK ÖZE­Tİ

 II. - GE­LEN KÂĞIT­LAR

III. - YOK­LA­MA

IV. - BAŞ­KAN­LI­ĞIN GE­NEL KU­RU­LA SU­NUŞ­LA­RI

A) TEZ­KE­RE­LER VE ÖNER­GE­LER

1.- 15.6.2006 ta­rih­li ve 5521 sa­yı­lı Ka­mu De­net­çi­li­ği Ku­ru­mu Ka­nu­nu­nun ba­zı mad­de­le­ri­nin, Ana­ya­sa­nın 89 un­cu ve 104 ün­cü mad­de­le­ri­ne gö­re bir kez da­ha gö­rü­şül­mek üze­re ge­ri gön­de­ril­di­ği­ne iliş­kin Cum­hur­baş­kan­lı­ğı tez­ke­re­si (3/1109)

V.- KA­NUN TA­SA­RI VE TEK­LİF­LE­Rİ İLE KO­MİS­YON­LAR­DAN GE­LEN Dİ­ĞER İŞ­LER

1.- Özel Öğ­re­tim Ku­rum­la­rı Ka­nu­nu Ta­sa­rı­sı ve Sam­sun Mil­let­ve­ki­li Ce­mal Yıl­maz De­mir’in; Özel Öğ­re­tim Ku­rum­la­rı Ka­nu­nun­da De­ği­şik­lik Ya­pıl­ma­sı Hak­kın­da Ka­nun Tek­li­fi ile Millî Eği­tim, Kül­tür, Genç­lik ve Spor Ko­mis­yo­nu Ra­po­ru (1/1183, 2/743) (S. Sa­yı­sı: 1151)

VI.- AÇIK­LA­MA­LAR VE SA­TAŞ­MA­LA­RA İLİŞ­KİN KO­NUŞ­MA­LAR

1.- Er­zu­rum Mil­let­ve­ki­li Ömer Öz­yıl­maz’ın, Si­nop Mil­let­ve­ki­li En­gin Al­tay’ın, ko­nuş­ma­sın­da, şah­sı­na sa­taş­ma­sı ne­de­niy­le ko­nuş­ma­sı

2.- İs­tan­bul Mil­let­ve­ki­li İr­fan Gün­düz’ün, Si­nop Mil­let­ve­ki­li En­gin Al­tay’ın, ko­nuş­ma­sın­da, Gru­bu­na sa­taş­ma­sı ne­de­niy­le ko­nuş­ma­sı

3.- Kah­ra­man­ma­raş Mil­let­ve­ki­li Av­ni Do­ğan’ın, Ya­lo­va Mil­let­ve­ki­li Mu­har­rem İn­ce’nin, ko­nuş­ma­sın­da, şah­sı­na sa­taş­ma­sı ne­de­niy­le ko­nuş­ma­sı

4.- Sam­sun Mil­let­ve­ki­li Ha­luk Koç’un, Kah­ra­man­ma­raş Mil­let­ve­ki­li Av­ni Do­ğan’ın, ko­nuş­ma­sın­da, Gru­bu­na sa­taş­ma­sı ne­de­niy­le ko­nuş­ma­sı

 

 

I. - GE­ÇEN TU­TA­NAK ÖZE­Tİ

TBMM Ge­nel Ku­ru­lu Sa­at 15.00’te açı­la­rak dört otu­rum yap­tı.

Ada­let ve Kal­kın­ma Par­ti­si Grup Baş­kan­ve­kil­le­ri Bur­sa Milletve­ki­li Fa­ruk Çe­lik, İs­tan­bul Mil­let­ve­ki­li İr­fan Gün­düz, An­ka­ra Mil­let­ve­ki­li Sa­lih Ka­pu­suz, Or­du Mil­let­ve­ki­li Eyüp Fat­sa, Ha­tay Mil­let­ve­ki­li Sa­dul­lah Er­gin ve 142 mil­let­ve­ki­li­nin, Özel Öğ­re­tim Ku­rum­la­rı Ka­nu­nu Ta­sa­rı­sı ile Özel Öğ­re­tim Ku­rum­la­rı Ka­nu­nun­da De­ği­şik­lik Ya­pıl­ma­sı Hak­kın­da Ka­nun Tek­li­fi, İs­kân Ka­nu­nu Ta­sa­rı­sı ve İs­kan Ka­nu­nun­da De­ği­şik­lik Ya­pıl­ma­sı Hak­kın­da Ka­nun Ta­sa­rı­sı, Mes­lekî Ye­ter­li­lik Ku­ru­mu Ka­nu­nu Ta­sa­rı­sı, To­hum­cu­luk Ka­nu­nu Ta­sa­rı­sı, Cum­hur­baş­ka­nın­ca bir kez da­ha gö­rü­şül­mek üze­re ge­ri gön­de­ri­len 15.6.2006 ta­rih­li ve 5521 sa­yı­lı Ka­mu De­net­çi­li­ği Ku­ru­mu Ka­nu­nu, Va­kıf­lar Ka­nu­nu Ta­sa­rı­sı, Sa­yış­tay Ka­nu­nu Tek­li­fi, Av­ru­pa Sos­yal Şar­tı­na De­ği­şik­lik Ge­ti­ren Pro­to­ko­lün Onay­lan­ma­sı­nın Uy­gun Bu­lun­du­ğu­na Da­ir Ka­nun Ta­sa­rı­sı ve (göz­den ge­çi­ril­miş) Av­ru­pa Sos­yal Şar­tı­nın Onay­lan­ma­sı­nın Uy­gun Bu­lun­du­ğu­na Da­ir Ka­nun Ta­sa­rı­sı­nı gö­rüş­mek üze­re Ana­ya­sa­nın 93 ün­cü ve Tür­ki­ye Bü­yük Mil­let Mec­li­si İç­tü­zü­ğü­nün 7 nci mad­de­le­ri uya­rın­ca Tür­ki­ye Bü­yük Mil­let Mec­li­si­nin ola­ğa­nüs­tü top­lan­tı­ya ça­ğı­rıl­ma­sı­na da­ir öner­ge­si;

 

TBMM Ge­nel Ku­ru­lu­nun 19 Ey­lül 2006 Sa­lı gü­nü sa­at 15.00'te ola­ğa­nüs­tü top­lan­tı­ya ça­ğı­rıl­dı­ğı­na iliş­kin Tür­ki­ye Bü­yük Mil­let Mec­li­si Baş­kan­lı­ğı du­yu­ru­su;

 

Ge­nel Ku­ru­lun bil­gi­si­ne su­nul­du.

 

Dı­şiş­le­ri Ko­mis­yo­nu Baş­kan­lı­ğı­nın, gün­de­min "Ka­nun Ta­sa­rı ve Tek­lif­le­ri ile Ko­mis­yon­lar­dan Ge­len Di­ğer İş­ler" kıs­mı­nın 6 ncı sı­ra­sın­da bu­lu­nan 977 sı­ra sa­yı­lı ka­nun ta­sa­rı­sı­nın Ko­mis­yo­na ge­ri ve­ril­me­si­ne iliş­kin tez­ke­re­si okun­du; söz ko­nu­su ta­sa­rı­nın, bir de­fa­ya mah­sus ol­mak üze­re, Dı­şiş­le­ri Ko­mis­yo­nu­na ge­ri ve­ril­di­ği bil­di­ril­di.

 

Ge­nel Ku­ru­lun 19.9.2006 Sa­lı, 20.9.2006 Çar­şam­ba, 21.9.2006 Per­şem­be gün­le­ri 15.00 – 20.00 sa­at­le­ri ara­sın­da ça­lış­ma­sı­na iliş­kin CHP;

 

Ge­nel Ku­ru­lun 19.9.2006 Sa­lı gü­nü sa­at 15.00-20.00, 20.9.2006 Çar­şam­ba ve 21.9.2006 Per­şem­be gün­le­ri ise 14.00-19.00 sa­at­le­ri ara­sın­da ça­lış­ma­sı­na iliş­kin Ana­va­tan Par­ti­si;

Gru­bu öne­ri­le­ri­nin, ya­pı­lan gö­rüş­me­ler­den son­ra, ka­bul edil­me­dik­le­ri;

 

Gün­de­min “Ka­nun Ta­sa­rı ve Tek­lif­le­ri ile Ko­mis­yon­lar­dan Ge­len Di­ğer İş­ler” kıs­mı­nın 2 nci sı­ra­sın­da yer alan 1223 sı­ra sa­yı­lı ka­nun ta­sa­rı­sı­nın bu kıs­mın 1 in­ci sı­ra­sı­na alın­ma­sı­na, Ge­nel Ku­ru­lun ça­lış­ma sa­at­le­ri­nin 19. 9.2006 Sa­lı gü­nü 1223 sı­ra sa­yı­lı ka­nun ta­sa­rı­sı­nın gö­rüş­me­le­ri­nin bi­ti­mi­ne ka­dar, 20.9.2006 Çar­şam­ba gü­nü 1151 sı­ra sa­yı­lı ka­nun ta­sa­rı­sı­nın gö­rüş­me­le­ri­nin bi­ti­mi­ne ka­dar ve 21.9.2006 Per­şem­be gü­nü sa­at 14.00’te baş­la­ma­sı­na ve 1193 sı­ra sa­yı­lı ka­nun ta­sa­rı­sı­nın gö­rüş­me­le­ri­nin bi­ti­mi­ne ka­dar, 22. 9.2006 Cu­ma gü­nü sa­at 14.00’te baş­la­ma­sı­na ve 662 sı­ra sa­yı­lı ka­nun ta­sa­rı­sı­nın gö­rüş­me­le­ri­nin bi­ti­mi­ne ka­dar ol­ma­sı­na, 26.9.2006 Sa­lı gü­nü ise ola­ğa­nüs­tü çağ­rı gün­de­min­de­ki di­ğer iş­le­ri gö­rüş­mek üze­re sa­at 15.00’te top­lan­ma­sı­na; 1151 ve 1223 sı­ra sa­yı­lı ka­nun ta­sa­rı­la­rı­nın İç­tü­zü­ğün 91 in­ci mad­de­si­ne gö­re te­mel ka­nun ola­rak gö­rü­şül­me­si­ne ve bö­lüm­le­ri­nin;

1223 sı­ra sa­yı­lı ka­nun ta­sa­rı­sı­nın;

1 ilâ 24 ün­cü mad­de­le­ri­nin (24 mad­de); bi­rin­ci bö­lüm,

25 ilâ 50 nci mad­de­le­ri (26 mad­de) ile ge­çi­ci 1 ilâ 3 ün­cü mad­de­le­ri­nin (3 mad­de); ikin­ci bö­lüm (top­lam 53 mad­de)

1151 sı­ra sa­yı­lı ka­nun ta­sa­rı­sı­nın;

1 ilâ 10 un­cu mad­de­le­ri­nin (10 mad­de); bi­rin­ci bö­lüm,

11 ilâ 16 ncı mad­de­le­ri (6 mad­de) ile ge­çi­ci 1 ilâ 4 ün­cü mad­de­le­ri­nin (4 mad­de); ikin­ci bö­lüm (top­lam 20 mad­de)

Ha­lin­de gö­rü­şül­me­si­ne iliş­kin AK Par­ti Gru­bu öne­ri­si­nin, ya­pı­lan gö­rüş­me­ler­den son­ra, ka­bul edil­di­ği;

Açık­lan­dı.

 

Ge­nel Ku­ru­lu zi­ya­ret eden Av­ru­pa Bir­li­ği İn­san Hak­la­rı Ko­mis­yo­nu Baş­ka­nı ve üye­le­ri­ne, Baş­kan­lık­ça "Hoş­gel­di­niz" de­nil­di.

 

Cum­hu­ri­yet Halk Par­ti­si Grup Baş­kan­ve­kil­le­ri K. Ke­mal Ana­dol ve Ha­luk Koç’un, te­mel ya­sa ola­rak gö­rü­şül­me­si­ne ka­rar ve­ri­len 1151 ve 1223 sı­ra sa­yı­lı ka­nun ta­sa­rı­la­rı­nın bö­lüm­le­ri üze­rin­de ve­ri­le­cek öner­ge sa­yı­la­rı­nın 2’yle sı­nır­lan­dı­rıl­ma­sı ile ko­nuş­ma ta­lep­le­ri­nin ye­ni­den ya­pıl­ma­sı ko­nu­sun­da TBMM İç­tü­zü­ğü­nün 63 ün­cü mad­de­si uya­rın­ca usul gö­rüş­me­si açıl­ma­sı­na iliş­kin öner­ge­si üze­ri­ne ya­pı­lan usul gö­rüş­me­le­ri so­nun­da, Otu­rum Baş­ka­nı ta­ra­fın­dan, tu­tu­mun­da her­han­gi bir de­ği­şik­lik ol­ma­dı­ğı açık­lan­dı.

 

Gün­de­min “Ka­nun Ta­sa­rı ve Tek­lif­le­ri ile Ko­mis­yon­lar­dan Ge­len Di­ğer İş­ler” kıs­mı­nın 1 in­ci sı­ra­sı­na alı­nan ve İç­tü­zü­ğün 91 in­ci mad­de­si kap­sa­mın­da de­ğer­len­di­ri­le­rek te­mel ka­nun ola­rak bö­lüm­ler ha­lin­de gö­rü­şül­me­si ka­rar­laş­tı­rıl­mış bu­lu­nan İs­kân Ka­nu­nu Ta­sa­rı­sı ve İs­kân Ka­nu­nun­da De­ği­şik­lik Ya­pıl­ma­sı Hak­kın­da Ka­nun Ta­sa­rı­sı­nın (1/352, 1/1209) (S. Sa­yı­sı: 1223), gö­rüş­me­le­ri­ni mü­te­aki­ben elek­tro­nik ci­haz­la ya­pı­lan açı­koy­la­ma so­nu­cun­da, ka­bul edi­lip ka­nun­laş­tı­ğı açık­lan­dı.

 

Denizli Milletvekili Ümmet Kandoğan, Kayseri Milletvekili Niyazi Özcan’ın, konuşmasında, şahsına sataştığı iddiasıyla bir açıklamada bulundu.

 

20 Ey­lül 2006 Çar­şam­ba gü­nü sa­at 15.00’te top­lan­mak üze­re, bir­le­şi­me 22.53’te son ve­ril­di.

       

Sa­dık Yakut

Baş­kan­ve­ki­li

 

                                 Ah­met Küçük                                       Meh­met Daniş

                                    Ça­nak­ka­le                                             Ça­nak­ka­le

                                    Kâtip Üye                                             Kâtip Üye

 

No.: 174

II. - GELEN KÂĞITLAR

20 Eylül 2006 Çarşamba (Olağanüstü)

Tek­lif

1.- Kü­tah­ya Mil­let­ve­ki­li So­ner Ak­soy ve 6 Mil­let­ve­ki­li­nin; Ye­ni­le­ne­bi­lir Ener­ji Kay­nak­la­rı­nın Elek­trik Ener­ji­si Üre­ti­mi Amaç­lı Kul­la­nı­mı­na İliş­kin Ka­nun­da De­ği­şik­lik Ya­pıl­ma­sı­na Da­ir Ka­nun Tek­li­fi (2/854) (Plan ve Büt­çe ile Sa­na­yi, Ti­ca­ret, Ener­ji, Ta­biî Kay­nak­lar, Bil­gi ve Tek­no­lo­ji Ko­mis­yon­la­rı­na) (Baş­kan­lı­ğa ge­liş ta­ri­hi: 18.9.2006)

Ra­por­lar

1.- To­kat Mil­let­ve­ki­li Meh­met Er­gün Dağ­cı­oğ­lu’nun Ya­sa­ma Do­ku­nul­maz­lı­ğı­nın Kal­dı­rıl­ma­sı Hak­kın­da Baş­ba­kan­lık Tez­ke­re­si ve Ana­ya­sa ve Ada­let Ko­mis­yon­la­rı Üye­le­rin­den Ku­ru­lu Kar­ma Ko­mis­yo­nun Ko­vuş­tur­ma­nın Mil­let­ve­kil­li­ği Sı­fa­tı­nın So­na Er­me­si­ne Ka­dar Er­te­len­me­si­ne Da­ir Ra­po­ru ve An­tal­ya Mil­let­ve­ki­li Os­man Öz­can ve 4 Mil­let­ve­ki­li­nin İç­tü­zü­ğün 133 ün­cü Mad­de­si­ne Gö­re Ra­po­ra İti­ra­zı (3/978) (S. Sa­yı­sı: 751’e 3 ün­cü Ek) (Da­ğıt­ma ta­ri­hi: 20.9.2006) (GÜN­DE­ME)

2.- Ma­lat­ya Mil­let­ve­ki­li Ah­met Mü­nir Er­kal’ın Ya­sa­ma Do­ku­nul­maz­lı­ğı­nın Kal­dı­rıl­ma­sı Hak­kın­da Baş­ba­kan­lık Tez­ke­re­si ve Ana­ya­sa ve Ada­let Ko­mis­yon­la­rı Üye­le­rin­den Ku­ru­lu Kar­ma Ko­mis­yo­nun Ko­vuş­tur­ma­nın Mil­let­ve­kil­li­ği Sı­fa­tı­nın So­na Er­me­si­ne Ka­dar Er­te­len­me­si­ne Da­ir Ra­po­ru ve Ha­tay Mil­let­ve­ki­li Gök­han Dur­gun ile 5 Mil­let­ve­ki­li­nin İç­tü­zü­ğün 133 ün­cü Mad­de­si­ne Gö­re Ra­po­ra İti­ra­zı (3/799) (S. Sa­yı­sı: 1161’e 1 in­ci Ek) (Da­ğıt­ma ta­ri­hi: 20.9.2006) (GÜN­DE­ME)

3.- İs­tan­bul Mil­let­ve­ki­li Yah­ya Baş’ın Ya­sa­ma Do­ku­nul­maz­lı­ğı­nın Kal­dı­rıl­ma­sı Hak­kın­da Baş­ba­kan­lık Tez­ke­re­si ve Ana­ya­sa ve Ada­let Ko­mis­yon­la­rı Üye­le­rin­den Ku­ru­lu Kar­ma Ko­mis­yo­nun Ko­vuş­tur­ma­nın Mil­let­ve­kil­li­ği Sı­fa­tı­nın So­na Er­me­si­ne Ka­dar Er­te­len­me­si­ne Da­ir Ra­po­ru ve Ha­tay Mil­let­ve­ki­li Gök­han Dur­gun ile 5 Mil­let­ve­ki­li­nin İç­tü­zü­ğün 133 ün­cü Mad­de­si­ne Gö­re Ra­po­ra İti­ra­zı (3/800) (S. Sa­yı­sı: 1162’ye 1 in­ci Ek) (Da­ğıt­ma ta­ri­hi: 20.9.2006) (GÜN­DE­ME)

4.- Şan­lı­ur­fa Mil­let­ve­ki­li Mah­mut Yıl­dız’ın Ya­sa­ma Do­ku­nul­maz­lı­ğı­nın Kal­dı­rıl­ma­sı Hak­kın­da Baş­ba­kan­lık Tez­ke­re­si ve Ana­ya­sa ve Ada­let Ko­mis­yon­la­rı Üye­le­rin­den Ku­ru­lu Kar­ma Ko­mis­yo­nun Ko­vuş­tur­ma­nın Mil­let­ve­kil­li­ği Sı­fa­tı­nın So­na Er­me­si­ne Ka­dar Er­te­len­me­si­ne Da­ir Ra­po­ru ve Şan­lı­ur­fa Mil­let­ve­ki­li Mah­mut Yıl­dız’ın İç­tü­zü­ğün 133 ün­cü Mad­de­si­ne Gö­re Ra­po­ra İti­ra­zı (3/820) (S. Sa­yı­sı: 1163’e 1 in­ci Ek) (Da­ğıt­ma ta­ri­hi: 20.9.2006) (GÜN­DE­ME)

5.- Düz­ce Mil­let­ve­ki­li Fah­ri Ça­kır’ın Ya­sa­ma Do­ku­nul­maz­lı­ğı­nın Kal­dı­rıl­ma­sı Hak­kın­da Baş­ba­kan­lık Tez­ke­re­si ve Ana­ya­sa ve Ada­let Ko­mis­yon­la­rı Üye­le­rin­den Ku­ru­lu Kar­ma Ko­mis­yo­nun Ko­vuş­tur­ma­nın Mil­let­ve­kil­li­ği Sı­fa­tı­nın So­na Er­me­si­ne Ka­dar Er­te­len­me­si­ne Da­ir Ra­po­ru ve Trab­zon Mil­let­ve­ki­li Şev­ket Arz ile 5 Mil­let­ve­ki­li­nin İç­tü­zü­ğün 133 ün­cü Mad­de­si­ne Gö­re Ra­po­ra İti­ra­zı (3/821) (S. Sa­yı­sı: 1164’e 1 in­ci Ek) (Da­ğıt­ma ta­ri­hi: 20.9.2006) (GÜN­DE­ME)

6.- Kah­ra­man­ma­raş Mil­let­ve­ki­li Ha­ne­fi Mah­çi­çek’in Ya­sa­ma Do­ku­nul­maz­lı­ğı­nın Kal­dı­rıl­ma­sı Hak­kın­da Baş­ba­kan­lık Tez­ke­re­si ve Ana­ya­sa ve Ada­let Ko­mis­yon­la­rı Üye­le­rin­den Ku­ru­lu Kar­ma Ko­mis­yo­nun Ko­vuş­tur­ma­nın Mil­let­ve­kil­li­ği Sı­fa­tı­nın So­na Er­me­si­ne Ka­dar Er­te­len­me­si­ne Da­ir Ra­po­ru ve Ha­tay Mil­let­ve­ki­li Gök­han Dur­gun ile 5 Mil­let­ve­ki­li­nin İç­tü­zü­ğün 133 ün­cü Mad­de­si­ne Gö­re Ra­po­ra İti­ra­zı (3/837) (S. Sa­yı­sı: 1165’e 1 in­ci Ek) (Da­ğıt­ma ta­ri­hi: 20.9. 2006) (GÜN­DE­ME)

7.- Af­yon­ka­ra­hi­sar Mil­let­ve­ki­li Rey­han Ba­lan­dı’nın Ya­sa­ma Do­ku­nul­maz­lı­ğı­nın Kal­dı­rıl­ma­sı Hak­kın­da Baş­ba­kan­lık Tez­ke­re­si ve Ana­ya­sa ve Ada­let Ko­mis­yon­la­rı Üye­le­rin­den Ku­ru­lu Kar­ma Ko­mis­yo­nun Ko­vuş­tur­ma­nın Mil­let­ve­kil­li­ği Sı­fa­tı­nın So­na Er­me­si­ne Ka­dar Er­te­len­me­si­ne Da­ir Ra­po­ru ve Ha­tay Mil­let­ve­ki­li Gök­han Dur­gun ile 5 Mil­let­ve­ki­li­nin İç­tü­zü­ğün 133 ün­cü Mad­de­si­ne Gö­re Ra­po­ra İti­ra­zı (3/838) (S. Sa­yı­sı: 1166’ya 1 in­ci Ek) (Da­ğıt­ma ta­ri­hi: 20.9.2006) (GÜN­DE­ME)

8.- Bur­sa Mil­let­ve­ki­li Meh­met Kü­çü­ka­şık’ın Ya­sa­ma Do­ku­nul­maz­lı­ğı­nın Kal­dı­rıl­ma­sı Hak­kın­da Baş­ba­kan­lık Tez­ke­re­si ve Ana­ya­sa ve Ada­let Ko­mis­yon­la­rı Üye­le­rin­den Ku­ru­lu Kar­ma Ko­mis­yo­nun Ko­vuş­tur­ma­nın Mil­let­ve­kil­li­ği Sı­fa­tı­nın So­na Er­me­si­ne Ka­dar Er­te­len­me­si­ne Da­ir Ra­po­ru ve Bur­sa Mil­let­ve­ki­li Meh­met Kü­çü­ka­şık’ın İç­tü­zü­ğün 133 ün­cü Mad­de­si­ne Gö­re Ra­po­ra İti­ra­zı (3/878) (S. Sa­yı­sı: 1168’e 1 in­ci Ek) (Da­ğıt­ma ta­ri­hi: 20.9.2006) (GÜN­DE­ME)

9.- İz­mir Mil­let­ve­ki­li Hak­kı Ül­kü’nün Ya­sa­ma Do­ku­nul­maz­lı­ğı­nın Kal­dı­rıl­ma­sı Hak­kın­da Baş­ba­kan­lık Tez­ke­re­si ve Ana­ya­sa ve Ada­let Ko­mis­yon­la­rı Üye­le­rin­den Ku­ru­lu Kar­ma Ko­mis­yo­nun Ko­vuş­tur­ma­nın Mil­let­ve­kil­li­ği Sı­fa­tı­nın So­na Er­me­si­ne Ka­dar Er­te­len­me­si­ne Da­ir Ra­po­ru ve İz­mir Mil­let­ve­ki­li Hak­kı Ül­kü’nün İç­tü­zü­ğün 133 ün­cü Mad­de­si­ne Gö­re Ra­po­ra İti­ra­zı (3/879) (S. Sa­yı­sı: 1169’a 1 in­ci Ek) (Da­ğıt­ma ta­ri­hi: 20.9.2006) (GÜN­DE­ME)

10.- İz­mir Mil­let­ve­ki­li Hak­kı Ül­kü’nün Ya­sa­ma Do­ku­nul­maz­lı­ğı­nın Kal­dı­rıl­ma­sı Hak­kın­da Baş­ba­kan­lık Tez­ke­re­si ve Ana­ya­sa ve Ada­let Ko­mis­yon­la­rı Üye­le­rin­den Ku­ru­lu Kar­ma Ko­mis­yo­nun Ko­vuş­tur­ma­nın Mil­let­ve­kil­li­ği Sı­fa­tı­nın So­na Er­me­si­ne Ka­dar Er­te­len­me­si­ne Da­ir Ra­po­ru ve İz­mir Mil­let­ve­ki­li Hak­kı Ül­kü’nün İç­tü­zü­ğün 133 ün­cü Mad­de­si­ne Gö­re Ra­po­ra İti­ra­zı (3/899) (S. Sa­yı­sı: 1170’e 1 in­ci Ek) (Da­ğıt­ma ta­ri­hi: 20.9.2006) (GÜN­DE­ME)

11.- Or­du Mil­let­ve­kil­le­ri Eyüp Fat­sa ile En­ver Yıl­maz’ın Ya­sa­ma Do­ku­nul­maz­lık­la­rı­nın Kal­dı­rıl­ma­sı Hak­kın­da Baş­ba­kan­lık Tez­ke­re­si ve Ana­ya­sa ve Ada­let Ko­mis­yon­la­rı Üye­le­rin­den Ku­ru­lu Kar­ma Ko­mis­yo­nun Ko­vuş­tur­ma­nın Mil­let­ve­kil­li­ği Sı­fa­tı­nın So­na Er­me­si­ne Ka­dar Er­te­len­me­si­ne Da­ir Ra­por­la­rı ve Ga­zi­an­tep Mil­let­ve­ki­li Mus­ta­fa Yıl­maz ile 5 Mil­let­ve­ki­li­nin İç­tü­zü­ğün 133 ün­cü Mad­de­si­ne Gö­re Ra­por­la­ra İti­ra­zı (3/914) (S. Sa­yı­sı: 1171’e 1 in­ci Ek) (Da­ğıt­ma ta­ri­hi: 20.9.2006) (GÜN­DE­ME)

12.- Şan­lı­ur­fa Mil­let­ve­ki­li Tu­ran Tüy­süz’ün Ya­sa­ma Do­ku­nul­maz­lı­ğı­nın Kal­dı­rıl­ma­sı Hak­kın­da Baş­ba­kan­lık Tez­ke­re­si ve Ana­ya­sa ve Ada­let Ko­mis­yon­la­rı Üye­le­rin­den Ku­ru­lu Kar­ma Ko­mis­yo­nun Ko­vuş­tur­ma­nın Mil­let­ve­kil­li­ği Sı­fa­tı­nın So­na Er­me­si­ne Ka­dar Er­te­len­me­si­ne Da­ir Ra­po­ru ve Kı­rık­ka­le Mil­let­ve­ki­li Ha­lil Tir­ya­ki ile 5 Mil­let­ve­ki­li­nin İç­tü­zü­ğün 133 ün­cü Mad­de­si­ne Gö­re Ra­po­ra İti­ra­zı (3/922) (S. Sa­yı­sı: 1172’ye 1 in­ci Ek) (Da­ğıt­ma ta­ri­hi: 20.9.2006) (GÜN­DE­ME)

13.- An­tal­ya Mil­let­ve­ki­li De­niz Bay­kal’ın Ya­sa­ma Do­ku­nul­maz­lı­ğı­nın Kal­dı­rıl­ma­sı Hak­kın­da Baş­ba­kan­lık Tez­ke­re­si ve Ana­ya­sa ve Ada­let Ko­mis­yon­la­rı Üye­le­rin­den Ku­ru­lu Kar­ma Ko­mis­yo­nun Ko­vuş­tur­ma­nın Mil­let­ve­kil­li­ği Sı­fa­tı­nın So­na Er­me­si­ne Ka­dar Er­te­len­me­si­ne Da­ir Ra­po­ru ve An­tal­ya Mil­let­ve­ki­li De­niz Bay­kal’ın İç­tü­zü­ğün 133 ün­cü Mad­de­si­ne Gö­re Ra­po­ra İti­ra­zı (3/932) (S. Sa­yı­sı: 1173’e 1 in­ci Ek) (Da­ğıt­ma ta­ri­hi: 20.9.2006) (GÜN­DE­ME)

14.- Kon­ya Mil­let­ve­ki­li Ab­dul­lah Çe­tin­ka­ya’nın Ya­sa­ma Do­ku­nul­maz­lı­ğı­nın Kal­dı­rıl­ma­sı Hak­kın­da Baş­ba­kan­lık Tez­ke­re­si ve Ana­ya­sa ve Ada­let Ko­mis­yon­la­rı Üye­le­rin­den Ku­ru­lu Kar­ma Ko­mis­yo­nun Ko­vuş­tur­ma­nın Mil­let­ve­kil­li­ği Sı­fa­tı­nın So­na Er­me­si­ne Ka­dar Er­te­len­me­si­ne Da­ir Ra­po­ru ve Kı­rık­ka­le Mil­let­ve­ki­li Ha­lil Tir­ya­ki ile 5 Mil­let­ve­ki­li­nin İç­tü­zü­ğün 133 ün­cü Mad­de­si­ne Gö­re Ra­po­ra İti­ra­zı (3/936) (S. Sa­yı­sı: 1174’e 1 in­ci Ek) (Da­ğıt­ma ta­ri­hi: 20.9.2006) (GÜN­DE­ME)

15.- Edir­ne Mil­let­ve­ki­li Ne­jat Gen­can’ın; Ya­sa­ma Do­ku­nul­maz­lı­ğı­nın Kal­dı­rıl­ma­sı Hak­kın­da Baş­ba­kan­lık Tez­ke­re­si ve Ana­ya­sa ve Ada­let Ko­mis­yon­la­rı Üye­le­rin­den Ku­ru­lu Kar­ma Ko­mis­yo­nun Ko­vuş­tur­ma­nın Mil­let­ve­kil­li­ği Sı­fa­tı­nın So­na Er­me­si­ne Ka­dar Er­te­len­me­si­ne Da­ir Ra­po­ru ve Edir­ne Mil­let­ve­ki­li Ne­jat Gen­can’ın İç­tü­zü­ğün 133 ün­cü Mad­de­si­ne Gö­re Ra­po­ra İti­ra­zı (3/955) (S. Sa­yı­sı: 1175’e 1 in­ci Ek) (Da­ğıt­ma ta­ri­hi: 20.9.2006) (GÜN­DE­ME)

16.- Edir­ne Mil­let­ve­ki­li Ne­jat Gen­can’ın Ya­sa­ma Do­ku­nul­maz­lı­ğı­nın Kal­dı­rıl­ma­sı Hak­kın­da Baş­ba­kan­lık Tez­ke­re­si ve Ana­ya­sa ve Ada­let Ko­mis­yon­la­rı Üye­le­rin­den Ku­ru­lu Kar­ma Ko­mis­yo­nun Ko­vuş­tur­ma­nın Mil­let­ve­kil­li­ği Sı­fa­tı­nın So­na Er­me­si­ne Ka­dar Er­te­len­me­si­ne Da­ir Ra­po­ru ve Edir­ne Mil­let­ve­ki­li Ne­jat Gen­can’ın İç­tü­zü­ğün 133 ün­cü Mad­de­si­ne Gö­re Ra­po­ra İti­ra­zı (3/961) (S. Sa­yı­sı: 1176’ya 1 in­ci Ek) (Da­ğıt­ma ta­ri­hi: 20.9.2006) (GÜN­DE­ME)

17.- Ba­lı­ke­sir Mil­let­ve­ki­li Ali Ke­mal De­ve­ci­ler’in Ya­sa­ma Do­ku­nul­maz­lı­ğı­nın Kal­dı­rıl­ma­sı Hak­kın­da Baş­ba­kan­lık Tez­ke­re­si ve Ana­ya­sa ve Ada­let Ko­mis­yon­la­rı Üye­le­rin­den Ku­ru­lu Kar­ma Ko­mis­yo­nun Ko­vuş­tur­ma­nın Mil­let­ve­kil­li­ği Sı­fa­tı­nın So­na Er­me­si­ne Ka­dar Er­te­len­me­si­ne Da­ir Ra­po­ru ve Ba­lı­ke­sir Mil­let­ve­ki­li Ali Ke­mal De­ve­ci­ler’in İç­tü­zü­ğün 133 ün­cü Mad­de­si­ne Gö­re Ra­po­ra İti­ra­zı (3/982) (S. Sa­yı­sı: 1177’ye 1 in­ci Ek) (Da­ğıt­ma ta­ri­hi: 20.9.2006) (GÜN­DE­ME)

18.- Sam­sun Mil­let­ve­ki­li Ha­luk Koç’un Ya­sa­ma Do­ku­nul­maz­lı­ğı­nın Kal­dı­rıl­ma­sı Hak­kın­da Baş­ba­kan­lık Tez­ke­re­si ve Ana­ya­sa ve Ada­let Ko­mis­yon­la­rı Üye­le­rin­den Ku­ru­lu Kar­ma Ko­mis­yo­nun Ko­vuş­tur­ma­nın Mil­let­ve­kil­li­ği Sı­fa­tı­nın So­na Er­me­si­ne Ka­dar Er­te­len­me­si­ne Da­ir Ra­po­ru ve Sam­sun Mil­let­ve­ki­li Ha­luk Koç’un İç­tü­zü­ğün 133 ün­cü Mad­de­si­ne Gö­re Ra­po­ra İti­ra­zı (3/984) (S. Sa­yı­sı: 1179’a 1 in­ci Ek) (Da­ğıt­ma ta­ri­hi: 20.9.2006) (GÜN­DE­ME)

 

Bİ­RİN­Cİ OTU­RUM

Açıl­ma Sa­ati: 15.05

20 Ey­lül 2006 Çar­şam­ba

BAŞ­KAN: Baş­kan­ve­ki­li Sa­dık YA­KUT

KÂTİP ÜYE­LER: Meh­met DA­NİŞ (Ça­nak­ka­le), Ah­met KÜ­ÇÜK (Ça­nak­ka­le)

 

BAŞ­KAN – Tür­ki­ye Bü­yük Mil­let Mec­li­si­nin 126 ncı Bir­le­şi­mi­ni açı­yo­rum.

III. - YOKLAMA

BAŞ­KAN – Elek­tro­nik ci­haz­la yok­la­ma ya­pa­ca­ğız.

Yok­la­ma için 5 da­ki­ka sü­re ve­re­ce­ğim.

Sa­yın mil­let­ve­kil­le­ri­nin oy düğ­me­le­ri­ne ba­sa­rak sa­lon­da bu­lun­duk­la­rı­nı bil­dir­me­le­ri­ni, bu sü­re içe­ri­sin­de elek­tro­nik sis­te­me gi­re­me­yen mil­let­ve­kil­le­ri­nin, sa­lon­da ha­zır bu­lu­nan tek­nik per­so­nel­den yar­dım is­te­me­le­ri­ni, bu­na rağ­men de sis­te­me gi­re­me­yen üye­le­rin ise, yok­la­ma pu­su­la­la­rı­nı, gö­rev­li per­so­nel ara­cı­lı­ğıy­la, 5 da­ki­ka­lık sü­re içe­ri­sin­de Baş­kan­lı­ğa ulaş­tır­ma­la­rı­nı ri­ca edi­yo­rum.

Yok­la­ma iş­le­mi­ni baş­la­tı­yo­rum.

(Elek­tro­nik ci­haz­la yok­la­ma ya­pıl­dı)

BAŞ­KAN – Sa­yın mil­let­ve­kil­le­ri, top­lan­tı ye­ter­sa­yı­sı var­dır; gün­de­me ge­çi­yo­ruz.

Gün­de­min “Baş­kan­lı­ğın Ge­nel Ku­ru­la Su­nuş­la­rı” kıs­mın­da yer alan ola­ğa­nüs­tü top­lan­tı ko­nu­su ka­nun­la il­gi­li Cum­hur­baş­kan­lı­ğı tez­ke­re­si­ni oku­tu­yo­rum:

IV. - BAŞ­KAN­LI­ĞIN GE­NEL KU­RU­LA SU­NUŞ­LA­RI

A) TEZ­KE­RE­LER VE ÖNER­GE­LER

1.- 15.6.2006 ta­rih­li ve 5521 sa­yı­lı Ka­mu De­net­çi­li­ği Ku­ru­mu Ka­nu­nu­nun ba­zı mad­de­le­ri­nin, Ana­ya­sa­nın 89 un­cu ve 104 ün­cü mad­de­le­ri­ne gö­re bir kez da­ha gö­rü­şül­mek üze­re ge­ri gön­de­ril­di­ği­ne iliş­kin Cum­hur­baş­kan­lı­ğı tez­ke­re­si (3/1109)

01/07/2006

Tür­ki­ye Bü­yük Mil­let Mec­li­si Baş­kan­lı­ğı­na

İl­gi: 16.06.2006 gün­lü, A.01.0.GNS.0.10.00.02-17760/45829 sa­yı­lı ya­zı­nız.

Tür­ki­ye Bü­yük Mil­let Mec­li­si Ge­nel Ku­ru­lun­ca 15.06.2006 gü­nün­de ka­bul edi­len 5521 sa­yı­lı "Ka­mu De­net­çi­li­ği Ku­ru­mu Ka­nu­nu" in­ce­len­miş­tir.

1- 5521 sa­yı­lı Ya­sa ile, ger­çek ve tü­zel ki­şi­le­rin, "ida­re"nin her tür­lü ey­lem, iş­lem, tu­tum ve dav­ra­nış­la­rıy­la il­gi­li ya­kın­ma­la­rı­nı, Tür­ki­ye Cum­hu­ri­ye­ti­nin Ana­ya­sa­da be­lir­ti­len ni­te­lik­le­ri çer­çe­ve­sin­de, ada­let an­la­yı­şı için­de, in­san hak­la­rı­na say­gı, hu­ku­ka ve hak­ka­ni­ye­te uy­gun­luk yön­le­rin­den in­ce­le­mek, araş­tır­mak ve "ida­re"ye öne­ri­ler­de bu­lun­mak, bir baş­ka de­yiş­le "ida­re"yi de­net­le­mek üze­re Ka­mu De­net­çi­li­ği Ku­ru­mu oluş­tu­rul­mak­ta­dır.

Ya­sa­da Ka­mu De­net­çi­li­ği Ku­ru­mu, Tür­ki­ye Bü­yük Mil­let Mec­li­si Baş­kan­lı­ğı­na bağ­lı, ka­mu tü­zel ki­şi­li­ği­ne sa­hip, özel büt­çe­li bir Ku­rum ola­rak dü­zen­len­miş­tir.

Ku­rum­da bir Baş­de­net­çi, en çok on de­net­çi bu­lu­na­cak; Ku­rum, Baş­de­net­çi ta­ra­fın­dan yö­ne­ti­lip tem­sil edi­le­cek­tir.

Ku­rum, Tür­ki­ye Bü­yük Mil­let Mec­li­si Baş­kan­lı­ğı ile iliş­ki­len­di­ril­di­ği için, Ya­sa­da,

- Ku­ru­mun, Tür­ki­ye Bü­yük Mil­let Mec­li­si Baş­kan­lı­ğı­na bağ­lı ol­du­ğu be­lir­til­mek­te, (m.4)

- Baş­de­net­çi ve de­net­çi­le­rin se­çi­mi ve gö­rev­den al­ma yet­ki­si Tür­ki­ye Bü­yük Mil­let Mec­li­si Ge­nel Ku­ru­lu­na ve­ril­mek­te, (m.11, 15)

- Baş­de­net­çi ve de­net­çi­le­rin, Tür­ki­ye Bü­yük Mil­let Mec­li­si Ge­nel Ku­ru­lun­da ant içe­rek gö­re­ve baş­la­ya­cak­la­rı be­lir­til­mek­te, (m.13)

- Ku­ru­lun, her yıl so­nun­da et­kin­lik­le­ri ve öne­ri­le­ri içe­ren bir ra­por ha­zır­la­ya­rak Tür­ki­ye Bü­yük Mil­let Mec­li­si Di­lek­çe Ko­mis­yo­nu ile İn­san Hak­la­rı İn­ce­le­me Ko­mis­yo­nu üye­le­rin­den olu­şan bir kar­ma ko­mis­yo­na sun­ma­sı ön­gö­rül­mek­te, (m.22)

- Ku­ru­mun ge­li­ri, Tür­ki­ye Bü­yük Mil­let Mec­li­si büt­çe­si­ne bu amaç­la ko­nu­la­cak öde­nek­ten oluş­tu­rul­mak­ta, (m.30)

- Baş­de­net­çi ve de­net­çi­le­rin gö­re­ve bağ­lı su­ça iliş­kin ce­za so­ruş­tur­ma ve ko­vuş­tur­ma­sı Tür­ki­ye Bü­yük Mil­let Mec­li­si Baş­ka­nı­nın iz­ni­ne bağ­lan­mak­ta, (m.33)

- Ya­sa­nın Baş­de­net­çi ve de­net­çi­le­rin se­çim ve gö­rev­den alın­ma­la­rı ile il­gi­li ku­ral­la­rı­nın yü­rüt­me­si Tür­ki­ye Bü­yük Mil­let Mec­li­si­ne ve­ril­mek­te­dir. (m.41)

Ya­sa ko­yu­cu­nun, kuş­ku­suz, hu­ku­kun ev­ren­sel il­ke­le­ri­ne ve Ana­ya­sa­ya uy­gun ol­mak ko­şu­luy­la her ko­nu­da ya­sal dü­zen­le­me yap­ma yet­ki­si var­dır.

Bu ne­den­le, her şey­den ön­ce ana­ya­sal sis­te­min, Tür­ki­ye Bü­yük Mil­let Mec­li­si Baş­kan­lı­ğı­na bağ­lı bir Ka­mu De­net­çi­li­ği Ku­ru­mu ku­rul­ma­sı­na el­ve­riş­li olup ol­ma­dı­ğı­nın in­ce­len­me­si ge­rek­mek­te­dir.

Ana­ya­sa­nın baş­lan­gı­cın­da ve 6 ncı mad­de­sin­de, ulus is­ten­ci­nin mut­lak üs­tün­lü­ğü ve ege­men­li­ğin ka­yıt­sız, ko­şul­suz Türk Ulu­su­nun ol­du­ğu be­lir­til­miş; Türk Ulu­su­nun ege­men­li­ği­ni, Ana­ya­sa­nın koy­du­ğu il­ke­le­re gö­re yet­ki­li or­gan­la­rı eliy­le kul­la­na­ca­ğı ka­bul edil­miş­tir.

Dev­let or­gan­la­rı Türk Ulu­su adı­na ege­men­li­ği kul­la­nır­ken kar­ma­şa ya­ra­tıl­ma­ma­sı ve dü­ze­nin bo­zul­ma­ma­sı için, tüm çağ­daş par­la­men­ter de­mok­ra­si­ler­de ol­du­ğu gi­bi erk­ler ay­rı­lı­ğı il­ke­si be­nim­sen­miş; erk­ler ay­rı­lı­ğı­nın, bel­li dev­let yet­ki ve gö­rev­le­ri­nin kul­la­nıl­ma­sın­dan iba­ret ve bu­nun­la sı­nır­lı uy­gar bir iş­bö­lü­mü ol­du­ğu vur­gu­lan­mış; ege­men­li­ği kul­la­nan dev­let or­gan­la­rı ara­sın­da üs­tün­lük bu­lun­ma­dı­ğı, üs­tün­lü­ğün Ana­ya­sa ve ya­sa­lar­da ol­du­ğu be­lir­til­miş­tir.

Ana­ya­sa­mı­za gö­re, ege­men­li­ği Türk Ulu­su adı­na kul­la­na­cak üç erk, ya­sa­ma, yü­rüt­me ve yar­gı­dır. Bu erk­ler­den her bi­ri ulus ege­men­li­ği­ni ken­di gö­rev ala­nıy­la sı­nır­lı bi­çim­de kul­la­na­cak­tır. Ni­te­kim, Ana­ya­sa­nın 7, 8 ve 9 un­cu mad­de­le­rin­de ya­sa­ma, yü­rüt­me ve yar­gı or­gan­la­rı­nın gö­rev ve yet­ki ala­nı net ola­rak be­lir­len­miş­tir.

Ana­ya­sa­nın,

- 7 nci mad­de­sin­de, ya­sa­ma yet­ki­si­nin Türk Ulu­su adı­na Tür­ki­ye Bü­yük Mil­let Mec­li­si­nin ol­du­ğu, bu yet­ki­nin dev­re­di­le­me­ye­ce­ği,

- 8 in­ci mad­de­sin­de, yü­rüt­me yet­ki ve gö­re­vi­nin Cum­hur­baş­ka­nı ve Ba­kan­lar Ku­ru­lun­ca, Ana­ya­sa ve ya­sa­la­ra uy­gun ola­rak kul­la­nı­lıp ye­ri­ne ge­ti­ri­le­ce­ği,

- 9 un­cu mad­de­sin­de, yar­gı yet­ki­si­nin Türk Ulu­su adı­na ba­ğım­sız mah­ke­me­ler­ce kul­la­nı­la­ca­ğı,

be­lir­til­miş­tir.

Ana­ya­sa ko­yu­cu, erk­le­rin, özel­lik­le ya­sa­ma ve yü­rüt­me erk­le­ri­nin, Ana­ya­sa­da yer ve­ri­len iş­bir­li­ği ve de­ne­ti­me iliş­kin ku­ral­lar dı­şın­da, gö­rev ve yet­ki yö­nün­den ke­sin ay­rı­lık­la­rı­nı be­nim­se­miş­tir.

Bu hu­sus, Ana­ya­sa­nın 8 in­ci mad­de ge­rek­çe­sin­de şöy­le an­la­tıl­mak­ta­dır:

“1961 Ana­ya­sa­sı bu fel­se­fe­ye sa­dık ka­la­rak, yü­rüt­me­yi dev­le­tin yö­ne­ti­min­de, bü­tün fa­ali­yet­le­rin­de ya­sa­ma kuv­ve­ti­ne bağ­lı, ya­sa­ma­ya tâbi bir kuv­vet ola­rak dü­zen­le­miş idi. Hal­bu­ki, mo­dern ha­yat­ta yü­rüt­me kuv­ve­ti dev­le­tin bey­ni, ha­re­ket gü­cü­nün kay­nak­lan­dı­ğı mo­to­ru­dur. Bun­dan do­la­yı­dır ki, 1961 ilâ 1980 ara­sın­da­ki dev­re­de ka­rar al­mak kud­re­tin­den yok­sun hü­kü­met­ler gö­rül­müş­tür. İş­te bu du­ru­ma son ver­mek için yü­rüt­me ya­sa­ma­ya tâbi bir or­gan ol­mak­tan çı­ka­rıl­mış, her iki kuv­ve­tin dev­let fa­ali­yet­le­ri­nin dü­zen­len­me­sin­de eşit­lik ve denk­lik için­de iş­bir­li­ği yap­ma­la­rı­nı ön­gö­ren par­la­men­ter hü­kü­met sis­te­mi bü­tün ge­rek­le­riy­le uy­gu­lan­ma­ya kon­muş­tur. Bu ne­den­le, yü­rüt­me 1961 Ana­ya­sa­sın­da ol­du­ğu gi­bi bir gö­rev ol­mak­tan çı­kar­tıl­mış, yü­rüt­me ge­rek­li yet­ki­le­re sa­hip ve ka­nun­la­rın ken­di­si­ne ver­di­ği gö­rev­le­ri ye­ri­ne ge­ti­ren bir kuv­vet ola­rak dü­zen­len­miş­tir.”

Yü­rüt­me or­ga­nı, si­ya­sal ni­te­li­ği ile hü­kü­me­ti, tek­nik ni­te­li­ği ile de “ida­re”yi kap­sa­mak­ta­dır. Yü­rüt­me­nin si­ya­sal ka­na­dı olan hü­kü­met, iz­le­ne­cek ge­nel po­li­ti­ka­yı be­lir­le­mek­te ve bu­nun­la il­gi­li ka­rar­lar al­mak­ta; tek­nik ka­na­dı olan “ida­re” ise, bu ka­rar­la­rı so­mut­laş­tır­mak­ta, tek­nik ve gün­lük ge­rek­si­nim­le­ri gi­de­re­cek bi­çim­de gö­rev yap­mak­ta­dır.

Ana­ya­sa­nın üçün­cü kıs­mın­da “Cum­hu­ri­ye­tin Te­mel Or­gan­la­rı” dü­zen­len­mek­te;  bu kıs­mın bi­rin­ci bö­lü­mün­de “Ya­sa­ma”ya, ikin­ci bö­lü­mün­de de “Yü­rüt­me”ye iliş­kin dü­zen­le­me­le­re yer ve­ril­mek­te­dir.

Ya­sa­ma bö­lü­mün­de, Tür­ki­ye Bü­yük Mil­let Mec­li­si­nin ku­ru­lu­şu, gö­rev ve yet­ki­le­ri, et­kin­lik­le­ri, bil­gi edin­me ve de­ne­tim yol­la­rı, se­çim­ler ve mil­let­ve­kil­le­ri­ne iliş­kin dü­zen­le­me­ler bu­lun­mak­ta­dır.

Yü­rüt­me bö­lü­mün­de ise, Cum­hur­baş­ka­nı, Ba­kan­lar Ku­ru­lu ve “ida­re”ye iliş­kin ku­ral­la­ra yer ve­ril­miş­tir. “İda­re”, yu­ka­rı­da­ki açık­la­ma­la­ra uy­gun bi­çim­de Ana­ya­sa­nın yü­rüt­me bö­lü­mün­de yer al­mış­tır.

Bu açık­la­ma­lar­dan da an­la­şı­la­ca­ğı gi­bi, ana­ya­sal sis­tem, Tür­ki­ye Bü­yük Mil­let Mec­li­si­ne bağ­lı, “ida­re”nin ey­lem, iş­lem, tu­tum ve dav­ra­nış­la­rı­nı in­ce­le­yip, araş­tı­ran bir ku­rum oluş­tu­rul­ma­sı­na olur ver­me­mek­te­dir.

Öte yan­dan, ya­sa­ma­nın yü­rüt­me­yi de­net­le­me­si, yal­nız si­ya­sal de­ne­ti­mi kap­sa­mak­ta ve de­ne­tim yol­la­rı Ana­ya­sa­nın “Ya­sa­ma” bö­lü­mü­nün 98-100 ün­cü mad­de­le­rin­de dü­zen­len­mek­te­dir. Bu­nun dı­şın­da, Tür­ki­ye Bü­yük Mil­let Mec­li­si Baş­kan­lı­ğı­na bağ­lı bir Ka­mu De­net­çi­li­ği Ku­ru­mu oluş­tu­rul­ma­sı Ana­ya­sa­ya gö­re ola­nak­lı de­ğil­dir.

Ay­rı­ca, Ana­ya­sa­nın 87 nci mad­de­sin­de, “ida­re”nin ey­lem ve iş­lem­le­ri­nin in­ce­le­nip, araş­tı­rıl­ma­sı Tür­ki­ye Bü­yük Mil­let Mec­li­si­nin gö­rev ve yet­ki­le­ri ara­sın­da sa­yıl­ma­mış­tır.

Üs­te­lik, Ana­ya­sa­nın “Yar­gı” bö­lü­mün­de bu­lu­nan 125 in­ci mad­de­sin­de, “ida­re”nin her tür­lü ey­lem ve iş­lem­le­ri yar­gı de­ne­ti­mi­ne bağ­lı tu­tul­muş­tur.

“İda­re”nin ey­lem ve iş­lem­le­ri­nin yar­gı­sal de­ne­tim dı­şın­da in­ce­le­nip, araş­tı­rıl­ma­sı an­cak, yü­rüt­me­nin ken­di için­de oluş­tu­ra­ca­ğı de­ne­tim ku­rum ya da bi­rim­le­riy­le ola­nak­lı­dır.

Ya­pı­lan açık­la­ma­lar kar­şı­sın­da, bu­gün­kü ana­ya­sal sis­te­min, Tür­ki­ye Bü­yük Mil­let Mec­li­si­ne bağ­lı bir ka­mu de­net­çi­li­ği ku­ru­mu ku­rul­ma­sı­na ola­nak ver­me­di­ği so­nu­cu­na ula­şıl­mak­ta­dır.

Bu ne­den­le, 5521 sa­yı­lı Ya­sa­nın 3, 4, 11, 13, 15, 22, 30, 33, ge­çi­ci 1 ve 41 in­ci mad­de­le­ri erk­ler ay­rı­lı­ğı il­ke­si ile ana­ya­sal sis­te­me uy­gun düş­me­mek­te­dir.

2- 5521 sa­yı­lı Ya­sa­nın 9 un­cu mad­de­sin­de,

“(1) Ku­rum, ida­re­nin iş­le­yi­şi ile il­gi­li şikâyet üze­ri­ne, Tür­ki­ye Cum­hu­ri­ye­ti­nin Ana­ya­sa­da be­lir­ti­len ni­te­lik­le­ri çer­çe­ve­sin­de, ida­re­nin her tür­lü ey­lem ve iş­lem­le­ri ile tu­tum ve dav­ra­nış­la­rı­nı; ada­let an­la­yı­şı için­de, in­san hak­la­rı­na say­gı, hu­ku­ka ve hak­ka­ni­ye­te uy­gun­luk yön­le­rin­den in­ce­le­mek, araş­tır­mak ve ida­re­ye öne­ri­ler­de bu­lun­mak­la gö­rev­li­dir.

(2) An­cak;

a) Cum­hur­baş­ka­nı­nın tek ba­şı­na yap­tı­ğı iş­lem­ler ile re'sen im­za­la­dı­ğı ka­rar­lar ve emir­ler,

b) Ya­sa­ma yet­ki­si­nin kul­la­nıl­ma­sı­na iliş­kin iş­lem­ler,

c) Yar­gı fa­ali­yet­le­ri­ne iliş­kin iş­lem­ler ile yar­gı men­sup­la­rı­nın iş­lem ve ey­lem­le­ri,

ç) Türk Si­lah­lı Kuv­vet­le­ri­nin salt as­kerî hiz­me­te iliş­kin fa­ali­yet­le­ri,

Ku­ru­mun gö­rev ala­nı dı­şın­da­dır."

de­ni­le­rek, mad­de­nin (1) in­ci fık­ra­sın­da Ka­mu De­net­çi­li­ği Ku­ru­mu­nun gö­rev­le­ri­ne yer ve­ril­miş, (2) nci fık­ra­sın­da da, Ku­ru­mun gö­rev ala­nı dı­şın­da tu­tu­lan iş­lem, ey­lem ve et­kin­lik­ler dü­zen­len­miş­tir.

Mad­de­nin (1) in­ci fık­ra­sı­na gö­re, "ida­re"nin her tür­lü ey­lem ve iş­le­mi ile tu­tum ve dav­ra­nı­şı­na iliş­kin ya­kın­ma­lar Ku­ru­mun gö­rev ala­nı­na gir­mek­te­dir.

Ana­ya­sa in­ce­len­di­ğin­de, mer­kezî yö­ne­tim ve ye­rin­den yö­ne­tim ör­güt­le­rin­den olu­şan "ida­re"nin yü­rüt­me er­ki için­de, onun si­ya­sal ol­ma­yan, ka­mu gö­re­vi­nin yü­rü­tül­me­si için ör­güt­le­nen bö­lü­mü­nü oluş­tur­du­ğu gö­rül­mek­te­dir.

Do­la­yı­sıy­la, ya­sa­ma ve yar­gı erk­le­ri­nin iş­lem, ey­lem ve et­kin­lik­le­ri, hem "ida­re" kap­sa­mın­da ol­ma­dı­ğın­dan, hem de ana­ya­sal sis­tem izin ver­me­di­ğin­den Ku­ru­mun gö­rev kap­sa­mı­na gir­me­mek­te­dir.

Ay­rı­ca, Ana­ya­sa'nın 105, 125 ve 159 un­cu mad­de­le­rin­de yar­gı de­ne­ti­mi dı­şın­da tu­tu­lan iş­lem, ka­rar ve emir­le­rin, ya­sa ile Ka­mu De­net­çi­li­ği Ku­ru­mu­nun gö­rev kap­sa­mı­na alın­ma­sı ana­ya­sal ku­ral­la­rın özü­ne ters düş­mek­te­dir. Cum­hur­baş­ka­nı­nın ana­ya­sal ko­nu­mu, dev­le­tin ve yü­rüt­me­nin ba­şı sı­fa­tı, iş­lem, emir ve ka­rar­la­rı­nın ya­sa kap­sa­mı­na alın­ma­sı­na en­gel oluş­tur­mak­ta­dır.

Ana­ya­sal dü­zen ve ku­ral­lar ne­de­niy­le ya­sa kap­sa­mı­na alı­na­ma­ya­cak ko­nu­la­rın, ya­sa kap­sa­mın­da imiş iz­le­ni­mi ve­ri­lip is­tis­na ola­rak dü­zen­len­me­si, hu­kuk dev­le­ti il­ke­si­nin önem­li ko­nu­la­rın­dan olan ya­sa yap­ma tek­ni­ği ile bağ­daş­ma­mak­ta, do­la­yı­sıy­la Ana­ya­sa­nın 2 nci mad­de­si­ne ay­kı­rı düş­mek­te­dir.

3- 5521 sa­yı­lı Ya­sa­nın,

- 11 in­ci mad­de­sin­de,

"(1) Baş­de­net­çi ve­ya de­net­çi­ler­den bi­ri­nin gö­rev sü­re­si­nin bit­me­sin­den dok­san gün ön­ce, bu gö­rev­le­rin her­han­gi bir se­bep­le so­na er­me­si ha­lin­de ise so­na er­me ta­ri­hin­den iti­ba­ren on­beş gün için­de du­rum, Ku­rum ta­ra­fın­dan Baş­kan­lı­ğa bil­di­ri­lir.

(2) Baş­kan­lık ta­ra­fın­dan ilan edi­len baş­vu­ru sü­re­si için­de, 10 un­cu mad­de­de ya­zı­lı ni­te­lik­le­ri ta­şı­yan­lar­dan, Baş­de­net­çi ve­ya de­net­çi aday ada­yı ol­mak is­te­yen­ler Baş­kan­lı­ğa baş­vu­ru­da bu­lu­nur­lar.

(3) Ko­mis­yon, Baş­de­net­çi se­çi­min­de baş­vu­ru­da bu­lu­nan aday aday­la­rı ara­sın­dan üç ada­yı, de­net­çi se­çi­min­de, baş­vu­ru­da bu­lu­nan aday aday­la­rı ara­sın­dan, se­çi­le­cek de­net­çi sa­yı­sı­nın üç ka­tı ka­dar ada­yı, baş­vu­ru sü­re­si­nin bit­ti­ği ta­rih­ten iti­ba­ren otuz gün için­de be­lir­le­ye­rek Ge­nel Ku­ru­la su­nul­mak üze­re Baş­kan­lı­ğa bil­di­rir.

(4) Ge­nel Ku­rul, bil­di­rim ta­ri­hin­den iti­ba­ren otuz gün için­de, Baş­de­net­çi ve de­net­çi se­çim­le­ri­ne baş­lar.

(5) Baş­de­net­çi ve­ya de­net­çi, üye tam­sa­yı­sı­nın üç­te iki ço­ğun­lu­ğu ile se­çi­lir. Bi­rin­ci oy­la­ma­da bu ço­ğun­luk sağ­la­na­ma­dı­ğı tak­dir­de ikin­ci oy­la­ma­ya ge­çi­lir. İkin­ci oy­la­ma­da üye tam sa­yı­sı­nın salt ço­ğun­lu­ğu­nun oyu­nu alan aday se­çil­miş olur. Bu oy­la­ma­da üye tam sa­yı­sı­nın salt ço­ğun­lu­ğu sağ­la­na­ma­dı­ğı tak­dir­de en çok oy alan aday­lar­dan, se­çi­le­cek aday sa­yı­sı­nın iki ka­tı ka­dar aday ile se­çi­me gi­di­lir. Üçün­cü oy­la­ma­da ka­rar ye­ter­sa­yı­sı ol­mak şar­tıy­la en faz­la oy alan aday se­çil­miş olur. Bir­den faz­la de­net­çi se­çi­mi ya­pı­la­ca­ğı du­rum­lar­da aday­lar için bir­le­şik oy pu­su­la­sı dü­zen­le­nir. Aday­la­rın ad­la­rı­nın kar­şı­sın­da­ki özel yer işa­ret­len­mek su­re­tiy­le oy kul­la­nı­lır. Se­çi­le­cek üye­le­rin sa­yı­sın­dan faz­la ve­ri­len oy­lar ge­çer­siz sa­yı­lır.

(6) Se­çim, Ku­ru­mun Baş­kan­lı­ğa baş­vu­ru­da bu­lun­du­ğu ta­rih­ten iti­ba­ren en geç dok­san gün için­de so­nuç­lan­dı­rı­lır.

(7) Bu mad­de hük­mü, de­net­çi sa­yı­sı­nın on­dan az ol­ma­sı ve de­net­çi sa­yı­sı­nın yet­me­di­ği­nin Baş­de­net­çi ta­ra­fın­dan Baş­kan­lı­ğa bil­di­ril­me­si ha­lin­de de uy­gu­la­nır.

(8) Bu mad­de­de yer alan sü­re­ler, Tür­ki­ye Bü­yük Mil­let Mec­li­si­nin ta­til­de ol­ma­sı ve­ya ara ver­me sı­ra­sın­da iş­le­mez.",

- 15 in­ci mad­de­sin­de,

"(1) Baş­de­net­çi­nin ve­ya de­net­çi­le­rin 10 un­cu mad­de­de sa­yı­lan ni­te­lik­le­ri ta­şı­ma­dık­la­rı­nın son­ra­dan an­la­şıl­ma­sı ve­ya se­çil­dik­ten son­ra kay­bet­me­le­ri ha­lin­de, bu du­ru­mun Ko­mis­yon ta­ra­fın­dan tes­pit edil­me­si­ni ta­ki­ben Baş­de­net­çi ve­ya de­net­çi­nin gö­re­vi­nin so­na er­me­si­ne Ge­nel Ku­rul ta­ra­fın­dan gö­rüş­me­siz ka­rar ve­ri­lir.

(2) Se­çil­me­ye en­gel bir suç­tan do­la­yı ke­sin hü­küm gi­yen ve­ya kı­sıt­la­nan Baş­de­net­çi ve­ya de­net­çi hak­kın­da­ki ke­sin­leş­miş mah­ke­me ka­ra­rı­nın Ge­nel Ku­ru­lun bil­gi­si­ne su­nul­ma­sıy­la, Baş­de­net­çi ve­ya de­net­çi sı­fa­tı so­na erer.",

- Ge­çi­ci 1 in­ci mad­de­sin­de,

"(1) İlk Baş­de­net­çi ve en az beş de­net­çi­nin se­çi­mi ile Ka­mu De­net­çi­li­ği Ku­ru­mu ku­ru­lur.

(2) Bu Ka­nu­nun yü­rür­lü­ğe gir­di­ği ta­rih­ten iti­ba­ren otuz gün son­ra Baş­kan­lık ta­ra­fın­dan Baş­de­net­çi ve beş de­net­çi se­çi­mi için aday aday­lı­ğı baş­vu­ru sü­re­ci baş­la­tı­lır ve 11 in­ci mad­de­de ön­gö­rü­len usu­le uyu­la­rak se­çim so­nuç­lan­dı­rı­lır.",

dü­zen­le­me­le­ri­ne yer ve­ril­miş­tir.

Ya­sa­nın 11 ve ge­çi­ci 1 in­ci mad­de­le­rin­de, Baş­de­net­çi ve de­net­çi­le­rin Tür­ki­ye Bü­yük Mil­let Mec­li­si Ge­nel Ku­ru­lun­ca se­çil­me­si ön­gö­rül­müş; 15 in­ci mad­de­sin­de de Baş­de­net­çi ve de­net­çi­le­rin Tür­ki­ye Bü­yük Mil­let Mec­li­si Ge­nel Ku­ru­lun­ca gö­rev­den alı­na­bi­le­ce­ği be­lir­til­miş­tir.

Ku­ru­mun as­li ve sü­rek­li gö­rev­le­ri­ni ye­ri­ne ge­ti­re­cek Baş­de­net­çi ve de­net­çi­le­rin Tür­ki­ye Bü­yük Mil­let Mec­li­si Ge­nel Ku­ru­lun­ca se­çil­me­si ko­nu­su­nun, Ana­ya­sa­nın 87 nci mad­de­si yö­nün­den de­ğer­len­di­ril­me­si ge­rek­mek­te­dir.

Ana­ya­sa­nın de­ği­şik 87 nci mad­de­sin­de, Tür­ki­ye Bü­yük Mil­let Mec­li­si­nin gö­rev ve yet­ki­le­ri­nin,

- Ya­sa koy­mak, de­ğiş­tir­mek ve kal­dır­mak,

- Ba­kan­lar Ku­ru­lu­nu ve ba­kan­la­rı de­net­le­mek,

- Ba­kan­lar Ku­ru­lu­na bel­li ko­nu­lar­da ya­sa gü­cün­de ka­rar­na­me çı­kar­ma yet­ki­si ver­mek,

- Büt­çe ve ke­sin­he­sap ya­sa ta­sa­rı­la­rı­nı gö­rüş­mek ve ka­bul et­mek,

- Pa­ra ba­sıl­ma­sı­na ve sa­vaş ilânı­na ka­rar ver­mek,

- Ulus­la­ra­ra­sı and­laş­ma­la­rın onay­lan­ma­sı­nı uy­gun bul­mak,

- Üye tam­sa­yı­sı­nın beş­te üç ço­ğun­lu­ğu­nun ka­ra­rı ile ge­nel ve özel af ilânı­na ka­rar ver­mek,

- Ana­ya­sa­nın di­ğer mad­de­le­rin­de ön­gö­rü­len yet­ki­le­ri kul­lan­mak ve gö­rev­le­ri ye­ri­ne ge­tir­mek,

ol­du­ğu be­lir­til­miş­tir.

Gö­rül­dü­ğü gi­bi, Tür­ki­ye Bü­yük Mil­let Mec­li­si­nin gö­rev ve yet­ki­le­ri 87 nci mad­de­de tek tek sa­yıl­mış­tır. Tür­ki­ye Bü­yük Mil­let Mec­li­si­nin bu gö­rev ve yet­ki­le­rin dı­şı­na çık­ma­sı ola­nak­lı gö­rül­me­mek­te­dir.

Ni­te­kim, 87 nci mad­de­nin ge­rek­çe­sin­de, "Ana­ya­sa­nın di­ğer mad­de­le­rin­de ön­gö­rü­len yet­ki­le­ri kul­lan­ma ve gö­rev­le­ri ye­ri­ne ge­tir­me şek­lin­de­ki hü­küm­le­rin ge­nel ni­te­lik­te­ki gö­rev­le­ri dü­zen­le­yen bu mad­de­ye alın­ma­sı uy­gun gö­rül­müş­tür. Zi­ra bu, Tür­ki­ye Bü­yük Mil­let Mec­li­si­nin Ana­ya­sa­da ge­rek bu mad­de­de ge­rek di­ğer mad­de­le­rin­de dü­zen­len­miş olan bü­tün gö­rev ve yet­ki­le­ri­ni kap­sa­ya­cak şe­kil­de dü­şü­nül­müş­tür" de­ni­le­rek, tüm gö­rev ve yet­ki­le­rin bu mad­de­de dü­zen­len­di­ği be­lir­til­miş­tir.

Ana­ya­sa­nın bu mad­de­sin­de ve di­ğer mad­de­le­rin­de, Tür­ki­ye Bü­yük Mil­let Mec­li­si­ne ka­mu gö­rev­li­le­ri­ni seç­me ya da ata­ma gö­rev ve yet­ki­si ve­ren açık bir ku­ral bu­lun­ma­mak­ta­dır.

Bu du­rum­da, Ana­ya­sa­da Tür­ki­ye Bü­yük Mil­let Mec­li­si­nin gö­rev ve yet­ki­le­ri ara­sın­da sa­yıl­ma­yan ka­mu gö­rev­li­si­ni seç­me ya da ata­ma yet­ki­si­nin ya­sa ile ve­ril­me­si­nin uy­gun olup ol­ma­dı­ğı­nın tar­tı­şıl­ma­sı ge­rek­mek­te­dir.

01.11.1990 gün­lü, 3677 sa­yı­lı "Sa­yış­tay Ka­nu­nu­nun Ba­zı Mad­de­le­ri­nin De­ğiş­ti­ril­me­si­ne ve Bu Ka­nu­na Bir Ek Mad­de Ek­len­me­si­ne Da­ir Ka­nun"un ki­mi mad­de­le­ri­nin ip­ta­li is­te­miy­le açı­lan da­va so­nun­da ve­ri­len Ana­ya­sa Mah­ke­me­si­nin, 11.07.1991 gün­lü, E.1990/39, K.1991/21 sa­yı­lı ka­ra­rı bu ko­nu­ya ışık tu­ta­cak ni­te­lik­te­dir.

Söz ko­nu­su ka­rar­da, Sa­yış­tay Ya­sa­sı­nın Baş­kan ve üye­le­rin se­çi­mi­ne iliş­kin 5 in­ci ve 6 ncı mad­de­le­ri Ana­ya­sa­nın 87 nci mad­de­si yö­nün­den in­ce­le­nir­ken;

"…Ana­ya­sa­nın TBMM'nin gö­rev ve yet­ki­le­ri­ni be­lir­le­yen 87 nci mad­de­si ile Sa­yış­ta­yın gö­rev ve yet­ki­le­ri­ni dü­zen­le­yen 160 ın­cı mad­de­sin­de Sa­yış­tay Baş­kan ve üye­le­ri­nin se­çim­le­ri ile il­gi­li her­han­gi bir hü­küm ge­ti­ril­me­miş­tir. Ana­ya­sa­da Tür­ki­ye Bü­yük Mil­let Mec­li­si­nin gö­rev­le­ri ara­sın­da sa­yıl­ma­yan bir ko­nu­nun bir ya­sa ile Mec­li­se ve­ril­me­si­nin Ana­ya­sa­ya uy­gun olup ol­ma­ya­ca­ğı ön­ce­lik­le be­lir­len­me­li­dir.

aa) Ana­ya­sa­nın 160 ın­cı mad­de­sin­de, Sa­yış­ta­yın Tür­ki­ye Bü­yük Mil­let Mec­li­si adı­na de­net­le­me ya­pa­ca­ğı ön­gö­rül­müş­tür. TBMM ile Sa­yış­tay ara­sın­da­ki bu iliş­ki, Sa­yış­ta­yın ku­ru­lu­şu­nu, üye­le­ri­nin se­çi­mi­ni, de­ne­ti­mi­nin kap­sa­mı­nı ve böy­le­ce hu­kuk­sal ya­pı­sı­nı be­lir­ler.

Ana­ya­sa, Sa­yış­tay Baş­kan ve üye­le­ri­nin se­çi­mi ko­nu­sun­da açık bir ku­ral koy­ma­mış­tır. An­cak, bu ko­nu­da ya­sa ile ya­pı­la­cak dü­zen­le­me­nin de Sa­yış­ta­ya iliş­kin Ana­ya­sa­nın 160 ın­cı mad­de­si ile TBMM'nin gö­rev ve yet­ki­le­ri­ni sa­yan 87 nci mad­de­si­nin özü­ne ve sö­zü­ne uy­gun ol­ma­sı ge­re­kir.

Tür­ki­ye Bü­yük Mil­let Mec­li­si adı­na de­ne­tim ya­pan ana­ya­sal bir or­ga­nın Baş­kan ve üye­le­ri­nin se­çi­mi Ana­ya­sa­da gös­te­ril­me­miş ise de, bu se­çim­le­rin TBMM Ge­nel Ku­ru­lun­ca ya­pıl­ma­sı ana­ya­sal sis­te­min, di­ğer bir an­la­tım­la, TBMM ile Sa­yış­tay ara­sın­da­ki do­ğal iliş­ki­nin so­nu­cu­dur…"

yar­gı­sı­na va­rıl­mış­tır.

Ana­ya­sa Mah­ke­me­si­nin bu ka­ra­rın­da; Tür­ki­ye Bü­yük Mil­let Mec­li­si­nin gö­rev ve yet­ki­le­ri­nin Ana­ya­sa­nın 87 nci mad­de­sin­de tek tek sa­yıl­dı­ğı, bu gö­rev ve yet­ki­ler ara­sın­da ya­sa­ma dı­şın­da­ki or­gan­la­ra üye seç­me gö­rev ve yet­ki­si­nin bu­lun­ma­dı­ğı, böy­le bir gö­rev ve yet­ki­nin ya­sa ile ve­ril­me­si­nin de an­cak, o or­gan­la Tür­ki­ye Bü­yük Mil­let Mec­li­si ara­sın­da ana­ya­sal sis­tem­den kay­nak­la­nan bir iliş­ki­nin ol­ma­sı du­ru­mun­da Ana­ya­sa­ya uy­gun gö­rü­le­bi­le­ce­ği ka­bul edil­miş­tir.

Ni­te­kim, Yük­sek Mah­ke­me, Tür­ki­ye Bü­yük Mil­let Mec­li­si ile üye seç­me yet­ki­si ve­ri­len ku­rum ara­sın­da, ana­ya­sal sis­tem­den kay­nak­la­nan bir iliş­ki­nin bu­lun­ma­ma­sı du­ru­mun­da, Tür­ki­ye Bü­yük Mil­let Mec­li­si­ne o ku­ru­ma üye seç­me yet­ki­si ve­ren ya­sa ku­ra­lı­nı ip­tal et­mek­te­dir. Bu bağ­lam­da, 4756 sa­yı­lı Ya­sa­nın, "Rad­yo ve Te­le­viz­yon Üst Ku­ru­lu"na Tür­ki­ye Bü­yük Mil­let Mec­li­sin­ce üye se­çil­me­si­ne iliş­kin ku­ral­la­rı, Ana­ya­sa Mah­ke­me­si­nin 21.09.2004 gün­lü, E.2002/100, K.2004/109 sa­yı­lı ka­ra­rıy­la ip­tal edil­miş­tir.

Ana­ya­sa­da ka­mu de­net­çi­li­ği ko­nu­su­na ve bu de­ne­ti­mi ya­pa­cak or­ga­na iliş­kin özel bir dü­zen­le­me­nin bu­lun­ma­ma­sı ve Ana­ya­sa­nın 87 nci mad­de­sin­de ya da di­ğer mad­de­le­rin­de, Tür­ki­ye Bü­yük Mil­let Mec­li­si­ne Ka­mu De­net­çi­li­ği Ku­ru­mu­nun Baş­de­net­çi ve de­net­çi­le­ri­ni seç­mek gö­re­vi­nin ve­ril­me­miş ol­ma­sı ne­de­niy­le, Tür­ki­ye Bü­yük Mil­let Mec­li­si ile adı ge­çen Ku­rum ara­sın­da, Ana­ya­sa Mah­ke­me­si­nin yu­ka­rı­da de­ği­ni­len ka­ra­rın­da söz edil­di­ği gi­bi, ana­ya­sal sis­tem­den kay­nak­la­nan do­ğal ve zo­run­lu bir iliş­ki bu­lun­ma­dı­ğı açık­tır.

Ger­çi, 5521 sa­yı­lı Ya­sa­da, Ku­rum ile Tür­ki­ye Bü­yük Mil­let Mec­li­si ara­sın­da çok sı­kı bir bağ ku­rul­muş­tur, ama, bu ba­ğın "ana­ya­sal sis­tem­den kay­nak­la­nan" bir bağ ol­ma­dı­ğı kuş­ku­suz­dur.

Bu ne­den­ler­le, 5521 sa­yı­lı Ya­sa­nın 11,15 ve ge­çi­ci 1 in­ci mad­de­le­ri, Ana­ya­sa­nın 87 nci mad­de­siy­le bağ­daş­ma­mak­ta­dır.

Ay­rı­ca, Ya­sa­nın 13 ün­cü mad­de­sin­de, Baş­de­net­çi ve de­net­çi­le­rin, Tür­ki­ye Bü­yük Mil­let Mec­li­si Ge­nel Ku­ru­lun­da an­di­çe­rek gö­re­ve baş­la­ya­cak­la­rı be­lir­til­miş­tir ki; se­çim­le­ri Tür­ki­ye Bü­yük Mil­let Mec­li­sin­ce ya­pıl­ma­sı Ana­ya­sa­ya uy­gun düş­me­yen Baş­de­net­çi ve de­net­çi­le­rin, Tür­ki­ye Bü­yük Mil­let Mec­li­si Ge­nel Ku­ru­lu ye­ri­ne işin öne­mi­ne uy­gun bir baş­ka ku­rul önün­de ye­min et­me­le­ri da­ha uy­gun ola­cak­tır.

4- 5521 sa­yı­lı Ya­sa­nın 26 ncı mad­de­si­nin (2) nci fık­ra­sın­da,

"(2) Uz­man yar­dım­cı­la­rı­nın mes­le­ğe alın­ma­la­rı, ye­tiş­ti­ril­me­le­ri ve ye­ter­lik sı­na­vı­nın şek­li ile uz­man ve uz­man yar­dım­cı­la­rı­nın gö­rev, yet­ki ve ça­lış­ma­la­rı­na iliş­kin esas ve usul­ler yö­net­me­lik­le dü­zen­le­nir."

de­ni­le­rek, uz­man ve uz­man yar­dım­cı­la­rı­nın gö­rev, yet­ki ve ça­lış­ma­la­rı­na iliş­kin il­ke ve yön­tem­le­rin yö­net­me­lik­le dü­zen­len­me­si ön­gö­rül­müş­tür.

Ana­ya­sa­nın 128 in­ci mad­de­sin­de,

- Dev­le­tin, ka­mu ik­ti­sa­di te­şeb­büs­le­ri ve di­ğer ka­mu tü­zel ki­şi­le­ri­nin ge­nel ida­re esas­la­rı­na gö­re yü­rüt­mek­le yü­küm­lü ol­duk­la­rı ka­mu hiz­met­le­ri­nin ge­rek­tir­di­ği as­li ve sü­rek­li gö­rev­le­rin, me­mur­lar ve di­ğer ka­mu gö­rev­li­le­ri eliy­le gö­rü­le­ce­ği,