DÖNEM
: 22 YASAMA
YILI : 2
T. B. M. M.
TUTANAK DERGİSİ
CİLT : 51
95 inci Birleşim
1 Haziran 2004 Salı
İ
Ç İ N D E K İ L E R
I. - GEÇEN TUTANAK
ÖZETİ
II. - GELEN KÂĞITLAR
III. -
BAŞKANLIĞIN GENEL KURULA SUNUŞLARI
A)
GÜNDEMDIŞI KONUŞMALAR
1. - Sinop Milletvekili Cahit Can'ın,
Sigarasız Bir Dünya Gününe ilişkin gündemdışı konuşması ve Sağlık Bakanı Recep
Akdağ'ın cevabı
2. - Muğla
Milletvekili Ali Arslan'ın, Muğlalı sebze ve narenciye üreticilerinin
sorunlarına ve alınması gereken önlemlere ilişkin gündemdışı konuşması ve
Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Mehmet Ali Şahin'in cevabı
3. - Kırklareli Milletvekili Ahmet Gökhan
Sarıçam'ın, Sokak Çocuklarına Şefkat Haftası münasebetiyle gündemdışı konuşması
B)
TEZKERELER VE ÖNERGELER
1. - Yükseköğretim Kanunu ve Yükseköğretim
Personel Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında 5171 sayılı Kanunun, bazı
maddelerinin bir kez daha görüşülmek üzere, geri gönderildiğine ilişkin
Cumhurbaşkanlığı tezkeresi (3/575)
2. - Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı
Bülent Arınç'ın Almanya'ya yapacağı resmî ziyarete katılacak milletvekillerine
ilişkin Başkanlık tezkeresi (3/576)
IV. -
ÖNERİLER
A) DANIŞMA
KURULU ÖNERİLERİ
1. - Gündemdeki sıralama ile çalışma
saatlerinin yeniden düzenlenmesine ilişkin Danışma Kurulu önerisi
V. - KANUN
TASARI VE TEKLİFLERİ İLE KOMİSYONLARDAN GELEN DİĞER İŞLER
1. - Çanakkale Milletvekili Ahmet Küçük ve
64 milletvekili ile Edirne Milletvekili Ali Ayağ ve 23 milletvekilinin; orman
köylülerinin sorunlarının araştırılarak alınması gereken önlemlerin
belirlenmesi amacıyla Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergeleri ve
(10/69, 118) esas numaralı Meclis Araştırması Komisyonu Raporu (S. Sayısı: 450)
2. - Samsun Milletvekili Haluk Koç ve 24
milletvekili ile Samsun Milletvekili Cemal Demir ve 23 milletvekilinin,
Samsun'da kurulma aşamasındaki mobil santralların ihale ve yer seçimi süreçleri
ile çevre ve insan sağlığına muhtemel etkilerinin araştırılması amacıyla Meclis
araştırması açılmasına ilişkin önergeleri ve Meclis Araştırması Komisyonu
Raporu (10/29,31) (S. Sayısı: 297)
VI. -
SORULAR VE CEVAPLAR
A) YAZILI
SORULAR VE CEVAPLARI
1. - Adana Milletvekili Atilla
BAŞOĞLU'nun, din eğitimine,
Baskıya dayalı din propagandasına,
İlişkin soruları ve Devlet Bakanı Mehmet
AYDIN'ın cevabı (7/2394, 2395)
2. - Tunceli Milletvekili Hasan
GÜYÜLDAR'ın, bir eğlence kulübünde işlenen cinayete ilişkin sorusu ve İçişleri
Bakanı Abdülkadir AKSU'nun cevabı (7/2400)
3. - Adana Milletvekili Atilla
BAŞOĞLU'nun, Sabancı suikastı sanığına ilişkin sorusu ve Dışişleri Bakanı ve
Başbakan Yardımcısı Abdullah GÜL'ün cevabı (7/2413)
4. - Antalya Milletvekili Feridun Fikret
BALOĞLU'nun, Antalya İlinde reklam ve ilan panolarına yönelik eleştirilerine
ilişkin Başbakandan sorusu ve İçişleri Bakanı Abdülkadir AKSU'nun cevabı
(7/2422)
5. - Bursa Milletvekili Kemal DEMİREL'in,
Uludağ'daki Volfram madeni ve işletmesine ilişkin sorusu ve Enerji ve Tabiî
Kaynaklar Bakanı Mehmet Hilmi GÜLER'in cevabı (7/2428)
6. - Adana Milletvekili Atilla
BAŞOĞLU'nun, Kütahya-Emet-Eğriboz Beldesinin sınırına ilişkin Başbakandan
sorusu ve İçişleri Bakanı Abdülkadir AKSU'nun cevabı (7/2452)
7. - Denizli Milletvekili Mehmet Uğur
NEŞŞAR'ın, yurt dışında işadamlarımızın karşılaştıkları sorunlara ilişkin
sorusu ve Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Abdullah GÜL'ün cevabı
(7/2456)
8. - İzmir Milletvekili Muharrem
TOPRAK'ın, üniversitelerdeki araştırma görevlisi kadrolarına ilişkin
Başbakandan sorusu ve Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Mehmet Ali ŞAHİN'in
cevabı (7/2473)
9. - Diyarbakır Milletvekili Mesut
DEĞER'in, 1975 Diyarbakır-Lice depremzedelerinin konut sorunlarına,
- Muğla Milletvekili Ali ARSLAN'ın, Muğla
İlinin karayolu yetersizliğine,
- Bursa Milletvekili Kemal DEMİREL'in,
Aksaray-Akçakent Kasabasında yaşanan sel felâketi mağdurlarının konut sorununa,
- İstanbul Milletvekili Gürsoy EROL'un,
yabancı uyruklu kişilerin ülkemizde edindikleri mülklere,
İlişkin soruları ve Bayındırlık ve İskân
Bakanı Zeki ERGEZEN'in cevabı (7/2476, 2477, 2478, 2479)
10. - Kilis Milletvekili Veli KAYA'nın,
kaybolan bir Türk vatandaşına ilişkin sorusu ve Dışişleri Bakanı ve Başbakan
Yardımcısı Abdullah GÜL'ün cevabı (7/2480)
11. - İstanbul Milletvekili Emin ŞİRİN'in,
Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının AB ülkelerinde vizesiz dolaşabilme
haklarına ilişkin sorusu ve Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Abdullah
GÜL'ün cevabı (7/2481)
12. - Diyarbakır Milletvekili Mesut
DEĞER'in, 1999-2004 yılları arasındaki yakıt tüketimine ilişkin sorusu ve
Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanı Mehmet Hilmi GÜLER'in cevabı (7/2505)
13. - Adana Milletvekili Atilla
BAŞOĞLU'nun, İsrail'in elinde nükleer bomba olduğu iddiasına ve BM nezdinde
uyarılıp uyarılmadığına ilişkin sorusu ve Dışişleri Bakanı ve Başbakan
Yardımcısı Abdullah GÜL'ün cevabı (7/2520)
14. - Iğdır Milletvekili Dursun
AKDEMİR'in, sağlık personeli ihtiyacına ilişkin sorusu ve Sağlık Bakanı Recep
AKDAĞ'ın cevabı (7/2528)
15. - Adana Milletvekili N. Gaye
ERBATUR'un, madde bağımlıları için açılan tedavi merkezlerine ilişkin sorusu ve
Sağlık Bakanı Recep AKDAĞ'ın cevabı (7/2547)
16. - Adana Milletvekili Atilla
BAŞOĞLU'nun, tinerci olarak adlandırılan madde bağımlılarının rehabilitasyonuna
ilişkin Başbakandan sorusu ve Sağlık Bakanı Recep AKDAĞ'ın cevabı (7/2551)
17. - Adana Milletvekili Atilla BAŞOĞLU'nun,
Yunanistan'daki Türkiye'ye yönelik bazı faaliyetlere ilişkin sorusu ve
Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Abdullah GÜL'ün cevabı (7/2555)
18. - Adana Milletvekili Atilla
BAŞOĞLU'nun, bir İtalyan parlamenterin DEP davasındaki davranışlarına ilişkin
sorusu ve Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Abdullah GÜL'ün cevabı
(7/2556)
19. - Adana Milletvekili N. Gaye
ERBATUR'un, et satışının denetimine ilişkin sorusu ve Sağlık Bakanı Recep
AKDAĞ'ın cevabı (7/2565)
I. - GEÇEN TUTANAK ÖZETİ
TBMM Genel Kurulu saat 15.00'te açılarak
üç oturum yaptı.
Erzurum Milletvekili İbrahim Özdoğan,
Erzurum'un tarih, kültür ve tabiat güzellikleri ile turizm potansiyelinin
değerlendirilmesine,
İstanbul Milletvekili Mehmet Sekmen,
İstanbul'un fethinin 551 inci yıldönümüne,
İlişkin gündemdışı birer konuşma yaptılar.
İstanbul Milletvekili Mehmet Ali
Özpolat'ın, Bakırköy Sümerbank İşletmesi çalışanlarının özelleştirmeden doğan
sorunlarına ve alınması gereken tedbirlere ilişkin gündemdışı konuşmasına,
Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Mehmet Ali Şahin cevap verdi.
Adana Milletvekili Atilla Başoğlu'nun
(6/709),
Balıkesir Milletvekili Sedat Pekel'in
(6/1088), (6/1089),
Esas numaralı sözlü sorularını geri
aldıklarına ilişkin önergeleri okundu; soruların geri verildiği bildirildi.
Gündemin "Kanun Tasarı ve Teklifleri
ile Komisyonlardan Gelen Diğer İşler" kısmının:
2 nci sırasında bulunan, Adlî Yargı İlk
Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri
Hakkında Kanun Tasarısının (1/521) (S. Sayısı: 146),
3 üncü sırasında bulunan, Hukuk Usulü
Muhakemeleri Kanununda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Tasarısının (1/523)
(S. Sayısı: 152),
4 üncü sırasında bulunan, Kamu İhale
Kanununa Geçici Madde Eklenmesine Dair Kanun Teklifinin (2/212) (S. Sayısı:
305),
Görüşmeleri, daha önce geri alınan
maddelere ilişkin komisyon raporları henüz gelmediğinden;
5 inci sırasında bulunan, Kamu Yönetiminin
Temel İlkeleri ve Yeniden Yapılandırılması Hakkında Kanun Tasarısının (1/731)
(S. Sayısı: 349) görüşmeleri, ilgili komisyon yetkilileri Genel Kurulda hazır
bulunmadığından;
Ertelendi.
1 inci sırasında bulunan, Gıdaların
Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin
Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun Tasarısının (1/238) (S. Sayısı: 428),
görüşmelerini müteakiben elektronik cihazla yapılan açıkoylamadan sonra,
6 ncı sırasında bulunan, Afyon İli
Sincanlı İlçesinin Adının "Sinanpaşa" Olarak Değiştirilmesine Dair
Kanun Teklifinin (2/89) (S. Sayısı: 337), yapılan görüşmelerden sonra,
Kabul edilip kanunlaştıkları açıklandı.
1 Haziran 2004 Salı günü saat 15.00'te
toplanmak üzere, birleşime 23.33'te son verildi.
|
|
|
İsmail Alptekin |
|
|
|
|
Başkanvekili |
|
|
|
Yaşar Tüzün |
|
Suat Kılıç |
|
|
Bilecik |
|
Samsun |
|
|
Kâtip Üye |
|
Kâtip Üye |
|
|
|
Türkân Miçooğulları |
|
|
|
|
İzmir |
|
|
|
|
Kâtip Üye |
|
No. : 138
II. - GELEN KÂĞITLAR
28 Mayıs 2004 Cuma
Raporlar
1. - Samsun Milletvekili
Haluk KOÇ ve 24 Milletvekili ile Samsun Milletvekili Cemal DEMİR ve 23
Milletvekilinin, Samsun'da Kurulma Aşamasındaki Mobil Santrallerin İhale ve Yer
Seçimi Süreçleri ile Çevre ve İnsan Sağlığına Muhtemel Etkilerinin
Araştırılması Amacıyla, Anayasanın 98 inci, İçtüzüğün 104 ve 105 inci Maddeleri
Uyarınca Birer Meclis Araştırması Açılmasına İlişkin Önergeleri ve Meclis
Araştırması Komisyonu Raporu (10/29,31) (S. Sayısı:297) (Dağıtma tarihi:
28.5.2004)
2. - Ankara Milletvekili
Yakup KEPENEK ve 44 Milletvekilinin, Yasama Dokunulmazlığı Konusunda Anayasanın
98 inci, İçtüzüğün 104 ve 105 inci Maddeleri Uyarınca Bir Meclis Araştırması
Açılmasına İlişkin Önergesi ve Meclis Araştırması Komisyonu Raporu (10/70) (S.
Sayısı:332) (Dağıtma tarihi: 28.5.2004)
3. - İstanbul
Milletvekili Ali Rıza GÜLÇİÇEK ve 20 Milletvekili ile Ordu Milletvekili Eyüp
FATSA ve 26 Milletvekilinin; Yurtdışında Yaşayan Vatandaşlarımızın Sorunlarının
Araştırılarak Alınması Gereken Önlemlerin Belirlenmesi Amacıyla Anayasanın 98
inci, İçtüzüğün 104 ve 105 inci Maddeleri Uyarınca Birer Meclis Araştırması
Açılmasına İlişkin Önergeleri ve Meclis Araştırması Komisyonu Raporu (10/8,48)
(S. Sayısı:335) (Dağıtma Tarihi: 28.5.2004)
4. - Çanakkale Milletvekili Ahmet KÜÇÜK ve 64
Milletvekili ile Edirne Milletvekili Ali AYAĞ ve 23 Milletvekilinin; Orman
Köylülerinin Sorunlarının Araştırılarak Alınması Gereken Önlemlerin
Belirlenmesi Amacıyla Anayasanın 98 inci, İçtüzüğün 104 ve 105 inci Maddeleri
Uyarınca Birer Meclis Araştırması Açılmasına İlişkin Önergeleri ve Meclis
Araştırması Komisyonu Raporu (10/69,118) (S. Sayısı:450) (Dağıtma tarihi:
28.5.2004)
No. : 139
31 Mayıs 2004 Pazartesi
Cumhurbaşkanınca Geri Gönderilen Kanun
1.-Yükseköğretim Kanunu
ve Yüksek Öğretim Personel Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında 13.5.2004
Tarihli ve 5171 Sayılı Kanun ve Anayasanın 89 ve 104 üncü Maddeleri Gereğince
Cumhurbaşkanınca Bir Daha Görüşülmek Üzere Geri Gönderme Tezkeresi (1/819)
(Anayasa ve Millî Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor Komisyonlarına) (Başkanlığa
geliş tarihi: 28.5.2004)
Raporlar
1. - Türkiye Cumhuriyeti
Adalet Bakanlığı ile Moldova Cumhuriyeti Adalet Bakanlığı Arasında İşbirliği
Protokolünün Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Tasarısı ve Dışişleri
Komisyonu Raporu (1/786) (S. Sayısı: 459) (Dağıtma tarihi: 31.5.2004) (GÜNDEME)
2. - Türkiye Cumhuriyeti
Hükümeti ile Oman Sultanlığı Hükümeti Arasında Uluslararası Karayolu
Taşımacılığı Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Tasarısı
ve Dışişleri Komisyonu Raporu (1/790) (S. Sayısı: 460) (Dağıtma tarihi:
31.5.2004) (GÜNDEME)
Sözlü Soru Önergeleri
1. - Hatay Milletvekili
Gökhan DURGUN'un, TBMM'deki güvenlik çalışanlarına ilişkin Türkiye Büyük Millet
Meclisi Başkanından sözlü soru önergesi (6/1106) (Başkanlığa geliş tarihi:
11.5.2004)
2. - Mersin Milletvekili
Hüseyin GÜLER'in, Mersin-Tarsus İlçesinde doğal afetlerden zarar gören buğday
ve bağ üreticilerine ilişkin Tarım ve Köyişleri Bakanından sözlü soru önergesi
(6/1126) (Başkanlığa geliş tarihi: 21.5.2004)
3. - Balıkesir
Milletvekili Sedat PEKEL'in, SSK hastalarının özel hastanelerden yararlanma
projesine ilişkin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanından sözlü soru önergesi
(6/1127) (Başkanlığa geliş tarihi: 24.5.2004)
4. - Kars Milletvekili
Selami YİĞİT'in, sağlığa zararlı ürünlerin Türkiye'ye girişini engelleyici
mevzuata ilişkin Tarım ve Köyişleri Bakanından sözlü soru önergesi (6/1128)
(Başkanlığa geliş tarihi: 24.5.2004)
5. - Kars Milletvekili
Selami YİĞİT'in, Ziraat Bankası'nın kullandırdığı tarımsal kredinin faiz
oranına ilişkin Tarım ve Köyişleri Bakanından sözlü soru önergesi (6/1129)
(Başkanlığa geliş tarihi: 24.5.2004)
Yazılı Soru Önergeleri
1. - Ankara Milletvekili
İsmail DEĞERLİ'nin, soru önergelerine verilen cevaplara ilişkin Başbakandan
yazılı soru önergesi (7/2712) (Başkanlığa geliş tarihi: 24.5.2004)
2. - Bursa Milletvekili
Ali DİNÇER'in, dul ve yetimlere bağlanan maaş ile şehit maaşına ilişkin
Başbakandan yazılı soru önergesi (7/2713) (Başkanlığa geliş tarihi: 24.5.2004)
3. - Adana Milletvekili
Atilla BAŞOĞLU'nun, yarım kalmış yatırımların ülke ekonomisine etkisine ilişkin
Başbakandan yazılı soru önergesi (7/2714) (Başkanlığa geliş tarihi: 17.5.2004)
4. - İstanbul
Milletvekili Emin ŞİRİN'in, özel bir televizyonda yayınlanan ayin törenine
ilişkin İçişleri Bakanından yazılı soru önergesi (7/2715) (Başkanlığa geliş
tarihi: 21.5.2004)
5. - İstanbul Milletvekili
Emin ŞİRİN'in, Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde görev yapan koruculara
ilişkin İçişleri Bakanından yazılı soru önergesi (7/2716) (Başkanlığa geliş
tarihi: 24.5.2004)
6. - Iğdır Milletvekili
Dursun AKDEMİR'in, SSK ve BAĞ-KUR emekli maaşlarıyla ilgili basında yer alan
haberlere ilişkin Maliye Bakanından yazılı soru önergesi (7/2717) (Başkanlığa
geliş tarihi: 24.5.2004)
7. - İstanbul
Milletvekili Kemal KILIÇDAROĞLU'nun, Gazi Üniversitesi Muhasebe ve Finansman
Öğretmenliği Programı mezunlarına ilişkin Maliye Bakanından yazılı soru
önergesi (7/2718) (Başkanlığa geliş tarihi: 24.5.2004)
8. - Isparta Milletvekili
Mevlüt COŞKUNER'in, 19 Mayıs töreninde imam hatipli bir öğrencinin konuşma
yapmasına ilişkin Millî Eğitim Bakanından yazılı soru önergesi (7/2719)
(Başkanlığa geliş tarihi: 21.5.2004)
9. - Denizli Milletvekili
Mustafa GAZALCI'nın, ders kitaplarına ilişkin Millî Eğitim Bakanından yazılı
soru önergesi (7/2720) (Başkanlığa geliş tarihi: 21.5.2004)
10. - Ankara Milletvekili
İsmail DEĞERLİ'nin, imam hatip lisesi mezunlarına ilişkin Millî Eğitim
Bakanından yazılı soru önergesi (7/2721) (Başkanlığa geliş tarihi: 24.5.2004)
11. - Sinop Milletvekili
Engin ALTAY'ın, Sinop İli karasularındaki avcılığa ilişkin Tarım ve Köyişleri
Bakanından yazılı soru önergesi (7/2722) (Başkanlığa geliş tarihi: 21.5.2004)
12. - İstanbul
Milletvekili Kemal KILIÇDAROĞLU'nun, veteriner ve ziraat teknisyenliği
kadrolarına ilişkin Tarım ve Köyişleri Bakanından yazılı soru önergesi (7/2723)
(Başkanlığa geliş tarihi: 24.5.2004)
13. - İstanbul
Milletvekili Emin ŞİRİN'in, Marmaray Projesine ilişkin Ulaştırma Bakanından
yazılı soru önergesi (7/2724) (Başkanlığa geliş tarihi: 21.5.2004)
14. - Sinop Milletvekili
Engin ALTAY'ın, internette dialer programlarının kullanımında TÜRK TELEKOM'un
sorumluluğuna ilişkin Ulaştırma Bakanından yazılı soru önergesi (7/2725)
(Başkanlığa geliş tarihi: 21.5.2004)
15. - Hatay Milletvekili
Abdulaziz YAZAR'ın, Karayolu Taşıma Yönetmeliği uygulamasına ilişkin Ulaştırma
Bakanından yazılı soru önergesi (7/2726) (Başkanlığa geliş tarihi: 24.5.2004)
16. - Iğdır Milletvekili
Dursun AKDEMİR'in, bir şirketin katıldığı ihalelere ilişkin Devlet Bakanı ve
Başbakan Yardımcısından (Mehmet Ali ŞAHİN) yazılı soru önergesi (7/2727)
(Başkanlığa geliş tarihi: 24.5.2004)
17. - İstanbul
Milletvekili Bihlun TAMAYLIGİL'in, Yedikule Hisarı'nın kiraya verilmesine
ilişkin Kültür ve Turizm Bakanından yazılı soru önergesi (7/2728) (Başkanlığa
geliş tarihi: 24.5.2004)
18. - Yalova Milletvekili
Muharrem İNCE'nin, Yalova-Elmalık Gölet Projesine ilişkin Enerji ve Tabiî
Kaynaklar Bakanından yazılı soru önergesi (7/2729) (Başkanlığa geliş tarihi:
24.5.2004)
No. : 140
1 Haziran 2004 Salı
Tasarılar
1. - Türkiye İstatistik
Kanunu Tasarısı (1/820) (Adalet ve Plan ve Bütçe Komisyonlarına) (Başkanlığa
geliş tarihi: 21.5.2004)
2. - Tarım Ürünleri
Lisanslı Depoculuk Kanunu Tasarısı (1/821) (Adalet; Tarım, Orman ve Köyişleri
ve Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabiî Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonlarına)
(Başkanlığa geliş tarihi: 21.5.2004)
Teklifler
1. - Samsun Milletvekili
Mustafa Çakır'ın; Muhtarların Ödenek ve Sosyal Güvenlik Yasasında Değişiklik
Yapılması Hakkında Kanun Teklifi (2/293) (İçişleri ve Plan ve Bütçe
Komisyonlarına) (Başkanlığa geliş tarihi: 17.5.2004)
2. - Adalet ve Kalkınma
Partisi Grup Başkanvekilleri Ankara Milletvekili Salih Kapusuz, Bursa
Milletvekili Faruk Çelik ve 3 Milletvekilinin; Optisyenlik Hakkında Kanun
Teklifi (2/294) (Adalet ve Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler
Komisyonlarına) (Başkanlığa geliş tarihi: 25.5.2004)
3. - Tekirdağ
Milletvekili Tevfik Ziyaeddin Akbulut ve Yalova Milletvekili Şükrü Önder'in;
Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun Teklifi (2/295) (Adalet ve İçişleri
Komisyonlarına) (Başkanlığa geliş tarihi: 26.5.2004)
Tezkereler
1. - Cumhurbaşkanlığı
2003 Malî Yılı Kesinhesap Cetvelinin Sunulduğuna İlişkin Cumhurbaşkanlığı Genel
Sekreterliği Tezkeresi (3/572) (Türkiye Büyük Millet Meclisi Hesaplarını
İnceleme Komisyonuna) (Başkanlığa geliş tarihi: 27.5.2004)
2. - Mardin Milletvekili
Süleyman Bölünmez'in Yasama Dokunulmazlığının Kaldırılması Hakkında Başbakanlık
Tezkeresi (3/573) (Anayasa ve Adalet Komisyonları Üyelerinden Kurulu Karma
Komisyona) (Başkanlığa geliş tarihi: 27.5.2004)
3. - Tokat
Milletvekilleri Orhan Ziya Diren ve Feramus Şahin'in Yasama
Dokunulmazlıklarının Kaldırılması Hakkında Başbakanlık Tezkeresi (3/574)
(Anayasa ve Adalet Komisyonları Üyelerinden Kurulu Karma Komisyona) (Başkanlığa
geliş tarihi: 27.5.2004)
Raporlar
1. - Harp Araç ve
Gereçleri ile Silah, Mühimmat ve Patlayıcı Madde Üreten Sanayi Kuruluşlarının
Denetimi Hakkında Kanun Tasarısı ve Millî Savunma Komisyonu Raporu (1/561) (S.
Sayısı: 458) (Dağıtma tarihi: 1.6.2004) (GÜNDEME)
2. - Dahiliye Memurları
Kanunu, İl İdaresi Kanunu, İçişleri Bakanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında
Kanun ve Devlet Memurları Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı
ve İçişleri Komisyonu Raporu (1/802) (S. Sayısı: 461) (Dağıtma tarihi:
1.6.2004) (GÜNDEME)
3. - Türkiye Cumhuriyeti
ve Lübnan Cumhuriyeti Arasında Konsolosluk Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun
Bulunduğuna Dair Kanun Tasarısı ve Dışişleri Komisyonu Raporu (1/804) (S.
Sayısı: 462) (Dağıtma tarihi: 1.6.2004) (GÜNDEME)
4. - Savunma Sanayii
Güvenliği Kanunu Tasarısı ve Millî Savunma Komisyonu Raporu (1/562) (S: Sayısı:
464) (Dağıtma tarihi: 1.6.2004) (GÜNDEME)
5. - Suçtan Kaynaklanan
Gelirlerin Aklanması, Araştırılması, Ele Geçirilmesi ve El Konulmasına İlişkin
Sözleşmenin Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Tasarısı ve Dışişleri
Komisyonu Raporu (1/779) (S. Sayısı: 465) (Dağıtma tarihi: 1.6.2004) (GÜNDEME)
Süresi İçinde Cevaplandırılmayan Yazılı Soru Önergeleri
1. - Hatay Milletvekili
Züheyir AMBER'in, Başbakanlık binasında yapılan değişikliklere ilişkin
Başbakandan yazılı soru önergesi (7/2387)
2. - Diyarbakır
Milletvekili Mesut DEĞER'in, AİHM'ne Türkiye aleyhine yapılan başvurulara
ilişkin Adalet Bakanından yazılı soru önergesi (7/2389)
3. - İstanbul
Milletvekili Emin ŞİRİN'in, kısa zamanda fon alacağının tahsiliyle ilgili
yöntemlere ilişkin Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısından (Abdüllatif ŞENER)
yazılı soru önergesi (7/2392)
4. - Yalova Milletvekili
Muharrem İNCE'nin, bir yayın grubunun mal varlıklarına el konulmasına ilişkin
Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısından (Abdüllatif ŞENER) yazılı soru
önergesi (7/2393)
5. - Denizli Milletvekili
Mustafa GAZALCI'nın, "Trafik Güvenliği Ödülü 2004" önerisinde bulunan
bir vatandaşa ilişkin İçişleri Bakanından yazılı soru önergesi (7/2398)
6. - Adana Milletvekili
Atilla BAŞOĞLU'nun, Zeugma Antik Kenti mozaiklerinin İstanbul'a taşınmasına
ilişkin Kültür ve Turizm Bakanından yazılı soru önergesi (7/2402)
7. - Adana Milletvekili
Atilla BAŞOĞLU'nun, Zeugma mozaiklerinin sergilenmesine ilişkin Kültür ve
Turizm Bakanından yazılı soru önergesi (7/2403)
8. - Adana Milletvekili
Atilla BAŞOĞLU'nun, 2863 sayılı Kanuna aykırı davrandığı iddiasına ilişkin
Kültür ve Turizm Bakanından yazılı soru önergesi (7/2404)
9. - Adana Milletvekili
Atilla BAŞOĞLU'nun, Zeugma mozaiklerinin korunmasına ilişkin Kültür ve Turizm
Bakanından yazılı soru önergesi (7/2405)
10. - Adana Milletvekili
Atilla BAŞOĞLU'nun, Zeugma mozaiklerinin sergilenmesi amacıyla bir müze
kurulmasına ilişkin Kültür ve Turizm Bakanından yazılı soru önergesi (7/2406)
11. - Hatay Milletvekili
Züheyir AMBER'in, Avrupa'dan gelip Ortadoğu ülkelerine giden araçların transit
geçişlerine ilişkin Devlet Bakanından (Kürşad TÜZMEN) yazılı soru önergesi
(7/2412)
12. - Hatay Milletvekili
Züheyir AMBER'in, yatırım teşvikiyle ilgili kriterlere ilişkin Devlet
Bakanından (Ali BABACAN) yazılı soru önergesi (7/2415)
13. - İstanbul
Milletvekili Emin ŞİRİN'in, bir bakanın Mavi Akım Projesiyle ilgili
açıklamasına ilişkin Başbakandan yazılı soru önergesi (7/2417)
14. - İzmir Milletvekili
Muharrem TOPRAK'ın, ülkemizdeki ekonomik duruma ilişkin Başbakandan yazılı soru
önergesi (7/2420)
15. - Ardahan
Milletvekili Ensar ÖĞÜT'ün, gelir dağılımındaki düzensizliğin önlenmesine
ilişkin Başbakan yazılı soru önergesi (7/2425)
16. - İzmir Milletvekili
Ahmet ERSİN'in, Çin mallarının ithalatıyla ilgili bazı iddialara ilişkin
Başbakandan yazılı soru önergesi (7/2426)
17. - Konya Milletvekili
Atilla KART'ın, BOTAŞ eski Yönetim Kurulu Üyesi bir şahısla ilgili iddialara
ilişkin Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanından yazılı soru önergesi (7/2429)
18. - Antalya
Milletvekili Feridun Fikret BALOĞLU'nun, Antalya'da elektrik hatlarının
yeraltına alınmasına ilişkin Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanından yazılı soru
önergesi (7/2430)
19. - İstanbul
Milletvekili Emin ŞİRİN'in, enerji piyasasına ilişkin Enerji ve Tabiî Kaynaklar
Bakanından yazılı soru önergesi (7/2431)
20. - Denizli
Milletvekili Mustafa GAZALCI'nın, dış kaynaklı projelere ilişkin Millî Eğitim
Bakanından yazılı soru önergesi (7/2437)
21. - İzmir Milletvekili
Ahmet ERSİN'in, taksi şoförlerinin can ve mal güvenliklerinin sağlanmasına
ilişkin İçişleri Bakanından yazılı soru önergesi (7/2439)
22. - İzmir Milletvekili
Erdal KARADEMİR'in, kamu bankalarının yeniden yapılandırılmalarıyla ilgili
uygulamalara ilişkin Devlet Bakanından (Ali BABACAN) yazılı soru önergesi
(7/2441)
23. - Ankara Milletvekili
Yılmaz ATEŞ'in, Ankara-Çamlıdere Pelitçik Köyü çevresinde bulunan fosilleşmiş
ormana ilişkin Kültür ve Turizm Bakanından yazılı soru önergesi (7/2442)
24. - Malatya
Milletvekili Ferit Mevlüt ASLANOĞLU'nun, kamu kurum ve kuruluşlarına verilen
Hazine Garantilerine ilişkin Devlet Bakanından (Ali BABACAN) yazılı soru
önergesi (7/2446)
25. - Niğde Milletvekili
Orhan ERASLAN'ın, esnafın Halk Bankasından kullandığı kredinin faiz oranlarının
düşürülüp düşürülmeyeceğine ilişkin Devlet Bakanından (Ali BABACAN) yazılı soru
önergesi (7/2468)
BİRİNCİ OTURUM
Açılma Saati: 15.00
1 Haziran 2004 Salı
BAŞKAN : Başkanvekili Nevzat PAKDİL
KÂTİP ÜYELER : Mevlüt AKGÜN (Karaman), Yaşar TÜZÜN (Bilecik)
BAŞKAN - Sayın
milletvekilleri, Türkiye Büyük Millet Meclisinin 95 inci Birleşimini açıyorum.
Toplantı yetersayısı
vardır; görüşmelere başlıyoruz.
Gündeme geçmeden önce, üç
sayın milletvekiline gündemdışı söz vereceğim.
Konuşma süreleri 5'er
dakikadır. Hükümet, bu konuşmalara cevap verebilir; hükümetin cevap süresi 20
dakikadır.
Gündemdışı ilk söz, Dünya
Sigara İçmeyenler Günü nedeniyle söz isteyen, Sinop Milletvekili Sayın Cahit
Can'a aittir.
Sayın Can; buyurun. (AK
Parti sıralarından alkışlar)
III. -
BAŞKANLIĞIN GENEL KURULA SUNUŞLARI
A)
GÜNDEMDIŞI KONUŞMALAR
1. - Sinop
Milletvekili Cahit CAN'ın, Sigarasız Bir Dünya Gününe ilişkin gündemdışı
konuşması ve Sağlık Bakanı Recep AKDAĞ'ın cevabı
CAHİT CAN (Sinop) - Sayın
Başkan, değerli milletvekilleri; 31 Mayıs Sigarasız Bir Dünya Günü nedeniyle
gündemdışı söz almış bulunmaktayım; bu vesileyle, siz sayın milletvekillerimizi
ve tüm halkımızı saygıyla selamlıyorum.
Değerli milletvekilleri,
her yıl, ülkemiz dahil dünyadaki bütün ülkelerde, 31 Mayıs gününde, sigara
konusunda halkı bilinçlendirmek ve sigarayı bırakmaya teşvik etmek için
etkinlikler yapılmaktadır.
Dünya Sağlık Örgütü,
dünyanın bir numaralı, önlenebilir sağlık sorununun sigara olduğunu
saptamıştır. Dünya Sağlık Örgütüne göre, sigara, bir yılda, Türkiye'de 100 000,
dünyada 5 000 000 insanın ölümüne sebep olmuştur. Yani, her yıl, ülkemize 1,
dünyaya 50 atom bombası atılması anlamına gelmektedir.
Değerli milletvekilleri,
bilimadamları, sigaranın, akciğer kanseri, gırtlak kanseri, kalp ve damar
hastalıkları, kronik bronşit başta olmak üzere 50'den fazla hastalığa neden
olduğunu ispatlamışlardır. Bütün bu hastalıklar, toplumumuzda sakatlanmaya ve
ölüme yol açan ve çoğunlukla tedavisi mümkün olmayan hastalıklardır ve aynı
zamanda, büyük miktarlarda sağlık harcamalarına da neden olmaktadırlar. Sigara,
kullananlara verdiği zararla halk sağlığını tehdit eden en önemli silahlardan
biri olarak kalmayıp, aynı zamanda doğrudan ve dolaylı olarak yol açtığı
harcamalarla da ülke ekonomisine büyük zararlar vermektedir.
Değerli milletvekilleri,
bugün, Türkiye'de, 20 000 000'dan fazla sigara tiryakisi vardır. Tiryakilerin
günde ortalama 1 paket sigara içtikleri varsayımına göre, her gün, 20 000 000
dolardan fazla paramız sigara alımı için harcanmaktadır; yani, her gün, 20 000
000 dolarımız duman, kül ve izmarit olarak çöpe atılmaktadır. Bu rakam, yılda 6
500 000 000 dolara ulaşmaktadır. Her yıl 6 500 000 000 doları çöpe atıyoruz,
sonra da nereden kredi bulacağız diye düşünüp duruyoruz. Üstelik, bu paraların
büyük çoğunluğu yabancı marka sigaralara, dolayısıyla yurtdışına gitmektedir.
Son yıllarda, ülkemizde
üretilen yerli sigaralarda, yerli tütünden daha çok ithal tütünlerin
kullanılması da, yerli tütün üreticimiz için endişe verici boyutlardadır.
Bütün bu kayıplara ilave
olarak, vatandaşlarımızın sigara nedeniyle kaybettikleri sağlıklarına, yani,
sigaranın sebep olduğu hastalıklara, her yıl, 2 milyar doların üzerinde harcama
yapılmaktadır.
Ek olarak, tüm
yangınların yüzde 46'sının sigaraya bağlı olduğunu biliyoruz. Sadece sigara
nedeniyle çıkan yangınlar sonucu yıllık kaybımız 25 milyar doların üzerindedir.
Dolayısıyla, doğrudan ve dolaylı olarak, ülkemiz, sigara nedeniyle her yıl 30
milyar dolardan fazla para yitirmektedir.
Bilindiği gibi, sigara dumanında,
keyif verici ve bağımlılık yapıcı nikotinden başka, 50'si kanser yapıcı olmak
kaydıyla 4 000'den fazla zehirli kimyasal madde tespit edilmiştir.
Sigara içmediği halde
pasif olarak sigara dumanına maruz kalanlar da, sigaranın yol açtığı kanser, kalp
ve damar hastalıkları ve kronik bronşit gibi hastalıklara yakalanmaktadırlar.
Dünyada her yıl sigaraya bağlı olarak ölenlerin yüzde 20'si hiç sigara içmemiş;
fakat, uzun yıllar sigara içilen ortamda yaşamış olan pasif içicilerdir.
Son zamanlardaki kötü ve
sinsi bir salgın da nargiledir. Uzmanlar, bir nargilenin 50 sigaraya denk zarar
verdiğini ifade ediyorlar. Nargilenin içinde tütün olduğu ve bağımlılık yaptığı
için, sigaraya başlamanın birinci basamağıdır. Zehir tacirleri, son yıllarda,
nargile sayesinde ülkemizde ve özellikle Asya ülkelerinde gençlerde ve bilhassa
lise talebelerinde sigara bağımlılığını artırmaya çalışmaktadırlar.
(Mikrofon otomatik cihaz
tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Buyurun Sayın
Can.
CAHİT CAN (Devamla) -
Nargileli kahvehanelerin reklamları, yasa kapsamına girmesine rağmen rahatlıkla
yapılabilmektedir.
Değerli milletvekilleri,
sigara, çağımızda gelişmemişliğin ve geri kalmışlığın sembolüdür. Gelişmiş
ülkeler, kendi ülkelerinde sigara içilmesini, tüm kapalı yerlerde, hatta sokaklarda
bile yasaklarken, bu zehri az gelişmiş ülkelere pazarlamaktadırlar.
4207 sayılı Tütün
Mamullerinin Zararlarının Önlenmesine Dair Kanun, ülkemizde sigara konusunda
yapılan mücadele açısından büyük bir adım olmuştur. Ülkemiz, bu kanunla, birçok
gelişmiş ülkenin önüne geçmiştir. Ayrıca, Formula-1 yarışlarının, sigara
reklamı yapılmaması koşuluyla ülkemizde başlayacak olması da dünya kamuoyunun
takdirlerini toplamıştır; fakat, Sigarayla Mücadele Kanununu etkisiz hale
getirmek için bazı çevrelerden baskılar gelmekte, öte yandan çeşitli
girişimlerle reklam yasakları delinmeye çalışılmaktadır. Özellikle televizyon
ve sinemalardaki dizi ve filmlerde, sevilen sanatçıların sürekli olarak sigara
içer şekilde gösterilmesi, son zamanlarda en çok başvurulan reklam yolu haline
gelmiştir. Ek olarak, gerekli yönetmeliklerin eksikliği nedeniyle, Sigarayla
Mücadele Yasasında öngörülen cezaların tahsilindeki zorluklar, yasanın
uygulanmasında sorunlara neden olmaktadır.
Değerli milletvekilleri,
sonuç olarak, yüzbinlerce insanımızın ölmesine ve hastalanmasına, milyarlarca
dolar paramızın yanıp kül olmasına neden olan ve ülkemize, getirisinden çok
götürüsü olan bu zehirden ve bu ekonomik silahtan, millî bir mücadele
başlatarak, toplu halde kurtulmamız lazımdır.
Zehirden medet umup,
maddî ve manevî menfaat beklememeliyiz. İthal tütünlerle zaten perişan hale
gelmiş tütün üreticimize de alternatif tarım imkânları sunmalıyız. Bütün
gelişmiş ülkelerde bilimin ışığında ne uygulanıyorsa biz de onu uygulamalıyız.
Biz de, onlar gibi, yasaları uygulanabilir hale getirelim ve hepsinden
önemlisi, milletimize örnek olalım; sigara aleyhindeki bütün eğitim ve
kampanyaları destekleyelim.
Bütün milletvekili
arkadaşlarımızı ve bizleri dinleyen halkımızı, toplu halde sigarayı bırakmaya
davet ediyor, Yüce Heyetinizi saygıyla selamlıyorum. (Alkışlar)
BAŞKAN - Teşekkür ederim
Sayın Can.
Gündemdışı konuşmaya,
Sağlık Bakanı Sayın Recep Akdağ cevap verecektir.
Sayın Akdağ, buyurun.
SAĞLIK BAKANI RECEP AKDAĞ
(Erzurum) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; öncelikle, Dünya Sigarasız
Günüyle ilgili olarak, Kıymetli Milletvekilimize, dile getirdiği hususlardan
dolayı, Yüce Meclisimizin huzurunda şükranlarımı arz etmek istiyorum.
Gerçekten, sigara konusu,
aslında, ülkemiz açısından üzerinde çok hassasiyetle durmamız gereken bir
konudur. Sayın Milletvekilimiz bu meselenin önemli boyutlarına işaret ettiler,
onun için, ben meselenin bu noktaları üzerinde fazla durmayacağım; ancak, şunu
ifade etmek isterim: Ülkemizde, sigara sebebiyle, yılda ölen yaklaşık 100 000
kişinin, yaşları 35 ile 70 arasındadır. Tabiî, bu, ülkemizde, geride bırakılan
aileleri, geride bırakılan yavruları, geride bırakılan perişanlığı ifade
etmektedir. Ne acıdır ki, bu kişiler hayatlarının en verimli yirmi yirmibeş
yılını sigaraya bağlı hastalıklardan dolayı kaybetmiş oluyorlar.
Değerli milletvekilleri,
tütün tüketim oranları, gelişmiş ülkelerde, son yıllarda hızla azalırken,
maalesef, ülkemizde son yirmi yılda yüzde 80 oranında artmış durumdadır.
Türkiye'de erkeklerin yüzde 60'ı, bayanların ise yüzde 20'si sigara içiyor.
Bu arada, konunun başka
bir ilginç yanı, ülkemizde, kişilerin eğitim durumları ve statüleri yükseldikçe
sigara içme oranları artmaktadır. Özellikle bayanlarda sigara içme oranları son
yıllarda hızla artıyor ve bu oran, enteresan bir biçimde bayan sağlık personeli
ve bayan öğretmenlerde erkeklerle aynı düzeye yükselmiş durumda. Oysa, topluma
özellikle sigaranın zararlarını anlatma açısından bu iki grup çok önemli bir
yer tutuyor; yani, bayan sağlık personeli -ki, bunların içerisinde ebelerimiz
ve hemşirelerimiz var- ve öğretmenlerimiz, çocuklara meselenin zararlarını
anlatmaları itibariyle çok önemli. Dolayısıyla, Millî Eğitim Bakanlığımızla
birlikte gerçekten bu konunun üzerinde ciddî çalışmalar yapmak üzere
planlamalar yapmış durumdayız.
Ülkemizde, ilköğretim
çocuklarımızın yüzde 10'u sigaraya başlıyor.
Bütün bu gerçekleri
gözönüne alan Hükümetimiz, önemli bir çabaya destek olma anlamında, Tütün
Kontrolü Çerçeve Sözleşmesiyle ilgili görüşmeleri, Dünya Sağlık Örgütü nezdinde
yürütmeye devam etmiştir. Geçtiğimiz ay, bizzat ben New York'a giderek, Tütün
Kontrolü Çerçeve Sözleşmesini imzaladım. Bu çerçeve sözleşme, Yüce Meclisimizin
de kabulünü beklemektedir. Bu sözleşmeyle, hükümetler kendi ülkelerinde sigara
içimini azaltmaya yardımcı olacak, kapsamlı ve kanıta dayalı politikaları
uygulamayı taahhüt etmektedirler. Aslında, ülkemizde, gerçekten, 1996 yılında
yürürlüğe giren 4207 sayılı Kanunla; yani, Tütün Mamullerinin Zararlarının
Önlenmesine Dair Kanunla önemli adımlar atmış durumdayız.
Bildiğiniz gibi,
Türkiye'de, gençlere sigara satılması ve sigara reklamı yasaktır. Dikkat
ederseniz, başlangıçta, cezalar öngörülmüş olmasına rağmen, toplu yerlerde
sigara içilmesine bu kanuna rağmen devam edilmiştir; fakat, son yıllarda,
artık, otobüslerde, sinemalarda, salonlarda ve benzeri kapalı mekânlarda sigara
içilmemektedir. Bu, bu hususta halkımızın bilinç düzeyinin geçmişe oranla
arttığını da bize göstermektedir.
Değerli milletvekili
arkadaşlarım, hedefimiz sigarasız bir Türkiye'ye ulaşmaktır. Bu hususta, ilgili
kurumlarımızla ve gönüllü sivil toplum kuruluşlarımızla birlikte yapacağımız
çalışmalara büyük önem veriyoruz.
Benim en samimî temennim,
çocuklarımızın, gençlerimizin ve bütün insanlarımızın, alkol ve diğer madde
bağımlılıkları yanı sıra sigara bağımlılığından da korunması ve uzaklaşması
hususunda, gelecekte daha olumlu verileri sizlerle paylaşmaktır. Bu hususta,
siz, değerli milletvekillerimizin, bizzat, sağlığımızı, genç nesillerimizin
geleceğini ve ülkemiz ekonomisini ilgilendiren bu konudaki desteklerinin,
geçmişte olduğu gibi bundan sonra da devam edeceğine dair inancımı belirtiyor;
hepinizi saygıyla selamlıyorum. (AK Parti sıralarından alkışlar)
BAŞKAN - Teşekkür
ediyorum Sayın Bakan.
Biz de, insanlarımızın en
kısa zamanda bu kötü alışkanlıktan vazgeçmelerini temenni ediyoruz.
Gündemdışı ikinci söz,
Muğla İlinde narenciye yetiştiren ve seracılık yapan çiftçilerin sorunlarıyla
ilgili söz isteyen, Muğla Milletvekili Sayın Ali Arslan'a aittir.
Sayın Arslan, buyurun.
2. - Muğla
Milletvekili Ali ARSLAN'ın, Muğlalı sebze ve narenciye üreticilerinin
sorunlarına ve alınması gereken önlemlere ilişkin gündemdışı konuşması ve
Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Mehmet Ali ŞAHİN'in cevabı
ALİ ARSLAN (Muğla) -
Sayın Başkan, değerli milletvekili arkadaşlarım; Muğla İlindeki sebze ve
narenciye üreticilerinin sorunları hakkında gündemdışı söz almış bulunuyorum;
Yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum.
Değerli arkadaşlarım,
Muğla deyince, tabiî -özellikle ilçeleriyle- turizmde bir dünya markası akla
geliyor; ancak, Muğla bir de öteki yüzü var. Muğla'nın nüfusunun yaklaşık yüzde
61'i kırsal alanda oturuyor ve ülkemiz tarımına da önemli katkıları olan bir il
aslında Muğla.
Değerli arkadaşlarım,
Muğla'da tarım ve hayvancılık yapan aile sayısı 81 000 civarında ve gerçekten
büyük sorunlarla boğuşuyorlar.
Değerli arkadaşlarım,
2002 verilerine göre 12 500 000 dolayında zeytin ağacımız var, 2 500 000
civarında narenciye ağacımız bulunmakta, açıkta 170 000 ton ve seralarda da 275
000 ton domates üretilmekte; bunun yanında, diğer sera ürünlerinin üretimi de
yapılmaktadır. İhraç edilen ürünlerimizin başında limon, mandalina, bal, su
ürünleri ve turfanda sebze gelmektedir.
Değerli arkadaşlarım,
tarımsal eğitim düzeyinin düşüklüğü, tarım sektörünün önemli, genel bir sorunu;
bu, Muğlamızda da var. Bu alanda ihtiyacı karşılayacak ciddî organizasyonlar,
bugüne kadar gerçekleştirilememiştir. Eğitim alanında, yörenin kendi
birikimlerinden de yararlanılarak başarılı çalışmalar yapılabilir kanısındayım.
Seracılığın önemli
sorunlarından biri, toprak analizinin yapılmamasından kaynaklanan bilinçsiz
gübre kullanımıdır. Bu, topraklarda tuzlanmaya neden olmakta, verim ve kalitede
önemli düşüklükler gerçekleştirmektedir.
Değerli arkadaşlarım,
seracılıkta önemli miktarda girdi maliyeti vardır. Maalesef, neredeyse bütün
girdiler ithaldir ve o nedenle çok masraflıdır. Seracıya, bu alanda, mutlaka
devlet desteği gerekmektedir. Pazarlamada büyük sorunlar vardır. Ürün bazında
arz ve talebin dengesiz olması, fiyat dalgalanmalarına neden olmaktadır. Ürünün
kalitesine göre değil, komisyoncunun isteğine göre fiyat belirlendiği için,
üretici sıkıntı çekmektedir. O açıdan, üreticilerimizin, mutlaka, pazarlama
noktasında da devreye girmesi gerekmekte, söz sahibi olması gerekmektedir.
Değerli arkadaşlarım,
geçtiğimiz günlerde elmada ve patateste yaşadığımız gibi, ihracatçının değil,
tarımda üretimin asıl desteklenmesi gerekiyor; sanıyorum, Türkiye'de
yapacağımız önemli anlayış değişikliklerinden birisi de bu olmalıdır.
Dışpazar olanaklarının
araştırılması, pazarın istek ve ihtiyaçları doğrultusunda, yeterli miktar ve
kalitede üretim yapılması, dışsatımla ilgili mevzuat tıkanıklıklarının
giderilmesi ve bürokrasinin azaltılması gerekmektedir.
Değerli arkadaşlarım,
narenciye üreticilerimizin de çok büyük sorunları var. Narenciye, dünyada en
çok üretilen meyve türü biliyorsunuz. Dünyada narenciye üreticisi durumunda
bulunan 80'i aşkın ülke içinde Türkiye 12 nci sırada, Akdeniz havzasında da 5
inci sırada bulunmakta. Muğla İlimizin narenciye ihracat miktarı, 2000 yılı
verilerine göre 2 208 ton olarak gerçekleşmiştir. Muğla İlinin Türkiye üretimi
içindeki payı yüzde 5'tir.
Değerli arkadaşlarım,
sera üreticilerinin benzer sorunları, aynen, narenciye üreticilerinde de devam
ediyor. Bu konuda -sanıyorum sürem yeterli olmayacak- tek tek sıralamak yerine,
global bir yaklaşımla sorunu çözmeye çalışacağım.
Değerli arkadaşlarım,
günümüzde özellikle Avrupa Birliği ülkelerine yaptığımız yaş sebze ve meyve
ihracatında önemli ölçütlerden biri de, ürünün sağlık bakımından standardıdır.
Kullanılan ilaçların ve gübrelerin kimyasal özellikleri, serada üretilen
sebzelerin kalitesini etkilemektedir. Avrupa Birliği standartlarına uygun
olmayan sebze kalitesi ölçüm standartları sonuçları, ihracatçılarımız için de
sorun yaratmaktadır. Aynı sorun, narenciye üretimi için de geçerlidir. Toprağın
hazırlanıp kullanılmasından, ürünün yetiştirilip pazarlanmasına kadar olan
süreç izlenmelidir. Özellikle bitkilerin yetiştirilmesi sırasında tüketilen
hormonların ve ilaçların ihtiyaca uygun ve doğru kullanımı takip edilmelidir.
(Mikrofon otomatik cihaz
tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Buyurun Sayın
Aslan.
ALİ ARSLAN (Devamla) -
EUROGAP uygulamasına bir an önce geçilmelidir, Muğla İlimiz bu konuda öncülük
edebilir. Tarımsal üretimde danışmanlık hizmetlerinin verilmesiyle ilgili,
Tarım ve Köyişleri Bakanlığı gerekli hazırlık ve planlamaları yapmalıdır.
Üreticinin kullandığı hormon, ilaç ve tohumların çoğu yurt dışından
alınmaktadır. Bakanlığımız, yerli üretim için bir an önce gereğini yapmalı ve
ar-gelerini kurmalıdır.
Dünyada organik tarıma
dönüş başlamıştır. Ürünün ne kadar üretileceğinden çok, sağlığa ne kadar uygun
üretileceği beklentisi öne çıkmıştır. Organik tarımın yapılmasına en uygun
coğrafyanın Muğla'da olduğuna inanıyorum. Henüz toprağımız kirlenmemiştir ve
çevresel olarak da organik tarıma uygundur. Bu nedenle, Tarım ve Köyişleri
Bakanlığı, Muğla çiftçisini organik tarıma yönlendirmeli ve bu konuda
desteklemelidir.
Çiftçilerimiz güç
koşullarda üretim yaparken, devlet tarafından ödenmesi gereken paralarını
zamanında alamamaktadır; 2003 yılı doğrudan gelir desteklerinin tamamının
ödenmesi hâlâ bitirilmemiştir. Çiftçilerimizin doğrudan gelir desteklerinin
tamamı yılın başında ödenmelidir.
Değerli arkadaşlarım,
köylümüzün, çiftçimizin sorunlarını saymakla bitirmemiz mümkün değil. Bu
vatandaşlarımız bizim ekmeğimizi, aşımızı üretiyorlar. Tarımda tasarruf olmaz.
Çiftçilerimizin desteklenmesi gerekir. Çiftçilerimize tüccar mantığıyla
bakamayız. Tarım, pahalı ve gereksiz yatırımdır diye düşünemeyiz. Çoğumuz köylü
çocuğuyuz ve bu insanlarla birlikte yaşadık, sıkıntılarını yakından biliyoruz.
O nedenle, parti ayırımı gözetmeden, köylülerimizi temsil eden dernek ve
birliklerle işbirliği içinde, bu yurttaşlarımızın sorunlarını çözmek bu
Meclisin en önemli görevidir diye düşünüyorum; Yüce Meclisi, yeniden, saygıyla
selamlıyorum. (Alkışlar)
BAŞKAN - Teşekkür
ediyorum Sayın Arslan.
Sayın Bakanım, buyurun.
DEVLET BAKANI VE BAŞBAKAN
YARDIMCISI MEHMET ALİ ŞAHİN (İstanbul) - Sayın Başkan, değerli arkadaşlarım;
Muğla Milletvekili arkadaşımız Sayın Ali Arslan'ın, Muğla İlindeki narenciye
yetiştiriciliği ve seracılık yapan çiftçilerin sorunları hakkında yapmış olduğu
gündemdışı konuşmayla ilgili bir değerlendirme yapmak için huzurunuzdayım; bu
vesileyle, hepinizi saygıyla selamlıyorum.
Değerli arkadaşlarım,
Muğla İlinin yüzölçümü 1 724 000 hektar olup, bunun 260 000 hektarı üzerinde
tarımsal üretim yapılmaktadır. İşlenen tarım arazisinin yüzde 39'u fiilen
sulanmakta, diğer alanda ise kuru tarım yapılmaktadır. Ülkemizde üretilen
örtüaltı domatesin yüzde 14'ü, tarla domatesinin yüzde 3,9'u, narenciyenin
yüzde 4,3'ü ve zeytinin yüzde 8,2'si Muğla İlinde üretilmektedir.
Muğla İlimizde
turunçgiller yetiştiriciliği en önemli üretim dallarından biridir. Köyceğiz
İlçesi başta olmak üzere, Ortaca, Dalaman, Fethiye, Milas, Bodrum İlçelerinde
turunçgiller yetiştiriciliği yapılmaktadır. İldeki toplam narenciye ağacı 2 700
000 adet olup, portakal, limon ve mandalina yetiştiriciliği yaygındır. İlde
2003 yılı narenciye üretimi toplam 120 000 ton civarında gerçekleşmiştir.
Değerli arkadaşlarım,
Türkiye toplam limon üretiminin -biraz önce Sayın Arslan'ın ifade ettiği gibi-
yüzde 5,5'i, portakal üretiminin de yüzde 4,2'si Muğla İlinde
gerçekleşmektedir. İlimiz narenciye üretiminin 5 000 tonu, yani, sadece 4,2'si
ihraç edilebilmektedir. Bu ihracat rakamının yüzde 50'den fazlasını da limon
oluşturmaktadır. İhracatın istenilen düzeyde olmamasının nedenleri arasında, turunçgiller
paketleme entegre tesislerinin yetersiz ve kapasitelerinin düşük oluşu -ayrıca,
şunu da ifade etmek durumundayım: Tesislerin yetersizliği nedeniyle bunun 2
katı miktarda ürün komşu illerde, örneğin İzmir'de işlenmektedir- ayrıca,
nakliye problemi, yetiştirilen limon çeşidinin depolamaya uygun olmaması da
ifade edilebilecek başlıklardır.
Ayrıca, ihracatın
yetersiz olması, üretici fiyatlarının düşük olmasına da neden olmaktadır.
2002-2003 yılı üretimi limon piyasası, 2003 yılı eylül ayında bahçede kilo
başına 600 000 ilâ 700 000 Türk Lirası olarak açılmış olmasına rağmen,
ihracattaki tıkanıklık sonucunda, ileriki zamanlarda, bu rakam kilogram başına
350 000 ilâ 400 000 lira olarak, maalesef, gerilemiştir. Portakal da kilogram
başına 350 000 ilâ 400 000 Türk Lirası olarak şu anda piyasa bulmaktadır.
Değerli arkadaşlarım,
Muğla İlimizde Fethiye, Ortaca, Dalaman, Milas, Bodrum, Datça, Marmaris, Ula,
Köyceğiz İlçelerinde toplam 127 köyde yaklaşık 15 000 çiftçi ailesi tarafından,
33 000 dekar alanda örtüaltı sebze yetiştiriciliği yapılmaktadır. Ürün
çeşitleri ilçeden ilçeye değişmekle birlikte, ağırlıklı olarak domates
yetiştiriciliği yapılmaktadır. Toplam örtüaltı domates üretimi 280 000 ton
civarındadır. Muğla İlimizde Türkiye örtüaltı domates üretiminin yüzde 14'ü
-biraz önce de ifade etmiştim- yapılmaktadır. Bu üretimin yaklaşık yüzde 10'u
ihraç edilmekte, geri kalan kısmı ise içpazarda tüketilmektedir.
İhraç miktarının az
oluşunun nedenleri arasında, ürün standardının sağlanamaması, paketlemede
tesislerin yetersizliği, iç ve dışpazardaki tüketicinin sera ürünlerine olan
güvensizliği, fiyat rekabetinin yeterince sağlanamaması sayılabilir.
2004 yılında sera ürünü
domates kilo başına 1 000 000 ile 1 200 000 Türk Lirası arasında alıcı
bulabilmiştir; ancak, bugün itibariyle -havaların ısınmaya başlaması sebebiyle,
hasada geçilmiş olması, domates miktarının artması dolayısıyla- çiftçilerimizin
eline geçen fiyat, kilogram başına, şu anda -en son alınan bilgi- 300 000 ile
400 000 Türk Lirası arasında değişmektedir.
Değerli arkadaşlarım,
Muğla İlinde toplam nüfusun yüzde 38'i şehirde yaşamakta olup, geri kalan nüfus
köylerde oturmaktadır. Köylerde yaşayan nüfus Türkiye ortalamasının hayli
üstündedir. Bunun en önemli nedeni olarak, köylerdeki sosyal düzeyin diğer
illerimize nispetle biraz yüksek olması gösterilmektedir.
Diğer taraftan, Muğla
İlimizde örgütlenme durumu ülke geneline göre oldukça iyi düzeydedir. İlde, 23
000 ortaklı 158 adet tarımsal kalkınma kooperatifi, 2 300 ortaklı 18 adet
sulama kooperatifi, 1 359 ortaklı 23 adet su ürünleri kooperatifi
bulunmaktadır. İlde, ayrıca, ormancılık, su ürünleri ve köy-koop. konularında
üst birlikler bulunmakta, bunlara bağlı toplam 147 adet birim kooperatif yer
almaktadır.
Değerli arkadaşlarım,
Tarım Bakanlığınca rutin olarak devam eden çiftçi eğitimi ve yayım
çalışmalarının yanı sıra, ayrıca, turunçgil yetiştiriciliğinde anazararlı olan
turunçgil unlubitine karşı biyolojik mücadele büyük bir hızla yapılmaktadır.
Böylece, hem doğal denge korunmakta hem de ilaca ödenecek döviz ülkemizde
kalmaktadır. 2004 yılında bu çalışmalar artarak devam etmektedir.
Örtüaltı yetiştiricilikte
temel sorunlardan birisi olan kalıntı sorununun çözümüne yönelik olarak, Tarım
Bakanlığınca, 27 Aralık 2003 tarihinde kontrollü örtüaltı üretiminin
uygulanmasına ilişkin yönetmelik yayımlanmış ve hızlı bir şekilde seralarımızın
kayıt altına alınması işlemi başlatılmıştır. Bu kapsamda, bugün itibariyle,
Muğla'da, Fethiye İlçemiz dışındaki ilçelerde seralarımız kayıt altına alınmış
olup, en kısa zamanda Fethiye İlçesinde de sera kayıt işlemi bitmiş olacaktır.
Tüm seralarda kayıt işlemi bittikten sonra sera ürünlerinde barkot sistemine
geçilmiş olacak ve böylece, iç ve dışpazarlarda sera ürünlerinin önü büyük
ölçüde açılmış olacaktır. Bu konuyla ilgili yoğun eğitim çalışmalarımız ve
seralardan tesadüfî örneklemeyle domates ve diğer sebze numunelerinin analiz
çalışmaları devam etmektedir.
Değerli milletvekili
arkadaşlarım, diğer taraftan, Muğla İlimizde, İl Tarım Komisyonunca, iyi tarım
uygulamalarının hayata geçirilmesine yönelik kararlar alınmış ve uygulama alanı
olarak, Fethiye İlçesi Kumluova, Karadere, Çaykenarı ve Karaçulha Beldeleri
pilot bölge olarak seçilmiştir. Bu yörelerde Sağlıklı Tarımsal Ürünler
Yetiştirme Projesi uygulamaya konulmuştur. Ayrıca, kaliteli sebze tohumluğunun
kullanımının sağlanması amacıyla, Tarım Bakanlığınca, 2004 yılında yeni bir
projeyi uygulamaya koymuş bulunuyoruz. 2004-2008 yılları arasında 7 trilyon
Türk Lirası bütçeyle 5 araştırma enstitüsü, 5 üniversite ve 20 özel sektör
kuruluşunun katılımıyla yürütülecek olan Türkiye F1 Hibrit Sebze Çeşitleri
Geliştirme Ve Tohumluk Üretim Projesiyle, kamunun ve özel sektörün birbirini
tamamlayacak olan birikimleri ve güçleri bir araya getirilmiştir. Bu işbirliği
içinde, başlangıç olarak, 8 sebze türünde, hibrit çeşit geliştirmek, tohumluk
üretmek ve ülke içine ve dışına pazarlama yapmak amaçlanmıştır.
Değerli arkadaşlarım,
yurt çapında uygulamaya konulmuş bulunan tarımsal destekleme politikaları Muğla
İlimizde de uygulanmakta ve üreticilerimiz bu programlar çerçevesinde
desteklenmektedir. Biraz önce Sayın Arslan da değindiler; yapılan bu
uygulamalar arasında yer alan doğrudan gelir desteği kapsamında, Muğla İlimize,
2003 yılı üretimi için toplam 23,6 trilyon Türk Lirasının birinci dilim
doğrudan destek ödemeleri tamamlanmış olup, ikinci dilim ödemelerine ise
ağustos ayından itibaren başlanılacaktır. Ayrıca, Muğla İlimize, 2003 yılında
birinci dilim mazot desteği olarak 2,9 trilyon Türk Lirası ödenmiştir; ikinci
dilim ödemelerine ise 3 Mayıstan itibaren başlanılmış olup, ödemeler
tamamlanmıştır. İlde ayrıca, kütlü pamuk ve zeytinyağı primi olarak 2003
yılında üreticilerimize toplam 5,3 trilyon Türk Lirası ödenmiştir. 25 Şubat
2004 tarih ve 25384 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Bakanlar Kurulu kararı
çerçevesinde, üreticilerimize düşük faizli tarımsal kredi kullanma imkânı
getirilmiştir. Bu çerçevede, çiftçilerimize, toplam 2 katrilyon Türk Lirası,
düşük faizli kredi kullandırılacaktır. Kararname kapsamında, çiftçilerimiz,
kontrollü örtüaltı yetiştiriciliği, damızlık süt sığırı yetiştiriciliği,
organik tarım, sertifikalı tohumluk kullanımı, su ürünleri yetiştiriciliği ve
ar-ge konularında düşük faizli kredi kullanabileceklerdir.
Değerli arkadaşlar, Muğla
İlinde yetiştiricileri bir çatı altında toplayan kooperatif çalışmaları bölge
için büyük önem arz etmektedir. Bu çerçevede, 2003 yılında, 2 tarımsal kalkınma
kooperatifine seracılık konusunda toplam 488 milyar Türk Lirası destekleme
yapılmıştır.
Diğer taraftan, 2004 yılı
programı kapsamında, Muğla'da, seracılık ve soğukhava deposu rehabilitasyonu
konularında olmak üzere, 3 kooperatife 1,9 trilyon Türk Lirası destek
sağlanmıştır. Ayrıca, diğer kooperatifçilik faaliyetleri için 9 kooperatife
toplam 2,9 trilyon Türk Lirası destek sağlanacaktır.
Değerli arkadaşlarım, kuşkusuz, alınan bu tedbirler, üreticilerimizin sorunlarını tamamıyla çözecek boyutta değildir. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı tarafından soruna köklü çözüm bulabilmek için, Hükümetimizin programında kısa vadede yapılması gereken yasal düzenlemeler içeris