DÖNEM : 22        CİLT : 17       YASAMA YILI : 1

 

 

 

T. B. M. M.

TUTANAK DERGİSİ

 

 

91 inci Birleşim

10 . 6 . 2003 Salı

 

 

İ Ç İ N D E K İ L E R

                                                      Sayfa    

 

  I.- GEÇEN TUTANAK ÖZETİ

 II.- GELEN KÂĞITLAR

III.- YOKLAMA

IV.- BAŞKANLIĞIN GENEL KURULA SUNUŞLARI

A) GÜNDEMDIŞI KONUŞMALAR

1.- Ağrı Milletvekili Cemal Kaya'nın, Türkiye'de kaçak elektrik kul-lanımının ülke ekonomisini uğrattığı zarara ve alınması gereken tedbirlere ilişkin gündemdışı konuşması

2.- Adana Milletvekili Recep Garip'in, Nâzım Hikmet, Cahit Zarifoğlu ve Cemil Meriç'in ölüm yıldönümlerine ilişkin gündemdışı konuşması

3.- Hakkâri Milletvekili Mustafa Zeydan'ın, Hakkâri İlinde meydana gelen sel felaketinin yol açmış olduğu tahribata ve alınması gereken önlemlere ilişkin gündemdışı konuşması

B) GENSORU, GENEL GÖRÜŞME, MECLİS SORUŞTURMASI VE MECLİS ARAŞTIRMASI ÖNERGELERİ

1.- İzmir Milletvekili Hakkı Ülkü ve 27 milletvekilinin, İzmir Aliağa Nemrut Körfezi Liman Projesi konusunda Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/105)

2.- Hatay Milletvekili Abdulaziz Yazar ve 34 milletvekilinin, eczacıların sorunlarının araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/106)

3.- Adana Milletvekili Atilla Başoğlu ve 22 milletvekilinin, Sovyetler Birliğinin dağılmasıyla bağımsızlığını kazanan Avrasya ülkeleriyle ilişkiler konusunda Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/107)

C) TEZKERELER VE ÖNERGELER

1.- Türkiye Büyük Millet Meclisi Avrupa Birliği Uyum Komisyonu Geçici Başkanlığının Başkan, seçimlerini yaptıklarına ilişkin tezkeresi (3/300)

2.- Türkiye Büyük Millet Meclisi Avrupa Birliği Uyum Komisyonu Başkanlığının, başkanvekili, sözcü ve kâtip üye, seçimlerini yaptıklarına ilişkin tezkeresi (3/301)

3.- Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı Bülent Arınç'ın, Macaristan Parlamentosu Başkanı Katalin Szili'nin resmî davetine, beraberinde bir Parlamento heyetiyle icabetine ilişkin Başkanlık tezkeresi (3/302)

4.- AB genişleme sürecinin tanıtılması amacıyla, İngiltere Parlamentosunda düzenlenecek olan "Daha Geniş, Daha Derin ve Daha Güçlü Bir Avrupa'nın Geleceği" konulu konferans ve Avam Kamarasında "Anglo-Turkish Society" Derneğinin 50 nci kuruluş yıldönümü vesilesiyle "Türkiye" konulu panele, Türkiye Büyük Millet Meclisini temsilen Düzce Milletvekili Yaşar Yakış'ın katılmasının uygun bulunduğuna ilişkin Başkanlık tezkeresi (3/303)

5.- Kocaeli Milletvekili Salih Gün'ün, Altı İlçe ve Bir İl Kurulmasına İlişkin Kanun Teklifinin (2/117) doğrudan gündeme alınmasına ilişkin önergesi (4/65)

6.- Bitlis Milletvekili Edip Safder Gaydalı'nın, Yükseköğretim Kurumları Teşkilâtı Kanunu ile 78 ve 190 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifinin (2/114) doğrudan gündeme alınmasına ilişkin önergesi (4/66)

V.- ÖNERİLER

A) DANIŞMA KURULU ÖNERİLERİ

1.- Genel Kurulun çalışma saatleriyle gündemdeki sıralamanın yeniden düzenlenmesine ilişkin Danışma Kurulu önerisi

VI.- GENSORU, GENEL GÖRÜŞME, MECLİS SORUŞTURMASI VE MECLİS ARAŞTIRMASI

A) ÖNGÖRÜŞMELER

1.- İstanbul Milletvekili Cengiz Kaptanoğlu ve 83 milletvekilinin, denizcilik sektörünün yeterince gelişmemesinin nedenlerinin araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/23)

2.- İstanbul Milletvekili Ahmet Güryüz Ketenci ve 33 milletvekilinin, denizcilik sektörünün sorunlarının araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/26)

VII.- KANUN TASARI VE TEKLİFLERİ İLE KOMİSYONLARDAN GELEN DİĞER İŞLER

1.- Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Karadeniz'in Kirliliğe Karşı Korunması Komisyonu Arasında Merkez Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Tasarısı ile Çevre ve Dışişleri Komisyonları raporları (1/436) (S. Sayısı : 87)

2.- Uydular Aracılığı ile Haberleşme Uluslararası Teşkilâtı (INTELSAT) Anlaşmasının ve İşletme Anlaşmasında Yapılan Değişikliğin Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Tasarısı ve Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm ile Dışişleri Komisyonları raporları (1/462) (S. Sayısı : 114)

3.- Türkiye Cumhuriyeti ile Bosna-Hersek Arasında Konsolosluk Sözleşmesinin Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Tasarısı ve Dışişleri Komisyonu Raporu (1/517) (S. Sayısı : 147)

4.- Ozon Tabakasını İncelten Maddelere Dair Montreal Protokolü Değişikliğinin Onaylanmasının Uygun Bulunduğu Hakkında Kanun Tasarısı ile Çevre ve Dışişleri Komisyonları raporları (1/449) (S. Sayısı : 88)

5.- Avrupa Peyzaj Sözleşmesinin Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Tasarısı ile Çevre ve Dışişleri Komisyonları Raporları (1/456) (S. Sayısı : 90)

VIII.- SORULAR VE CEVAPLAR

A) YAZILI SORULAR VE CEVAPLARI

1.- Tokat Milletvekili Orhan Ziya Diren'in, BAĞ-KUR ve SSK primlerinde yapılan artışlara ilişkin sorusu ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Murat Başesgioğlu'nun cevabı (7/492)

2.- Konya Milletvekili Atilla Kart'ın, bir gazetede yer alan atamalarla ilgili habere ilişkin Başbakandan sorusu ve Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Mehmet Ali Şahin'in cevabı (7/506)

3.- Hatay Milletvekili İnal Batu'nun, muhtarların çalışma mekânlarına ve konumlarına yönelik değişiklikler yapılıp yapılmayacağına ilişkin sorusu ve İçişleri Bakanı Abdülkadir Aksu'nun cevabı (7/519)

4.- Samsun Milletvekili Mehmet Kurt'un, geçici işçilerin özlük haklarına ilişkin sorusu ve Bayındırlık ve İskân Bakanı Zeki Ergezen'in cevabı (7/536)

5.- İstanbul Milletvekili Gürsoy Erol'un, ithal kömürle çalışacak termik santrallerin kurulacağı yönünde basında çıkan bir habere ilişkin sorusu ve Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanı Mehmet Hilmi Güler'in cevabı (7/538)

6.- Çankırı Milletvekili Hikmet Özdemir'in, Diyanet İşleri Başkanlığının THY ile yaptığı hac organizasyonuna ve yapılan görevlendirmelere ilişkin sorusu ve Devlet Bakanı Mehmet Aydın'ın cevabı (7/539)

7.- İstanbul Milletvekili Gürsoy Erol'un, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonundan İstanbul İlinde dağıtılan yardımların miktarına ilişkin sorusu ve Devlet Bakanı Beşir Atalay'ın cevabı (7/547)

8.- Mardin Milletvekili Mehmet Beşir Hamidi'nin, Mardin İlindeki kültürel ve tarihi varlıkların korunmasına ilişkin sorusu ve Kültür ve Turizm Bakanı Erkan Mumcu'nun cevabı (7/555)

9.- İstanbul Milletvekili Emin Şirin'in, sağlık vergisi tahsilatına ilişkin sorusu ve Sağlık Bakanı Recep Akdağ'ın cevabı (7/572)

10.- Bursa Milletvekili Faruk Anbarcıoğlu'nun,

Bursa-Orhaneli köylerine Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonundan yapılan yardımlara,

Bursa-Keles köylerine Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonundan yapılan yardımlara,

Bursa-Harmancık köylerine Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonundan yapılan yardımlara ilişkin soruları ve Devlet Bakanı Beşir Atalay'ın cevabı (7/590,591,592,593)


I. - GEÇEN TUTANAK ÖZETİ

TBMM Genel Kurulu saat 15.00'te açılarak dört oturum yaptı.

Şanlıurfa Milletvekili Mehmet Faruk Bayrak, ülkemizdeki korsan yayıncılık faaliyetlerinin olumsuz etkileri ve alınması gereken tedbirlere,

Gümüşhane Milletvekili Temel Yılmaz, gelişmekte olan organik tarımın dünya ve Türkiye için önemine,

Hatay Milletvekili Züheyir Amber, Sigarasız Bir Dünya Gününe,

İlişkin gündemdışı birer konuşma yaptılar.

Trabzon Milletvekili Asım Aykan ve 22 milletvekilinin, kamuda geçici işçi statüsünde çalışanların durumu konusunda (10/102),

Tunceli Milletvekili Vahdet Sinan Yerlikaya ve 25 milletvekilinin, Munzur Vadisi Projesi konusunda (10/103),

Manisa Milletvekili Nuri Çilingir ve 21 milletvekilinin, Gediz Nehrindeki kirliliğin ve tarımsal üretime etkilerinin araştırılarak, havzadaki tarımın geliştirilmesi için alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla (10/104),

Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergeleri Genel Kurulun bilgisine sunuldu; önergelerin gündemdeki yerlerini alacağı ve öngörüşmelerinin, sırası geldiğinde yapılacağı açıklandı.

(10/4) esas numaralı Meclis Araştırması Komisyonu Başkanlığının süre uzatımına ilişkin tezkeresi okundu; daha önce verilen 3 aylık çalışma süresini doldurması nedeniyle, İçtüzüğün 105 inci maddesine göre, Komisyona 1 aylık kesin süre verildiği bildirildi.

Avrupa Birliği Uyum Komisyonu üyeliklerine, gruplarınca aday gösterilen milletvekilleri seçildiler;

 Başkanlıkça, Komisyonun başkan, başkanvekili, sözcü ve kâtip üye seçimini yapmak üzere  toplanacağı gün, saat ve yere ilişkin duyuruda bulunuldu.

Gündemin "Kanun Tasarı ve Teklifleri ile Komisyonlardan Gelen Diğer İşler" kısmının:

1 inci sırasında bulunan, Doğrudan Yabancı Yatırımlar (1/327) (S.Sayısı : 142),

2 nci sırasında bulunan, T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatifleri Tarafından Üreticilere Kullandırılan ve Sorunlu Hale Gelen Tarımsal Kredilerin Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin (1/604, 2/3, 2/80, 2/190, 2/111) (S. Sayısı : 151),

Kanun Tasarılarının, görüşmelerini müteakiben yapılan oylamalardan sonra, kabul edilip kanunlaştıkları açıklandı.

3 üncü sırasında bulunan, Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Karadeniz'in Kirliliğe Karşı Korunması Komisyonu Arasında Merkez Anlaşmasının (1/436) (S. Sayısı : 87),

4 üncü sırasında bulunan, Uydular Aracılığı ile Haberleşme Uluslararası Teşkilâtı (INTELSAT) Anlaşmasının ve İşletme Anlaşmasında Yapılan Değişikliğin (1/462) (S. Sayısı : 114),

5 inci sırasında bulunan, Türkiye Cumhuriyeti ile Bosna-Hersek Arasında Konsolosluk Sözleşmesinin (1/517) (S. Sayısı : 147),

Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Tasarılarının görüşmeleri, komisyon yetkilileri Genel Kurulda hazır bulunmadıklarından, ertelendi.

10 Haziran 2003 Salı günü saat 15.00'te toplanmak üzere, birleşime 01.42'de son verildi.

                                                       

Nevzat Pakdil

 

 

 

 

 

Başkanvekili

 

 

Mevlüt Akgün

 

Yaşar Tüzün

 

Karaman

 

Bilecik

 

Kâtip Üye 

 

Kâtip Üye

 

 

 

 

                 No. : 126

II. - GELEN KÂĞITLAR

6 . 6 . 2003  CUMA

Tasarı

1.- Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı (1/608) (Millî Savunma Komisyonuna) (Başkanlığa geliş tarihi : 5.6.2003)

Teklif

1.- Adalet ve Kalkınma Partisi Grup Başkanvekili Ordu Milletvekili Eyüp Fatsa ve 15 Milletvekilinin; Devlet Memurları Kanunu ile T.C. Emekli Sandığı Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi (2/144) (Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler ve Plan ve Bütçe Komisyonlarına) (Başkanlığa geliş tarihi : 6.6.2003)

Tezkere

1.- Zonguldak Milletvekili Polat Türkmen'in; Yasama Dokunulmazlığının Kaldırılması Hakkında Başbakanlık Tezkeresi (3/299) (Anayasa ve Adalet Komisyonları Üyelerinden Kurulu Karma Komisyona) (Başkanlığa geliş tarihi : 5.6.2003)

Raporlar

1.- Sivil Hava Araçları Üçüncü Şahıs Malî Mesuliyet Sigortasının Ticari Olarak Temin Edilemeyen Kısmının Devlet Garantisi ile Karşılanması Hakkında Kanun Tasarısı İle Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm ve Plan ve Bütçe Komisyonları Raporları (1/585) (S. Sayısı:153) (Dağıtma tarihi : 6.4.2003) (GÜNDEME)

2.- Türk Ticaret Kanunu, Vergi Usul Kanunu, Damga Vergisi Kanunu, İş Kanunu ve Sosyal Sigortalar Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Tasarısı ve Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabiî Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonu Raporu (1/586) (S. Sayısı:154) (Dağıtma tarihi : 6.4.2003) (GÜNDEME)

Sözlü Soru Önergeleri

1.- Diyarbakır Milletvekili Muhsin Koçiğit'in, Diyarbakır-Çüngüş-Yeniköy'e ziraat teknisyeni atanıp atanmayacağına ilişkin Tarım ve Köyişleri Bakanından sözlü soru önergesi (6/536) (Başkanlığa geliş tarihi : 4.6.2003)

2.- Adana Milletvekili Atilla Başoğlu'nun, tohum üretimi ve ıslahına ilişkin Tarım ve Köyişleri Bakanından sözlü soru önergesi (6/537) (Başkanlığa geliş tarihi : 4.6.2003)

3.- İzmir Milletvekili Yılmaz Kaya'nın, AK Parti Antalya İl Başkanının bazı kişilerin atamasını talep ettiği iddiasına ilişkin Başbakandan sözlü soru önergesi (6/538) (Başkanlığa geliş tarihi : 4.6.2003)

4.- İzmir Milletvekili Yılmaz Kaya'nın, AK Parti Bayramiç İlçe Başkanlığının iş başvurusu anonsu yaptırdığı iddiasına ilişkin Başbakandan sözlü soru önergesi (6/539) (Başkanlığa geliş tarihi : 4.6.2003)

5.- Muğla Milletvekili Ali Arslan'ın, sağlık meslek lisesi mezunlarının istihdam sorununa ilişkin Sağlık Bakanından sözlü soru önergesi (6/540) (Başkanlığa geliş tarihi : 4.6.2003)

6.- Niğde Milletvekili Orhan Eraslan'ın, Niğde ve Nevşehir TEDAŞ müdürlüklerinin borç taksitlendirmedeki farklı uygulamalarına ilişkin Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanından sözlü soru önergesi (6/541) (Başkanlığa geliş tarihi : 4.6.2003)

7.- Niğde Milletvekili Orhan Eraslan'ın, Niğde, Nevşehir ve Aksaray illerindeki çiftçilerin elektrik borçlarının taksitlendirilmesi için çalışma yapılıp yapılmayacağına ilişkin Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanından sözlü soru önergesi (6/542) (Başkanlığa geliş tarihi : 4.6.2003)

8.- Niğde Milletvekili Orhan Eraslan'ın, esnafın Halk Bankasından kullandığı kredinin faiz oranlarının düşürülüp düşürülmeyeceğine ilişkin Devlet Bakanından (Ali Babacan) sözlü soru önergesi (6/543) (Başkanlığa geliş tarihi : 5.6.2003)

9.- Niğde Milletvekili Orhan Eraslan'ın, hizmet sınıflarına göre memur emeklilerinin özlük haklarındaki farklılığa ilişkin Maliye Bakanından sözlü soru önergesi (6/544) (Başkanlığa geliş tarihi : 5.6.2003)

10.- Niğde Milletvekili Orhan Eraslan'ın, memurların ilaç katkı payında indirim yapılıp yapılmayacağına ilişkin Sağlık Bakanından sözlü soru önergesi (6/545) (Başkanlığa geliş tarihi : 5.6.2003)

11.- Niğde Milletvekili Orhan Eraslan'ın, Niğde'de atıl haldeki ELSAN A.Ş.'ne ilişkin Tarım ve Köyişleri Bakanından sözlü soru önergesi (6/546) (Başkanlığa geliş tarihi : 5.6.2003)

12.- Niğde Milletvekili Orhan Eraslan'ın, Niğde-Ulukışla-Darboğaz Kasabasındaki yol ve sulama suyu kanal çalışmalarına ilişkin Tarım ve Köyişleri Bakanından sözlü soru önergesi (6/547) (Başkanlığa geliş tarihi : 5.6.2003)

13.- Niğde Milletvekili Orhan Eraslan'ın, Niğde İlindeki özelleştirilen Nimsa A.Ş.'ye ilişkin Maliye Bakanından sözlü soru önergesi (6/548) (Başkanlığa geliş tarihi : 5.6.2003)

14.- Niğde Milletvekili Orhan Eraslan'ın, yetiştirme yurtlarında barınan çocuklardan ilköğretimi bitiremeyenlerin istihdam sorununa ilişkin Devlet Bakanından (Güldal Akşit) sözlü soru önergesi (6/549) (Başkanlığa geliş tarihi : 5.6.2003)

15.- Niğde Milletvekili Orhan Eraslan'ın, Niğde Devlet Hastanesinin iç onarım ve bahçe düzenleme ihalesine ilişkin Sağlık Bakanından sözlü soru önergesi (6/550) (Başkanlığa geliş tarihi : 4.6.2003)

16.- Niğde Milletvekili Orhan Eraslan'ın, Niğde-Ulukışla-Darboğaz Kasabasına çok programlı lise yapılıp yapılmayacağına ilişkin Millî Eğitim Bakanından sözlü soru önergesi (6/551) (Başkanlığa geliş tarihi : 4.6.2003)

17.- Niğde Milletvekili Orhan Eraslan'ın, Niğde-Ulukışla-Darboğaz Kasabası gölet projesine ilişkin Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanından sözlü soru önergesi (6/552) (Başkanlığa geliş tarihi : 4.6.2003)

18.- İzmir Milletvekili Hakkı Ülkü'nün, KPSS sınavına öğretmenlik dışındaki meslek gruplarının alınmamasının sebeplerine ilişkin Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısından (Mehmet Ali Şahin) sözlü soru önergesi (6/553) (Başkanlığa geliş tarihi : 5.6.2003)

19.- İzmir Milletvekili Hakkı Ülkü'nün, Cezayir'deki deprem nedeniyle internet hizmetlerinin aksamasına ilişkin Ulaştırma Bakanından sözlü soru önergesi (6/554) (Başkanlığa geliş tarihi : 5.6.2003)

20.- Denizli Milletvekili Mustafa Gazalcı'nın, Nazım Hikmet'in bir şiirinin ders kitabından çıkarıldığı iddiasına ilişkin Millî Eğitim Bakanından sözlü soru önergesi (6/555) (Başkanlığa geliş tarihi : 5.6.2003)

21.- İzmir Milletvekili Ahmet Ersin'in, Eurovision Şarkı Yarışmasının gelecek yıl Selçuk-Efes'te yapılması için çalışma yapılıp yapılmayacağına ilişkin Kültür ve Turizm Bakanından sözlü soru önergesi (6/556) (Başkanlığa geliş tarihi : 5.6.2003)

22.- Niğde Milletvekili Orhan Eraslan'ın, Niğde Misli Ovası sulama kuyularının ruhsat işlemine ilişkin Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanından sözlü soru önergesi (6/557) (Başkanlığa geliş tarihi : 4.6.2003)

23.- Niğde Milletvekili Orhan Eraslan'ın, bilgisayar mühendislerinin öğretmenlikte değerlendirilmesine ilişkin Millî Eğitim Bakanından sözlü soru önergesi (6/558) (Başkanlığa geliş tarihi : 4.6.2003)

24.- Niğde Milletvekili Orhan Eraslan'ın, SSK hastanelerindeki sözleşmeli personele ilişkin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanından sözlü soru önergesi (6/559) (Başkanlığa geliş tarihi : 4.6.2003)

25.- Niğde Milletvekili Orhan Eraslan'ın, isteğe bağlı sigortalıların prim artışlarına ilişkin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanından sözlü soru önergesi (6/560) (Başkanlığa geliş tarihi : 4.6.2003)

26.- Niğde Milletvekili Orhan Eraslan'ın, prim borcu olan BAĞ-KUR'luların sağlık yardımından yararlanamamalarına ilişkin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanından sözlü soru önergesi (6/561) (Başkanlığa geliş tarihi : 4.6.2003)

27.- Niğde Milletvekili Orhan Eraslan'ın, isteğe bağlı BAĞ-KUR sigortalılarının sağlık yardımı alamamalarına ilişkin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanından sözlü soru önergesi (6/562) (Başkanlığa geliş tarihi : 4.6.2003)

28.- Niğde Milletvekili Orhan Eraslan'ın, Devlete ait şeker fabrikalarında, memurlara yemek verilmemesine ilişkin Sanayi ve Ticaret Bakanından sözlü soru önergesi (6/563) (Başkanlığa geliş tarihi : 4.6.2003)

29.- Niğde Milletvekili Orhan Eraslan'ın, Niğde Organize Sanayi Bölgesi Arıtma Tesisi Projesinin kredi ihtiyacına ilişkin Sanayi ve Ticaret Bakanından sözlü soru önergesi (6/564) (Başkanlığa geliş tarihi : 4.6.2003)

Yazılı Soru Önergeleri

1.- İzmir Milletvekili Muharrem Toprak'ın, çevreye ve sağlığa zarar vermeyen poşet üretimine ilişkin Başbakandan yazılı soru önergesi (7/703) (Başkanlığa geliş tarihi : 4.6.2003)

2.- İzmir Milletvekili Muharrem Toprak'ın, önemli bitki alanlarına ilişkin Çevre ve Orman Bakanından yazılı soru önergesi (7/704) (Başkanlığa geliş tarihi : 4.6.2003)

3.- Antalya Milletvekili Nail Kamacı'nın, orman yangınlarına karşı alınan önlemlere ilişkin Çevre ve Orman Bakanından yazılı soru önergesi (7/705) (Başkanlığa geliş tarihi : 4.6.2003)

4.- İstanbul Milletvekili Ahmet Güryüz Ketenci'nin, Nazım Hikmet'in şiirlerinin ilköğretim kitaplarından çıkarıldığı iddiasına ilişkin Millî Eğitim Bakanından yazılı soru önergesi (7/706) (Başkanlığa geliş tarihi : 4.6.2003)

5.- İstanbul Milletvekili Ahmet Güryüz Ketenci'nin, hâkim ve savcıların yer değiştirmelerine ve bir atamaya ilişkin Başbakandan yazılı soru önergesi (7/707) (Başkanlığa geliş tarihi : 4.6.2003)

6.- İstanbul Milletvekili Ahmet Güryüz Ketenci'nin, akaryakıt fiyatlarına ilişkin Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanından yazılı soru önergesi (7/708) (Başkanlığa geliş tarihi : 4.6.2003)

7.- Adana Milletvekili Atilla Başoğlu'nun, Hazine kütüklerine kayıtlı dış borçlara ilişkin Devlet Bakanından (Ali Babacan) yazılı soru önergesi (7/709) (Başkanlığa geliş tarihi : 4.6.2003)

8.- Adana Milletvekili Atilla Başoğlu'nun, Bakanlar Kurulu üyelerinin imzalarına ilişkin Başbakandan yazılı soru önergesi (7/710) (Başkanlığa geliş tarihi : 4.6.2003)

9.- Adana Milletvekili Atilla Başoğlu'nun, Antalya Millî Eğitim Müdürlüğündeki bir olaya ilişkin Millî Eğitim Bakanından yazılı soru önergesi (7/711) (Başkanlığa geliş tarihi : 4.6.2003)

10.- Adana Milletvekili Atilla Başoğlu'nun, Adana'nın Kürkçüler Köyü'ndeki hemzemin geçite ilişkin Bayındırlık ve İskân Bakanından yazılı soru önergesi (7/712) (Başkanlığa geliş tarihi : 4.6.2003)

11.- Adana Milletvekili Atilla Başoğlu'nun, Adana'nın Kürkçüler Köyü'ndeki doğalgaz tesislerine araç giriş-çıkışlarına ilişkin Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanından yazılı soru önergesi (7/713) (Başkanlığa geliş tarihi : 4.6.2003)

12.- Adana Milletvekili Atilla Başoğlu'nun, Adana-Pozantı-Belemedik Köyü Muhtarı hakkındaki iddialara ilişkin İçişleri Bakanından yazılı soru önergesi (7/714) (Başkanlığa geliş tarihi: 4.6.2003)

13.- Adana Milletvekili Tacidar Seyhan'ın, Eti Alüminyum Tesislerinin Özelleştirme İdaresine devredilip devredilmeyeceğine ilişkin Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanından yazılı soru önergesi (7/715) (Başkanlığa geliş tarihi : 4.6.2003)

14.- Adana Milletvekili Tacidar Seyhan'ın, Irak krizi sırasındaki buğday ithaline ilişkin Tarım ve Köyişleri Bakanından yazılı soru önergesi (7/716) (Başkanlığa geliş tarihi : 4.6.2003)

15.- Mersin Milletvekili Ali Oksal'ın, esnaf ve sanatkara yönelik kredi teşvik sistemine ilişkin Sanayi ve Ticaret Bakanından yazılı soru önergesi (7/717) (Başkanlığa geliş tarihi : 4.6.2003)

16.- Kırıkkale Milletvekili Halil Tiryaki'nin, TÜPRAŞ'ın, özelleştirilmesinin sonuçlarına ilişkin Başbakandan yazılı soru önergesi (7/718) (Başkanlığa geliş tarihi : 4.6.2003)

17.- Çanakkale Milletvekili İsmail Özay'ın, Avrupa Yerel Yönetim Özerklik Şartının çekincelerinin kaldırılıp kaldırılmayacağına ilişkin İçişleri Bakanından yazılı soru önergesi (7/719) (Başkanlığa geliş tarihi : 4.6.2003)

18.- Çanakkale Milletvekili İsmail Özay'ın, Bingöl Depremi sonrası kriz yönetimine ilişkin İçişleri Bakanından yazılı soru önergesi (7/720) (Başkanlığa geliş tarihi : 4.6.2003)

19.- Adana Milletvekili N. Gaye Erbatur'un, Adana-Yüreğir'deki Sarıçam deresinin ıslahına ilişkin Çevre ve Orman Bakanından yazılı soru önergesi (7/721) (Başkanlığa geliş tarihi : 4.6.2003)

20.- Adana Milletvekili N. Gaye Erbatur'un, Adana'nın Seyhan İlçesindeki Adli Tıp Kurumunun yerinin değiştirilip değiştirilmeyeceğine ilişkin Adalet Bakanından yazılı soru önergesi (7/722) (Başkanlığa geliş tarihi : 4.6.2003)

21.- Aydın Milletvekili Özlem Çerçioğlu'nun, Aydın-Didim İlçesi antik Milet kenti içinde yer alan İlyas Bey Camiinin restorasyonuna ilişkin Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısından (Mehmet Ali Şahin) yazılı soru önergesi (7/723) (Başkanlığa geliş tarihi : 4.6.2003)

22.- Manisa Milletvekili Hasan Ören'in, Turgutlu ve Saruhanlı'daki tarım alanlarının afet kapsamına alınıp alınmayacağına ilişkin Tarım ve Köyişleri Bakanından yazılı soru önergesi (7/724) (Başkanlığa geliş tarihi : 4.6.2003)

23.- Eskişehir Milletvekili Cevdet Selvi'nin, zorunlu tasarruf anaparalarının ödenmesinde yaşanan sorunlara ilişkin Başbakandan yazılı soru önergesi (7/725) (Başkanlığa geliş tarihi : 4.6.2003)

24.- Kırklareli Milletvekili Mehmet S. Kesimoğlu'nun, Kırklareli İlindeki süne mücadelesine ilişkin Tarım ve Köyişleri Bakanından yazılı soru önergesi (7/726) (Başkanlığa geliş tarihi : 5.6.2003)

25.- Yalova Milletvekili Muharrem İnce'nin, Kilis-Elbeyli'de bir öğretmenin bir toplantıdaki sorusu nedeniyle gözaltına alınması olayına ilişkin Millî Eğitim Bakanından yazılı soru önergesi (7/727) (Başkanlığa geliş tarihi : 5.6.2003)

26.- Konya Milletvekili Atilla Kart'ın, bir gazetede çıkan atamalarla ilgili habere ilişkin Başbakandan yazılı soru önergesi (7/728) (Başkanlığa geliş tarihi : 5.6.2003)

27.- Adana Milletvekili Atilla Başoğlu'nun, çiftçiler için kullandığı bir ifadeye ilişkin Tarım ve Köyişleri Bakanından yazılı soru önergesi (7/729) (Başkanlığa geliş tarihi : 5.6.2003)

28.- Tekirdağ Milletvekili Erdoğan Kaplan'ın, Çorlu Adliyesinin fiziki ve malî yetersizliklerine ilişkin Adalet Bakanından yazılı soru önergesi (7/730) (Başkanlığa geliş tarihi : 5.6.2003)

                                         No. : 127

9.6.2003 PAZARTESİ

Raporlar

1.- Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu (1/523) (S. Sayısı:152)  (Dağıtma tarihi : 9.6.2003)  (GÜNDEME)

2.- Türkiye Cumhuriyeti ile Çek Cumhuriyeti Arasında Gelir Üzerinden Alınan Vergilerde Çifte Vergilendirmeyi Önleme ve Vergi Kaçakçılığına Engel Olma Anlaşmasının ve Eki Protokolün Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Tasarısı ve Dışişleri Komisyonu Raporu (1/443) (S. Sayısı : 158) (Dağıtma tarihi : 9.6.2003) (GÜNDEME)

Sözlü Soru Önergeleri

1.- Adana Milletvekili Kemal Sağ'ın, doğalgaza yapılan zamma ilişkin Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanından sözlü soru önergesi (6/565) (Başkanlığa geliş tarihi : 6.6.2003)

2.- Adana Milletvekili Kemal Sağ'ın, orman yangınlarını söndürmede kullanılacak uçak ve helikopterlerin kiralama ihalelerine ilişkin Çevre ve Orman Bakanından sözlü soru önergesi (6/566) (Başkanlığa geliş tarihi : 6.6.2003)

3.- Trabzon Milletvekili Asım Aykan'ın, bazı emekli bakan ve üst düzey bürokratlara araç ve personel tahsisine ilişkin İçişleri Bakanından sözlü soru önergesi (6/567) (Başkanlığa geliş tarihi : 9.6.2003)

Yazılı Soru Önergeleri

1.- Antalya Milletvekili Nail Kamacı'nın, nakliyecilerin sorunlarına ilişkin Başbakandan yazılı soru önergesi (7/731) (Başkanlığa geliş tarihi : 6.6.2003)

2.- Antalya Milletvekili Nail Kamacı'nın, Antalya Defterdarlığınca avukat, doktor ve diş hekimlerinin matrah artırımına zorlandığı iddiasına ilişkin Maliye Bakanından yazılı soru önergesi (7/732) (Başkanlığa geliş tarihi : 6.6.2003)

3.- Konya Milletvekili Atilla Kart'ın, Konya-Cihanbeyli-Yeniceoba havzasındaki sulama yatırımlarına ilişkin Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanından yazılı soru önergesi (7/733) (Başkanlığa geliş tarihi : 6.6.2003)

4.- Yalova Milletvekili Muharrem İnce'nin, Bakanlık binasında asbest maddesinin kullanılıp kullanılmadığına ilişkin Millî Eğitim Bakanından yazılı soru önergesi (7/734) (Başkanlığa geliş tarihi : 6.6.2003)

                                         No. : 128

10.6.2003 SALI

Raporlar

1.- Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile İran İslam Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Gelir ve Servet Üzerinden Alınan Vergilerde Çifte Vergilendirmeyi Önleme ve Vergi Kaçakçılığına Engel Olma Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Tasarısı ve Dışişleri Komisyonu Raporu (1/349) (S.Sayısı : 155) (Dağıtma tarihi: 10.6.2003) (GÜNDEME)

2.- Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Letonya Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Gelir Üzerinden Alınan Vergilerde Çifte Vergilendirmeyi Önleme ve Vergi Kaçakçılığına Engel Olma  Anlaşması ve Eki Protokolün Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Tasarısı ve Dışişleri Komisyonu Raporu (1/391) (S. Sayısı : 156) (Dağıtma tarihi : 10.6.2003) (GÜNDEME)

3.- Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Bangladeş Halk Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Gelir Üzerinden Alınan Vergilerde Çifte Vergilendirmeyi Önleme ve Vergi Kaçakçılığına Engel Olma Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Tasarısı ve Dışişleri Komisyonu Raporu (1/414) (S. Sayısı : 157) (Dağıtma tarihi: 10.6.2003) (GÜNDEME)

4.- Türkiye Cumhuriyeti ile Slovenya Cumhuriyeti Arasında Gelir Üzerinden Alınan Vergilerde Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması ve Eki Protokolün Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Tasarısı ve Dışişleri Komisyonu Raporu (1/468) (S. Sayısı : 159) (Dağıtma tarihi : 10.6.2003) (GÜNDEME)

5.- Türkiye Cumhuriyeti ile Sudan Cumhuriyeti Arasında Gelir Üzerinden Alınan Vergilerde Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Tasarısı (1/518) (S. Sayısı : 160) (Dağıtma tarihi : 10.6.2003) (GÜNDEME)

Meclis Araştırması Önergeleri

1.- İzmir Milletvekili Hakkı Ülkü ve 27 Milletvekilinin, İzmir Aliağa Nemrut Körfezi Liman Projesi konusunda Anayasanın 98 inci, İçtüzüğün 104 ve 105 inci maddeleri uyarınca bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/105) (Başkanlığa geliş tarihi : 23.5.2003)

2.- Hatay Milletvekili Abdülaziz Yazar ve 34 Milletvekilinin, eczacıların sorunlarının araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla Anayasanın 98 inci, İçtüzüğün 104 ve 105 inci maddeleri uyarınca bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/106) (Başkanlığa geliş tarihi : 3.6.2003)

3.- Adana Milletvekili Atilla Başoğlu ve 22 Milletvekilinin, Sovyetler Birliğinin dağılmasıyla bağımsızlığını kazanan Avrasya Ülkeleriyle ilişkiler konusunda Anayasanın 98 inci, İçtüzüğün 104 ve 105 inci maddeleri uyarınca bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/107) (Başkanlığa geliş tarihi : 4.6.2003)


BİRİNCİ OTURUM

Açılma Saati : 15.00

10 Haziran 2003 Salı

BAŞKAN : Başkanvekili İsmail ALPTEKİN

KÂTİP ÜYELER : Ahmet KÜÇÜK (Çanakkale), Mehmet DANİŞ (Çanakkale)

 

BAŞKAN - Türkiye Büyük Millet Meclisinin 91 inci Birleşimini açıyorum.

III.- Y O K L A M A

BAŞKAN - Elektronik cihazla yoklama yapacağım.

Yoklama için 5 dakika süre vereceğim. Sayın milletvekillerinin oy düğmelerine basarak salonda bulunduklarını bildirmelerini; bu süre içerisinde elektronik sisteme giremeyen sayın milletvekillerinin, salonda hazır bulunan teknik personelden yardım istemelerini; buna rağmen sisteme giremeyen üyelerin ise, yoklama pusulalarını, teknik personel aracılığıyla, 5 dakikalık süre içerisinde Başkanlığa ulaştırmalarını rica ediyorum.

Yoklama işlemini başlatıyorum.

(Elektronik cihazla yoklama yapıldı)

BAŞKAN - Sayın milletvekilleri, toplantı yetersayımız vardır; görüşmelere başlıyoruz.

Değerli milletvekilleri, geçen hafta, Sivas-Erzincan karayolu üzerinde bir otobüsümüzün geçirdiği trafik kazası sonucu, birçok vatandaşımız hayatını kaybetmiş, birçoğu da yaralanmıştır. Vefat edenlere Cenabı Allah'tan rahmet, yaralılara acil şifalar, yakınlarına da başsağlığı ve sabır diliyorum. Ülkemizin en önemli gündem maddelerinden biri olan ve ocakları söndüren bu trafik canavarına sadece hükümetlerin değil, bütün toplumun hassasiyet göstermesini ve bu tip vahim olayların bir daha olmamasını diliyorum.

Şimdi, gündeme geçmeden önce, üç değerli milletvekilimize gündemdışı söz vereceğim.

İlk söz, Türkiye'de kaçak elektrik ve çözüm önerileriyle ilgili olarak, Ağrı Milletvekilimiz Sayın Cemal Kaya'ya aittir.

Buyurun Sayın Kaya. (Alkışlar)

Süreniz 5 dakika.

IV.- BAŞKANLIĞIN GENEL KURULA SUNUŞLARI

A) GÜNDEMDIŞI KONUŞMALAR

1.- Ağrı Milletvekili Cemal Kaya'nın, Türkiye'de kaçak elektrik kullanımının ülke ekonomisini uğrattığı zarara ve alınması gereken tedbirlere ilişkin gündemdışı konuşması

CEMAL KAYA (Ağrı) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; dört gün önce Erzincan yakınlarında meydana gelen kaza sonucunda 28 vatandaşımız hayatını kaybetmiştir; bu vesileyle, hayatını kaybeden vatandaşlarımıza Allah'tan rahmet, yaralananlara acil şifa ve yakınlarına sabır diliyorum.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; son günlerde yolsuzlukları araştırma komisyonunda da, basında da sık sık gündeme gelen enerji yolsuzluklarının başka bir yönüyle ilgili olarak Yüce Meclisi aydınlatmak istiyorum.

Değerli arkadaşlar, kaçak elektrik Türkiye'de bir sorun. 2001-2002 yılları arasında TEAŞ'tan TEDAŞ'ın almış olduğu elektrik miktarı 127 milyar kilovat/saat, geriye dönüşü 100 milyar kilovat/saat, aradaki kısım  -küsuratları var- 27 milyar kilovat/saat. Aslında, bunlar, kâğıt üzerindeki rakamlardır; bunlar da doğru değildir. Ben, size, basit, bir nedenini de açıklayayım. Bilirsiniz, sokaklarda, mahalle aralarında "bedelsiz elektrik" dediğimiz elektrikler de vardır. Bunlar, aslında, yüzde 2'ye, yüzde 3'e, yüzde 1,5'e tekabül etmesi gerekirken, bazı işletmeler, müesseseler, sırf kaçak elektrik oranını düşürmek için, bunu da çok yüksek gösteriyorlar. Bu oran yüzde 22; yani, 30 milyar kilovat/saat civarında. Bir malı alıyorsunuz, karşıya satıyorsunuz, yüzde 22 eksiğiyle alıyorsunuz. Dolar karşılığı 1,5 milyar dolar, Türk Lirası karşılığı 2,5 katrilyon.

Şimdi, ülkemizin bu kadar krizde olduğu bir dönemde, IMF'den 500 000 000 doları, zor bela, uzmanlarla üç ay, dört ay görüşmeler yaparak almaya çalıştığımız bir ülkede, kayıp-kaçak oranı bu kadar: 2,5 katrilyon; 1,5 milyar dolar...

Bu kayıp-kaçağın iki temel nedeni var: Bunun belirli bir miktarı -yüzde 7'si- teknik kaçaktır; yani, siz, yatırım yapmadığınız zaman, siz kablolarınızı, trafolarınızı yeraltına alamadığınız zaman, değiştiremediğiniz zaman, bu teknik kaçaklar artar. Geri kalanı da, hepinizin bildiği gibi, sosyal patlama sonucunda, insanların kullandığı ve parasını ödemediği elektrik. İnanın, İstanbul'da, güneydoğunun bazı bölgelerinde, Doğu Anadolu'da ve metropollerde, ev hanımları dahi, bizim bildiğimiz bu mekanik saatleri geriye almayı öğrenmiştir.

Elektrik, ekmek gibidir; siz, elektriği bir topluma sağlamadığınız zaman, o insanlar çocuklarını okula gönderemezler. Peki, basit, pratik bir tüccar siyasetiyle... Biliyorsunuz, bu "tüccar siyaset" yeni bir terim, ben ona başka bir şey daha ekleyeyim "pratik tüccar siyaset." Bakın, size bir şey söyleyeyim: Sadece, bu kayıp-kaçağın yüzde 2'sini indirdiğimiz zaman, yoksulluk sınırında olan nüfusun yüzde 15'i, 10 000 000 insan; ortalama olarak bir aileyi 5 kişi düşündüğünüz zaman, 2 000 000 aile. 100 kilovat/saati bedava verdiğiniz zaman 2 500 000 000 kilovat/saat eder; bu da, kaçağın yüzde 2'sine tekabül ediyor. Başka bir deyişle, Ağrı, Ardahan, Batman, Bingöl, Bitlis, Erzincan, Erzurum, Hakkâri, Iğdır, Kars, Mardin, Muş, Şırnak, Tunceli ve Van İllerimizde yılda toplam kullanılan elektrik 1 250 000 000 kilovat/saattir; 200 kilovat saat kullansa, yılda toplam 2 500 000 000 kilovat/saat eder.

Bu kaçağı, acilen -pratik tüccar siyasetiyle- indirmemiz lazım. Özelleştirebilirsiniz, hatta kiraya da verebilirsiniz; ama, unutmayın ki, müflis bir tüccarın malını çok ucuza alırsınız.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

CEMAL KAYA (Devamla) - Sayın Başkan, bu, biraz önemli bir konu...

BAŞKAN - Tamamlayın lütfen.

Buyurun.

CEMAL KAYA (Devamla) - Değerli arkadaşlar, bunun iki yolu var: Birincisi, yatırımları acilen gerçekleştirmemiz lazım. Çok merak ettiğim bir şey var. Diyorlar ki: "Yatırım yapamıyoruz." Niye? "IMF karşı çıkıyor." Acaba, IMF'ye, bizim, yılda 1 500 000 000-2 000 000 000 doları kaybettiğimizi kimse söylüyor mu? Söylenmiş olabilir, kabul etmiyor mu; ama, birisi çıkmalı, o, IMF uzmanına şunu demeli: "Hadi kardeşim, sen de böyle batak oynuyorsun, batakçı bir pokerciye benziyorsun, bu hesabı bana ver de, ben halkıma bir şeyler sunayım."

Cumhurbaşkanlığı Köşkünün önündeki Birlik Mahallesinde hatlar daha havadan gidiyor. Türkiye, dünya standartlarının kırk yıl gerisindeki elektrik hatlarıyla işliyor. İstanbul Boğaziçi'nde, daha, Fransızlar döneminden kalmış olan elektrik hatları ve kabloları var.

Bu ülkeye yazık. Bu ülke hepimizin. Biz, bu ülkeyi bir şekilde bir yerlere getirmek zorundayız.

Size, başka bir deyiş daha, çok ilginç bir şey daha söyleyeyim...

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Efendim, teşekkür ediyorum.

CEMAL KAYA (Devamla) - Sayın Başkan, bir saniye... Hemen toparlayıp bitiriyorum efendim.

BAŞKAN - Son cümle için, buyurun.

CEMAL KAYA (Devamla) - Son cümle efendim.

Fi tarihinde, birisi kalkmış demiş ki: TEDAŞ'ın kârından -o zamanki TEK- TRT'ye verilen yüzde 2'nin yüzde 1'ini alırsanız, 15 000 000 kişiye bedava elektrik satmış olursunuz, hiç para almazsınız." Türkiye'nin durumu bu şekilde.

Bu Meclisin, buna, acilen çözüm bulması gerektiğine inanıyorum; Yüce Meclisi saygılarımla selamlıyorum. (Alkışlar)

BAŞKAN - Teşekkür ediyorum Sayın Kaya.

Gündemdışı ikinci söz, Nâzım Hikmet, Cahit Zarifoğlu ve Cemil Meriç'in ölüm yıldönümleri nedeniyle söz isteyen Adana Milletvekili Sayın Recep Garip'e aittir.

Buyurun Sayın Garip. (AK Parti sıralarından alkışlar)

2.- Adana Milletvekili Recep Garip'in, Nâzım Hikmet, Cahit Zarifoğlu ve Cemil Meriç'in ölüm yıldönümlerine ilişkin gündemdışı konuşması

RECEP GARİP (Adana) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; haziran ayının, üç değerli sanat adamımızın vefat yıldönümleri olması nedeniyle, şahsım adına söz almış bulunmaktayım; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Uygarlık tarihi, kültür sanat adamlarıyla doludur. Toplumu onlar şekillendirmişler, toplumun önündeki engelleri onlar kaldırmışlardır. Evrensel insan haklarını en çok savunanlar, ömürler tüketenler, içeriye girip çıkanlar, zulme uğrayanlar, sürgüne gönderilenler yine onlardır.

Edebiyat, fikir ve sanat öncüleri, bu toplumun bağrında yetişmiş en güzel çınarlardır. Bu ulu çınarların gölgesinde bulunan her şeyden toplum faydalanır.

Siyasî tarihin yazılmasında, yine, uygarlık onarıcıları görev başındadır; onlarla zaman kayda düşülür. Yetişmekte olan kuşaklar, onların kollarından, yapraklarından, dallarından, gövdelerinden, meyvelerinden, velhasıl, akan ırmaktan içebildikleri oranda faydalanırlar ve yetişmekte olan nesli aydınlatmaya, ilerletmeye devam ederler.

Şair "haziranda ölmek zor" diyor. Böyle dese de, izleri tarihin sayfalarında bulunan, hâlâ, yüce dağlardan süzülen bir çeşme berraklığıyla, sularından içilen Cahit Zarifoğlu, Cemil Meriç, Nâzım Hikmet, haziranda aramızdan ayrılmışlardır. Onlar, bırakıp gitseler de, bu toplum, bitmeyen şarkıyı söylemeye devam etmektedir. Tarih dokusu, yerli olma bilinci, yurtseverlik aşkı, bu toplumun mayasında bulunan ve yüzyıllar öncesinden aldığı katışıksız inanç, iman, bağlılık, savunma, kardeşlik iksirleriyle türkülerimiz söylenmeye devam etmektedir.

Nâzım Hikmet şöyle seslenir:

"Ben bir insan

Ben bir Türk şairi Nâzım Hikmet

Ben tepeden tırnağa insan

Tepeden tırnağa kavga, hasret ve ümitten ibaret..."

İçinde büyüyen insan sevgisi, Anadolu tutkusu, aşk gibi, sevda gibi tütsülenmiştir yüreğinde.

"Kapansın el kapıları, bir daha açılmasın,

Yok edin insanın insana kulluğunu,

Bu davet bizim...

Yaşamak bir ağaç gibi tek ve hür

Ve bir orman gibi kardeşçesine

Bu hasret bizim..."

Nâzım'ı sistemle kavgalı kılan gerçek neydi? Antidemokratik yaklaşımlara karşı tavır adamı yapan, net ve anlaşılır bir mücadele ortaya koymasına sebep neydi? Az önce okuduğum şiirin son mısraları, gayet açık bir şekilde bunu ortaya koyar: Özgürlük ve kardeşlik. İnsan sevgisi, adalet ve eşitliktir. Toplum olarak, bugün, bunun sancısını hep birlikte aşmak için gayret ediyoruz.

Siyaset adına söylemiyorum; ama, bugün, Meclisimizin, demokratikleşme sürecinde, Avrupa Birliğine uyum yasalarıyla birlikte, ülkemizde yeni bir dönemin başlayacağını ve başladığını hep birlikte görüyoruz ve göreceğiz.

Yine, Nâzım şöyle der:

"Güzel günler göreceğiz çocuklar/

güneşli günler göreceğiz..."

Kültür dünyamızın bilgelerinden biridir Cemil Meriç. Doğudan, Batıdan, Ortadoğu'dan bahseder. Bu ülkenin vazgeçilmez derinliğini en ince, en hassas tespitlerle yakalar, aydınları dik duruşa çağırır. Batı kültürü ile kendi kültürümüzün ortak yönlerine imler düşer. Mağaradakilerden inciler toplayarak, Himalayalara, Hint Yarımadasına çıkar, oradan da kır çiçekleri gönderir bu ülkeye. Bu ülkenin doğulu olduğunun altını çizer, utanmamayı salık verir ısrarla: "Doğulu olduğundan utanan tek kavim biziz" diye bizleri uyarır.

"Kimi başında taçla doğar, kimi elinde kılıçla

Ben kalemle doğmuşum, insanlarsa kıyıcıydılar,

Kitaplara kaçtım!" diye ekler.

Tanzimattan bu yana Türk aydınının alınyazısı iki kelimede düğümleniyordu; aldatmak ve aldanmak. Zavallı Türk aydını... Batılı dostları alınmasın diye hazinelerini gizlemeye çalışır. Sonra unutur hazineleri olduğunu. Düşmanların putlarını takdis eder, hayranlıklarını benimser. Dev, papağanlaşır bu defa. Bunu da kendi kültürümüzün, tarihimizin bütün değerleriyle bir hazine olduğunu, komplekslerden kurtularak, aydınlığa, kendimize güvenerek ulaşabileceğimizi söyler.

"Hiçbir düşünce bir ülkeden ötekine olduğu gibi aktarılamaz" diye uyarır; sonra "insan düşünce için değil, düşünce insan içindir" diye ilave eder.

"Dilini unutan bir nesil yabancı dili nasıl sevsin ki" diyerek Türkçemizi doğru kullanmayı önerir. Kendini bilmenin dille ilgili olduğunu haykırır. Dünü bugüne, bugünü yarına taşıyan tek aracımız dilimizdir, Türkçemizdir. Türkçe düşünmek yerli olmaktır; bu böyle bilinmesi gerekiyor.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Buyurun; sözlerinizi tamamlayınız.

RECEP GARİP (Devamla) - "Meçhul Dost" şiirinde Cemil Meriç şöyle seslenir:

"Bunları senin için yazıyorum meçhul dost

Bu bir davet, sevgi daveti

İsterdim ki kelimeler, çiçek çiçek eşiğine yağsın

İsterdim ki kelimeler yıldız yıldız aydınlatsın odanı

Sönen gözlerimin bütün aydınlığı kıvılcımlaşsın onlarda

Kelimeler buseleşsin ve güvercinler gibi

Kuğular gibi, kırlangıçlar gibi uçsun sana."

Kalem sahiplerine bir uyarıda bulunarak "telaş etmemek, öfkelenmemek, kin kışkırtıcısı olmamak, halkı okumaya, düşünmeye, sevmeye alıştırmak birinci görevidir aydının" diye ilave eder

Son nefesinde Cemil Meriç "Muhammed! Sevgilim" diyerek gözlerini kapatır

Cahit Zarifoğlu, özgürlüğün, özgünlüğün, çocuk saflığının, insan olmanın adıdır. Yapmacıksız, yalın; ama, lirik söylemlere sahiptir. Tekdüze gidemezsiniz onunla. O sizi labirentlere indirir, çıkarır, dağlara taşır. Kasabalarda, köylerde, kırlarda, savaşta sizinledir  Rahmetli Cahit Zarifoğlu; doğuştan şairdir şair-i maderzat" diye ünlenmiştir.

Birdenbire kavranmak, bulunmak, bilinmek istemez şair. Kimi zaman aşikârdır, kimi zamansa serüvenler üretir, gizlenir; onu, okuyucu arayıp bulmak zorundadır. Duyarlıdır; yaşadığı çağın anaforlarından meyveler toplar, onları çocuklara dağıtır. Şiirin önemli uç beylerinden olan  Cahit Zarifoğlu, imgeyi en görkemli taraflarıyla kullanır.  Hayatın anlamını, yaşamanın kıymetli olduğunu onun bizatihi yaşantısında görüyorsunuz ve Cahit Zarifoğlu gençliğin gözbebeği gibi bugün aramızda dolaşmaya devam ediyor.

"Çağın Küçük Bulanığı"adlı şiirinde hummalı bir hastalığa dönüşen yalnızlığı, şöyle haykırır:

"Ah şu yalnızlık

Kemik gibi

Ne yanıma dönsem batar.

Haber verdiler

Arka karanlıkta

Bir kadın var yüzü göğsüne akmış"

"Efendim" Şiirinde ise:

"Boynuma bir ip at

Kölen diye yollarda gezdir beni"

"Sultan" isimli şiirinde ise:

"Seçkin bir kimse değilim

İsmimin baş harfleri acz tutuyor

Bağışlamanı dilerim

Sana zorsa bırak yanayım

Kolaysa esirgeme.."diye ekler.

Üç Bilgeyi haziranda kaybetmiş olmak haziranı kışkırtıyor olmalı. Sıcacık bakışlarıyla, eserleriyle, ünlemeleriyle, haykırışlarıyla, kavgalarıyla,. şiirleriyle, aramızda yaşamaya devam ediyorlar.