DÖNEM
: 22 CİLT : 14 YASAMA YILI : 1
T. B. M. M.
TUTANAK DERGİSİ
78 inci Birleşim
13 . 5 . 2003 Salı
İ
Ç İ N D E K İ L E R
Sayfa I. - GEÇEN TUTANAK ÖZETİ
II. -
GELEN KÂĞITLAR
III. -
YOKLAMALAR
IV. -
BAŞKANLIĞIN GENEL KURULA SUNUŞLARI
A)
GÜNDEMDIŞI KONUŞMALAR
1. - Bingöl Milletvekili Feyzi
Berdibek'in, Bingöl ve çevresinde meydana gelen depremin etkilerine ve alınması
gereken tedbirlere ilişkin gündemdışı konuşması ve Bayındırlık ve İskân Bakanı
Zeki Ergezen'in cevabı
2. - Çorum Milletvekili Ali Yüksel
Kavuştu'nun, 20 nci Vakıf Haftası münasebetiyle gündemdışı konuşması ve Devlet
Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Mehmet Ali Şahin'in cevabı
3. - İzmir Milletvekili Canan Arıtman'ın,
Dünya Hemşireler Günü münasebetiyle gündemdışı konuşması
B) Tezkereler ve Önergeler
1. - 4856 sayılı Çevre ve Orman Bakanlığı
Teşkilat ve Görevleri Hakkında Yasa gereğince görevleri sona eren Kürşad
Tüzmen'in Devlet Bakanlığına, Osman Pepe'nin Çevre ve Orman Bakanlığına
atandıklarına ilişkin Cumhurbaşkanlığı tezkeresi (3/263)
2. - Habitat Dördüncü Dünya Parlamenterler
Forumu için Almanya Federal Cumhuriyetinin Başkenti Berlin'e Malatya
Milletvekili Münir Erkal'ın gideceğine ilişkin Başkanlık tezkeresi (3/264)
3. - Moğolistan Hükümeti ile Türkiye
Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Uluslararası Karayolu Taşımacılığı Anlaşmasının
Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Tasarısının geri gönderilmesine
ilişkin Başbakanlık tezkeresi (3/265)
4. - (10/9) esas numaralı Meclis
Araştırması Komisyonu Başkanlığının süre uzatımına ilişkin tezkeresi (3/266)
5. - Samsun Milletvekili Haluk Koç'un,
(10/29, 31) esas numaralı Meclis Araştırması Komisyonu üyeliğinden çekildiğine
ilişkin önergesi (4/55)
6. - Şanlıurfa Milletvekili Mehmet Vedat
Melik'in (6/254) esas numaralı sözlü sorusunu geri aldığına ilişkin önergesi
(4/56)
7. - TBMM Başkanı Bülent Arınç'ın, Japonya
Üst Meclisi Başkanı Hiroyuki Kurata'nın Japonya'ya resmî davetine bir
Parlamento heyetiyle icabet etmesine ilişkin Başkanlık tezkeresi (3/267)
8. - Denizli Milletvekili Mustafa
Gazalcı'nın, 3 Mart’ın Her Yıl Laiklik ve Öğretim Birliği Bayramı Olarak
Kutlanması Hakkında Kanun Teklifinin (2/93) doğrudan gündeme alınmasına ilişkin
önergesi (4/57)
V. -
ÖNERİLER
A) SİyasÎ Partİ Grubu Önerİlerİ
1. - Genel Kurulun çalışma gün ve
saatleriyle gündemdeki sıralamanın yeniden düzenlenmesine ilişkin AK Parti
Grubu önerisi
VI. - KANUN
TASARI VE TEKLİFLERİYLE KOMİSYONLARDAN GELEN DİĞER İŞLER
1. - İş Kanunu Tasarısı ve Sağlık, Aile,
Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu Raporu (1/534) (S. Sayısı : 73 ve 73'e 1 inci
Ek)
VII. -
SORULAR VE CEVAPLAR
A) YazIlI Sorular ve CevaplarI
1. - Diyarbakır Milletvekili Mesut
Değer'in, olağanüstü hal döneminde işkence ve kötü muamele ile terör
suçlarından yargılananlara ilişkin sorusu ve Adalet Bakanı Cemil Çiçek'in
cevabı (7/183)
2. - Hatay Milletvekili Züheyir Amber'in,
Reyhanlı Barajı Projesine ilişkin sorusu ve Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanı
Mehmet Hilmi Güler'in cevabı (7/331)
3. - Isparta Milletvekili Mevlüt
Coşkuner'in, Gelendost II. Kademe Pompaj Sulama Projesine ilişkin sorusu ve
Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanı Mehmet Hilmi Güler'in cevabı (7/335)
4. - Mersin Milletvekili Ali Oksal'ın;
- Vergi dairelerinin tedbiren gelirde
uyguladıkları kesintiye,
- Mükelleflerin KDV iadelerine ve stopaj
uygulamasına,
- Yaş sebze ve meyve ticaretindeki KDV
uygulamasına
İlişkin soruları ve Maliye Bakanı Kemal
Unakıtan'ın cevabı (7/346, 347, 348)
5. - İzmir Milletvekili Yılmaz Kaya'nın,
Ak Parti Seferihisar İlçe Başkanı hakkındaki iddialara ilişkin sorusu ve Enerji
ve Tabiî Kaynaklar Bakanı Mehmet Hilmi Güler'in cevabı (7/352)
6. - Manisa Milletvekili Nuri Çilingir'in,
dogalgaz çevrimli elektrik santrallarına ilişkin sorusu ve Enerji ve Tabiî
Kaynaklar Bakanı Mehmet Hilmi Güler'in cevabı (7/353)
7. - Sinop Milletvekili Engin Altay'ın,
İstanbul-Kağıthane Deresinin ıslahına ilişkin Başbakandan sorusu ve Enerji ve
Tabiî Kaynaklar Bakanı Mehmet Hilmi Güler'in cevabı (7/367)
8. - Aydın Milletvekili Özlem
Çerçioğlu'nun, BM İnsan Hakları Eğitimi On Yılı Ulusal Komitesinin
çalışmalarına ilişkin Başbakandan sorusu ve Dışişleri Bakanı ve Başbakan
Yardımcısı Abdullah Gül'ün cevabı (7/368) (*)
9. - Adana Milletvekili Nevin Gaye
Erbatur'un, Adana Kız Lisesinin onarımına ve Tepebağ Lisesine ilişkin sorusu ve
Millî Eğitim Bakanı Hüseyin Çelik'in cevabı (7/370)
10. - Antalya Milletvekili Feridun Fikret
Baloğlu'nun, Antalya-Gazipaşa İlçesindeki orman yollarına ilişkin sorusu ve
Orman Bakanı Osman Pepe'nin cevabı (7/376)
11. - Adana Milletvekili Atillâ
Başoğlu'nun, Adana İlindeki tarihi binalara ilişkin Başbakandan sorusu ve
Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Mehmet Ali Şahin'in cevabı (7/379)
12. - Adana Milletvekili Tacidar
Seyhan'ın, Adana İlindeki kablolu yayın şebekesine ilişkin sorusu ve Ulaştırma
Bakanı Binali Yıldırım'ın cevabı (7/381)
13. - İstanbul Milletvekili Kemal
Kılıçdaroğlu'nun, yoksul ailelerin belirlenmesine yönelik envanter çalışmasına
ilişkin sorusu ve Devlet Bakanı Beşir Atalay'ın cevabı (7/382)
14. - Antalya Milletvekili Feridun Fikret
Baloğlu'nun, Bingöl-Yedisu İlçesine bağlı köylerin telefon sorununa ilişkin
sorusu ve Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım'ın cevabı (7/383)
15. - İzmir Milletvekili Hakkı Ülkü'nün,
TELEKOM A.Ş. bayiliklerine ilişkin sorusu ve Ulaştırma Bakanı Binali
Yıldırım'ın cevabı (7/393)
16. - Mersin Milletvekili Ersoy Bulut'un,
Mersin-Bozyazı İlçe Millî Eğitim Müdürünün görev yerinin değiştirilmesine
ilişkin sorusu ve Millî Eğitim Bakanı Hüseyin Çelik'in cevabı (7/398)
17. - Adana Milletvekili Atillâ
Başoğlu'nun, ülkemizin tanıtımı ve lobicilik faaliyetlerini yürüten şirketlere
ilişkin Başbakandan sorusu ve Devlet Bakanı Beşir Atalay'ın cevabı (7/409)
18. - Kırıkkale Milletvekili Halil
Tiryaki'nin, Kırıkkale Kadın Doğum ve Çocuk Hastanesinden istifa eden personele
ilişkin sorusu ve Sağlık Bakanı Recep Akdağ'ın cevabı (7/415)
19. - İzmir Milletvekili Erdal
Karademir'in, Vergi Barışı Kanunu Genel Tebliğinin bazı hükümlerine ilişkin
sorusu ve Maliye Bakanı Kemal Unakıtan'ın cevabı (7/416)
20. - Samsun Milletvekili Suat Kılıç'ın,
ülkemizin Eurovision Şarkı Yarışmasına katılmasına ilişkin sorusu ve Devlet
Bakanı Beşir Atalay'ın cevabı (7/422)
21. - Sivas Milletvekili Nurettin
Sözen'in, sınırda ve seyyar cerrahi hastanelerinde görevlendirilen sağlık
personeline ilişkin sorusu ve Sağlık Bakanı Recep Akdağ'ın cevabı (7/423)
22. - Ankara Milletvekili Ersönmez
Yarbay'ın, kadrosu Ankara'nın ilçelerinde olup geçici görevle başka yerlerde
çalışan personele ilişkin sorusu ve Devlet Bakanı Mehmet Aydın'ın cevabı
(7/428)
23. - Ankara Milletvekili Ersönmez
Yarbay'ın, kadrosu Ankara'nın ilçelerinde olup geçici görevle başka yerlerde
çalışan personele ilişkin sorusu ve Devlet Bakanı Beşir Atalay'ın cevabı
(7/430)
24. - Ankara Milletvekili Ersönmez
Yarbay'ın, kadrosu Ankara'nın ilçelerinde olup geçici görevle başka yerlerde
çalışan personele ilişkin sorusu ve Adalet Bakanı Cemil Çiçek'in cevabı (7/432)
25. - Ankara Milletvekili Ersönmez
Yarbay'ın, kadrosu Ankara'nın ilçelerinde olup geçici görevle başka yerlerde
çalışan personele ilişkin sorusu ve Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısı
Abdullah Gül'ün cevabı (7/435)
26. - Ankara Milletvekili Ersönmez
Yarbay'ın, kadrosu Ankara'nın ilçelerinde olup geçici görevle başka yerlerde
çalışan personele ilişkin sorusu ve Çevre Bakanı Kürşad Tüzmen'in cevabı
(7/442)
27. - İzmir Milletvekili Muharrem
Toprak'ın, Menemen Devlet Hastanesi inşaatına ilişkin Başbakandan sorusu ve
Sağlık Bakanı Recep Akdağ'ın cevabı (7/446)
28. - Adana Milletvekili Atillâ
Başoğlu'nun, Hükümet Programında yer alan, Türk Cumhuriyetleriyle işbirliği ve
ticaretin geliştirilmesi konularında ne gibi tedbirler alındığına ilişkin
Başbakandan sorusu ve Devlet Bakanı Mehmet Aydın'ın cevabı (7/450)
29. - Tekirdağ Milletvekili Mehmet Nuri
Saygun'un, Başbakanlık Özel Kalem Müdürlüğündeki bir personelin göreviyle
ilgili bazı iddialara ilişkin Başbakandan sorusu ve Devlet Bakanı ve Başbakan
Yardımcısı Mehmet Ali Şahin'in cevabı (7/454)
30. - İstanbul Milletvekili Gürsoy
Erol'un, özürlülerin istihdamına ilişkin Başbakandan sorusu ve Devlet Bakanı
Güldal Akşit'in cevabı (7/458)
31. - İstanbul Milletvekili Gürsoy
Erol'un, vergi iadesi için toplanan gider belgelerine ilişkin sorusu ve Maliye
Bakanı Kemal Unakıtan'ın cevabı (7/461)
32. - İzmir Milletvekili Ali Rıza
Bodur'un, Bergama Belediyesinin jeotermal enerji projesine ilişkin sorusu ve
Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanı Mehmet Hilmi Güler'in cevabı (7/464)
33. - Çanakkale Milletvekili Ahmet
Küçük'ün, yerel basının desteklenmesi için yasal düzenleme yapılıp
yapılmayacağına ilişkin Başbakandan sorusu ve Devlet Bakanı Beşir Atalay'ın
cevabı (7/470)
I. - GEÇEN TUTANAK ÖZETİ
TBMM Genel Kurulu saat 15.00'te açılarak
altı oturum yaptı.
Birinci,
İkinci ve Üçüncü Oturumlar
Ankara Milletvekili Yakup Kepenek'in, 9
Mayıs Avrupa Günü münasebetiyle yaptığı gündemdışı konuşmaya, Adalet Bakanı
Cemil Çiçek,
Erzurum Milletvekili Mustafa Ilıcalı'nın,
Karayolları Trafik Güvenliği Haftası münasebetiyle yaptığı gündemdışı
konuşmaya, İçişleri Bakanı Abdülkadir Aksu,
Cevap verdi.
İstanbul Milletvekili Ali Rıza Gülçiçek,
Yunus Emre'yi Anma Günü münasebetiyle gündemdışı bir konuşma yaptı.
İzmir Milletvekili Oğuz Oyan ve 33
milletvekilinin, Bingöl'de meydana gelen deprem felaketinin bütün yönleriyle,
Şanlıurfa Milletvekili Mehmet Vedat Melik
ve 37 milletvekilinin, Şanlıurfa İlinde elektrik enerjisi dağıtımında yaşanan
sorunların,
Araştırılarak alınması gereken önlemlerin
belirlenmesi amacıyla birer Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergeleri
(10/75), (10/76) Genel Kurulun bilgisine sunuldu; önergelerin gündemdeki
yerlerini alacağı ve öngörüşmelerinin, sırası geldiğinde yapılacağı açıklandı.
Samsun'da kurulma aşamasındaki mobil
santralların ihale ve yeri seçimi süreçleriyle, çevre ve insan sağlığına
muhtemel etkilerinin araştırılması amacıyla kurulan (10/29, 31) esas numaralı
Meclis Araştırması Komisyonu Geçici Başkanlığının, Komisyonun başkan,
başkanvekili, sözcü ve kâtip üye seçimini yaptıklarına ilişkin tezkeresi Genel
Kurulun bilgisine sunuldu.
Gündemin "Kanun Tasarı ve Teklifleri
ile Komisyonlardan Gelen Diğer İşler" kısmının, 1 inci sırasında bulunan
İş Kanunu Tasarısının (1/534) (S. Sayısı : 73 ve 73'e 1 inci ek) görüşmelerine
devam olunarak, 42 nci maddesine kadar kabul edildi.
İzmir Milletvekili Enver Öktem, Samsun
Milletvekili Ahmet Yeni'nin, TBMM'ye ve milletvekillerine karşı amacını aşan
ifadeler kullandığı iddialarına karşı,
Ordu Milletvekili Eyüp Fatsa, İzmir
Milletvekili Enver Öktem'in, Partisine, sataşmada bulunması nedeniyle,
Açıklama yaptı.
Saat 22.39'da toplanmak üzere, birleşime
22.17'de ara verildi.
|
|
|
İsmail Alptekin |
|
|
|
|
Başkanvekili |
|
|
|
Ahmet Küçük |
|
Mevlüt Akgün |
|
|
Çanakkale |
|
Karaman |
|
|
Kâtip Üye |
|
Kâtip Üye |
Dördüncü,
Beşinci ve Altıncı Oturumlar
Gündemin "Kanun Tasarı ve Teklifleri
ile Komisyonlardan Gelen Diğer İşler" kısmının, 1 inci sırasında bulunan
İş Kanunu Tasarısının (1/534) (S. Sayısı : 73 ve 73'e 1 inci ek) görüşmelerine
devam olunarak, 63 üncü maddesine kadar kabul edildi.
AK Parti Grup önerisinde yer alan
"8.5.2003 Perşembe günkü birleşiminde ise gündemin 3 üncü sırasına kadar
olan işlerin görüşmelerinin tamamlanmasına kadar çalışma süresinin uzatılmasına
ilişkin" ifadesinin, 8.5.2003 Perşembe günü gece saat 24.00'te bittiği
anlamına gelip gelmediği hakkında usul görüşmesi açıldı.
Denizli Milletvekili Ümmet Kandoğan,
Kocaeli Milletvekili İzzet Çetin'in, şahsına, sataşmada bulunması nedeniyle,
açıklama yaptı.
13 Mayıs 2003 Salı günü saat 15.00'te
toplanmak üzere, gruplar arasında varılan mutabakat gereği, birleşime 03.19'da
son verildi.
|
|
|
Nevzat Pakdil |
|
|
|
|
Başkanvekili |
|
|
|
Mevlüt Akgün |
|
Ahmet Küçük |
|
|
Karaman |
|
Çanakkale |
|
|
Kâtip Üye |
|
Kâtip Üye |
No. : 107
II. - GELEN KÂĞITLAR
9 Mayıs 2003 CUMA
Teklifler
1.- Edirne Milletvekili
Necdet Budak'ın; Kamu İhale Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun
Teklifi (2/131) (Bayındırlık, İmar,
Ulaştırma ve Turizm Komisyonuna) (Başkanlığa geliş tarihi : 22.4.2003)
2.- Tekirdağ Milletvekili
Erdoğan Kaplan'ın : 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 13 ve 47 nci Maddelerinde
Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi (2/132) ) (Bayındırlık, İmar,
Ulaştırma ve Turizm Komisyonuna) (Başkanlığa geliş tarihi : 22.4.2003)
3.- İstanbul Milletvekili
Ahmet Güryüz Ketenci ve 43 Milletvekilinin; 2.5.1972 Tarih ve 1586 Sayılı Deniz
Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan'ın Ölüm Cezalarının Yerine Getirilmesine
Dair Kanunun Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Kanun Teklifi (2/133) (Adalet
Komisyonuna) (Başkanlığa geliş tarihi : 29.4.2003)
4.- Adana Milletvekili
Atilla Başoğlu'nun; İcra İflas Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun
Teklifi (2/134) (Adalet Komisyonuna) (Başkanlığa geliş tarihi : 29.4.2003)
5.- Erzurum Milletvekili
Mustafa Nuri Akbulut'un; Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunda Değişiklik
Yapılmasına Dair Kanuna Geçici Madde Eklenmesi Hakkında Kanun Teklifi (2/135)
(Adalet Komisyonuna) (Başkanlığa geliş tarihi : 30.4.2003)
Sözlü Soru Önergeleri
1.- Bursa Milletvekili
Mehmet Küçükaşık'ın, üretimdeki girdi fiyatlarının artmasının üretim ve
istihdama etkisine ilişkin Sanayi ve Ticaret Bakanından sözlü soru önergesi
(6/454) (Başkanlığa geliş tarihi : 7.5.2003)
2.- Bursa Milletvekili
Mehmet Küçükaşık'ın, doğalgaz fiyatındaki artışa ilişkin Enerji ve Tabiî
Kaynaklar Bakanından sözlü soru önergesi (6/455) (Başkanlığa geliş tarihi :
7.5.2003)
3.- Bursa Milletvekili
Mehmet Küçükaşık'ın, Bursa İlinde yapılan bazı atamalara ilişkin Sağlık
Bakanından sözlü soru önergesi (6/456) (Başkanlığa geliş tarihi : 7.5.2003)
4.- Osmaniye Milletvekili
Necati Uzdil'in, Toprak Mahsulleri Ofisinin buğday ithal edip etmediğine
ilişkin Tarım ve Köyişleri Bakanından sözlü soru önergesi (6/457) (Başkanlığa
geliş tarihi : 7.5.2003)
5.- Diyarbakır
Milletvekili Muhsin Koçyiğit'in, Diyarbakır-Ergani'deki Çayönü antik yerleşim
birimindeki kazı çalışmalarının ne zaman başlatılacağına ilişkin Kültür ve
Turizm Bakanından sözlü soru önergesi (6/458) (Başkanlığa geliş tarihi :
8.5.2003)
6.- Adana Milletvekili
Atilla Başoğlu'nun, beyin göçüne ilişkin Başbakandan sözlü soru önergesi
(6/459) (Başkanlığa geliş tarihi : 8.5.2003)
7.- Şanlıurfa
Milletvekili Mehmet Vedat Melik'in, Başbakanlık Sosyal Yardımlaşma ve
Dayanışmayı Teşvik Fonundan burs alan öğrencilere ilişkin Başbakandan sözlü
soru önergesi (6/460) (Başkanlığa geliş tarihi : 8.5.2003)
8.- Iğdır Milletvekili
Yücel Artantaş'ın, bir Meclis Araştırması Komisyonunda görevlendirilen bir
müfettiş hakkındaki iddialara ilişkin Maliye Bakanından sözlü soru önergesi
(6/461) (Başkanlığa geliş tarihi : 8.5.2003)
Yazılı Soru Önergeleri
1.- İstanbul Milletvekili
Gürsoy Erol'un, özürlü personel sayısına ilişkin Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanından yazılı soru önergesi (7/504) (Başkanlığa geliş tarihi : 7.5.2003)
2.- Kocaeli Milletvekili
Salih Gün'ün, Körfez-Gebze-İstanbul arasındaki D-100 Karayolundaki yapım
çalışmalarına ilişkin Bayındırlık ve İskân
Bakanından yazılı soru önergesi (7/505) (Başkanlığa geliş tarihi :
7.5.2003)
3.- Konya Milletvekili
Atilla Kart'ın, bir gazetede yer alan atamalarla ilgili habere ilişkin
Başbakandan yazılı soru önergesi (7/506) (Başkanlığa geliş tarihi : 7.5.2003)
4.- Konya Milletvekili
Atilla Kart'ın, Aycell Yönetim Kurulu Üyeliğine ve Müsteşar Yardımcılığına
yapılan atamalara ilişkin Sanayi ve Ticaret Bakanından yazılı soru önergesi
(7/507) (Başkanlığa geliş tarihi : 7.5.2003)
5.- Konya Milletvekili
Atilla Kart'ın, Bozkır Kaymakamının tayin edildiği yere gitmediği iddiasına
ilişkin İçişleri Bakanından yazılı soru önergesi (7/508) (Başkanlığa geliş
tarihi : 7.5.2003)
6.- Yalova Milletvekili
Muharrem İnce'nin, Erzurum-Horasan AK Parti ilçe kongresinin Mesleki Teknik
Eğitim Merkezinde yapılıp yapılmadığına ilişkin Millî Eğitim Bakanından yazılı
soru önergesi (7/509) (Başkanlığa geliş tarihi : 7.5.2003)
7.- İstanbul Milletvekili
Kemal Kılıçdaroğlu'nun, Vergi Barışı Kanunundan yararlanan mükelleflere ilişkin
Maliye Bakanından yazılı soru önergesi (7/510) (Başkanlığa geliş tarihi :
8.5.2003)
8.- Çanakkale
Milletvekili Ahmet Küçük'ün, TMO'nun küçültülmesi çalışmaları olup olmadığına
ilişkin Tarım ve Köyişleri Bakanından yazılı soru önergesi (7/511) (Başkanlığa
geliş tarihi : 8.5.2003)
9.- İstanbul Milletvekili
Nevzat Yalçıntaş'ın, AB ülkelerindeki camilere ve Diyanet görevlilerine ilişkin
Devlet Bakanından (Mehmet Aydın) yazılı soru önergesi (7/512) (Başkanlığa geliş
tarihi : 9.5.2003)
Geri Alınan Yazılı Soru Önergesi
1.- Ordu Milletvekili
İdris Sami Tandoğdu, hakkında gıyabi tutuklama kararı bulunan Fatsa Belediye
Başkanının yakalanamamasına ilişkin İçişleri Bakanından yazılı soru önergesini
8.5.2003 tarihinde geri almıştır. (7/475)
No. : 108
12 Mayıs 2003 PAZARTESİ
Tasarı
1.- Kaçakçılıkla Mücadele
Kanunu Tasarısı (1/591) (İçişleri ve Plan ve Bütçe ve Adalet Komisyonlarına)
(Başkanlığa geliş tarihi : 1.5.2003)
Tezkereler
1.- Mersin Milletvekili
Mustafa Eğiceoğlu'nun Yasama Dokunulmazlığının Kaldırılması Hakkında
Başbakanlık Tezkeresi (3/259) (Anayasa ve Adalet Komisyonları Üyelerinden
Kurulu Karma Komisyona) (Başkanlığa geliş tarihi. 8.5.2003)
2.- Kocaeli Milletvekili
Mehmet Sefa Sirmen'in Yasama Dokunulmazlığının Kaldırılması Hakkında
Başbakanlık Tezkeresi (3/260) (Anayasa ve Adalet Komisyonları Üyelerinden
Kurulu Karma Komisyona) (Başkanlığa geliş tarihi. 9.5.2003)
3.- Kocaeli Milletvekilleri
Nihat Ergün, Mehmet Vecdi Gönül ve Muzaffer Baştopçu'nun Yasama
Dokunulmazlıklarının Kaldırılması Hakkında Başbakanlık Tezkeresi (3/261)
(Anayasa ve Adalet Komisyonları Üyelerinden Kurulu Karma Komisyona) (Başkanlığa
geliş tarihi : 9.5.2003)
4.- Çanakkale
Milletvekili İbrahim Köşdere'nin Yasama Dokunulmazlığının Kaldırılması Hakkında
Başbakanlık Tezkeresi (3/262) (Anayasa ve Adalet Komisyonları Üyelerinden
Kurulu Karma Komisyona) (Başkanlığa geliş tarihi : 9.5.2003)
Sözlü Soru Önergeleri
1.- Iğdır Milletvekili
Dursun Akdemir'in, Iğdır Kâzım Karabekir Tarım İşletmesinin düşük kapasitede
çalıştırılmasına ilişkin Tarım ve Köyişleri Bakanından sözlü soru önergesi
(6/462) (Başkanlığa geliş tarihi : 8.5.2003)
2.- Adana Milletvekili
Atilla Başoğlu'nun, ülkemizdeki hidroelektrik santrallerine ve elektrik
üretimine ilişkin Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanından sözlü soru önergesi
(6/463) (Başkanlığa geliş tarihi : 9.5.2003)
3.- Mersin Milletvekili
Hüseyin Güler'in, özelleştirme aşamasındaki Taşucu SEKA Akdeniz işletmesinde
çalışan personele ilişkin Maliye Bakanından sözlü soru önergesi (6/464)
(Başkanlığa geliş tarihi : 9.5.2003)
Yazılı Soru Önergeleri
1.- Adana Milletvekili
Atilla Başoğlu'nun, doğalgaz alım anlaşmalarına ve tüketimine ilişkin Enerji ve
Tabiî Kaynaklar Bakanından yazılı soru önergesi (7/513) (Başkanlığa geliş
tarihi : 9.5.2003)
2.- Iğdır Milletvekili
Yücel Artantaş'ın, RTÜK'te görev süresi biten üyelere ilişkin Devlet Bakanından
(Beşir Atalay) yazılı soru önergesi (7/514) (Başkanlığa geliş tarihi :
9.5.2003)
3.- Hatay Milletvekili
Abdulaziz Yazar'ın, Asi Nehrinden su taşkınlarına karşı alınan önlemlere
ilişkin Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanından yazılı soru önergesi (7/515)
(Başkanlığa geliş tarihi : 9.5.2003)
No. : 109
13 Mayıs 2003 SALI
Tasarılar
1.- Türk Ceza Kanununun
Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun Tasarısı (1/592) (Adalet Komisyonuna)
(Başkanlığa geliş tarihi : 12.5.2003)
2.- Türk Ceza Kanunu
Tasarısı (1/593) (Adalet Komisyonuna) (Başkanlığa geliş tarihi : 12.5.2003)
3.- Doğal Afetlerle
İlgili Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Tasarısı (1/594)
(Plan ve Bütçe ve Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm Komisyonlarına)
(Başkanlığa geliş tarihi : 12.5.2003)
Sözlü Soru Önergeleri
1.- Ankara Milletvekili
Yakup Kepenek'in, basında çıkan öğretmenevleriyle ilgili bazı iddialara ilişkin
Millî Eğitim Bakanından sözlü soru önergesi (6/465) (Başkanlığa geliş tarihi :
12.5.2003)
2.- Antalya Milletvekili
Osman Kaptan'ın, Kepez Elektrik A.Ş. abonelerinin borçlarına ilişkin Enerji ve
Tabiî Kaynaklar Bakanından sözlü soru önergesi (6/466) (Başkanlığa geliş tarihi
: 12.5.2003)
Yazılı Soru Önergesi
1.- Tunceli Milletvekili
V. Sinan Yerlikaya'nın, Zorunlu Deprem Sigortasına ve deprem için alınan
önlemlere ilişkin Başbakandan yazılı soru önergesi (7/516) (Başkanlığa geliş
tarihi : 12.5.2003)
BİRİNCİ OTURUM
Açılma Saati:15.00
13 Mayıs 2003 Salı
BAŞKAN : Başkanvekili Nevzat PAKDİL
KÂTİP ÜYELER : Mehmet
DANİŞ (Çanakkale), Türkân MİÇOOĞULLARI (İzmir)
BAŞKAN - Türkiye Büyük
Millet Meclisinin 78 inci Birleşimini açıyorum.
III. - Y O K L A M A
BAŞKAN - Elektronik
cihazla yoklama yapacağız.
Yoklama için 5 dakika
süre vereceğim.
Sayın milletvekillerinin
oy düğmelerine basarak salonda bulunduklarını bildirmelerini; bu süre
içerisinde elektronik sisteme giremeyen milletvekillerinin, salonda hazır
bulunan teknik personelden yardım istemelerini; buna rağmen sisteme giremeyen
üyelerin ise, yoklama pusulalarını, teknik personel aracılığıyla, 5 dakikalık
süre içerisinde Başkanlığa ulaştırmalarını rica ediyorum.
Yoklama işlemini
başlatıyorum.
(Elektronik cihazla
yoklama yapıldı)
BAŞKAN - Sayın
milletvekilleri, toplantı yetersayısı bulunamamıştır.
Saat 15.30'da toplanmak
üzere, birleşime ara veriyorum.
Kapanma Saati : 15.10
İKİNCİ OTURUM
Açılma Saati :15.30
BAŞKAN : Başkanvekili Nevzat PAKDİL
KÂTİP ÜYELER : Mehmet
DANİŞ (Çanakkale), Türkân MİÇOOĞULLARI (İzmir)
BAŞKAN - Türkiye Büyük
Millet Meclisinin 78 inci Birleşiminin İkinci Oturumunu açıyorum.
III. - Y O K L A M A
BAŞKAN - Birinci oturumda yapılan yoklama sonucunda
toplantı yetersayısı bulunamamıştı; şimdi, yeniden elektronik cihazla yoklama
yapacağız.
Yoklama için 5 dakika
süre vereceğim. Sayın milletvekillerinin, oy düğmelerine basarak salonda
bulunduklarını bildirmelerini; bu süre içerisinde elektronik sisteme giremeyen
milletvekillerinin, salonda hazır bulunan teknik personelden yardım
istemelerini; buna rağmen sisteme giremeyen üyelerin ise, yoklama pusulalarını,
teknik personel aracılığıyla, 5 dakikalık süre içerisinde Başkanlığa
ulaştırmalarını rica ediyorum.
Yoklama işlemini
başlatıyorum.
(Elektronik cihazla
yoklama yapıldı)
BAŞKAN - Sayın
milletvekilleri, toplantı yetersayısı vardır; görüşmelere başlıyoruz.
Gündeme geçmeden önce, üç
arkadaşıma gündemdışı söz vereceğim.
Konuşma süreleri 5'er
dakikadır.
Hükümet bu konuşmalara
cevap verebilir; hükümetin cevap süresi 20 dakikadır.
Gündemdışı ilk söz,
Bingöl depremiyle ilgili söz isteyen Bingöl Milletvekili Feyzi Berdibek'e aittir.
(AK Parti sıralarından alkışlar)
Bu vesileyle, Bingöl'de
vefat edenlere Allah'tan rahmet, yakınlarına başsağlığı diliyor ve milletimize,
Cenabı Hak'kın böyle acılar göstermemesini niyaz ediyorum.
Buyurun Sayın Berdibek.
IV. - BAŞKANLIĞIN GENEL KURULA SUNUŞLARI
A) GÜNDEMDIŞI KONUŞMALAR
1. - Bingöl Milletvekili Feyzi Berdibek’in, Bingöl ve
çevresinde meydana gelen depremin etkilerine ve alınması gereken tedbirlere
ilişkin gündemdışı konuşması ve Bayındırlık ve İskân Bakanı Zeki Ergezen’in
cevabı
FEYZİ BERDİBEK (Bingöl) -
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; hepinizin malumları olduğu üzere, 1
Mayıs günü sabaha karşı saat 03.27'de meydana gelen, merkez üssü Bingöl İl
merkezi olan ve çevresindeki 80'e yakın köyde 6,4 şiddetindeki depremde 176
hemşerimiz hayatını kaybetmiştir; 6'sı ağır olmak üzere toplam 521 hemşerimiz
de yaralanmıştır. Bu vesileyle, bu elim olayda hayatlarını kaybeden
hemşerilerimize Cenabı Allah'tan bir kez daha rahmet, yaralılara acil şifalar
ve yakınlarına sabır diliyorum.
BAŞKAN - Sayın Berdibek,
bir dakikanızı rica edeyim.
Sayın milletvekilleri,
uğultu sebebiyle Sayın Hatibin konuşması iyi anlaşılamıyor. Lütfen, dikkatle
dinleyelim.
FEYZİ BERDİBEK (Devamla)
- Depremde, çoğunluğu il merkezinde bulunan kamu kurum ve kuruluşlarımıza ait
binalar ile konutların yüzde 70'inde büyük hasarlar tespit edilmiştir.
Hükümetimiz, olayın
üzerinden henüz 5 saat dahi geçmemişken, Sayın Başbakanımız, sayın bakanlarımız
ve pek çok milletvekili arkadaşımızla birlikte bölgeye intikal ederek, afeti en
üst düzeyde takibe almış ve gereğini hiç zaman yitirmeden yapmış; halkımızın
yaralarını sarmaya başlamıştır. Ancak, deprem büyüktü ve sebep olduğu menfi
sonuçlar henüz tamamen yok edilmemiştir.
Artçı sarsıntılar devam
etmektedir. Büyük depremin ardından, şu ana kadar çoğunluğu 4,5 şiddetinde 1
300'e yakın artçı deprem meydana gelmiştir. Bu artçılarla birlikte binalar
yıkılmaya devam etmektedir. Bu sebeple, halkımız, haklı olarak, hâlâ korku ve
panik içindedir.
Tipik karasal iklimin
hâkim olduğu Bingöl'de gece ve gündüz arasındaki ısı farkı yüksektir; gündüz 25
dereceye kadar çıkabilen ısı, gece, sabaha doğru sıfır dereceye kadar
düşebilmektedir. Dolayısıyla, geceyi dışarıda geçiren halk perişan bir
durumdadır. Evi sağlam olan bile dışarıda kaldığından, acil çadır ve battaniye
ihtiyacımız devam etmektedir.
Yapılan ilk tespitlere
göre, il merkezinde 4 500, köylerde ise 1 000'e yakın bina ağır hasar görmüştür. Yine,
köylerimizde yapılan tespitlere göre, 5 000 civarında büyük ve küçükbaş hayvan
telef olmuştur.
Bu büyük deprem
sonrasında birkaç provokatörün siyasî rant elde etmek amacıyla tahrik ettiği
olaylar, bu tarz kışkırtmalara prim vermeyen Bingöllüleri son derece üzmüş ve
rencide etmiştir. Provokatörlere alet olmayan tek parti örgütü Cumhuriyet Halk
Partisi İl Örgütüne de teşekkür ediyoruz. (CHP sıralarından alkışlar)
Bingöl halkı, üniter
devlet yapısına bağlı, misafirperver, alçakgönüllü ve son derece vatanseverdir
ve depremi müteakiben İlimizi ziyaret eden Cumhurbaşkanımız, Meclis Başkanımız
ve Genelkurmay Başkanımızı, o acılı günlerinde dahi alkışlamaktan
kaçınmamışlardır. Onlara büyük bir ilgi ve sevgi göstermişlerdir. Sanırım,
halkımızın bu davranışı, bu olayları kışkırtanlara verilmiş en güzel cevap
olmuştur. Aynı zamanda, Bingöl halkının, kurtarma çalışmaları için Bingöl'e
gelen kurtarma ekiplerini gözyaşları içerisinde nasıl yolcu ettiğini, bütün
dünya kamuoyu görmüştür.
Gün, Bingöl'ün acısını,
sıkıntısını paylaşma, yarasını sarma günüdür. Hiç kimsenin bu çıplak gerçeği unutup,
bu üzücü olaylardan siyasî rant elde etme, Bingöllüyü rencide etme, üzüntüsünü
artırma hakkının olmadığını belirterek, şu ana kadar yaptıklarımızdan daha
fazlasını yapmak zorunda olduğumuzu ifade etmek istiyorum.
Bingöl depreminin
ardından, Bingöl'ün bir an önce afet bölgesi ilan edilmesi; kalıcı konutların
inşaatlarının, sezonun kısa olması sebebiyle ekim ayına kadar bitirilmesi;
yıkılan okulların yerine yenilerinin acilen yapılması ve donatılması;
depremzede öğrencilere, Türkiye'nin diğer illerinde, burslu, yatılı okullarda
okuma imkânı verilmesi; üniversite sınavında kontenjan ve sınavda ek puan
verilmesi, Yükseköğrenimden gençliğimize harç kredisi, Başbakanlık bursu ve
barınma sorunu için kontenjan ayrılması; sağlık okulu mezunlarına, laborant,
ebe, hemşire ve sağlık memuru kadrolarına görev verilmesi; polislik sınavında
ekkontenjan ayrılması; küçükbaş ve büyükbaş hayvanları telef olan hayvan sahiplerinin
mağduriyetlerinin giderilmesi için, Ziraat Bankası aracılığıyla, hayvancılığa
ve tarıma uzun vadeli kredilerin ve teşviklerin verilmesi; Halk Bankası
aracılığıyla, esnafımıza düşük faizli ve uzun vadeli kredilerin tahsis edilmesi,
Bingöl Et ve Balık Kurumunun kesim yapabilmesi için gerekli işlemlerin
tamamlanması, öğretmen açığımızın giderilmesi için depremzede ailelerin
çocuklarına kontenjan verilmesi gerekmektedir.
Bu vesileyle, başta,
Bingöl'de yaptıracağı konutlardan dolayı TOBB Başkanımız Sayın Rifat
Hisarcıklıoğlu'na da teşekkür ediyoruz. Yurt içinden ve yurt dışından, maddî ve
manevî yardım yapma ve kurtarma çalışmalarına katılmak üzere ilimize gelen kişi
ve kuruluşlara da, bu anlamlı ve yararlı katkılarından dolayı Bingöl halkı
adına şükranlarımızı sunuyoruz.
(Mikrofon otomatik cihaz
tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Buyurun Sayın
Berdibek.
FEYZİ BERDİBEK (Devamla)
- Ben, bu arada, ilimizi ziyaret eden, acımızı paylaşmaya gelen devlet
büyüklerimize, başta, Cumhurbaşkanımız Sayın Ahmet Necdet Sezer'e, Meclis
Başkanımız Sayın Bülent Arınç'a, depremin hemen ardından bakanlarımızla ilimize
intikal eden Başbakanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'a, Genelkurmay Başkanımız
Orgeneral Sayın Hilmi Özkök Paşamıza, Cumhuriyet Halk Partisi Genel Başkanı
Sayın Deniz Baykal'a, İçişleri Bakanımız Sayın Abdülkadir Aksu'ya, Bayındırlık
ve İskân Bakanımız Sayın Zeki Ergezen'e, Sanayi ve Ticaret Bakanımız Sayın Ali
Coşkun'a, Millî Eğitim Bakanımız Sayın Hüseyin Çelik'e, Tarım ve Köyişleri
Bakanımız Sayın Sami Güçlü'ye, Sağlık Bakanımız Sayın Recep Akdağ'a, Jandarma
Genel Komutanımız Orgeneral Sayın Mehmet Şener Eruygur'a, Doğru Yol Partisi
Genel Başkanı Sayın Mehmet Ağar'a, Büyük Birlik Partisi Genel Başkanı Sayın
Muhsin Yazıcıoğlu'na ve diğer siyasî parti liderlerine, milletvekillerine,
Bingöl halkı adına teşekkür ediyor, şükranlarımızı sunuyorum.
Bingöl halkına ve Türkiye'ye bir kez daha
geçmiş olsun diyor, Allah'ın bir daha böyle bir acı vermemesi temennisiyle
hepinize saygılarımı sunuyorum. (Alkışlar)
BAŞKAN - Sayın Berdibek,
teşekkür ediyorum.
Sayın Bakan, konuşacak
mısınız?
BAYINDIRLIK VE İSKÂN
BAKANI ZEKİ ERGEZEN (Bitlis) - Bir - iki cümleyle cevap vermek istiyorum Sayın
Başkan.
BAŞKAN - Buyurun Sayın
Bakan. (AK Parti sıralarından alkışlar)
BAYINDIRLIK VE İSKÂN
BAKANI ZEKİ ERGEZEN (Bitlis) - Sayın Başkanım, sayın milletvekillerimiz;
sözlerime başlarken, hepinize, bir daha deprem olmaması temennisiyle
saygılarımı sunuyorum. (Alkışlar)
Bu vesileyle, tekrar,
Bingöl'de hayatını kaybedenlere Allah'tan rahmet, yakınlarına başsağlığı
diliyoruz, yaralılarımıza şifa diliyoruz.
Bingöl milletvekilimizin
teşekkürlerinden sonra, geçen günkü gündemdışı konuşmaya cevap vermemden
sonraki aşamada neler yapıldı; bunu, hem Meclisin bilmesi gerekir hem
televizyonları başında dinleyen Bingöllülerin bilmesi gerekir diye düşündüm.
Deprem oldu "geçmiş olsun" denildi, çadırlar geldi, ondan sonra ne
oldu; aşama aşama, bu Meclise bilgi vermek, kamuoyunu bilgilendirmek bizim
görevimizdir.
Sayın Başkanım, her zaman
olduğu gibi, Meclisteki ayaküstü sohbetler, uğultular, gürültüler şöyle bir
dursun; durmazsa ben konuşmayacağım. (AK Parti sıralarından alkışlar)
BAŞKAN - Sayın
milletvekilleri, uğultuyu kesersek, Sayın Bakanımızın konuşmaları daha
dikkatlice dinlenme imkânı bulacaktır.
Sayın Bakanım, güzel
hitabetinizle milletvekillerimiz sizi aşkla, şevkle dinleyecektir; buyurun.
BAYINDIRLIK VE İSKÂN
BAKANI ZEKİ ERGEZEN (Devamla) - Sayın Çorum Milletvekilim...
Çorum Milletvekilim de
bir otursun yerine; çünkü, dikkatimi çekiyor hareketleriyle.
Arkadaşlar, biz gece
gündüz çalışıyoruz size doğru bilgi vermeye; sizin de, tabanınıza gidip doğru
bilgi vermeniz lazım. Bu kürsüye çıkan insanlar, gerçekten, çalışarak çıkıyor
ve bir şeyler anlatmaya çalışıyor. Belki, Meclis olarak sizleri zaman zaman
dinlemeye mecbur edemeyecek kadar hitabetimiz zayıf olabilir; sizi tatmin
edemeyecek kadar bilgimiz eksik olabilir; ama, her Bakan çıktığında, ben
Bakanlık makamında otururken, Meclisteki sayın milletvekillerimizin, Bakanların
konuşmalarına gerekli duyarlılığı ve ilgiyi göstermemesinden dolayı rahatsız
olduğumu ifade etmek istiyorum.
Şunu da önce
hatırlatayım; sayın milletvekillerimiz, biz, Bakanlar olarak burada oturduğumuz
zaman, bu kürsüde konuşan hatipleri dinleyemiyoruz, onların ne söylediğini
anlamıyoruz. Bizim not tutmamız lazım, onlara cevap vermemiz lazım; bir.
İkincisi, gerçekten hoş olmuyor, manzaralar hoş değil. Allah'ın zamanı bitmedi;
gece 12.00'lere kadar bakanlıklarda sizi bekliyoruz, buyurun; çayımız var, her
şeyimiz var, telefonlarımız da var; evimiz de size açık, buyurun gelin. (AK Parti
sıralarından alkışlar)
Gerçekten, Mecliste,
birtakım hususlarda duyarlı olmamızı yıllardır kamuoyu ister; ama, bir türlü,
kamuoyuna biz bunu veremeyiz. Bunu söylemek ihtiyacını hissediyorum; çünkü,
gönül kırmak çok zor bir olay. Siz, yanınıza gelene, git diyemiyorsunuz;
insanların gönlünü kırmak öyle kolay bir şey değil; bekle de diyemiyorsunuz;
ama, ısrar, ısrar, ısrar... Size söyleyeyim, söylenenleri de unutuyoruz; yani,
söylediklerinizin de hiçbiri işe yaramıyor; onu da söyleyeyim; çünkü, hangi
birini hafızanda tutacaksın! Yerli yerinde görüşülmesi lazım.
Tekrar dönüyorum konuya.
Depremin akabinde birtakım çalışmalar yapıldı. Ondan sonraki aşamamız şu:
Bayındırlık Bakanlığı olarak, 71 teknik elemanımız, çevre illerle beraber
çalışmaları devam ettiriyor. Şu anda çalışmalar son aşamaya geldi. Yapılan bu
çalışmaların sonucunda; 3 390 konutumuz ve 247 işyeri ağır hasarlı, yeniden
yapılması gerekir, oturulamayacak durumda; 3 246 orta hasarlı konutumuz var,
481 işyeri orta hasarlı; 5 925 az hasarlı konut, 538 de işyeri var. Bu çalışmalar
devam ediyor. Bu çalışmalar devam ederken, biz, burada, Meclisin kürsüsünde
vatandaşlarımıza bir söz verdik; dedik ki; ayrıca, biz, bu hasar çalışmalarının
sonucunda kamu binalarını da yeniden denetleyeceğiz, imkânlarımız dahilinde. 16
kişilik bir ekip ayrıca oluşturduk, Bingöl'deki kamu binalarının depreme
dayanıklı olup olmadığını denetliyoruz. Ayrıca, bu çalışmaları, yine, küçük bir
il olması nedeniyle Şırnak İlinde başlatmış bulunuyoruz. Kamu binalarının, gerçekten,
denetlenmeye muhtaç olduğunu biz de hissediyoruz. Artık, bunu adım adım takip
etmemiz gerekiyor.
Şimdi, depremden sonra ne
oldu; uydu kent mahallesinde 340 dönümlük arsayı temin ettik. İmar çalışmaları
son aşamaya geldi. Ön verilerle zemin emniyet gerilmeleri tespit edildi.
Ayrıca, sondaj çalışmaları da sonuçlanmak üzeredir. Bu 340 dönümlük yere 1 700
konutu yapacağız; bunun 700 konutunun temelini yirmi güne kadar atacağız, 500
konutunun da Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği temelini atacak;
hazırlıklarımız tamamlandı. Ayrıca, 200 konutluk yer de cezaevinin yanında
temin ettik.
Şunu söylemek istiyorum:
Çok kısa zamanda, Bingöllü kardeşlerimizin mekânlarının, işyerlerinin temelleri
atılacak; hazırlıklar son aşamaya gelmiştir. İnşallah, bir daha bu depremi
yaşamamak üzere, Bingöllülere, bu konutları zamanında yapar, teslim ederiz ve
kışın çile çekmezler diyor, hepinize saygılar sunuyorum. (Alkışlar)
BAŞKAN - Teşekkür
ediyorum Sayın Bakan.
Sayın milletvekilleri,
gündemdışı ikinci söz, 20 nci Vakıf Haftası nedeniyle söz isteyen, Çorum
Milletvekili Ali Yüksel Kavuştu'ya aittir.
Sayın Kavuştu, buyurun.
(AK Parti sıralarından alkışlar)
2. - Çorum Milletvekili Ali Yüksel Kavuştu’nun, 20 nci Vakıf
Haftası münasebetiyle gündemdışı konuşması ve Devlet Bakanı ve Başbakan
Yardımcısı Mehmet Ali Şahin’in cevabı
ALİ YÜKSEL KAVUŞTU
(Çorum) - Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; Vakıflar Haftası münasebetiyle,
şahsım adına, gündemdışı söz almış bulunuyorum; sözlerime başlarken, halkımızın
ve Yüce Heyetinizin Vakıf Haftasını kutluyor, hepinizi saygıyla selamlıyorum.
Selçuklu, beylikler ve
Osmanlı Devletinden cumhuriyet dönemine uzanan ve bu topraklar üzerinde meydana
getirdiği binlerce tarihî yapılarla Anadolu topraklarının bin yıldır bu büyük
millete ait olduğunu ispat eden vakıflar, gönüllü, demokratik sivil toplum
kuruluşlarıdır.
Vakıfların Türk toplum
hayatındaki yeri ve önemi ne olmalıdır; mevzuatı ve teşkilat yapısı nasıl
düzenlenmelidir; bugün, üzerinde durulması gereken hususlar bunlardır.
Halen ülkemizde 35 000
civarında vakfiyenin hayatiyet verdiği 5 326 mazbut, 334 mülhak, 161 esnaf ve
cemaate ait vakıflar ile Türk Medenî Kanununun kabul tarihi olan 1926 yılından
sonra, bu kanun hükümlerine göre kurulan 4 583 yeni vakıf faaliyet
göstermektedir. Yeni vakıfların kuruluşu, çalışma esasları, teftiş ve denetimi,
Türk Medenî Kanunu ve bu kanunun uygulama şeklini gösteren tüzük hükümleriyle
düzenlenmiştir.
1926 yılında kabul edilen
Türk Medenî Kanununu, vakıflarla ilgili 903 sayılı Kanun ile 1967'de yapılan
değişiklikleriyle birlikte yürürlükten kaldırılmış; 22.11.2001 tarih ve 4721
sayılı yeni Türk Medenî Kanunu 1.1.2002 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Türk
Medenî Kanunu esaslarına göre hazırlanan tüzük çalışmaları halen devam
etmektedir.
AB uyum kanunları
çerçevesinde, 3.8.2002 tarih ve 4771 sayılı Çeşitli Kanunlarda Değişiklik
Yapılmasına İlişkin Kanunla, cemaat vakıflarının taşınmaz mal edinmelerine ve
yurt dışında kurulan vakıfların ülkemizde şube açmalarına imkân tanınmıştır. Bu
düzenlemelerin, devletler hukuku, mütekabiliyet esasları ve tarihî tecrübeler
dikkate alınarak uygulanması büyük önem taşımaktadır.
Sayın milletvekilleri,
Batılılaşma ve yenileşme döneminden itibaren vakıf, merkeziyetçi bir anlayışla,
hükümet içerisinde yer alan kamu kurumları eliyle idare edilmeye başlanmıştır.
Bu dönemlerde, vakıfların imkân ve potansiyeli, diğer kamu kurum ve
kuruluşlarına aktarılmıştır. Yine bu dönemlerde, Vakıf İdaresinin bütçe
gelirlerinin üçte 1'ini oluşturan aşar ilga edilmiş, vakıf ormanları
devletleştirilmiştir. Bu durumdan vakıflar çok büyük zarar görmüştür.
Bu dönemlerde yapılan
düzenleme ve uygulamalarda, Vakıflar İdaresinin imkânları büyük çapta elinden
alınmış; fakat, sorumlulukları aynen üzerinde bırakılmıştır. Bunun sonucu
olarak, kaynak ve uzman eleman yetersizliği sebebiyle, bu toprakların tapu
senedi durumunda bulunan ve sanat değerleri çok yüksek olan vakıf kültür
eserleri harap olmuştur.
Yürürlüğe konulan eski ve
yeni vakıfların tabi olduğu hukukî düzenlemeler ve bu vakıfların doğrudan
idaresi ve denetimiyle görevlendirilen Vakıflar Genel Müdürlüğünün teşkilat
yapısı ve mevcut durumu, çağın gelişen ihtiyaçlarını karşılamaktan çok uzak
kalmıştır. Bu yüzden, günümüz vakıf müessesesi, gelişen, büyüyen bir kuruluş olma
yerine, merkezî yönetimin vesayeti ve gölgesi altında gerileyip küçülen, kendi
mallarına ve imkânlarına sahip çıkamayan bir konuma getirilmiştir.
Mevcut düzenlemeler
yapılırken, vakıfların bu topraklar üzerindeki bin yıllık fiili uygulamaları
dikkate alınmamış, sadece Batı'nın değer yargıları ve bu konudaki mevzuatı esas
alınmıştır. Bu sebeple, ülkemizde vakıflar konusunda bir kavram kargaşası
yaşanmaktadır.
Eski hukukumuzdaki vakfın
tarihinde mevcut olan derinliği, Türk Medenî Kanunu hükümlerine taşımak mümkün
olmamıştır. Vakfın olmazsa olmaz şartı olarak kabul edilen "kurbet
kasti" unutulmuş, vakıfların kuruluşu, derunî ve manevî alanlardan tecrit
edilerek yalın bir şekil şartına bağlanmıştır. Bu gelişmelerin bir sonucu
olarak, yeni vakıfların kurulması ve işleyişinde kırılmalar ve sapmalar meydana
gelmiştir.
Yeni vakıfların
yönetimiyle ilgili 21 Eylül 1997, 21 Ocak 1998, 27 Mart 1998, 6 Ağustos 1999 ve
1 Temmuz 2001 tarihli Resmî Gazetelerde yayımlanan beş ayrı tebliğ yürürlüğe
konulmuştur.
(Mikrofon otomatik cihaz
tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Buyurun efendim.
ALİ YÜKSEL KAVUŞTU
(Devamla) - Yeni vakıflarla ilgili hususlar, geçen yılbaşında yürürlüğe giren
Türk Medenî Kanununun "Üçüncü Bölüm", "Vakıflar" başlığı
altında yer alan, 101-117 maddeleri arasında düzenlenmiştir.
Yapılan bu düzenlemeyle
vakıfların hukukî güvencesi ve süreklilik kavramı zedelenmiş, vakıfların konumu
dernekler durumuna düşürülerek, yönetimi, mülkî amirler, cumhuriyet savcıları,
güvenlik birimleri ve hatta ilgililerin müdahalesine açık hale getirilmiştir.
Türk Medenî Kanununun
vakıflarla ilgili bölümünde, halen yürürlükte olan eski tüzükte olduğu gibi
"gayesini gerçekleştirecek oranda belirli mal varlığı"(madde 2)
ilkesine yer verilmediği için, yeni kurulacak vakıfların mal varlığının tespitinde
keyfiliğe kapı aralanmıştır. Diğer taraftan, Türk Medenî Kanununda yapılan son
düzenlemeyle vakıflarda üyelik yasaklanmış, son yıllarda başlatılan fiilî
uygulamalara dayanak teşkil etmek üzere, teftiş makamı olan Vakıflar Genel
Müdürlüğünün yanında, yeni vakıfların, üst kuruluşlarınca da denetimi hükme
bağlanmıştır.
Her müessese gibi
vakıflar da, ancak, sosyal hayatın akışına uygun bazı yapısal değişiklikler
yapıldığı takdirde ayakta kalabilir; ancak, yapılacak düzenleme ve tatbikler,
şimdiye kadar olduğu gibi yukarıdan aşağıya ve tek taraflı olarak değil, cemiyetin
faydası ve hayırseverlerin duyguları dikkate alınarak yapılmalıdır.
Sayın milletvekilleri, bu
düşüncelerle ve iktidarımızın kökleri mazide olan bu büyük milletin geleceğinin
inşaında büyük rolü olan vakıflara gerekli ihtimamı ve hassasiyeti
göstereceğine tam olan inancımla, Yüce Heyetinizi saygıyla selamlıyorum. (AK
Parti sıralarından alkışlar)
BAŞKAN - Teşekkür ederim
Sayın Kavuştu.
Sayın milletvekilleri,
gündemdışı konuşmaya cevap vermek üzere, Bakanımız Sayın Şahin; buyurun.
DEVLET BAKANI VE BAŞBAKAN
YARDIMCISI MEHMET ALİ ŞAHİN (İstanbul) - Sayın Başkan, saygıdeğer milletvekili
arkadaşlarım; hepinizi sevgiyle, saygıyla selamlıyorum.
Çorum Milletvekili Sayın
Ali Yüksel Kavuştu Beye teşekkür ediyorum. Dün başlayan 20 nci Vakıf Haftası
dolayısıyla vakıfların, değeri, önemi, sorunları ve çözüm önerileri konusunda
değerli görüşlerini ortaya koydular. Ben de, Vakıflar Genel Müdürlüğünden
sorumlu bir Bakan arkadaşınız olarak, Vakıflar Genel Müdürlüğümüzün, sahibi
bulunduğumuz binlerce eserle ilgili ne yaptığı, ne yapamadığı, hangi sorunları
var, özellikle, yeni vakıflarla ilgili -biraz önce, Sayın Kavuştu da kısaca
değindiler- neler düşünüyoruz; bu konularda, Muhterem Genel Kurulunuzu
bilgilendirmek istiyorum.
Sanıyorum, dünyada, bizim
kadar tarihî esere, vakıf eserine sahip
pek az ulus vardır. Gerçekten, ecdadımızın bize miras olarak bırakmış
olduğu bu vakıf eserleri -biraz önce, Sayın Kavuştu'nun da ifade ettiği gibi- âdeta
bizim tapularımız mesabesindedir.
Vakıf, belirli bir mal
varlığının, belirli bir amacı gerçekleştirmek üzere tahsis edilmesidir;
dolayısıyla, bir mal varlığını belirli bir amaç için tahsis eden insan,
aslında, kendisi kadar, başkalarını da düşünen insan demektir; benim bu mal
varlığımdan ve bunun hizmetlerinden diğer insanlar da yararlansın diye düşünen
insandır. Bizim ecdadımızın, işte, böylesine başkalarına yardım eden, dayanışma
içerisinde olan hasletleri, duyguları, geçmişimizi vakıf eserleriyle
donatmıştır.
Binlerce vakıf eserimiz
var. Biraz sonra, bunların rakamlarını sizlere arz edeceğim. Ancak, bugünün
insanları olarak, yani bizler, şu noktada ne yapabiliriz; bana göre iki şey
yapabiliriz. Bunlardan bir tanesi, bu vakıf eserlerine sahip çıkmaktır;
onlardan, yok olmaya, yıkılmaya yüz tutmuş olanlara sahip çıkmak; onları,
bizden sonraki nesillere aktarabilmektir, bu gayreti, bu çalışmayı
gösterebilmektir; özetle, bu vakıf eserlerini yaşatmaktır.
Bunları bırakan bizim
ecdadımızdır. Zaman zaman, keşke, bu ecdadımızın yaşadığı dönemde yaşasaydık
da, onlara hizmet edebilseydik, onların hayır dualarını alabilseydik diye
içimizden geçer; ama, eğer, onların bıraktığı eserlere sahip çıkabilirsek,
onlara hizmet edebilirsek, bilelim ki, ecdadımıza da hizmet etmiş gibi oluruz.
Vakıflar Genel
Müdürlüğümüz, işte, bu vakıf eserlerine sahip çıkmak amacıyla kurulmuş,
Türkiye'nin en önemli kurumlarından bir tanesidir. Ancak, şunu itiraf etmek
durumundayım ki, mevcut bütçesiyle, binlerce vakıf eserini, tarihî eseri tamir
etmesi, restore etmesi mümkün değildir.