DÖNEM : 21 YASAMA YILI : 1

T. B. M. M.

TUTANAK DERGİSİ

CİLT : 10

49 uncu Birleşim

13. 8 . 1999 Cuma

İ Ç İ N D E K İ L E R

I. – GEÇEN TUTANAK ÖZETİ

II. – GELEN KÂĞITLAR

III. – YOKLAMA

IV. – BAŞKANLIĞIN GENEL KURULA SUNUŞLARI

A) TEZKERELER VE ÖNERGELER

1. – Rusya Federasyonuna gidecek olan Devlet Bakanı Abdulhaluk Mehmet Çay’a, dönüşüne kadar, Devlet Bakanı Ramazan Mirzaoğlu’nun vekâlet etmesinin uygun görülmüş olduğuna ilişkin Cumhurbaşkanlığı tezkeresi (3/338)

2. – Van Milletvekili Hüseyin Çelik’in (6/101) esas numaralı sözlü sorusunu geri aldığına ilişkin önergesi (4/17)

3. – Bangladeş Parlamento Başkanının vaki davetine Türkiye Büyük Millet Meclisinden bir parlamento heyetiyle icabet edilmesine ilişkin Başkanlık tezkeresi (3/339)

4. – İsrail Parlamentosu Savunma ve Dışişleri Komisyonu Başkanının vaki davetine Türkiye Büyük Millet Meclisinden bir parlamento heyetiyle icabet edilmesine ilişkin Başkanlık tezkeresi (3/340)

B) GENSORU, GENEL GÖRÜŞME, MECLİS SORUŞTURMASI VE MECLİS ARAŞTIRMASI ÖNERGELERİ

1. – Erzincan Milletvekili Tevhit Karakaya ve 19 arkadaşının 903 sayılı Kanuna göre kurulan resmî vakıflarla ilgili yolsuzluk ve şikâyet iddiaları ile bu vakıfların gelirlerinin nerelerde kullanıldığının tespiti ve faaliyetleriyle ilgili alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/60)

V. – KANUN TASARI VE TEKLİFLERİYLE KOMİSYONLARDAN GELEN DİĞER İŞLER

1. – Demokratik Sol Parti Genel Başkanı İstanbul Milletvekili Bülent Ecevit, Milliyetçi Hareket Partisi Genel Başkanı Osmaniye Milletvekili Devlet Bahçeli ile Anavatan Partisi Genel Başkanı Rize Milletvekili Mesut Yılmaz ve 282 Milletvekilinin; Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Teklifi ve Anayasa Komisyonu raporu (2/187) (S. Sayısı : 109 ve 109’a 1 inci ek)

2. – Sosyal Sigortalar Kanunu, Tarım İşçileri Sosyal Sigortalar Kanunu, T.C. Emekli Sandığı Kanunu, Esnaf ve Sanatkârlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu Kanunu, Tarımda Kendi Adına ve Hesabına Çalışanlar Sosyal SigortalarKanunu, Sosyal Güvenlik Kurumlarına Tabi Olarak Geçen Hizmetlerin Birleştirilmesi Hakkında Kanunun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi ve Bu Kanunlara Ek ve Geçici Maddeler Eklenmesi, İşsizlik Sigortası Kurulması ile 190 Sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Eki Cetvellerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Tasarısı ve Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler ve Plan ve Bütçe Komisyonları raporları (1/495) (S. Sayısı : 114)

VI. – USUL HAKKINDA GÖRÜŞMELER

1. – İşaretle oylamalarda Başkan ve kâtip üyeler arasında sayı bakımından ihtilaf olmadığı hallerde oylamanın üyelerin sayılması tarzında yapılıp yapılmayacağı hakkında

VII. – SATAŞMALARA İLİŞKİN KONUŞMALAR

1. – İçel Milletvekili Turhan Güven’in, Afyon Milletvekili Gaffar Yakın’ın, partilerine sataşması nedeniyle konuşması

2. – İstanbul Milletvekili İsmail Kahraman’ın, Afyon Milletvekili Gaffar Yakın’ın, partilerine sataşması nedeniyle konuşması

VIII. – SORULAR VE CEVAPLAR

A) YAZILI SORULAR VE CEVAPLARI

1. – İstanbul Milletvekili Mukadder Başeğmez’in, Emniyet Genel Müdürlüğünün kullandığı zırhlı araçlara ilişkin sorusu ve İçişleri Bakanı Sadettin Tantan’ın yazılı cevabı (7/305)

2. – Balıkesir Milletvekili İlyas Yılmazyıldız’ın, Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğünün bütçesine ve Balıkesir İlinde yapılacak yatırımlara ilişkin sorusu ve Devlet Bakanı Mustafa Yılmaz’ın yazılı cevabı (7/328)

I. – GEÇEN TUTANAK ÖZETİ

TBMM Genel Kurulu saat 10.00’da açılarak üç oturum yaptı.

Ordu Milletvekili Eyüp Fatsa’nın, fındık üreticilerinin sorunlarına ve fındık taban fiyatlarına,

Manisa Milletvekili M. Necati Çetinkaya’nın, Ege üzüm üreticilerinin sorunlarına,

İlişkin gündemdışı konuşmalarına Sanayi ve Ticaret Bakanı Ahmet Kenan Tanrıkulu cevap verdi;

Osmaniye Milletvekili Birol Büyüköztürk, çiftçilerin sorunlarına ve zorunlu tarım sigortasına ilişkin bir gündemdışı konuşma yaptı.

Ankara Milletvekili Cemil Çiçek ve 20 arkadaşının, Kuzey Irak’ta yaşanan gelişmeler ve uygulanan politikalarla ilgili olarak genel görüşme açılmasına ilişkin önergesi (8/4) okundu; önergenin gündemde yerini alacağı ve öngörüşmesinin, sırasında yapılacağı açıklandı.

Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti arasında kurulan Ortaklık Konseyinin 19 Temmuz 1999 tarihinde Lefkoşa’da yapılan üçüncü toplantısına ve 20 Temmuz Barış ve Özgürlük Bayramı 25 inci yıl kutlamalarına katılmak üzere Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetine yapılan resmî ziyarete katılmaları uygun görülen milletvekillerine,

Tarım ve Köyişleri Bakanı Hüsnü Yusuf Gökalp’in, vaki davete icabetle, görüşmelerde bulunmak üzere bir heyetle birlikte 20-24 Temmuz 1999 tarihlerinde Kırgızistan’a yaptığı resmî ziyarete Muğla Milletvekili Metin Ergun’un da dahil edilmesine,

İlişkin Başbakanlık tezkereleri kabul edildi.

Gündemin “Kanun Tasarı ve Teklifleriyle Komisyonlardan Gelen Diğer İşler” kısmının:

2 nci sırasında bulunan, Siyasî Partiler Kanununda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Teklifinin, görüşmeleri tamamlanarak, kabul edildiği ve kanunlaştığı açıklandı;

3 üncü sırasında bulunan, İşsizlik Sigortası Kanunu Tasarısı (Sosyal Sigortalar Kanunu, Tarım İşçileri Sosyal Sigortalar Kanunu, Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu, Esnaf ve Sanatkârlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu Kanunu, Tarımda Kendi Adına ve Hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanunu, Sosyal Güvenlik Kurumlarına Tabi Olarak Geçen Hizmetlerin Birleştirilmesi Hakkında Kanunun Bazı Maddeleri ile İş Kanununun Bir Maddesinin Değiştirilmesi ve Bu Kanunlara Ek ve Geçici Maddeler Eklenmesi, İşsizlik Sigortası Kurulması, Çalışanların Tasarrufa Teşvik Edilmesi ve Bu Tasarrufların Değerlendirilmesine Dair Kanunun İki Maddesinin Yürürlükten Kaldırılması ile Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Eki Cetvellerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Tasarısı)’nın (1/495) (S. Sayısı : 114) görüşmelerine başlanarak 3 üncü maddesine kadar kabul edildi; 3 üncü maddesi bir süre görüşüldü.

İstanbul Milletvekili Tansu Çiller, Afyon Milletvekili Gaffar Yakın’ın, konuşmasında, ileri sürmüş olduğu görüşlerden farklı görüşleri kendisine atfetmesi nedeniyle bir açıklamada bulundu.

Bartın Milletvekili Zeki Çakan, Bingöl Milletvekili Mahfuz Güler’in, konuşmasında, partisine sataştığı iddiasıyla bir konuşma yaptı.

Alınan karar gereğince, 13 Ağustos 1999 Cuma günü saat 10.00’da toplanmak üzere, birleşime 23.56’da son verildi.

Mehmet Vecdi Gönül

Başkanvekili

Burhan Orhan Şadan Şimşek Bursa Edirne Kâtip Üye Kâtip Üye

No. : 53

II. – GELEN KÂĞITLAR

13.8.1999 CUMA

Raporlar

1. – Denizlerde ve Yurt Yüzeyinde Görülen Patlayıcı Madde ve Şüpheli Cisimlere Uygulanacak Esaslara İlişkin Kanun Tasarısı ve İçişleri ve Plan ve Bütçe ve Millî Savunma komisyonları raporları (1/433) (S. Sayısı : 137) (Dağıtma tarihi : 12.8.1999) (GÜNDEME)

2. – Türk Ticaret Kanununun Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı ve Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabiî Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonu Raporu (1/502) (S. Sayısı : 138) (Dağıtma tarihi : 12.8.1999) (GÜNDEME)

3. – Topyekûn Savunma Sivil Hizmetleri Kanunu Tasarısı ve İçişleri Komisyonu Raporu (1/385) (S. Sayısı : 139) (Dağıtma tarihi : 13.8.1999) (GÜNDEME)

4. – Muhtaç Çiftçilere Ödünç Tohumluk Verilmesi Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı ve Plan ve Bütçe ve Tarım, Orman ve Köyişleri komisyonları raporları (1/468) (S. Sayısı : 140) (Dağıtma tarihi : 12.8.1999) (GÜNDEME)

Meclis Araştırması Önergesi

1. – Erzincan Milletvekili Tevhit Karakaya ve 19 arkadaşının, 903 sayılı Kanuna göre kurulan resmi vakıflarla ilgili yolsuzluk ve şikâyet iddiaları ile bu vakıfların gelirlerinin nerelerde kullanıldığının tespiti ve faaliyetleri ile ilgili alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla Anayasanın 98 inci, İçtüzüğün 104 ve 105 inci maddeleri uyarınca bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/60) (Başkanlığa geliş tarihi : 14.8.1999)

BİRİNCİ OTURUM

Açılma Saati: 10.00

13 Ağustos 1999 Cuma

BAŞKAN: Başkanvekili Murat SÖKMENOĞLU

KÂTİP ÜYELER: Burhan ORHAN (Bursa), Şadan ŞİMŞEK (Edirne)

BAŞKAN – Türkiye Büyük Millet Meclisinin 49 uncu Birleşimini açıyorum.

III. – YOKLAMA

BAŞKAN – Elektronik cihazla yoklama yapacağız.

KAMER GENÇ (Tunceli) – Sayın Başkan, zaten, birkaç oylama yapılacak; yoklamaya ne gerek var?

BAŞKAN – Sayın Genç, yoklama, herhalde, Başkanlığın inisiyatifinde.

KAMER GENÇ (Tunceli) – Akşama kadar oylama yapılacak zaten.

BAŞKAN – Ben öyle lüzum görüyorum efendim. Siz idare ettiğinizde, kendiniz yapsaydınız.

Yoklama için 5 dakika süre vereceğim.

Sayın milletvekillerinin, oy düğmelerine basarak, salonda bulunduklarını bildirmelerini; bu süre içerisinde elektronik sisteme giremeyen milletvekillerinin, salonda hazır bulunan teknik personelden yardım istemelerini; buna rağmen sisteme giremeyen sayın üyelerin, yoklama pusulalarını, teknik personel aracılığıyla, 5 dakikalık süre içerisinde Başkanlığa ulaştırmalarını rica ediyorum.

Yoklama işlemini başlatıyorum.

(Elektronik cihazla yoklama yapıldı)

BAŞKAN – Sayın milletvekilleri, toplantı yetersayısı vardır; gündeme geçiyoruz.

"Başkanlığın Genel Kurula sunuşları" vardır.

Cumhurbaşkanlığının bir tezkeresi var; okutuyorum:

IV. – BAŞKANLIĞIN GENEL KURULA SUNUŞLARI

A) TEZKERELER VE ÖNERGELER

9 Ağustos 1999

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Görüşmelerde bulunmak üzere, 10 Ağustos 1999 tarihinde Rusya Federasyonuna gidecek olan Devlet Bakanı Prof. Dr. Abdulhaluk Mehmet Çay'ın dönüşüne kadar; Devlet Bakanlığına, Devlet Bakanı Prof. Dr. Ramazan Mirzaoğlu'nun vekâlet etmesinin, Başbakanın teklifi üzerine, uygun görülmüş olduğunu bilgilerinize sunarım.

Süleyman Demirel

Cumhurbaşkanı

BAŞKAN – Bilgilerinize sunulmuştur.

Sözlü soru önergesinin gündemden çıkarılmasına ilişkin bir önerge vardır; okutuyorum:

2. – Van Milletvekili Hüseyin Çelik’in (6/101) esas numaralı sözlü sorusunu geri aldığına ilişkin önergesi (4/17)

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Gündemin 61 inci sırasında yer alan (6/101) esas nolu sözlü soru önergeme, ilgili Devlet Bakanlığı tarafından yazılı cevap verildiğinden, gündemden çıkarılmasını saygılarımla arz ederim. 11.08.1999

Hüseyin Çelik

Van

BAŞKAN – Sözlü soru önergesi geri verilmiştir.

Bir Meclis araştırması önergesi vardır; okutuyorum:

B) GENSORU, GENEL GÖRÜŞME, MECLİS SORUŞTURMASI VE MECLİS ARAŞTIRMASI ÖNERGELERİ

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Türk Medeni Kanununda değişiklik yapan 903 sayılı Kanuna göre kurulan yeni devlet vakıflarıyla ilgili Anayasanın 98 ve İçtüzüğün 104 ve 105 inci maddelerine göre ekte sunulan gerekçede gösterilen sebeplerden dolayı Meclis araştırması açılmasını saygıyla arz ederiz.

1- Tevhit Karakaya (Erzincan)

2 - İsmail Kahraman (İstanbul)

3 - Faruk Çelik (Bursa)

4 - Nurettin Aktaş (Gaziantep)

5 - Turhan Alçelik (Giresun)

6 - Mehmet Bedri İncetahtacı (Gaziantep)

7 - Hüseyin Kansu (İstanbul)

8 - Hüseyin Karagöz (Çankırı)

9 - Şükrü Ünal (Osmaniye)

10 - Mehmet Zeki Okutan (Antalya)

11 - Ahmet Demircan (Samsun)

12 - Yakup Budak (Adana)

13 - Hüseyin Arı (Konya)

14 - Veysel Candan (Konya)

15 - Mahmut Göksu (Adıyaman)

16 - Lütfi Yalman (Konya)

17 - Ahmet Cemil Tunç (Elazığ)

18 - Şeref Malkoç (Trabzon)

19 - Ayşe Nazlı Ilıcak (İstanbul)

20 - Maliki Ejder Arvas (Van)

Gerekçe:

Medeniyetleri kalıcı kılan ve ebedileştiren iki ana unsur vardır: Özgür düşünce ve sosyal yardımlaşma. Türk tarihini ölümsüzleştiren ve bizlere ölümsüz bir kültür hazinesi bırakan atalarımızın kendilerini dünyaya kabul ettirmelerinde bu iki hususun önemli bir yeri bulunmaktadır.

Sosyal yardımlaşma ve dayanışmaya en güzel örnek vakıf kurumudur. Kısa tanımı ile vakıf: Gerçek ve tüzelkişilerin, hiçbir tesir altında kalmadan, kendi istekleriyle, kendilerine ait mallarını veya her türlü ekonomik değerlerini ve haklarını mülkiyetlerinden çıkartıp, belirgin bir amaçla, hayır ve hasenata, ebedî olarak tahsis etmesinden oluşan kişiliğe sahip mal topluluğudur.

Vakıf kurumu, geçmişte ve günümüzde, milletimizin sosyal, kültürel ve ekonomik hayatında son derece önemli bir rolü olan dinî, hukukî ve sosyal bir kurumdur. Bir kişi, sadece Allah'ın rızasını kazanmak maksat ve niyetiyle, insanların herhangi bir ihtiyacını gidermek üzere dinî, hayrî ve sosyal bir amaca müebbeden vakfı tahsis etmesidir. Vakfın amacı, temel ilkesi budur.

Selçuklu ve Osmanlılar döneminde, ülkemizin her bölgesinde, eğitim - öğretimden sağlığa, ulaşımdan kültürel iletişime, dinden savunmaya, sanattan iktisada kadar bütün alanlarda, toplumun tüm ihtiyaçlarını karşılamak için yüzlerce vakıf kurulduğunu bilmekteyiz. İnsanımızın ve bütün insanlığın mutluluğu için bu karşılıksız hizmet ruhunun, bu önceliğin sürekli canlı tutulması gerekmektedir.

Kısaca amacı ve tarihi yukarıda arz edilen vakıfların, günümüz Türkiye'sinde yerini bilmekte fayda vardır.

Başbakanlığa bağlı Vakıflar Genel Müdürlüğü verilerine göre, ülkemizde halen 4 çeşit vakıf bulunmaktadır.

2762 sayılı Kanunun 6 ncı maddesine göre tüzelkişiliği Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından, vakfiye hükümlerine göre yönetilen mazbut vakıflar ve yine aynı kanun uyarınca, her biri ayrı hükmî şahsiyete sahip, mütevelliler tarafından temsil ve idare edilen mülhak vakıflar, her biri ayrı birer hükmî şahsiyet olup, yönetim kuruluyla yönetilen cemaat ve azınlık vakıfları, Türk Medeni Kanununu Değiştiren 903 sayılı Kanuna göre kurulan ve Vakıflar Genel Müdürlüğünce denetlenen yeni vakıflar.

Yine, Vakıflar Genel Müdürlüğü verilerine göre, 4530 adet yeni vakıf mevcuttur.

Bu tür vakıflardan, Başbakanlık ve bakanlıklar bünyesinde 126, üniversite vakıfları 126, mahallî idare vakıfları 28, sağlıkla ilgili kamu vakıfları 40, eğitimle ilgili kamu vakıfları 76 olmak üzere, 396 vakıf bulunmaktadır.

Basına yansıdığına göre, emniyet ve adliye kayıtlarında, bu resmî vakıflarla ilgili çok sayıda yolsuzluk, şikâyet ve son derece çirkin dedikodu haberleri yer almakta, devam etmektedir. Şikâyet ve yolsuzluk iddiası olmasa da, bu tür vakıfların, devlet bütçesine müspet ve menfi katkıları bilinmemektedir.

Amacı yukarıda zikredilen ve çok şerefli bir geçmişe sahip vakıf kavramı ve vakıf müessesesi, bu tür spekülatif haberlerle yıpratılmaktadır. Böylece, insanımızın, hayrî, hasbî, hamiyet duyguları yok edilmektedir. Kaldı ki, vakıf, özünde "yardım etmek" amaçlı bir kurumdur. Her ne ad altında olursa olsun, sadaka toplamak için bir kurum değildir.

Bu sebeple, halen faaliyetlerini çeşitli bakanlık, genel müdürlük, üniversite ve hastane çatısı altında sürdüren ve yönetim kurullarını resmî görevlilerin oluşturduğu yeni vakıfların ne derece vakıf ilkelerine uygun faaliyet gösterdikleri, zorla elde ettikleri gelirleri nerelere harcadıkları, gerçek manada hayrî olup olmadıklarının Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından araştırılmasında zaruret vardır.

Bu konunun araştırılarak, alınması gerekli tedbirleri belirlemek üzere, Anayasa ve İçtüzük hükümlerine göre, konunun Yüce Meclis tarafından mercek altına alınarak Meclis araştırması açılması yerinde olacaktır.

BAŞKAN – Önerge, gündemdeki yerini alacak ve Meclis araştırması açılıp açılmaması konusunda öngörüşme, sırası geldiğinde yapılacaktır.

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığının tezkereleri vardır; okutup, ayrı ayrı oylarınıza sunacağım:

3. – Bangladeş Parlamento Başkanının vaki davetine Türkiye Büyük Millet Meclisinden bir parlamento heyetiyle icabet edilmesine ilişkin Başkanlık tezkeresi (3/339)

12 Ağustos 1999

Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kuruluna

Dışişleri Bakanlığının 28 Temmuz 1999 tarih ve PUGY-315.210-99/1146-342 sayılı yazısında, Bangladeş Parlamento Başkanının, Türkiye Büyük Millet Meclisinden bir Parlamento heyetini, 31 Ağustos-4 Eylül 1999 tarihleri arasında Bangladeş'in başkenti Dakka'da düzenlenecek olan Barış ve İşbirliği İçin Asya Parlamenterler Konferansına katılmaya davet ettiği bildirilmektedir.

Söz konusu davete icabet edilmesi hususu, Türkiye Büyük Millet Meclisinin Dış İlişkilerinin Düzenlenmesi Hakkındaki 3620 sayılı Kanunun 9 uncu maddesi uyarınca Genel Kurulun tasviplerine sunulur.

Yıldırım Akbulut

Türkiye Büyük Millet Meclisi

Başkanı

BAŞKAN – Tezkereyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Kabul edilmiştir.

Diğer tezkereyi okutuyorum:

12 Ağustos 1999

Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kuruluna

Dışişleri Bakanlığının 4 Ağustos 1999 tarihli ve OAGY-I/1311-352 sayılı yazısında, İsrail Parlamentosu Savunma ve Dışişleri Komisyonu Başkanının 1998 Temmuz ayında yaptığı daveti, İsrail'in Ankara Büyükelçisi Uri Bar-ner'in yinelediği ve İsrail Parlamentosu Savunma ve Dışişleri Komisyonu Başkanının, Türkiye Büyük Millet Meclisinden bir Parlamento heyetini İsrail'e davet ettiği bildirilmiştir.

Söz konusu davete icabet edilmesi hususu, Türkiye Büyük Millet Meclisinin Dış İlişkilerinin Düzenlenmesi Hakkındaki 3620 sayılı Kanunun 6 ncı maddesi uyarınca Genel Kurulun tasviplerine sunulur.

Yıldırım Akbulut

Türkiye Büyük Millet Meclisi

Başkanı

BAŞKAN – Tezkereyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Kabul edilmiştir.

Sayın milletvekilleri, gündemin "Kanun Tasarı ve Teklifleriyle Komisyonlardan Gelen Diğer İşler" kısmına geçiyoruz.

Birinci sırada yer alan, Demokratik Sol Parti Genel Başkanı İstanbul Milletvekili Sayın Bülent Ecevit, Milliyetçi Hareket Partisi Genel Başkanı Osmaniye Milletvekili Sayın Devlet Bahçeli ile Anavatan Partisi Genel Başkanı Rize Milletvekili Sayın Mesut Yılmaz ve 282 Milletvekilinin, Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Teklifi ve Anayasa Komisyonu raporunun ikinci görüşmelerine başlıyoruz.

V. – KANUN TASARI VE TEKLİFLERİYLE KOMİSYONLARDAN

GELEN DİĞER İŞLER

1. – Demokratik Sol Parti Genel Başkanı İstanbul Milletvekili Bülent Ecevit, Milliyetçi Hareket Partisi Genel Başkanı Osmaniye Milletvekili Devlet Bahçeli ile Anavatan Partisi Genel Başkanı Rize Milletvekili Mesut Yılmaz ve 282 Milletvekilinin; Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Teklifi ve Anayasa Komisyonu Raporu (2/187) (S.Sayısı: 109 ve 109’a 1 inci Ek) (1)

BAŞKAN – Komisyon ve Hükümet yerlerini aldılar.

Sayın milletvekilleri, 10 Ağustos 1999 tarihli 46 ncı Birleşimde başladığımız teklifin birinci görüşmelerini 11.8.1999 Çarşamba günü saat 03.54'te tamamlamıştık. Bilindiği gibi, Anayasa değişiklik tekliflerinin ikinci müzakerelerinde, gerek teklifin tümü üzerinde gerekse maddeleri üzerinde görüşme açılmamakta, yalnızca, maddeler üzerinde verilmiş değişiklik önergeleri görüşülmekte, birinci görüşmede üzerinde değişiklik teklifi bulunmayan bir madde hakkında ikinci görüşmede önerge verilmemektedir.

Şimdi, teklifin 1 inci maddesini okutup, gizli oya sunacağım.

1 inci maddeyi okutuyorum:

TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASININ BAZI MADDELERİNDE

DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA İLİŞKİN KANUN TEKLİFİ

MADDE 1. — Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 47 nci maddesinin kenar başlığı, “E. Devletleştirme ve özelleştirme” şeklinde değiştirilmiş ve bu maddeye ikinci fıkrasından sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkralar eklenmiştir.

“Devletin, kamu iktisadî teşebbüslerinin ve diğer kamu tüzelkişilerinin mülkiyetinde bulunan işletme ve varlıkların özelleştirilmesine ilişkin esas ve usuller kanunla gösterilir.

Devlet, kamu iktisadî teşebbüsleri ve diğer kamu tüzelkişileri tarafından yürütülen yatırım ve hizmetlerden hangilerinin özel hukuk sözleşmeleri ile gerçek veya tüzelkişilere yaptırılabileceği veya devredilebileceği kanunla belirlenir.”

BAŞKAN – Sayın milletvekilleri, oylama başlamadan önce, oylamanın yöntemiyle ilgili bazı açıklamalarda bulunacağım:

Anayasanın 175 inci ve İçtüzüğün 94 üncü maddeleri gereğince, anayasa değişiklik tekliflerinin maddelerinin ve tümünün kabulü, üye tamsayısının en az beşte üç çoğunluğunun gizli oyuyla mümkündür; yani, teklifin maddelerinin ve tümünün kabulü için en az 330 kabul oyu gerekmektedir.

(1) 109 S.Sayılı Basmayazı 10.8.1999 tarihli 46 ncı Birleşim tutanağına; 109’a 1 inci Ek

S. Sayılı Basmayazı tutanağa eklidir.

Genel Kurulun 5.7.1995 tarihli 134 üncü Birleşiminde oylanarak kabul edilen Başkanlık tezkeresi uyarınca, anayasa değişiklik teklifinin ikinci görüşmelerinde;

1. Yapılan oylamada 330'un altında oy alan madde, birinci oylamada aldığı oy ne olursa olsun, kesin olarak reddedilmiş olacak ve düşecektir.

2. Yapılan oylamada 330'un üzerinde oy alan maddeler, birinci oylamada aldığı oy 330'un altında da olsa kabul edilmiş olacaktır.

3. Yapılan oylamada, maddeler, 330'un ve 367'nin üzerinde oy almış olsalar da, tümünün oylamasında 330'un altında oy alırsa, teklifin tümü kesin olarak reddedilmiş olacak ve düşecektir.

4. Yapılan oylamada, maddelerin bir kısmı 330'un üzerinde, fakat, 367'nin altında oy almış olsa, bir kısmı da 367'nin üzerinde oy almış olsa, tümünün oylamasında, teklif, 367'nin üzerinde oyla kabul edilirse, kanunun hiçbir maddesi kendiliğinden halk oylamasına sunulmayacaktır. Aynı durumda, tümünün oylamasında, teklif, 367'nin altında oyla kabul edilirse, kanunun tümü kendiliğinden halk oylamasına sunulacaktır.

Gizli oylamanın ne şekilde yapılacağını da şimdi size arz etmek istiyorum: Komisyon sırasında yer alan Kâtip Üye, adı okunan milletvekiline, biri beyaz, biri yeşil, biri de kırmızı olmak üzere üç yuvarlak pul ile bir mühürlü zarf verecek, pul ve zarf veren milletvekilinin adı ad defterinde işaretlenecektir. Bildiğiniz üzere, bu pullardan beyaz olanı kabul, kırmızı olanı ret, yeşil olanı da çekimser oy ifade etmektedir.

Oyunu kullanacak sayın üye, Kâtip Üyelerden üç yuvarlak pul ile bir mühürlü zarf aldıktan ve adını ad defterine işaretlettikten sonra oy hücresine girecek, oy olarak kullanacağı pulu, hücrede zarfın içerisine koyarak zarfı yapıştıracak; diğer iki pulu ise, hücre içerisinde bulunan ıskarta kutusuna atacaktır. Bilahara, hücreden çıkacak olan üye, oy pulunun bulunduğu zarfı, Başkanlık Divanı kürsüsünün önüne koyulan oy kutusuna atacaktır. Oylamada adı okunmayan milletvekiline pul ve zarf verilmeyecektir.

Şimdi, 1 inci maddenin gizli oylamasına başlıyoruz.

(Oyların toplanmasına başlandı)

Mehmet Gözlükaya?..

BAŞKAN – Sayın milletvekilleri, Tarım ve Köyişleri Bakanı Sayın Hüsnü Yusuf Gökalp'in yerine, Ulaştırma Bakanı Enis Öksüz oy kullanacaktır.

Bayındırlık ve İskân Bakanı Koray Aydın'ın yerine, Devlet Bakanı Sayın Tunca Toskay oy kullanacaktır.

Sağlık Bakanı Osman Durmuş'un yerine, Devlet Bakanı Abdulhaluk Mehmet Çay oy kullanacaktır.

Devlet Bakanı Şuayip Üşenmez'in yerine, Devlet Bakanı Ramazan Mirzaoğlu oy kullanacaktır.

Turizm Bakanı Sayın Erkan Mumcu'ya vekâleten, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Sayın Yaşar Okuyan oy kullanacaktır.

Arz ederim.

(Oyların toplanmasına devam edildi)

BAŞKAN – Oyunu kullanmayan sayın üye var mı? Yok.

Oylama işlemi bitmiştir; oy kutuları kaldırılsın.

(Oyların ayırımı yapıldı)

BAŞKAN – Sayın milletvekilleri, Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Teklifinin 1 inci maddesinin yapılan gizli oylamasının sonucunu açıklıyorum:

Katılım: 494

Kabul: 432

Ret: 42

Çekimser: 16

Boş: 4

Böylece, madde kabul edilmiştir; memleketimize hayırlı olsun. (Alkışlar)

Sayın milletvekilleri, Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Teklifinin 2 nci maddesini okutuyorum:

MADDE 2. — Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 125 inci maddesinin birinci fıkrasının sonuna aşağıdaki hükümler eklenmiştir.

“Kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinde bunlardan doğan uyuşmazlıkların millî veya milletlerarası tahkim yoluyla çözülmesi öngörülebilir. Milletlerarası tahkime ancak yabancılık unsuru taşıyan uyuşmazlıklar için gidilebilir.”

BAŞKAN – Sayın milletvekilleri, madde üzerinde verilmiş bir önerge vardır; okutup, işleme alacağım:

Önergeyi okutuyorum:

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

109 sıra sayısıyla ikinci görüşmesi yapılmakta olan teklifin çerçeve 2 nci maddesinin aşağıdaki şekilde değiştirilmesini arz ederiz.

Ayşe Nazlı Ilıcak Ahmet Derin Mustafa Kamalak

İstanbul Kütahya Kahramanmaraş

Aslan Polat Mehmet Altan Karapaşaoğlu Ahmet Nurettin Aydın

Erzurum Bursa Siirt

"Ancak kamu hizmetlerine ilişkin imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinde millî veya milletlerarası tahkim öngörülebilir. Şu kadar ki, yabancılık unsuru taşımayan imtiyaz uyuşmazlıklarında tahkime gidilemez."

BAŞKAN – Komisyon önergeye katılıyor mu efendim?

ANAYASA KOMİSYONU BAŞKANI ERTUĞRUL YALÇINBAYIR (Bursa) – Katılmıyoruz efendim.

BAŞKAN – Hükümet önergeye katılıyor mu?

DEVLET BAKANI EDİP SAFDER GAYDALI (Bitlis) – Katılmıyoruz efendim.

BAŞKAN – Komisyon ve Hükümet önergeye katılmıyor.

Sayın Ilıcak, önergeniz hakkında konuşacak mısınız, yoksa, önergenizin gerekçesini mi okutayım?

AYŞE NAZLI ILICAK (İstanbul) – Konuşacağım efendim.

BAŞKAN – Buyurun efendim. (FP sıralarından alkışlar)

Sayın Ilıcak, konuşma süreniz 5 dakikadır.

AYŞE NAZLI ILICAK (İstanbul) – Sayın Başkan, saygıdeğer milletvekilleri; 109 sıra sayılı teklifin çerçeve 2 nci maddesine ilişkin değişiklik önergesi hakkında söz almış bulunuyorum.

Uluslararası rekabetten yararlanmak isteyen ülkeler için tahkim şart; evet. Devletin dar imkânlarıyla gerçekleştiremediği kamu hizmeti niteliğindeki yatırımlar, yabancı sermaye tarafından gerçekleştirilsin; buna da katılıyoruz. Yabancı yatırımcı, yurdumuza gelirken tahkim şartını, yani, hakeme gitme şartını koşuyor; ulusal yargı denetimi istemiyor. Bu, doğru; ama, hal böyleyken ve tahkim, yabancı sermayeyi ülkemize çekmek için getirilmişken, neden bu anayasa değişikliğiyle yüzde yüz yerli olan sermayeye de tahkim imkânı verilmektedir? İki gün önce kabul edilen Sayın İyimaya'nın önergesinde, yerli yatırımcının, sadece uluslararası tahkime gitmesinin yolu kapanıyor; ama, yerli sermaye, uluslararası olmamakla birlikte, yerli hakeme gidebilecek; bu, son derece tehlikeli ve ülkemiz açısından zararlı bir yöntemdir.

Bakın, Fransa'da, sadece millî menfaatların gerektirdiği zaman ve sadece yabancılarla imzalanan mukavelelerde tahkim var. Biz ne yapıyoruz; hiçbir yabancılık unsuru taşımayan yerli sermayeye de tahkim imkânı veriyoruz; böylece, Türkiye'nin egemenlerini sevindiriyoruz. Yap-işlet-devlet mukavelelerini imzalayan, imzalamak üzere olan veyahut bir yağmadan pay kapmak üzere alesta bekleyen bazı medya patronlarını sevindiriyoruz. Tahkime evet; ama, sadece yabancılık unsuru taşıyan yatırımlarda ve sadece millî menfaatımıza hizmet edecek büyük ölçekli yatırımlarda tahkime evet. Üstelik, değerli arkadaşlar, Anayasanın 155 inci maddesindeki değişiklikle, Danıştayın imtiyaz sözleşmeleri üzerindeki ön incelemesini kaldırıyoruz. Bir yandan, yerli sermayeye tahkim hakkı tanıyoruz; bir yandan, kanundaki açık yasağa rağmen, medya sermayesinin devlet ihalelerine girmesini engelleyemiyoruz; diğer yandan, Danıştayın ön incelemesini kaldırıyoruz 155 inci madde değişikliğiyle. Yağma Hasan'ın böreği... Danıştayın ön incelemesinin kaldırılmasını yabancılar istemiyor ki, neden, bu, birden bire gündeme geldi? Yabancılar, sadece diyor ki: "Biz, bir sözleşme imzaladıktan sonra, bu mukavele tahakkuk ettikten sonra, oradan doğacak ihtilaflarda tahkim yolu açılsın." Yoksa "Danıştayın ön incelemesi kaldırılsın" demiyor.

Türkiye'de zaten tahkim var aldatmacasına karşı da bir iki cümle söylemek istiyorum. Türkiye'de tahkim var; ama, imtiyaz niteliği taşımayan sözleşmelerde var. İhaleye giriyorsunuz; köprü, yol, baraj inşaatı alıyorsunuz; bunları siz işletmiyorsunuz, devlete devrediyorsunuz, devlete bırakıyorsunuz. Evet, buralarda tahkim var. Buna mukabil, elektrik dağıtım santrallarını yirmibeş otuz yıl için devrettiğiniz; yap-işlet-devret formülüyle. Bir bölgede, sadece bir firma, elektriği belirli bir fiyattan satıyor; para peşin, kâr garantili, rakip yok. Bakın, kamu, bugüne kadar dağıtım için yaklaşık 35 milyar dolarlık yatırım yaptı. Kamunun dağıtımdan, elektrik dağıtımından elde ettiği kâr yılda 1 200 000 000 dolar; ama, devlet, yaklaşık iki yıllık kârı karşılığında, dağıtım şirketlerine otuz yıllığına devrediyor.

Bakın, cep telefonlarını, 500'er milyon dolar gibi son derece ucuz fiyatlarla devrettiniz. Bir yılda 2 milyar dolar kâr ettiler. Peki, o zaman, hiç değilse, Danıştay denetimi yerli yatırımcı için sürsün. Hiç değilse, biz, Danıştay denetiminden, ulusal yargıdan, büyük bir menfaat elde edeceksek, büyük ölçüde yabancı sermaye ülkemizde yatırım yapacaksa vazgeçelim.

Değerli arkadaşlar, RTÜK sınırlamasına rağmen, Danıştay bile bunların devlet ihalesine girmesini engelleyemedi. Baskısıyla, Rekabet Kurulunun şartlarını geri çektirdiler. Danıştay Dava Daireleri Genel Kurulu kararına rağmen, orman içinde üniversite inşaatına devam ediyorlar. Tahkim yolunu açalım derken, talanın yolunu açmayalım...

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

AYŞE NAZLI ILICAK (Devamla) – Sayın Başkan, şimdi bitiriyorum, çok az kaldı; yarım dakika yeterli.

BAŞKAN – Buyurun toparlayın efendim.

AYŞE NAZLI ILICAK (Devamla) – Ben, vicdanım doğrultusunda, Yüce Meclisi uyarmayı bir görev addediyorum. Hiç değilse, 155 inci maddedeki Danıştay'ın ön incelemesini kaldırmayalım.

Saygılar sunuyorum efendim. (FP ve DYP sıralarından alkışlar)

BAŞKAN – Teşekkür ederim Sayın Ilıcak.

Sayın milletvekilleri, önergeye Komisyon ve Hükümet katılmamıştır.

Önergeyi oylarınıza sunuyorum: Önergeyi kabul edenler... Önergeyi kabul etmeyenler... Önerge kabul edilmemiştir.

Sayın milletvekilleri, şimdi, anayasa değişikliği teklifinin 2 nci maddesinin gizli oylamasına başlıyoruz.

(Oyların toplanmasına başlandı)

Metin Şahin...

BAŞKAN – Sayın milletvekilleri, Orman Bakanı Sayın Nami Çağan'ın yerine, Devlet Bakanı Sayın Mustafa Yılmaz oy kullanacaklardır.

Arz ederim.

(Oyların toplanmasına devam edildi)

Mustafa Güven Karahan...

BAŞKAN – Sayın milletvekilleri, Devlet Bakanı Sayın Sadi Somuncuoğlu'nun yerine, Sanayi ve Ticaret Bakanı Sayın Ahmet Kenan Tanrıkulu oy kullanacaklardır.

Devlet Bakanı Sayın Mustafa Yılmaz'ın yerine de, Orman Bakanı Sayın Nami Çağan oy kullacaklardır.

(Oyların toplanmasına devam edildi)

Osman Aslan...

BAŞKAN – Sayın milletvekilleri, Sağlık Bakanı Sayın Osman Durmuş'un yerine, Devlet Bakanı Sayın Abdulhaluk Mehmet Çay oy kullanacaklardır.

Arz ederim.

(Oyların toplanmasına devam edildi)

BAŞKAN – Oyunu kullanmayan sayın milletvekili var mı? Yok.

Oy verme işlemi bitmiştir.

Oy kutuları kaldırılsın.

(Oyların ayırımı yapıldı)

BAŞKAN – Sayın milletvekilleri, Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Teklifinin 2 nci maddesinin yapılan gizli oylamasının sonucunu açıklıyorum:

Katılım : 499

Kabul : 435

Ret : 52

Çekimser : 12

Böylece, madde kabul edilmiştir; hayırlı uğurlu olsun efendim. (Alkışlar)

Sayın milletvekilleri, 3 üncü maddenin oylaması şimdi yapılsa dahi, vakit yetersizliğinden tamamlanamayacağı için ve madde üzerinde önerge bulunduğundan, birleşime 14.00'e kadar ara veriyorum.

Kapanma Saati : 12.32

İKİNCİ OTURUM

Açılma Saati : 14.00

BAŞKAN : Başkanvekili Murat SÖKMENOĞLU

KÂTİP ÜYELER : Şadan ŞİMŞEK (Edirne), Burhan ORHAN (Bursa)

BAŞKAN – Türkiye Büyük Millet Meclisinin 49 uncu Birleşiminin İkinci Oturumunu açıyorum.

Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Teklifinin 2 nci maddesi daha önceki oturumda kabul edilmişti.

V. – KANUN TASARI VE TEKLİFLERİYLE KOMİSYONLARDAN

GELEN DİĞER İŞLER (Devam)

1. – Demokratik Sol Parti Genel Başkanı İstanbul Milletvekili Bülent Ecevit, Milliyetçi Hareket Partisi Genel Başkanı Osmaniye Milletvekili Devlet Bahçeli ile Anavatan Partisi Genel Başkanı Rize Milletvekili Mesut Yılmaz ve 282 Milletvekilinin; Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Teklifi ve Anayasa Komisyonu Raporu (2/187) (S. Sayısı : 109 ve 109’a 1 inci Ek) (Devam)

BAŞKAN – Komisyon ve Hükümet yerinde.

Teklifin 3 üncü maddesini okutuyorum:

MADDE 3. —Anayasanın 155 inci maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

Danıştay, davaları görmek, Başbakan ve Bakanlar Kurulunca gönderilen kanun tasarıları, kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri hakkında iki ay içinde düşüncesini bildirmek, tüzük tasarılarını incelemek, idarî uyuşmazlıkları çözmek ve kanunla gösterilen diğer işleri yapmakla görevlidir.

BAŞKAN – Sayın milletvekilleri, madde üzerinde verilmiş bir önerge vardır; okutup işleme koyacağım.

Önergeyi okutuyorum:

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

109 sıra sayısıyla görüşülmekte olan teklifin çerçeve 3 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

Mehmet Sağlam Turhan Güven Sevgi Esen

Kahramanmaraş İçel Kayseri

Oğuz Tezmen Ali Şevki Erek Ali Naci Tuncer

Bursa Tokat Trabzon

Ahmet İyimaya Sebahattin Karakelle

Amasya Erzincan

"Danıştay, davaları görmek, Başbakan ve Bakanlar Kurulunca gönderilen kanun tasarıları ve ayrıca kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri hakkında en geç 2 ay içinde düşüncesini bildirmek, tüzük tasarılarını incelemek, idarî uyuşmazlıkları çözmek ve kanunla gösterilen diğer işleri yapmakla görevlidir."

BAŞKAN – Komisyon önergeye katılıyor mu?

ANAYASA KOMİSYONU BAŞKANI ERTUĞRUL YALÇINBAYIR (Bursa) – Çoğunluğumuz olmadığı için katılamıyoruz Sayın Başkan.

BAŞKAN – Hükümet önergeye katılıyor mu?

ENERJİ VE TABİî KAYNAKLAR BAKANI VE BAŞBAKAN YARDIMCISI MUSTAFA CUMHUR ERSÜMER (Çanakkale) – Katılmıyoruz Sayın Başkanım.

BAŞKAN – Önerge sahibi görüş bildirecek mi?

SEVGİ ESEN (Kayseri) – Gerekçe okunsun efendim.

BAŞKAN – Gerekçeyi okutuyorum:

Gerekçe:

Mevcut teklif, imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinde Danıştaya başvurmayı zorunlu olmaktan çıkarmakta, yürütme organının arzusuna bırakmaktadır. Ancak kanunlar için öngörülebilecek tercih sistemi, tamamen somut ve kamu yararını öne alan idare sözleşmeleri için benimsenemez. Tercihin mahiyetine göre iktidarları yıpratan, keyfîlik ve yolsuzluk kaynağı olan böyle bir sistem, Anayasaya eklemlenemez. Öte yandan Danıştay, devlet organı olarak bu gibi önemli işlerde, denge ve süzgeç işlevi ile kamu yararı bakımından da zorunluluk öğesidir. Danıştay aşamasındaki problemler, organik kanundaki iyileştirmelerle aşılabilir. Teklifimiz, belirtilen sakıncaları gidermeye yöneliktir.

BAŞKAN – Önergeyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Önerge kabul edilmemiştir.

Şimdi, 3 üncü maddenin gizli oylamasına Adana İlinden başlıyoruz.

(Oylar toplandı)

BAŞKAN – Sayın milletvekilleri, oyunu kullanamayan sayın üyemiz var mı?.. Yok.

Oy verme işlemi bitmiştir.

(Oyların ayrımına başlandı)

BAŞKAN – Sayın milletvekilleri, teklifin 3 üncü maddesinin gizli oylamasında kullanılan oyların sayımı devam ederken, 4 üncü maddenin gizli oylamasına geçeceğim. Ancak, bir hususu sayın milletvekillerinin bilgisine sunmak istiyorum: Teklifin 4 üncü maddesinin oylamasından sonra, teklifin tümünün gizli oylamasını yapacağız. Bu son oylamanın çok önemli olduğunu bilgilerinize sunmak isterim.

Önce, 4 üncü maddeyi okutuyorum:

MADDE 4. — Bu Kanun, yayımı tarihinde yürürlüğe girer ve halk oylamasına sunulması halinde 1 inci maddesi ayrı, 2 ve 3 üncü maddeleri birlikte ayrı oylanır.

BAŞKAN – 4 üncü maddenin gizli oylamasına başlıyoruz.

(Oyların toplanmasına başlandı)

BAŞKAN – Sayın milletvekilleri, Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Teklifinin 3 üncü maddesinin yapılan gizli oylamasının sonucunu açıklıyorum:

Katılan üye sayısı: 509

Kabul: 437

Ret: 56

Çekimser: 12

Geçersiz: 4

Böylece, 3 üncü madde kabul edilmiştir; hayırlı olsun efendim.

(Oyların toplanmasına devam edildi)

BAŞKAN – Oyunu kullanmayan sayın üye var mı? Yok.

Oylama işlemi bitmiştir.

Oy kutuları kaldırılsın.

(Oyların ayırımına başlandı)

BAŞKAN – Sayın milletvekilleri, teklifin 4 üncü maddesinin gizli oylamasında kullanılan oyların sayımı devam ederken, teklifin tümünün gizli oylaması yapacağız; ancak, bu son oylamanın çok önemli olduğunu, bir kere daha bilgilerinize sunmak istiyorum.

Teklifin tümünün oylamasında, teklif 367'nin üzerinde oyla kabul edilirse, kanunun hiçbir maddesi kendiliğinden halkoylamasına sunulmayacaktır. Aynı durumda, tümünün oylamasında, teklif 367'nin altında oyla kabul edilirse, kanunun tümü kendiliğinden halkoylamasına sunulacaktır.

Bilgilerinize sunulur.

Sayın milletvekilleri, teklifin tümünün gizli oylamasına geçiyoruz.

Sayın Genel Başkanların öncelikleri vardır, arzu ederlerse kullanabilirler.

(Oyların toplanmasına başlandı)

BAŞKAN – Sayın milletvekilleri, Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Teklifinin 4 üncü maddesinin yapılan gizli oylamasının sonucunu açıklıyorum:

Katılan : 501

Kabul : 447

Ret : 39

Çekimser : 10

Geçersiz : 3

Boş : 2

Böylece, 4 üncü madde kabul edilmiştir; hayırlı olsun. (Alkışlar)

(Oyların toplanmasına devam edildi)

BAŞKAN – Salonda bulunup da, oyunu kullanmayan sayın milletvekili var mı efendim? Yok.

Oylama işlemi bitmiştir.

Oy kutuları kaldırılsın.

(Oyların ayırımı yapıldı)

BAŞKAN – Sayın milletvekilleri, Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Teklifinin tümü üzerinde yapılan gizli oylamanın sonucunu açıklıyorum:

Katılan üye : 506

Kabul : 448

Ret : 45

Çekimser : 11

Boş : 2

Böylece, teklif kabul edilmiş ve kanunlaşmıştır. (Alkışlar)

Sayın milletvekilleri, Türkiye Büyük Millet Meclisinde grubu bulunan beş siyasî partiye mensup sayın milletvekillerinin sağladıkları konsensüsle, 21 inci Dönem Türkiye Büyük Millet Meclisi, yeni bir çalışmayı, yani, yıllardır tartışılan Anayasadaki değişikliği yapabilmiştir.

Sayın milletvekilleri, ülkemizin ihtiyacı olan birlik ve beraberliğe de örnek teşkil edecek bütün siyasî partilerin uzlaşarak or