1. — Büyük Önder Atatürk’ün ölümünün 60 ıncı yıldönümü münasebetiyle saygı duruşu

1. — Tekirdağ Milletvekili Fevzi Aytekin’in, Büyük Önder Atatürk’ün ölümünün 60 ıncı yıldönümüne ilişkin gündemdışı konuşması

2. — Trabzon Milletvekili Yusuf Bahadır’ın, Trabzon İline Tarım ve Köyişleri Bakanlığı tarafından bir ziraî karantina müdürlüğü kurulmasına ilişkin gündemdışı konuşması ve Tarım ve Köyişleri Bakanı Mustafa Rüştü Taşar’ın cevabı

3. — Muğla Milletvekili İrfettin Akar’ın, Ege Bölgesindeki pamuk ve zeytin üreticilerinin sorunlarına ilişkin gündemdışı konuşması ve Sanayi ve Ticaret Bakanı E. Yalım Erez’in cevabı

1. — Arjantin’e gidecek olan Çevre Bakanı İmren Aykut’a, dönüşüne kadar, Devlet Bakanı Rüştü Kâzım Yücelen’in vekâlet etmesinin uygun görüldüğüne ilişkin Cumhurbaşkanlığı tezkeresi (3/1777)

2. — Bulgaristan ve Belarus Cumhuriyetine gidecek olan Başbakan Yardımcısı ve Millî Savunma Bakanı İsmet Sezgin’e dönüşüne kadar, Devlet Bakanı Mehmet Batallı’nın vekâlet etmesinin uygun görüldüğüne ilişin Cumhurbaşkanlığı tezkeresi (3/1778)

3. — Brezilya, Şili ve Arjantin’e gidecek olan Dışişleri Bakanı İsmail Cem’e vekâlet etmesi daha önce uygun görülen Devlet Bakanı Şükrü Sina Gürel’in 3 Kasım 1998 tarihinde yurtdışına gitmesi sebebiyle, sadece bu tarih süresince, Kültür Bakanı M. İstemihan Talay’ın vekâlet etmesinin uygun görüldüğüne ilişkin Cumhurbaşkanlığı tezkeresi (3/1779)

4. — Türkmenistan ve Kırgızistan’a gidecek olan Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel’e, dönüşüne kadar, TBMM Başkanı Hikmet Çetin’in vekâlet edeceğine ilişkin Cumhurbaşkanlığı tezkeresi (3/1780)

5. — Macar Parlamentosu Dışişleri Komisyonu Başkanı Dr. Istvan Szent-Ivanyi’nin, vaki davetine icabet edecek Parlamento heyetinde yer alacak milletvekillerine ilişkin Başbakanlık tezkeresi (3/1781)

6. — (10/24, 57) esas numaralı Meclis Araştırması Komisyonu Geçici Başkanlığının, Komisyonun, başkan, başkanvekili, sözcü ve kâtip üye seçimini yaptığına ilişkin tezkeresi (3/1782)

1. — İstanbul Milletvekili Mehmet Sevigen ve 25 arkadaşının, İstanbul-Eminönü Belediyesiyle ilgili yolsuzluk ve usulsüzlük iddialarını araştırmak ve alınması gereken önlemleri belirlemek amacıyla Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/299)

2. — İstanbul Milletvekili Mehmet Sevigen ve 27 arkadaşının, bazı kişilerin gözaltına alındıktan sonra kaybolduğu iddiaları konusunda Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/300)

3. — Karabük Milletvekili Hayrettin Dilekcan ve 71 arkadaşının, yasadışı örgütlerle ve mensuplarıyla birlikte hareket ettikleri, örgüt mensuplarının işledikleri suçların ortaya çıkarılmasını engelledikleri ve suçluları himaye ettikleri, devlet ihalelerinde çetelerle işbirliği yaptıkları ve bu eylemlerinin Türk Ceza Kanununun 230, 240, 296 ve 314 üncü maddelerine uyduğu iddiasıyla Başbakan A. Mesut Yılmaz, Devlet eski Bakanı Eyüp Aşık ve Bayındırlık ve İskân BakanıYaşar Topçu hakkında Meclis soruşturması açılmasına ilişkin önergesi (9/41)

4. — Konya Milletvekili Veysel Candan ve 61 arkadaşının, Telsim ve Türkcell firmalarıyla imzalanan sözleşmelere ve 4046 numaralı Özelleştirme Kanunu hükümlerine aykırı davranmak suretiyle devleti gelir kaybına uğratarak görevlerini kötüye kullandıkları ve bu eylemlerinin Türk Ceza Kanununun 240 ıncı maddesine uyduğu iddiasıyla Başbakan A. Mesut Yılmaz ve Ulaştırma eski Bakanı Necdet Menzir hakkında Meclis soruşturması açılmasına ilişkin önergesi (9/42)

5. — Aydın Milletvekil Ali Rıza Gönül ve 57 arkadaşının, Türk Ticaret Bankasının satışı ihalesiyle ilgili olarak ortaya atılan yolsuzluk iddiaları konusunda gerekli tedbirleri almayarak görevlerini kötüye kullandıkları ve bu eylemlerinin Türk Ceza Kanununun 240 ıncı maddesine uyduğu iddiasıyla Devlet Bakanı Güneş Taner ve Başbakan A. Mesut Yılmaz hakkında Meclis soruşturması açılmasına ilişkin önergesi (9/43)

1. — (10/19, 29, 40, 88, 98, 127, 150, 166) esas numaralı Meclis Araştırması Komisyonunun 743 sıra sayılı raporunun gündemdeki yeri ve görüşme gününe ilişkin Danışma Kurulu önerisi

1. — Hatay Milletvekili Atilâ Sav ve 54 arkadaşının, suç işlemek amacıyla teşekkül oluşturduğu ve bu eyleminin Türk Ceza Kanununun 313, 296, 240, 31 ve 33 üncü maddelerine uyduğu iddiasıyla İçişleri eski Bakanı Mehmet Ağar hakkında Meclis soruşturması açılmasına ilişkin önergesi (9/38)

2. — Balıkesir Milletvekili İlyas Yılmazyıldız ve 54 arkadaşının, İzmit Körfez Geçiş Projesi ihalesinde ihale usul ve esaslarını ihlal ederek rekabet ortamının oluşmasını önlediği, firma seçiminde yanlı davranarak devleti zarara uğratmak suretiyle görevini kötüye kullandığı ve bu eyleminin Türk Ceza Kanununun 240 ıncı maddesine uyduğu iddiasıyla Bayındırlık ve İskân Bakanı Yaşar Topçu hakkında Meclis soruşturması açılmasına ilişkin önergesi (9/39)

1. — Sakarya Milletvekili Cevat Ayhan’ın, (9/39) esas numaralı Meclis soruşturması önergesinin görüşmeleri sırasında şahsına sataşıldığı iddiasıyla konuşması

1. — İstanbul Milletvekili Bülent Akarcalı’nın, İMKB’ndaki “Gözaltı Pazarı” tabir edilen uygulamaya ilişkin sorusu ve Devlet Bakanı Güneş Taner’in, yazılı cevabı (7/6026)

2. — Kırıkkale Milletvekili Kemal Albayrak’ın,

– Kırıkkale’deki elektrik şebekelerinin tevsii için yapılan harcamalara,

– Kırıkkale’ye bağlı bazı yerleşim elektrik şebekesi tevsii için yapılan harcamalara,

İlişkin soruları Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Mustafa Cumhur Ersümer’in yazılı cevabı (7/6080, 6083)

3. — Erzincan Milletvekili Mustafa Kul’un, kamuoyunda Cumartesi anneleri olarak bilinen gruba güvenlik güçlerince yapılan müdahaleye ilişkin sorusu ve İçişleri Bakanı Kutlu Aktaş’ın yazılı cevabı (7/6092)

5. — İstanbul Milletvekili Ercan Karakaş’ın, İzmir’de kimsesiz çocuklar için yardım toplayan çocukları sorgulayan polisler hakkında bir işlem yapılıp yapılmadığına ilişkin sorusu ve İçişleri Bakanı Kutlu Aktaş’ın yazılı cevabı (7/6108)

6. — İstanbul Milletvekili Bülent Akarcalı’nın, 50 kg’lık torbaların kullanımının yasaklanıp yasaklanmayacağına ilişkin sorusu ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Nami Çağan’ın yazılı cevabı (7/6113)

7. — Nevşehir Milletvekili Mehmet Elkatmış’ın, 1997-1998 yılları arasında kurulmasına izin verilen bankalara ilişkin Başbakandan sorusu ve Devlet Bakanı Güneş Taner’in yazılı cevabı (7/6125)

8. — Trabzon Milletvekili İsmail İlhan Sungur’un, Trabzon-Vakfıkebir’de meydana gelen bir cinayetin faillerine ilişkin sorusu ve İçişleri Bakanı Kutlu Aktaş’ın yazılı cevabı (7/6153)

9. —Erzincan Milletvekili Mustafa Kul’un, bazı konularda ANAP ve FP arasında uzlaşmaya varıldığı iddialarına ilişkin sorusu ve Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Bülent Ecevit’in yazılı cevabı (7/6162)

10. — Mardin Milletvekili Hüseyin Yıldız’ın, Türk polisinin İsrail polisinden eğitim alacağı iddiasına ilişkin sorusu ve İçişleri Bakanı Kutlu Aktaş’ın yazılı cevabı (7/6170)

11. — Gaziantep Milletvekili Nurettin Aktaş’ın, Gaziantep SSK Teftiş Kurulu Grup Başkanlığının Adana Grup Başkanlığına bağlanacağı iddiasına ilişkin sorusu ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Nami Çağan’ın yazılı cevabı (7/6175)

12. — Nevşehir Milletvekili Mehmet Elkatmış’ın, Kur’an kurslarının sayısına ilişkin Başbakandan sorusu ve Devlet Bakanı H. Hüsamettin Özkan’ın yazılı cevabı (7/6187)

13. — Ankara Milletvekili Saffet Arıkan Bedük’ün, köy ve mahalle muhtarlarından silah ruhsat bedeli olarak alınan harç ve bağışlara ilişkin sorusu ve İçişleri Bakanı Kutlu Aktaş’ın yazılı cevabı (7/6201)

14. — Konya Milletvekili Mustafa Ünaldı’nın, Türk Telekom görevlilerine gizli olarak bir form imzalatıldığı iddialarına ilişkin sorusu ve Ulaştırma Bakanı Arif Ahmet Denizolgun’un yazılı cevabı (7/6230)

15. — Konya Milletvekili Mustafa Ünaldı’nın, Konya-Ereğli İlçesi Kargacık Köyü merasının maden arama alanı olarak verildiği iddialarına ilişkinBaşbakandan sorusu ve Tarım ve Köyişleri Bakanı Mustafa R. Taşar’ın yazılı cevabı (7/6231)

16. — Ordu Milletvekili Mustafa Hasan Öz’ün, Kur’an kurslarına ilişkin sorusu ve Devlet Bakanı H. Hüsamettin Özkan’ın yazılı cevabı (7/6232)

18. — Erzincan Milletvekili Naci Terzi’nin, TRT-1’de yayınlanan bir programda okunan gazetelerin nasıl seçildiğine ilişkin sorusu ve Devlet Bakanı Cavit Kavak’ın yazılı cevabı (7/6252)

19. — Adana Milletvekili İbrahim Ertan Yülek’in, pamuk üreticilerinin sorunlarına ilişkin sorusu ve Bayındırlık ve İskân Bakanı ve Sanayi ve Ticaret Bakanı vekili Yaşar Topçu’nun yazılı cevabı (7/6253)

20. — Bolu Milletvekili Feti Görür’ün, Fiskobirlik tarafından yapılan fındık alımlarına ilişkin sorusu ve Bayındırlık ve İskân Bakanı ve Sanayi ve Ticaret Bakanı vekili Yaşar Topçu’nun yazılı cevabı (7/6254)

21. — Ankara Milletvekili Ersönmez Yarbay’ın;

– Ankara-Sincan ve köylerindeki telefon müracaatlarına,

– Ankara-Etimesgut ve köylerindeki telefon müracaatlarına,

İlişkin sorular ve Ulaştırma Bakanı Arif Ahmet Denizolgun’un yazılı cevabı (7/6263, 6264, 6265)

22. — Balıkesir Milletvekili İsmail Özgün’ün, Ankara-İzmir arasında hızlı tren seferi konusunda bir çalışma yapılıp yapılmadığına ilişkin sorusu ve Ulaştırma Bakanı Arif Ahmet Denizolgun’un yazılı cevabı (7/6268)

24. — Karaman Milletvekili Abdullah Özbey’in, Kahramanmaraş Ekinözü İlçesi Kandil Köyü yolunun asfaltlanmasına ilişkin sorusu ve Devlet Bakanı Mustafa Yılmaz’ın yazılı cevabı (7/6288)

25. — İstanbul Milletvekili Ahmet Güryüz Ketenci’nin, bir organizatöre Türkiye Tanıtma Fonu’ndan katkı yapıldığı iddiasına ilişkin Başbakandan sorusu ve Devlet Bakanı Cavit Kavak’ın yazılı cevabı (7/6291)

26. — Ordu Milletvekili Hüseyin Olgun Akın’ın, Sıvas-Koyuhisar İlçesine bağlı Çandır Köyü mevkiinde faaliyet gösteren maden üretim tesislerinin çevreyi kirlettiği iddialarına ilişkin sorusu ve Devlet Bakanı ve Çevre Bakanı vekili Rüştü Kâzım Yücelen’in yazılı cevabı (7/6310)

27. — Giresun Milletvekili Ergun Özdemir’in, Giresun-Görele Tekel toptan satıcısının sözleşmesinin uzatılmamasının nedenine ilişkin sorusu ve Devlet Bakanı Rüştü Kâzım Yücelen’in yazılı cevabı (7/6323)

28. — Konya Milletvekili Lütfi Yalman’ın, personel atamalarına ilişkin sorusu ve Devlet Bakanı Ahat Andican’ın yazılı cevabı (7/6371)

TBMM Genel Kurulu saat 15.00’te açılarak dört oturum yaptı.

Adana Milletvekili Mehmet Halit Dağlı’nın, Adana kırsalındaki sekiz yıllık zorunlu eğitim ve taşımalı eğitim uygulamalarına ilişkin gündemdışı konuşmasına, Millî Eğitim Bakanı Hikmet Uluğbay,

Edirne Milletvekili Mustafa İlimen’in, Edirne İlinde aşırı yağışların neden olduğu ürün kayıpları ve çeltik üreticilerinin sorunları ile alınması gerekli önlemlere ilişkin gündemdışı konuşmasına, Turizm Bakanı İbrahim Gürdal,

Cevap verdiler.

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetine gidecek olan :

Başbakan A. Mesut Yılmaz’a, Başbakan Yardımcısı ve DevletBakanı Bülent Ecevit’in,

Devlet Bakanı Şükrü Sina Gürel’e, Millî Eğitim Bakanı Hikmet Uluğbay’ın,

Almanya’ya gidecek olan Maliye Bakanı Zekeriya Temizel’e Millî Eğitim Bakanı Hikmet Uluğbay’ın,

Vekâlet etmelerinin uygun görülmüş olduğuna ilişkin Cumhurbaşkanlığı tezkereleri ile,

Çek Cumhuriyeti Parlamentosu Dışişleri Komisyonu Başkanının vaki davetine icap edecek beş kişilik Parlamento heyetini oluşturmak üzere, siyasî parti gruplarının bildirmiş olduğu milletvekillerinin isimlerine,

Romanya Parlamentosu üyelerinden oluşan bir futbol takımının ülkemize davet edilmesine,

İlişkin Başbakanlık tezkereleri;

Genel Kurulun bilgisine sunuldu.

Adalet Komisyonu Başkanlığının, 3167 sayılı Çekle Ödemelerin Düzenlenmesi ve Çek Hamillerinin Korunması Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısının (S. Sayısı : 56) bir kez daha görüşülmek üzere geri çekilmesine ilişkin tezkeresi okundu; söz konusu tasarının Adalet Komisyonuna geri verildiği bildirildi.

TBMM Kültür, Sanat ve Yayın Kurulu üyelerinden oluşan birParlamento heyetinin Özbekistan ve Türkmenistan’a resmî bir ziyarette bulunmasına,

İlişkin Başkanlık tezkereleri kabul edildi.

Gündemin “Kanun Tasarı ve Teklifleriyle Komisyonlardan Gelen Diğer İşler” kısmının :

1 inci sırasında bulunan 132,

2 nci sırasında bulunan 232,

4 üncü sırasında bulunan 553,

Sıra sayılı kanun tasarıları ve tekliflerinin görüşmeleri, komisyon yetkilileri Genel Kurulda hazır bulunmadıklarından,

3 üncü sırasında bulunan ve Hükümetçe komisyona geri alınan 338 sıra sayılı kanun teklifinin görüşmeleri de, Komisyon raporu gelmediğinden,

Ertelendi;

5 inci sırasında bulunan, Olağanüstü Hal Bölgesinde ve Kalkınmada Öncelikli Yörelerde İstihdam Yaratılması ve Yatırımların Teşvik Edilmesi ile 193 Sayılı Gelir Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılamasına İlişkin Kanun Teklifi ve Plan ve Bütçe Komisyonu raporunun (S. Sayısı : 663) tümü üzerindeki görüşmelerden sonra, teklifin maddelerine geçilmesi için yapılan oylamalarda karar yetersayısının bulunmadığı anlaşıldığından, grupların da mutabakatıyla, 10 Kasım 1998 Salı günü saat 15.00’te toplanmak üzere, birleşime 19.10’da son verildi.

1. — İstanbul Milletvekili Yusuf Namoğlu ve 7 arkadaşının, Türkiye Otelciler Birliği Kanunu Teklifi ile Doğru Yol Partisi Grup Başkanvekili Ankara Milletvekili Saffet Arıkan Bedük’ün ve Kırklareli Milletvekili İrfan Gürpınar’ın aynı mahiyetteki Kanun Teklifleri ve Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm Komisyonu Raporu (2/1132, 2/1079, 2/1107) (S. Sayısı : 758) (Dağıtma tarihi : 6.11.1998) (GÜNDEME)

2. — İş Kanununun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi ve Bu Kanuna Bir Madde Eklenmesi Hakkında Kanun Tasarısı ve Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu Raporu (1/817) (S. Sayısı : 765) (Dağıtma tarihi : 6.11.1998) (GÜNDEME)

1. — Ankara Milletvekili Ersönmez Yarbay’ın, Fatma Zehra İlim Kültür ve Dayanışma Derneği’nin düzenlemek istediği panele izin verilmemesine ilişkin Başbakandan sözlü soru önergesi (6/1217) (Başkanlığa geliş tarihi : 23.10.1998)

1. — Mardin Milletvekili Hüseyin Yıldız’ın, Muş Anadolu Kız Öğretmen Lisesi Müdürü ve yardımcısının bir öğrenciyi dövdükleri iddiasına ilişkin Millî Eğitim Bakanından yazılı soru önergesi (7/6444) (Başkanlığa geliş tarihi : 2.11.1998)

1. — İzmir Milletvekili Sabri Ergül’ün, Van-Çatak İlçesine bağlı bazı köylerde terörden zarar gören vatandaşlara yapılacak yardımlara ilişkin Başbakandan yazılı soru önergesi (7/5952)

2. — Hatay Milletvekili Mehmet Sılay’ın, İzmit’de bir otomotiv firmasına tahsis edilen arazinin bitişiğindeki araziye ilişkin Başbakandan yazılı soru önergesi (7/5976)

3. — Kayseri Milletvekili Recep Kırış’ın, Kayseri-Ankara Devlet Karayoluna ve Erkilet Havaalanı projesine ilişkin Başbakandan yazılı soru önergesi (7/5981)

5. — İstanbul Milletvekili Süleyman Arif Emre’nin, Batı Çalışma Grubunca hazırlandığı ileri sürülen bir rapora ilişkin Başbakandan yazılı soru önergesi (7/5985)

6. — Kocaeli Milletvekili Osman Pepe’nin, Kocaeli-Yeniköy Belediyesi sınırları içindeki bir araziye ilişkin Başbakandan yazılı soru önergesi (7/6001)

7. — Nevşehir Milletvekili Mehmet Elkatmış’ın, İstanbul Dolmabahçe’de yapımı devam eden bir otel inşaatıyla ilgili Danıştay kararının uygulanmasına ilişkin Başbakandan yazılı soru önergesi (7/6003)

1. — Balıkesir Milletvekili İsmail Özgün ve 13 arkadaşının; Vergi Usul Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi (2/1312) (Plan ve Bütçe Komisyonuna) (Başkanlığa geliş tarihi : 2.11.1998)

2. — Van Milletvekili Mahmut Yılbaş’ın; 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu, 399 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile 926 Sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununa Geçici Madde Eklenmesi Hakkında Kanun Teklifi (2/1313) (Millî Savunma ve Plan ve Bütçe Komisyonlarına) (Başkanlığa geliş tarihi : 4.11.1998)

3. — Ankara Milletvekili Gökhan Çapoğlu’nun; Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayınları Hakkında Kanunun 33 üncü Maddesinin Değiştirilmesine İlişkinKanun Teklifi (2/1314) (Anayasa Komisyonuna) (Başkanlığa geliş tarihi : 4.11.1998)

4. — Balıkesir Milletvekili Mustafa Güven Karahan’ın; 506 Sayılı Sosyal Sigortalar Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi (2/1315) (Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonuna) (Başkanlığa geliş tarihi : 4.11.1998)

1. — Elazığ Milletvekili Mehmet Ağar’ın Yasama Dokunulmazlığının Kaldırılması Hakkında Başbakanlık Tezkeresi (3/1775) (Anayasa ve Adalet Komisyonları Üyelerinden Kurulu Karma Komisyona) (Başkanlığa geliş tarihi : 5.11.1998)

2. — Malatya Milletvekili Recai Kutan’ın Yasama Dokunulmazlığının Kaldırılması Hakkında Başbakanlık Tezkeresi (3/1776) (Anayasa ve Adalet Komisyonları Üyelerinden Kurulu Karma Komisyona) (Başkanlığa geliş tarihi : 6.11.1998)

1. — Şanlıurfa Milletvekili Abdülkadir Öncel’in, Küçükçekmece’de Korkmaz Yiğit’e ait bir arazinin SİTalanı dışına çıkartıldığı iddiasına ilişkin Kültür Bakanından sözlü soru önergesi (6/1218) (Başkanlığa geliş tarihi : 3.11.1998)

3. — Mardin Milletvekili Hüseyin Yıldız’ın, Cumhuriyetin 75. yılı kutlamalarında kiralanan araçlara ilişkin Başbakandan sözlü soru önergesi (6/1220) (Başkanlığa geliş tarihi : 4.11.1998)

4. — Konya Milletvekili Lütfi Yalman’ın, bazı bankaların reklam harcamalarına ilişkin Başbakandan sözlü soru önergesi (6/1221) (Başkanlığa geliş tarihi : 4.11.1998)

5. — Konya Milletvekili Lütfi Yalman’ın, bazı bankalar tarafından basın kuruluşlarına verilen teşvik kredilerine ilişkin Başbakandan sözlü soru önergesi (6/1222) (Başkanlığa geliş tarihi : 4.11.1998)

6. — Artvin Milletvekili Hasan Ekinci’nin, Mahallî İdareler Fonu’ndan belediyelere yapılan yardımlara ve Artvin İline yardım yapılmamasının nedenine ilişkin Maliye Bakanından sözlü soru önergesi (6/1223) (Başkanlığa geliş tarihi : 4.11.1998)

2. — Samsun Milletvekili İrfan Demiralp’in, Samsun-Havza Belediyesinin temsil, ağırlama ve tanıtım giderlerine ilişkin İçişleri Bakanından yazılı soru önergesi (7/6446) (Başkanlığa geliş tarihi : 3.11.1998)

3. — Sinop Milletvekili Kadir Bozkurt’un, Çay-Kur ve Tekel’in 1991-1997 yılı faaliyetlerine ilişkinBaşbakandan yazılı soru önergesi (7/6447) (Başkanlığa geliş tarihi : 3.11.1998)

4. — Karaman Milletvekili Abdullah Özbey’in, Ermenek Barajı ihalesine ilişkin Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanından yazılı soru önergesi (7/6448) (Başkanlığa geliş tarihi : 3.11.1998)

5. — Karaman Milletvekili Abdullah Özbey’in, Karaman-Ermenek-Sarıveliler ve Başyayla İlçelerinin spor sahası ve kapalı spor salonu ihtiyacına ilişkin Devlet Bakanından (Yücel Seçkiner) yazılı soru önergesi (7/6449) (Başkanlığa geliş tarihi : 3.11.1998)

6. — Karaman Milletvekili Abdullah Özbey’in, Karaman’ın Ermenek, Sarıveliler ve Başyayla İlçelerinin Hükümet Konağına ilişkinBayındırlık ve İskân Bakanından yazılı soru önergesi (7/6450) (Başkanlığa geliş tarihi : 3.11.1998)

7. — Karaman Milletvekili Abdullah Özbey’in, Karaman-Ermenek Güneyyurt sulama suyu projesi için ayrılan ödeneğe ilişkin Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanından yazılı soru önergesi (7/6451) (Başkanlığa geliş tarihi : 3.11.1998)

8. — Bolu Milletvekili Mustafa Yünlüoğlu’nun, Alaattin Çakıcı’ya ait konuşma kasetlerine ilişkin İçişleri Bakanından yazılı soru önergesi (7/6452) (Başkanlığa geliş tarihi : 3.11.1998)

9. — Karaman Milletvekili Abdullah Özbey’in, Karaman Bayındırlık ve İskân İl Müdürlüğü hizmet binasına ilişkin Bayındırlık ve İskân Bakanından yazılı soru önergesi (7/6453) (Başkanlığa geliş tarihi : 3.11.1998)

10. — Karaman Milletvekili Abdullah Özbey’in, taşıyıcı ve nakliyecilere kredi verilip verilmeyeceğine ilişkin Devlet Bakanından (H. Hüsamettin Özkan) yazılı soru önergesi (7/6454) (Başkanlığa geliş tarihi : 3.11.1998)

11. — Konya Milletvekili Lütfi Yalman’ın, bazı gazete, özel radyo ve televizyonlara verilen teşvik ve reklam miktarına ilişkin Başbakandan yazılı soru önergesi (7/6455) (Başkanlığa geliş tarihi : 3.11.1998)

12. — Manisa Milletvekili Erdoğan Yetenç’in, Menzil Şeyhi olarak bilinen bir şahsa ve faaliyetlerine ilişkin İçişleri Bakanından yazılı soru önergesi (7/6456) (Başkanlığa geliş tarihi : 3.11.1998)

13. — İstanbul Milletvekili Bülent Akarcalı’nın, PKKterörü ve Suriyenin bu teröre desteği konusunda broşürler bastırılıp bastırılmayacağına ilişkin Dışişleri Bakanından yazılı soru önergesi (7/6457) (Başkanlığa geliş tarihi : 3.11.1998)

14. — İstanbul Milletvekili Bülent Akarcalı’nın, Tüberküloz teşhisinde kullanılan kültür cam şişelerine ilişkin Sağlık Bakanından yazılı soru önergesi (7/6458) (Başkanlığa geliş tarihi : 3.11.1998)

16. — İstanbul Milletvekili Bülent Akarcalı’nın, cep telefonu pillerinin çevreye verdiği zararın önlenmesine ilişkin Çevre Bakanından yazılı soru önergesi (7/6460) (Başkanlığa geliş tarihi : 3.11.1998)

17. — İstanbul Milletvekili Bülent Akarcalı’nın, cep telefonu pillerine ilişkin Sanayi ve Ticaret Bakanından yazılı soru önergesi (7/6461) (Başkanlığa geliş tarihi : 3.11.1998)

18. — İstanbul Milletvekili Bülent Akarcalı’nın, Suriye’nin PKK’ya verdiği destekle ilgili hazırlanmış bir arapça broşür olup olmadığına ilişkin Dışişleri Bakanından yazılı soru önergesi (7/6462) (Başkanlığa geliş tarihi : 3.11.1998)

19. — Yozgat Milletvekili Yusuf Bacanlı’nın, Yozgat-Kadışehri İlçesi Camsaray, Dikmesöğüt ve Yelten Köylerinin telefon hattı ihtiyacına ilişkin Ulaştırma Bakanından yazılı soru önergesi (7/6463) (Başkanlığa geliş tarihi : 4.11.1998)

20. — Erzincan Milletvekili Mustafa Kul’un, YÖK’ün hazırladığı Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliğinde yapılan değişikliğe ilişkin Başbakandan yazılı soru önergesi (7/6464) (Başkanlığa geliş tarihi : 4.11.1998)

22. — ErzincanMilletvekili Mustafa Kul’un, işitme engelli sporculara yapılan destekleme çalışmalarına ilişkinDevlet Bakanından (Yücel Seçkiner) yazılı soru önergesi (7/6466) (Başkanlığa geliş tarihi : 4.11.1998)

24. — Erzincan Milletvekili Mustafa Kul’un, Dilek-Güroluk Hidroelektrik Santrali projesine ilişkin Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanından yazılı soru önergesi (7/6468) (Başkanlığa geliş tarihi : 4.11.1998)

25. — Erzincan Milletvekili Mustafa Kul’un, Dilek-Güroluk Hidroelektrik Santrali Projesinin yöre turizmine etkisine ilişkin Turizm Bakanından yazılı soru önergesi (7/6469) (Başkanlığa geliş tarihi : 4.11.1998)

26. — Erzincan Milletvekili Mustafa Kul’un, sit alanı olan Fırtına Vadisine inşa edilecek santralin alana vereceği zarara ilişkin Kültür Bakanından yazılı soru önergesi (7/6470) (Başkanlığa geliş tarihi : 4.11.1998)

27. — Erzincan Milletvekili Mustafa Kul’un, Dilek-Güroluk Hidroelektrik Santrali inşaatının bitki örtüsüne vereceği zarara ilişkin Orman Bakanından yazılı soru önergesi (7/6471) (Başkanlığa geliş tarihi : 4.11.1998)

28. — Erzincan Milletvekili Mustafa Kul’un, Dilek-Güroluk Hidroelektrik SantralProjesi için ÇED raporu hazırlanıp hazırlanmadığına ilişkin Çevre Bakanından yazılı soru önergesi (7/6472) (Başkanlığa geliş tarihi : 4.11.1998)

29. — Erzincan Milletvekili Mustafa Kul’un, pamuk üretimi ve üreticisine ilişkin Sanayi ve Ticaret Bakanından yazılı soru önergesi (7/6473) (Başkanlığa geliş tarihi : 4.11.1998)

30. — İstanbul Milletvekili Ahmet Güryüz Ketenci’nin, İstanbul-Avcılar Belediye Başkanının Ambarlı Mahallesinde imar mevzuatına aykırı olarak inşaat müsaadesi verdiği iddiasına ve hakkında yapılan işleme ilişkin İçişleri Bakanından yazılı soru önergesi (7/6474) (Başkanlığa geliş tarihi : 4.11.1998)

31. — İstanbul Milletvekili Ahmet Güryüz Ketenci’nin, İstanbul-Avcılar Belediye Başkanının İGS A.Ş. ile yapılan protokolün gereğini yerine getirmediği iddiasına ve hakkında yapılan işleme ilişkin İçişleri Bakanından yazılı soru önergesi (7/6475) (Başkanlığa geliş tarihi : 4.11.1998)

32. — İstanbul Milletvekili Ahmet Güryüz Ketenci’nin, İstanbul-Avcılar Belediye Başkanının Firuzköy Mahallesinde imar mevzuatına aykırı bir inşaata göz yumduğu iddiasına ilişkin İçişleri Bakanından yazılı soru önergesi (7/6476) (Başkanlığa geliş tarihi : 4.11.1998)

33. — İstanbul Milletvekili Ahmet Güryüz Ketenci’nin, İstanbul-Avcılar Belediye Başkanının Cihangir Mahallesinde imar mevzuatına aykırı olarak inşaat izni verdiği iddiasına ve hakkında yapılan işleme ilişkin İçişleri Bakanından yazılı soru önergesi (7/6477) (Başkanlığa geliş tarihi : 4.11.1998)

34. — Kırıkkale Milletvekili Kemal Albayrak’ın, Kırıkkale-Ballışeyh Pancar Kooperatifince yapılan alımlara ilişkin Sanayi ve Ticaret Bakanından yazılı soru önergesi (7/6478) (Başkanlığa geliş tarihi : 4.11.1998)

35. — Karaman Milletvekili Zeki Ünal’ın, Karaman Merkez-Göçer ve Yılangömü Köylerinin içme suyu ve yol sorunlarına ilişkin Devlet Bakanından (Mustafa Yılmaz) yazılı soru önergesi (7/6479) (Başkanlığa geliş tarihi : 4.11.1998)

36. — Erzincan Milletvekili Naci Terzi’nin, bazı kadrolara yapıldığı iddia edilen atamalara ilişkin Türkiye Büyük MilletMeclisi Başkanından yazılı soru önergesi (7/6480) (Başkanlığa geliş tarihi : 4.11.1998)

38. — Bolu Milletvekili Feti Görür’ün, Bolu ve ilçelerinde 1997 ve 1998 yıllarında meydana gelen sel felaketinde yıkılan köprülere ilişkin Devlet Bakanından (Mustafa Yılmaz) yazılı soru önergesi (7/6482) (Başkanlığa geliş tarihi : 4.11.1998)

39. — İstanbul Milletvekili Bülent Akarcalı’nın, İstanbul-Haydarpaşa Gümrüğünde kaybolan konteynerlere ilişkin Devlet Bakanından (Rıfat Serdaroğlu) yazılı soru önergesi (7/6483) (Başkanlığa geliş tarihi : 4.11.1998)

40. — İstanbul Milletvekili Bülent Akarcalı’nın, işkence gördüğü ileri sürülen bir şahsa ilişkin Adalet Bakanından yazılı soru önergesi (7/6484) (Başkanlığa geliş tarihi : 4.11.1998)

42. — Bolu Milletvekili Feti Görür’ün, Levent Kırca ve ekibine verilen destek vaadine ilişkin TürkiyeBüyük Millet Meclisi Başkanından yazılı soru önergesi (7/6486) (Başkanlığa geliş tarihi : 5.11.1998)

2. — Konya Milletvekili Veysel Candan ve 61 arkadaşının, Telsim ve Türkcell firmalarıyla imzalanan sözleşmelere ve 4046 numaralı özelleştirme kanunu hükümlerine aykırı davranmak suretiyle Devleti gelir kaybına uğratarak görevlerini kötüye kullandıkları ve bu eylemlerinin Türk Ceza Kanununun 240 ıncı maddesine uyduğu iddiasıyla Başbakan A. Mesut Yılmaz ve Ulaştırma Eski Bakanı Necdet Menzir haklarında Anayasanın 100 üncü ve İçtüzüğün 107 nci maddeleri uyarınca bir Meclis soruşturması açılmasına ilişkin önergesi (9/42) (Başkanlığa geliş tarihi : 2.11.1998) (Dağıtma tarihi : 10.11.1998)

3. — Aydın Milletvekili Ali Rıza Gönül ve 57 arkadaşının, Türk Ticaret Bankasının satışı ihalesiyle ilgili olarak ortaya atılan yolsuzluk iddiaları konusunda gerekli tedbirleri almayarak görevlerini kötüye kullandıkları ve bu eylemlerinin Türk Ceza Kanununun 240 ıncı maddesine uyduğu iddiasıyla Devlet Bakanı Güneş Taner ve Başbakan A. Mesut Yılmaz haklarında Anayasanın 100 üncü ve İçtüzüğün 107 nci maddeleri uyarınca bir Meclis soruşturması açılmasına ilişkin önergesi (9/43) (Başkanlığa geliş tarihi : 3.11.1998) (Dağıtma tarihi : 10.11.1998)

2. — İstanbul Milletvekili Mehmet Sevigen ve 27 arkadaşının, bazı kişilerin gözaltına alındıktan sonra kaybolduğu iddiaları konusunda Anayasanın 98 inci, İçtüzüğün 104 ve 105 inci maddeleri uyarınca bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/300) (Başkanlığa geliş tarihi : 6.11.1998)

BAŞKAN – Türkiye Büyük Millet Meclisinin 16 ncı Birleşimini açıyorum.

BAŞKAN – Sayın milletvekilleri, elektronik sistemle yoklama yapılacaktır. (DSP sıralarından "niye yoklama yapıyorsunuz" sesleri)

Arkadaşlarımız "neden yoklama yapılıyor" diyorlar. Yoklama yapmamızın nedeni; salonun dolu olmasını beklediğimiz için, boş salonda saygı duruşunda bulunulamayacağından, bütün milletvekillerinin salonda bulunmasını temin etmek için; kaldı ki, herkesin görevi, Genel Kurul salonuna gelmektir.

Yoklama için 10 dakikalık süre vereceğim; bu süre içerisinde, sayın milletvekillerinin, elektronik oy düğmelerine basmak suretiyle salonda bulunduklarını belirtmelerini rica ediyorum.

(Elektronik cihazla yoklama yapıldı)

BAŞKAN – Sayın milletvekilleri, yoklama süresi doldu.

Yoklama süresi içerisinde, toplantı yetersayımız yoktur.

Sayın grup başkanvekilleri, ne kadar ara verelim?

ÜLKÜ GÜNEY (Bayburt) – 15 dakika ara verelim Sayın Başkan.

BAŞKAN – Toplantı yetersayısı bulunamadığı için, birleşime 15 dakika ara veriyorum.

BAŞKAN – Türkiye Büyük Millet Meclisinin 16 ncı Birleşiminin İkinci Oturumunu açıyorum.

BAŞKAN – Sayın milletvekilleri, ilk oturumda yapılan yoklamada toplantı yetersayısı yoktu; bu nedenle, birleşime 15 dakika ara vermiştim. Yeniden yoklama yapacağım.

Yoklama için 10 dakika süre veriyorum ve yoklamayı başlatıyorum. Sayın milletvekillerinin, yoklama cihazında gerekli işlemi yaparak Genel Kurul salonunda olduklarını belirtmelerini rica ediyorum.

Yoklama süresi başlamıştır efendim.

(Elektronik cihazla yoklama yapıldı)

BAŞKAN – Sayın milletvekilleri, toplantı yetersayımız vardır; çalışmalarımıza başlıyoruz. Toplantı yetersayısı olduğu için, yoklama süresini bitirmeden açtım. Bundan sonra gelen arkadaşların da kâğıt göndermelerine gerek yok.

BAŞKAN – Sayın milletvekilleri, bilindiği üzere, bugün, devletimizin ve cumhuriyetimizin kurucusu Büyük Önder Mustafa Kemal Atatürk'ün ölümünün 60 ıncı yıldönümüdür; Yüce Meclisi, aziz hatırası önünde 2 dakikalık saygı duruşuna davet ediyorum efendim.

(Saygı duruşunda bulunuldu)

BAŞKAN – Teşekkür ederim.

Ruhu şad olsun efendim.

Sayın milletvekilleri, gündeme geçmeden önce, üç arkadaşıma gündemdışı söz vereceğim.

BAŞKAN – İlk gündemdışı söz, Ulu Önder Atatürk'ün 60 ıncı ölüm yıldönümü münasebetiyle Genel Kurulda konuşmak isteyen Tekirdağ Milletvekili Sayın Fevzi Aytekin'e verilmiştir.

Buyurun Sayın Aytekin. (DSP sıralarından alkışlar)

Süreniz 5 dakikadır.

FEVZİ AYTEKİN (Tekirdağ) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bugün, 10 Kasım 1998. Altmış yıl evvel bugün, Türkiye Cumhuriyetinin kurucusu, devlet adamı, büyük asker, büyük insan Mustafa Kemal Atatürk'ü kaybettik.

Coşkuyla kutladığımız cumhuriyetimizin kuruluşunun 75 inci yıldönümü törenleri esnasında, ne idüğü belirsiz birtakım yobaz insanların, Türk Ulusunun kalbinin attığı Anıtkabir'e ve devlet erkânına saldırı planlarını büyük bir dehşet ve ibretle izledik.

Yeni bir yüzyıla girerken, Türkiye Cumhuriyetinin öneminin anlaşılmaması, Atatürk'ün anlaşılmaması, hatta, onları yok etmek için eylem planlarının yapılması, Türk Ulusunu çok üzmüştür. Gaflete düşüldüğü takdirde neler olabileceği, bu son olayla da görülmüştür.

Çağın hızına ayak uydurabilmek ve muasır medeniyeti yakalayabilmek, cumhuriyete, Atatürk'ün ilke ve inkılaplarına sahip çıkarak ve uygulayarak olacaktır.

Ulusumuzun, bunun dışında, ne bir yönetim şekline ne de sihirli bir bekleyişe ihtiyacı asla yoktur.

Sayın milletvekilleri, Yüce Önder, Türkiye Cumhuriyetini gençliğe emanet etmiştir. Gençlik, her zaman olduğu gibi, önderinin, devrimlerinin amansız takipçisidir; O'nun ilke ve devrimlerinin koruyucusu ve kollayıcısı olmaya devam edecektir.

Gençlik, gaflet ve dalalet içinde olan birtakım çağdışı insanlara karşı Türkiye Cumhuriyetinin yılmaz bekçileridir.

Ulusumuzun birlik ve bütünlüğünü bozmaya yönelik iç ve dış düşmanlıklar asla muvaffak olamayacaklardır. Bunun böyle bilinmesi gerekmektedir.

Değerli milletvekilleri, altmış yıl evvel, Atatürk, bedenen aramızdan ayrıldı; ancak, kurmuş olduğu cumhuriyet ve ilkeleri hâlâ yaşıyor ve ilelebet de yaşayacaktır.

"Benim naçiz vücudum elbet bir gün toprak olacaktır; ama, Türkiye Cumhuriyeti ilelebet payidar kalacaktır" demiştir.

Göstermiş olduğun aydınlık yolda hiç durmadan yürüyeceğimize söz veriyoruz.

Ne mutlu Türküm diyene!

Ruhun şad olsun.

Hepinize saygılar sunuyorum. (Alkışlar)

BAŞKAN – Teşekkür ederim Sayın Aytekin.

Aslında, tabiî, Atatürk'ün yaşadığı dönemde, Türkiye'nin geleceği için ortaya koyduğu fikirler ve Türkiye Cumhuriyetinin temelini atarken ortaya koyduğu prensipler, çağının diğer liderlerini çok aşmış, onların hepsi silinip gittikleri halde, Yüce Atatürk'ün, Türkiye Cumhuriyeti Devletini kurarken koyduğu ilkeler, belki, asırlar ve çağlar boyunca yaşayacaktır. Biz, Türkiye Cumhuriyeti Devletinde görev yapan herkesin, bu ilkelere sadakat göstermesini, herkesin, görevini yapmasını diliyoruz. Hangi makam ya da mevkide olurlarsa olsunlar, insanların, Türkiye Cumhuriyeti Devletinin kurucusu Yüce Atatürk'ün öne sürdüğü ilkelere layık olmalarını diliyoruz.

Bu arada bir şey de söylemek istiyorum: Bir gazetede, Çankırı Caddesinde bir faizcinin öldürülmesiyle ilgili, günlerdir, birtakım iddialar ortaya atılmaktadır; ama, maalesef, Türkiye'de savcılar, nedense, bu olayın üzerine gitmemektedirler. Adalet Bakanı, acaba hangi görevi yapmak için o makamda oturmaktadır?! (FP sıralarından alkışlar)

Teşekkür ediyorum.

BAŞKAN – İkinci gündemdışı söz, ülkemiz ihracatına daha verimli hizmet vermek ve ülkemiz ihracatını artırmak amacıyla, Trabzon İline, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı tarafından bir ziraî karantina müdürlüğü kurulması hakkında gündemdışı söz isteyen Trabzon Milletvekili Sayın Yusuf Bahadır'a verilmiştir. (DYP sıralarından alkışlar)

Buyurun Sayın Bahadır.

Süreniz 5 dakikadır.

YUSUF BAHADIR (Trabzon) – Teşekkür ederim Sayın Başkanım.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; gündemdışı konuşmama başlamadan önce, Türkiye Cumhuriyeti Devleti ve parlamenter sistemin kurucusu Büyük Önder Atatürk'ün vefatının 60 ıncı yılı münasebetiyle, kendisini bir kez daha şükranla ve minnetle anıyorum. Dolayısıyla "benim en büyük eserim, Türkiye Büyük Millet Meclisidir" diyerek övgüyle söz ettiği Yüce Meclise saygılarımı sunuyorum.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; ihracatımıza daha verimli hizmet vermek ve ülke ihracatını artırmak amacıyla Trabzon İline bir ziraî karantina müdürlüğü kurulması konusunda gündemdışı söz almış bulunmaktayım. Bu arada, şunu da Yüce Meclise arz etmek istiyorum: Ben, bu gündemdışı konuşma talebinde bulunduktan sonra Tarım ve Köyişleri Bakanlığı yetkililerinden almış olduğum bilgilere göre, bu ziraî karantina müdürlüğünün Trabzon'da kurulmasına karar verilmiş; bu duyumu aldım. Onun için, konuşmamı daha yumuşak bir üslupla sürdürmek istiyorum ve bu almış olduğum duyumun da, Sayın Tarım ve Köyişleri Bakanı tarafından Yüce Meclisin huzurunda teyit edilmesini istiyorum.

Bilindiği gibi, Rusya'nın dağılması ve Türk cumhuriyetleriyle tarihî ve kültürel bağlarımız olması nedeniyle, bu ülkelerle olan ticarî bağlantılarımız oldukça artmıştır. Özellikle, Sarp Sınır Kapısının açılmasından sonra Trabzon ekonomisi büyük bir ivme kazanmıştır. İlimizde ve bölgemizde tarımsal ürün ihracatında önemli bir artış olmuştur. Dolayısıyla, Trabzon, holdinglerin, büyük anonim şirketlerin, kamuya ait resmî kurumların ve bankaların ısrarla şube açtıkları bir il konumundadır.

Rusya Federasyonu dahil olmak üzere, gerek kıyı ticareti kapsamında gerekse Trabzon Serbest Bölgesinin kurulmasıyla, Türk cumhuriyetlerine Trabzon Gümrük Kapısından yapılan ihracat, önceki yıllara göre artarak devam etmektedir. Buna bağlı olarak, tarımsal ithalatta da önemli artışlar meydana gelmiştir. Bunlarla ilgili olarak, günde en az 25 belge düzenlenmekte ve bu ürünlerin kontrolü yapılmaktadır. İthal edilen tarımsal ürünler dikkate alınırsa, Trabzon'da, ziraî karantina yönünden iş hacmi önemli ölçüde artmıştır.

Bu nedenle, ziraî karantina hizmetlerini daha iyi yürütmek ve ihracatçılarımıza daha verimli hizmet vererek ihracatımızı artırmak için, Trabzon'a, söz konusu müdürlüğün bir an önce kurulması gerekmektedir; çünkü, Trabzon, 1997 yılı ve 1998'in ilk dokuz ayında, ihracatta, Türkiye genelinde ilk 10 il arasında yer almaktadır. ihracat, 1994 yılında yaş sebze ve meyvede 34 bin ton, 1995 yılında aynı tarım maddelerinden yaklaşık 69 bin ton, 1996 yılında 111 bin ton, 1997 yılında 97 bin ton olarak gerçekleşirken, ithalatta ise, muhtelif cins orman ürünleri ile pamuk ve kristal şeker ağırlıklı olmak üzere, önemli sayılabilecek rakamlar yakalanmıştır. Ziraî karantina müdürlüğü, mutlaka, Trabzon'a acilen kurulmalıdır; malî açıdan da, Tarım ve Köyişleri Bakanlığına bir külfet getirmemektedir.

Sayın Bakanımız Mustafa Taşar Bey'in ülkemiz ve ilimiz ihracatını artırmak amacıyla, konuya gereken önemi, hassasiyeti göstereceğine inanıyorum ve Yüce Meclise saygılarımı sunuyorum. (FP sıralarından alkışlar)

BAŞKAN – Teşekkür ederim Sayın Bahadır.

TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANI MUSTAFA RÜŞTÜ TAŞAR (Gaziantep) – Sayın Başkan, cevap vereceğim.

BAŞKAN - Gündemdışı konuşmaya cevap vermek üzere, Sayın Mustafa Taşar; buyurun.

TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANI MUSTAFA RÜŞTÜ TAŞAR (Gaziantep) – Sayın Başkan, değerli milletvekili arkadaşlarım; ülkemiz ihracatına daha verimli hizmet vermek ve ülkemiz ihracatını artırmak amacıyla, Trabzon İline Tarım ve Köyişleri Bakanlığı tarafından ziraî karantina müdürlüğü kurulması hakkında gündemdışı konuşan Trabzon Milletvekilimiz Sayın Yusuf Bahadır'ı dinledim ve ona cevap vermek üzere huzurlarınızda bulunuyorum.

Öteden beri, İran'a yapılan ithalat ve ihracatta çok önemli yer tutan Trabzon İli, kara ve deniz ulaşımı yönünden en önemli ithalat ve ihracat limanlarımızdandır. Özellikle, Sarp Sınır Kapısının açılması ve bu kapının Türk cumhuriyetlerine yapılan ihracatlarda, karayolu taşımacılığında önemli hale gelmesi, bölgede, dolayısıyla, Trabzon'da, tarım ürünleri ticaretindeki faaliyetlerin artmasına neden olmuştur. Trabzon Limanının eskiden beri devam edegelen önemi, bu öneminin Sarp Sınır Kapısının açılmasıyla daha da artması, tarım ürünleri ticaretindeki kontrol ve denetiminin artmasına neden olmuştur.

Trabzon'da, bölgeye hizmet verecek ziraî karantina müdürlüğünün kurulması hususunda, daha önce, Trabzon Milletvekillerimiz Ali Kemal Başaran ve İbrahim Çebi'nin bize vaki müracaatları doğrultusunda, ithalat ve ihracat yönünden rahatlama sağlayacağından, Bakanlığımızca bu talep uygun görülmüş olup, açılması için gerekli prosedür bitmek üzeredir. Sayın milletvekilimize, bu konuyu burada tekrar açıklama imkânı vermesinden dolayı teşekkür ediyorum.

Karantina müdürlüğünün kısa bir zamanda Trabzon'da kurulacağı ümidiyle, hepinizi saygılarımla selamlıyorum. (ANAP sıralarından alkışlar)

BAŞKAN – Teşekkür ederim Sayın Bakan.

Gündemdışı konuşma cevaplandırılmıştır efendim.

BAŞKAN – Gündemdışı son söz, Ege Bölgesindeki pamuk ve zeytin üreticilerinin sorunlarıyla ilgili olarak, Muğla Milletvekili Sayın İrfettin Akar'a verilmiştir.

Buyurun Sayın Akar.

Süreniz 5 dakika efendim.

İRFETTİN AKAR (Muğla) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; pamuk ve zeytin üreticisinin sorunlarıyla ilgili olarak gündemdışı söz almış bulunmaktayım; bu vesileyle, Yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum. Ayrıca, bana gündemdışı söz verdiği için Sayın Başkanıma da teşekkür ediyorum.

Cumhuriyetimizin kurucusu Ulu Önder Gazi Mustafa Kemal'in ölümünün 60 ıncı yılında ulusça üzüntü içerisindeyiz. "En büyük eserim" dediği bu yüce çatı altında minnetlerimi ve şükranlarımı sunuyorum.

Atam, Türkiye Cumhuriyeti ve demokratik laik cumhuriyet sonsuza dek yaşayacaktır, ruhun şad olsun.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; ülkemiz nüfusunun yüzde 40-45'i geçimini tarımdan elde etmektedir. 30 milyon nüfusumuz, zor şartlar altında tarımla uğraşmaktadır. 1998 Türkiyesinde pamuk üreticisi, zeytin üreticisi, çeltik üreticisi, hububat üreticisi, pancar üreticisi, fındık üreticisi, narenciye üreticisi, seracı perişan durumdadır. Ayrıca, tütün üreticisi de perişan edilmiştir.

Domates üreticisi, domateslerini, kamyonlarla yollara ve denizlere dökme durumunda bırakılmıştır.

Ofise buğday veren vatandaşlarımız hâlâ paralarını alamamışlardır.

Pancar üreticisi de maalesef perişandır. Çeltik üreticisinin sel felaketinden dolayı çok mağdur olduğunu burada söylemek istiyorum. Çeltiğe 165 bin lira tabanfiyat verilirken, maalesef, tüccar, 80 bin liradan satıcı bulmaktadır. Hükümetin yanlış politikaları neticesinde açıklanan taban fiyatları, maalesef, gülünç durumdadır.

Pamuk dikim zamanında bahar yağmurlarının bol olması nedeniyle, pamuk üreticisi, arazisini iki üç kez bozarak ekim yapabilmiştir. Pamuk maliyetleri, maalesef yüksek olmuştur.

Tarım Kredi Kooperatifinin ve Ziraat Bankasının üreticiye verdiği kredi faiz oranları da yüksek olduğundan, pamuk üreticisinin ürettiği malın maliyeti yükselmiştir. Hükümetin, çiftçiyi hiç anlamadığı ve düşünmediği, uyguladığı tabanfiyat politikalarından bellidir. Hükümetin politikalarında zaten çiftçi de yoktur.

Pamuğa 195 bin Türk Lirası tabanfiyat veriyorsunuz. Geçen yıl pamuk tabanfiyatı 140 bin Türk Lirası idi. Üretici buna razı oluyor. Meydanlarda peşin para ödeyeceğiz diyorsunuz, peşin para ödemiyorsunuz. Vatandaş pamuğunu Tarişe teslim etmek üzere sıraya giriyor "nem var; ıslak" diye geriye çeviriyorsunuz.

Değerli arkadaşlarım, bu, korkunç bir olaydır. Vatandaşı, tarım kredi kooperatiflerine ve bankalara olan borçlarından dolayı, zamanı geldi diye icraya göndermek durumunda kalmaktasınız.

Ziraat odalarının bir kilogram pamuk için belirlediği maliyet fiyatlarına dikkat etmeden, kale almadan, keyfî fiyatlar belirlemek suretiyle, sivil toplum örgütlerini dikkate almıyorsunuz. Ziraat odalarının belirlediği maliyet tabanfiyatlarına göre, pamuğun en az 250-270 bin lira olması gerekmektedir. Buna kâr da lave edildiği zaman, pamuğun en az 300 bin lira olması gerekmektedir değerli arkadaşlarım. Mazot, tohum, ilaç gibi girdi maliyetlerinin yüzde 200-300'lere varan artışlarına rağmen, yüzde 38'lik bir fiyat artışı verip, sonra da ürünü almamak ve ödemeleri geciktirmek suretiyle çiftçiyi tüccarın kucağına atmak, siyaset değildir, devlet anlayışına sığmamaktadır. Vatandaş, pamuk toplama parasını ödemek için traktörünü ve hayvanlarını satmak durumunda bırakılmıştır. Güneydoğu, Akdeniz ve Ege'deki pamuk üreticisi, bugüne kadar, böyle bir tarım politikası, maalesef, görmemiştir. Komşumuz Yunanistan'da pamuk fiyatı 320 bin liradır ve peşin ödenmektedir. Türkiye'de, ise pamuğa 120-130 bin lira para ödemek, gerçekten ibret vericidir. Türkiye'de ilk defa, Aydın ve Denizli'de, üretici, traktörleriyle, maalesef, bugünkü Hükümeti protesto etme durumunda kalmıştır.

BAŞKAN – Sayın Akar, 1 dakika eksüre de verdim; süreniz bitmek üzere efendim...

İRFETTİN AKAR (Devamla) – Değerli arkadaşlarım, şunu ifade etmek istiyorum: Bugünkü Hükümet, dışarıdan pamuk ithal etmekte ve bunun parasını ödemektedir. Komşumuz Yunanistan'dan pamuk alıyorsunuz ve onlara dünya kadar para ödüyorsunuz; ama, benim üreticimin ürettiği pamuğun bedelleri hâlâ ödenmemektedir; hâlâ, Tarişe verilen pamuğun bedellerinin ancak 50 bin liralık kısımları ödenmektedir, diğerleri ödenmemektedir. En kısa zamanda, Hükümetimizin, Tariş'e verilen pamukların kısa zamanda bedellerini ödemesini; ayrıca, zeytinyağı taban fiyatını bir an önce açıklamasını ve iyi fiyat vermesini temenni ediyorum.

Yüce Heyetinizi saygıyla selamlıyorum.

Teşekkür ederim. (DYP sıralarından alkışlar)

BAŞKAN – Teşekkür ederim Sayın Akar.

NİHAT MATKAP (Hatay) – Sayın Başkan...

NİHAT MATKAP (Hatay) – Sayın Başkanım, çok önemli bir konuyu tartışıyoruz. İzin verirseniz, Sayın Bakan cevap vermeden önce, önemli bir hususu Sayın Hükümetin dikkatine arz etmek istiyorum.

BAŞKAN – Peki, bir cümle, iki cümle söyleyin de... Yalnız, böyle bir usulümüz de yok.

NİHAT MATKAP (Hatay) – Sayın Başkan, pamuk üreticilerinin, mısır üreticilerinin durumu gittikçe kötüleşiyor.

METİN BOSTANCIOĞLU (Sinop) – Bu gündemdışı konuşma...

NİHAT MATKAP (Hatay) – Daha önce, destekleme priminin 20 sente çıkarılması için yaptığımız öneri olumlu karşılandı; ama, bu da yetmiyor. Şimdi, üreticilerimiz, Ziraat Bankasına olan borçlarını, ne yazık ki ödeyemiyor. Acaba, Hükümetimiz, bu üreticilerin, Ziraat Bankasına olan borçlarını bir yıl ertelemeyi düşünüyor mu, Sayın Bakanım bu konuda herhangi bir şey yapmayı düşünüyor mu?

BAŞKAN – Peki efendim, teşekkür ederim.

Efendim, bu da çeyrek gündemdışı konuşma oldu.

MEHMET GÖZLÜKAYA (Denizli) – Sayın Başkan, bir şey ekleyebilir miyim?

BAŞKAN – Peki, bir çeyrek gündemdışı konuşma da siz yapın.

MEHMET GÖZLÜKAYA (Denizli) – Sayın Başkan, üreticinin sıkıntısı şu: Pamuk teslim ediyor; ancak, parasını alamıyor; yani, devletin Tariş'e yapacağı yardım, açacağı kredi, maalesef, ulaşamıyor. Bu bakımdan -arkadaşımın görüşlerine katılıyorum- Ziraat Bankasıyla beraber Tariş'e olan borçlar da ertelensin, devlet de, Hükümetimiz de, Tariş'e gerekli yardımı yapsın.

Teşekkür ederim.

BAŞKAN – Peki efendim.

Gündemdışı konuşmaya cevap vermek üzere, buyurun Sayın Bakan.

SANAYİ VE TİCARET BAKANI E. YALIM EREZ (Muğla) – Teşekkür ediyorum.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Yüce Atatürk'ü şükranla anarken, hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Muğla Milletvekili Sayın İrfettin Akar'ın, Ege Bölgesindeki pamuk ve zeytin üreticilerinin sorunları hakkındaki gündemdışı konuşması üzerine söz aldım.

Değerli arkadaşlarım, pamuk fiyatları geçen sene 195 sent iken bugün 150 sent civarındadır. Buna rağmen, Hükümetimiz, pamuktaki bu fiyat düşüşünün önüne geçebilmek için, ilk defa bu yıl, pamukta prim sistemine geçerek üreticilerin mağduriyetini önleme yoluna gitmiştir.

Sayın İrfettin Akar burada kalktı konuştu; ama, bazı şeyleri unutarak konuştu. Hepinizin bildiği gibi, pamuk dahil olmak üzere, tüm tarım satış birliklerinin iştigal konusuna giren ürünlerin hiçbiri 1994 yılından beri destekleme alımı kapsamında olan ürünler değildir. 1994 yılında, o zamanki İktidar; yani, Doğru Yol Partisi İktidarı, İrfettin Akar'ın da milletvekili olduğu Doğru Yol Partisi, 1994 krizinde IMF ile yaptığı anlaşma sonucunda, tarım ürünlerinin -buğday, pancar ve tütün dışında- hepsinden destekleme alımını kaldırmıştır. Ben dilerdim ki, Sayın İrfettin Akar, burada bir yanlışlık varsa, 1994 yılında bu destekleme politikaları kaldırılırken, kalkıp bu konuşmayı yapsaydı.

İRFETTİN AKAR (Muğla) – Sayın Bakanım, o zaman, niye tabanfiyat verdiniz?! Niye 195 bin lira verdiniz o zaman?!

SANAYİ VE TİCARET BAKANI E. YALIM EREZ (Devamla) – Niye 195 bin lira verdiğimi anlatacağım sana.

Geçen sene pamuk fiyatı 140 bin lira idi. Türkiye, hem pamuk üreten hem pamuk ithal eden hem de tekstil ihraç eden bir ülkedir. Türkiye, pamuk fiyatlarını

Tariş'e pamuğunu veren üretici mağdur değildir; Tariş'e pamuğunu veremeyen üretici mağdurdur; niye mağdurdur; çünkü -demin de dedim- 1994 yılında Sayın Tansu Çiller'in Başbakan olduğu, sizin de milletvekili olduğunuz dönemde, pamukta desteklemeyi kaldırdınız; IMF'ye verdiğiniz söz nedeniyle kaldırdınız. O nedenle de bugün, Tariş, ortakları dışında, pamuk alamamaktadır. Eğer, bunun müsebbibi varsa, o zamanki iktidardır, bugünkü iktidar değildir.

İRFETTİN AKAR (Muğla) – Sayın Bakanım, niye çözmüyorsunuz o zaman?! Çözeceksiniz o zaman.

İRFETTİN AKAR (Muğla) – Tarımın böyle bir sıkıntısı varsa, çözecekseniz...O zaman tabanfiyat ne diye veriyorsunuz?!

SANAYİ VE TİCARET BAKANI E. YALIM EREZ (Devamla) – Siz de kalkın deyin ki: "Desteklemeyi biz kaldırmadık."

İRFETTİN AKAR (Muğla) – Tabanfiyat ne diye verdiniz?

SANAYİ VE TİCARET BAKANI E. YALIM EREZ (Devamla) – "Desteklemeyi biz kaldırmadık" deyin; gelin, onu söyleyin burada. Bırakın...

BAŞKAN – Efendim, müdahale etmeyelim. Rica ediyorum.

İRFETTİN AKAR (Muğla) – Desteklemeyi biz kaldırdıysak, siz, ne diye tabanfiyat veriyorsunuz?!

BAŞKAN – Müdahale etmeyelim efendim.

İRFETTİN AKAR (Muğla) – O zaman, vatandaşın mağduriyetini niye gidermiyorsunuz?

SANAYİ VE TİCARET BAKANI E. YALIM EREZ (Devamla) – Şimdi, ödemelere geldiğimizde...

İRFETTİN AKAR (Muğla) – Tansu Çiller o zaman iyiydi, şimdi kötü mü oldu?!

SANAYİ VE TİCARET BAKANI E. YALIM EREZ (Devamla) – Sayın İrfettin Akar, gayet iyi hatırlar. 1995 yılında, aynı bölgeden milletvekili adayıydık, 25 Aralıkta. O bölgeleri gezerken, pamuk üreticilerinin en büyük sorunu Tarişe teslim ettikleri pamukların paralarını alamamalarıydı.

İRFETTİN AKAR (Muğla) – Şimdi de alamıyor.

SANAYİ VE TİCARET BAKANI E. YALIM EREZ (Devamla) – Şimdi alamıyor değil. Burada bir kere daha ifade ediyorum: Bugünkü tarih itibariyle, Tarişe pamuk veren üreticilere, Tarişin bir kuruş borcu yoktur, hepsi ödenmiştir. (ANAP sıralarından alkışlar, DYP sıralarından gürültüler)

İRFETTİN AKAR (Muğla) – Hayır, hayır, kesinlikle yalan!..

SANAYİ VE TİCARET BAKANI E. YALIM EREZ (Devamla) – Sen "hayır" de... Yarın rakamları...

İRFETTİN AKAR (Muğla) – Daha ödenmeyen dünyanın borcu vardır Sayın Bakanım.

SANAYİ VE TİCARET BAKANI E. YALIM EREZ (Devamla) – Bak, bak, bir şey daha söyleyeceğim sana...

İRFETTİN AKAR (Muğla) – Hayır... Doğru söylemiyorsunuz.

BAŞKAN – Efendim, müdahale etmeyin. Rica ediyorum...

SANAYİ VE TİCARET BAKANI E. YALIM EREZ (Devamla) – Bilmiyorsun, öğreneceksin burada. Bilmiyorsun, öğreneceksin. Bak, söyleyeceğim.

İRFETTİN AKAR (Muğla) – Sayın Bakanım, doğru değil söylediğiniz sözler.

BAŞKAN – Efendim, müdahale etmeyelim.

SANAYİ VE TİCARET BAKANI E. YALIM EREZ (Devamla) – Bak, bir dakika, dinle...

İRFETTİN AKAR (Muğla) – Vatandaş, şu anda sizi televizyonda izliyor.

SANAYİ VE TİCARET BAKANI E. YALIM EREZ (Devamla) – Dinle, dinle... Televizyonda, vatandaş, seni de dinliyor, beni de dinliyor.

Bakın, geçen sene, 1996-1997 sezonunda, tarım satış birlikleri, 75 trilyon liralık mal almıştır. 1997-1998 sezonunda, tarım satış birlikleri, 123 trilyon liralık mal almıştır, sezon sonuna kadar, bütün bir sezon içerisinde; bu sene, yalnız 9 Kasıma kadar aldığımız mal, 309 trilyon liradır. Hani, bu Hükümet üreticiyi mağdur etmişti?!

İRFETTİN AKAR (Muğla) – Sayın Bakanım, vatandaş dinliyor.

BAŞKAN – Efendim, müdahale etmeyelim... Rica ediyorum...

SANAYİ VE TİCARET BAKANI E. YALIM EREZ (Devamla) – Ha, bu tarihe kadar ödediği paraları da söyleyeceğim sana.

MEHMET GÖZLÜKAYA (Denizli) – Hepsi ödendi bunların!..

BAŞKAN – Şimdi, Sayın Bakan, bir milletvekilinin seviyesine uygun hitap etmeniz lazım "sana" demeye hakkınız yok.

SANAYİ VE TİCARET BAKANI E. YALIM EREZ (Devamla) – Ama o zaman, susturun da, Sayın Başkan, ben konuşayım.

BAŞKAN – Ama, yani, bir milletvekiline hitap ediyorsunuz "sana, sana" demeye hakkınız yok; bir bakansınız... Lütfen... (DYP sıralarından alkışlar)

SANAYİ VE TİCARET BAKANI E. YALIM EREZ (Devamla) – Sizin objektif bir Başkan olduğunuz gibi, ben de objektif bir bakanım.

BAŞKAN – Efendim, objektif bakın da; yani, bir milletvekiline, siz, burada "sen" diye hitap edemezsiniz. Bakan da olabilirsiniz...

Yine, aldığı soyadan dolayı 1 trilyon 300 milyar lira Çukobirlik'in üreticiye borcu vardı; bugün itibariyle bu borç sıfırlanmıştır; Çukobirlik'e, 1 trilyon 300 milyar lira yollanmıştır.

Tariş'in, üzüm üreticisine borcu 8 trilyon 900 milyar liradır. Bugün itibariyle 9 trilyon lira üzüm birliğine para yollanmıştır; Tariş'in üzüm üreticisine bir kuruş borcu kalmamıştır.

Taskobirlik, 862 milyar liralık ürün almıştır. Bugün itibariyle 1 trilyon lira para yollanmıştır; Taskobirlik'in, üreticiye bir kuruş borcu kalmamıştır.

İRFETTEN AKAR (Muğla) – Zeytinyağına gel, zeytinyağına...

SANAYİ VE TİCARET BAKANI E. YALIM EREZ (Devamla) – Şimdi gelelim zeytinyağına.

Değerli milletvekilleri, zeytinyağı, maalesef, ülkemizde üretilen, ama yenmeyen bir yağ türüdür. Ülkemizde, yaklaşık olarak 210-220 bin ton zeytinyağı üretilir; bunun, 70 bin tonu içeride tüketilir, 40 ila 50 bin ton arasındaki kısmı ihraç edilir. Zeytinyağı üretiminde stok fazlası olduğu için ve dünyada da tüketim üretimden az olduğu için, fiyatlarda büyük bir düşüş vardır.

Bu yıl, yine, 55 inci Hükümet olarak, zeytinyağı üreticisinin mağdur edilmemesi için, zeytinyağında da prim sistemine geçilmiştir. Zeytinyağı fiyatları: Kasım - aralık 320 bin lira; ocak - şubat 325 bin lira; mart - nisan 330 bin lira; mayıs - haziran 335 bin lira; temmuz - ağustos 340 bin liradır. Bu fiyatlar, birliklerin alım fiyatıdır; zeytinyağı üzeriticisine, bunun üzerine 40 sent prim ödenecektir. Toplam olarak, aralık ayında, zeytinyağı üreticisine yüzde 52; ocak - şubat aylarında yüzde 56; mart - nisan aylarında yüzde 61; mayıs - hziran aylarında yüzde 66; temmuz - ağustos aylarında da yüzde 70 zam verilmiş olacaktır.

Hepinizi saygıyla selamlıyorum. (ANAP ve DSP sıralarından alkışlar)

BAŞKAN – Teşekkür ederim Sayın Bakan.

Gündemdışı konuşma cevaplandırılmıştır.

MEHMET GÖZLÜKAYA (Denizli) – Sayın Başkanım, üreticilere soracağız; bugün gönderdilerse gönderdiler; yarın bunun hesabına biz de bir bakacağız tabiî.

BAŞKAN – Efendim, neyse... Hesabını sorarsanız, ayrıca...

İRFETTİN AKAR (Muğla) – Sayın Başkan...

BAŞKAN – Efendim, böyle bir usulümüz yok Sayın Akar.

İRFETTİN AKAR (Muğla) – Sayın Başkan, bugün itibariyle göndereceğini Sayın Bakan ifade etti; ancak, benim söylemek istediğim olay şudur: Bugün, üretici, pamuğunu Çukurova'da, Urfa'da 100-110 bin lira, Muğla'da 120-130 bin liradan satmaktadır. Bakın, Tariş, bugünkü tarih itibariyle ödeme yapmamaktadır; artı, üretici vatandaşın pamuğunu alma konusunda zorluk çıkarmaktadır...

BAŞKAN – Efendim, şimdi, Sayın Bakan...

İRFETTİN AKAR (Muğla) – Yani, Tariş'e, vatandaş pamuğunu teslim edememektedir.

İRFETTİN AKAR (Muğla) – Sayın Bakanın yaptığı açıklamada çelişkiler vardır; doğru değildir.

BAŞKAN – Gündemdışı konuşmalar bitmiştir.

İRFETTİN AKAR (Muğla) – Zeytinyağı fiyatları hakkında gerekli izahat yapılmamıştır.

BAŞKAN – Sayın Akar, teşekkür ederim efendim, sağ olun.

Başkanlığın Genel Kurula diğer sunuşları vardır; yalnız, sunuşlar çok uzun olduğu için, Sayın Divan Üyesinin oturarak okumasını oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir.

Cumhurbaşkanlığı tezkereleri vardır; okutuyorum:

4 Kasım 1998

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 4 üncü Taraflar Konferansına katılmak üzere, 6 Kasım 1998 tarihinde Arjantin'e gidecek olan Çevre Bakanı İmren Aykut'un dönüşüne kadar; Çevre Bakanlığına, Devlet Bakanı Rüştü Kâzım Yücelen'in vekâlet etmesinin, Başbakanın teklifi üzerine, uygun görülmüş olduğunu bilgilerinize sunarım.

Süleyman Demirel Cumhurbaşkanı

BAŞKAN – Bilgilerinize sunulmuştur.

İRFETTİN AKAR (Muğla) – Sayın Başkan, Sayın Bakanın, bu yüce çatı altında "sen" diye bir ifadesi var; bunun düzeltilmesini talep ediyorum.

TURHAN GÜVEN (İçel) – Sayın Başkan ikaz etti kendisini.

BAŞKAN – Diğer tezkereyi okutuyorum:

4 Kasım 1998

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Görüşmelerde bulunmak üzere, 6 Kasım 1998 tarihinden itibaren Bulgaristan ve Belarus Cumhuriyetine gidecek olan Millî Savunma Bakanı ve Başbakan Yardımcısı İsmet Sezgin'in dönüşüne kadar; Millî Savunma Bakanlığı ve Başbakan Yardımcılığına, Devlet Bakanı Mehmet Batallı'nın vekâlet etmesinin, Başbakanın teklifi üzerine, uygun görülmüş olduğunu bilgilerinize sunarım.

Süleyman Demirel Cumhurbaşkanı

BAŞKAN – Bilgilerinize sunulmuştur.

Diğer tezkereyi okutuyorum:

2 Kasım 1998

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

İLGİ: 27 Ekim 1998 gün ve KAN. KAR:39-06-253-98-687 sayılı yazımız.

3 Kasım 1998 tarihinde Devlet Bakanı Prof. Dr. Şükrü Sina Gürel'in yurtdışına gitmesi sebebiyle, sadece bu tarih süresince Dışişleri Bakanlığına, Kültür Bakanı İstemihan Talay'ın vekâlet etmesinin, Başbakanın teklifi üzerine, uygun görülmüş olduğunu bilgilerinize sunarım.

Süleyman Demirel Cumhurbaşkanı

BAŞKAN – Bilgilerinize sunulmuştur.

Diğer tezkereyi okutuyorum:

10 Kasım 1998

Türkmenistan Cumhurbaşkanı Saparmurat Türkmenbaşı'nın ve Kırgızistan Cumhurbaşkanı Asker Akayev'in davetlisi olarak 11-13 Kasım 1998 tarihlerinde Türkmenistan ve Kırgızistan'a resmî ziyarette bulunacağımdan, dönüşüme kadar Cumhurbaşkanlığına, Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 106 ncı maddesi uyarınca, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı Hikmet Çetin vekâlet edecektir.

Bilgilerinize sunarım.

Süleyman Demirel Cumhurbaşkanı

BAŞKAN – Bilgilerinize sunulmuştur.

9 Kasım 1998

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Macar Parlamentosu Dışişleri Komisyonu Başkanı Dr. Istvan Szent-Ivanyi'nin vaki davetine istinaden, Türkiye Büyük Millet Meclisini temsilen beş kişilik bir Parlamento heyetinin 23-26 Kasım 1998 tarihleri arasında söz konusu davete icabet etmesi hususu, Genel Kurulun 27.10.1998 tarih ve 12 nci Birleşiminde kabul edilmiştir.

Hikmet Çetin Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı

Mehmet Ali Bilici (Adana)

Ayfer Yılmaz (İçel)

Ahmet Nurettin Aydın (Siirt)

Bayram Fırat Dayanıklı (Tekirdağ)

BAŞKAN – Bilgilerinize sunulmuştur.

İç ve dış borçlar ile alınan kredilerin nerelerde kullanıldığının tespiti amacıyla kurulan (10/24,57) esas numaralı Meclis Araştırması Komisyonu Başkanlığının, görev bölümü yapıldığına dair bir tezkeresi vardır; okutuyorum:

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Komisyonumuz başkan, başkanvekili, kâtip ve sözcü seçimi için, 5.11.1998 Perşembe günü saat 13.30'da Doktorluk Binası 4 üncü Kat 405 nolu toplantı salonunda toplanarak, yapılan oylama sonucunda aşağıda; adı-soyadı ve seçim çevresi belirtilen adaylar karşılarında gösterilen oyları almışlardır.

Saygılarımla bilgilerinize arz ederim.

Refik Aras İstanbul Geçici Komisyon Başkanı

Başkan Yıldırım Aktürk (Uşak) 10 oy

Başkanvekili Ayfer Yılmaz (İçel) 10 oy

Kâtip Osman Kılıç (İstanbul) 10 oy

Sözcü Saffet Benli (İçel) 10 oy

BAŞKAN – Bilgilerinize sunulmuştur.

Meclis araştırması önergeleri vardır; okutuyorum :

İstanbul Eminönü Belediye Başkanı Ahmet Çetinsaya'nın yasalara, imar planlarına, koruma kararlarına aykırı uygulamalar yaptığı, göz yumduğu, görevini kötüye kullandığı yönünde ciddî kuşkular uyandıran haberler basına yansımıştır.

Her gün yakın çevreye rant sağlayan, kültür, tabiat ve tarih varlıklarını yok eden, yasalara aykırı yeni işlemler, usulsüzlükler ortaya çıkmaktadır.

Bu anlayış içerisinde yapılan bazı usulsüzlükler şöyledir:

1. Süleymaniye Mahallesinde 1 inci grup eski eser olan handa, restorasyon için verilmiş ruhsata aykırı yapılan eklentilere göz yumulması,

2. İlçe sınırları içerisindeki cadde ve sokakların otopark olarak, adı geçen vakfa kiraya verilmesi,

3. Cankurtaran Mahallesindeki SİT alanı içinde, izin alınmaksızın ve tarihî çeşmeyi yok ederek Belediye Başkanının akrabası bir kişi tarafından otel yapılıp satılması,

4. Gençtürk Caddesi, Mahvil Sokakta bulunan tarihî eserler yok edilerek pasaj yapılması,

5. Mimar Kemalettin Mahallesinde 913 ada, 130 ve 177 parsellerde yapılan kaçak yapılaşmaya, 137 ve 138 parsellerde imara aykırı eklentilere, vakfa bağış karşılığı, göz yumulması,

6. Kasım Kâtip Mahallesinde Ömer Lütfü Topal tarafından dört yıl önce yapılan otele, imara aykırı eklentileri olmasına karşılık, bağış karşılığı, 1998'de yapılmış gibi ruhsat verilmesi,

7. Kadırga Liman Caddesinde kaçak inşaatlara göz yumulması,

8. Başkanın kardeşleri tarafından yapılmış olan kaçak inşaatlara ruhsat verilmesi,

9. Yapılan bağış karşılığı mesken olarak görünen yerin işyerine dönüştürülmesi,

10. Taşhan Çarşısı ile Laleli Camii arasında bulunan parka kaçak çarşı yapılması,

11. Başkanın akrabası tarafından Vidinli Tevfik Paşa Caddesi, Acemi Nefer Sokakta yol fazlası yere, iki katlı kaçak inşaat yapılması.

12. Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu kararı olmaksızın, SİT alanları içerisinde kaçak yapılaşmaya, adı geçen vakfa yapılan bağışlar karşılığı, göz yumulması.

Daha da sıralanabilecek, yasalara, imar planlarına aykırı işlemler, Eminönü Belediyesinde normal işler haline dönüşmüş; eş, dost, hısım, akrabaya ve bazı çevrelere, belediye olanakları kullanarak çıkarlar sağlanmıştır.

İl İdare Kuruluna yapılan başvurular sonucunda lüzumu muhakeme kararları verilmesine karşın, İçişleri Bakanlığı gerekli soruşturmaları yaparak Eminönü Belediyesiyle ilgili iddiaları açığa kavuşturmamıştır.

Bu işlemlerle ilgili bağış makbuzları ve yazışma belgeleri mevcuttur. Yapılan suç duyuruları ve şikâyetler sonrasında konunun üzerine yetkili makamların hızla gitmemesi ve politik kollama yapılması, dürüst kamu yönetiminin sağlanması, hukuk devletinin egemen kılınması için konuya Meclisin el atmasını zorunlu kılmıştır.

1. Mehmet Sevigen (İstanbul)

3. Bekir Kumbul (Antalya)

4. Ahmet Küçük (Çanakkale)

5. Fatih Atay (Aydın)

6. Erdoğan Yetenç (Manisa)

7. Ali Şahin (Kahramanmaraş)

8. Erol Çevikçe (Adana)

9. Nezir Büyükcengiz (Konya)

10. Veli Aksoy (İzmir)

11. Ali Rıza Bodur (İzmir)

12. Ali Topuz (İstanbul)

13. Orhan Veli Yıldırım (Tunceli)

14. D. Fikri Sağlar (İçel)

15. Yahya Şimşek (Bursa)

16. Haydar Oymak (Amasya)

17. Ali Haydar Şahin (Çorum)

18. Ali Dinçer (Ankara)

19. Zeki Çakıroğlu (Muğla)

21. İrfan Gürpınar (Kırklareli)

22. Yüksel Aksu (Bursa)

23. Mahmut Işık (Sıvas)

24. Mustafa Yıldız (Erzincan)

25. Ayhan Fırat (Malatya)

26. Bekir Yurdagül (Kocaeli)

BAŞKAN – Bilgilerinize sunulmuştur.

Önerge, gündemde yerini alacak ve Meclis araştırması açılıp açılmaması konusunda yapılacak öngörüşmeler sırasında bu husus karara bağlanacaktır.

İkinci önergeyi okutuyorum:

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

12 Eylül askerî darbesi sonrasında ülke gündemine giren "gözaltında kayıplar" yaklaşık onsekiz yıldır demokrasi, hukuk ve insan hakları ayıbı olarak var olmaya devam etmektedir. Dünyanın her yerinde olağanüstü yönetim dönemlerinde ve baskı rejimlerinde ortaya çıkan gözaltında kayıp iddiaları ülkemizde de böyle bir dönemde başlamış ve olağanüstü yönetim şartlarında da sürmüştür. Bu sayı yaklaşık 550 dolayındadır.

"Cumartesi Annelerinin" eylemleriyle kamuoyuna duyurulan bu sorun karşısında Yüce Meclisin konuya ilgisiz kalmaması, gözaltında kayıp sorununun araştırılması, kayıpların resmî olarak tespit edilmesi, bu sorunla ilgili tüm gerçeklerin ve sorumluların ortaya çıkarılması, yargılanmalarının sağlanması ve gelecekte Türkiye'de hiç kimsenin gözaltında kayıp olmamasını sağlayacak önlemlerin belirlenmesi amacıyla Anayasanın 98 inci, Meclis İçtüzüğünün 104 ve 105 inci maddeleri gereğince bir Meclis araştırması açılmasını saygılarımızla arz ederiz.

1. Mehmet Sevigen (İstanbul)

2. Eşref Erdem (Ankara)

3. Ahmet Küçük (Çanakkale)

4. Ayhan Fırat (Malatya)

5. Bekir Kumbul (Antalya)

6. Fatih Atay (Aydın)

7. Ali Haydar Şahin (Çorum)

8. Erol Çevikçe (Adana)

9. Erdoğan Yetenç (Manisa)

10. Tuncay Karaytuğ (Adana)

11. Ali Topuz (İstanbul)

12. Ali Şahin (Kahramanmaraş)

13. Bekir Yurdagül (Kocaeli)

14. Ali Rıza Bodur (İzmir)

15. Nezir Büyükcengiz (Konya)

16. Orhan Veli Yıldırım (Tunceli)

17. Veli Aksoy (İzmir)

18. D. Fikri Sağlar (İçel)

19. Haydar Oymak (Amasya)

20. Yahya Şimşek (Bursa)

21. Mehmet Moğultay (İstanbul)

22. Zeki Çakıroğlu (Muğla)

23. Ali Dinçer (Ankara)

24. İrfan Gürpınar (Kırklareli)

25. Ahmet Güryüz Ketenci (İstanbul)

26. Yüksel Aksu (Bursa)

27. Mustafa Yıldız (Erzincan)

28. Mahmut Işık (Sıvas)

Gerekçe:

12 Eylül 1980 askerî darbesi sonrasında ülke gündemine giren "gözaltında kayıplar" yaklaşık onsekiz yıldır demokrasi ve insan hakları ayıbı olarak var olmaya devam etmektedir.

"Gözaltında kayıplar" tüm dünyada insan hakları ihlalleri arasında kabul edilmektedir. Kişinin güvenlik kuvvetlerince gözaltına alınmasından sonra bir daha kendisinden haber alınmaması, yakalama ya da gözaltını güvenlik güçlerinin gerçekleştirmesine karşın resmî makamların bu hususu kabul etmemesi sonucunu vermektedir.

Dünyanın çeşitli ülkelerinde olağanüstü yönetim dönemlerinde ve baskı rejimleri dönemlerinde ortaya çıkan gözaltında kayıp iddiaları, ne yazık ki, ülkemizde de böyle bir dönemde başlamış ve özellikle doğu ve güneydoğu bölgelerimizdeki olağanüstü hal şartları altında da devam etmiştir. Bugün yapılan başvurulara göre, kayıp sayısı yaklaşık 550 dolayındadır.

Yaşanan büyük bir trajedidir. Yok edilen, kaybedilen insan yaşamıdır; zedelenen hukuk devletidir, demokrasidir, insan haklarıdır.

Demokratik bir rejimde ve hukuk devletinde, suçu ne olursa olsun, şüpheliler, hukuk kuralları çerçevesinde yakalanıp, sorgulanıp, yargılanmak durumundadır. Kişinin savunma hakkı ve yaşama hakkı hukuk dışına çıkılarak yok edilemez. Aksi durumda ne hukuk devleti ne de demokrasiden söz edilemez.

Askerî yönetimden normal rejime geçildikten sonra da "gözaltında kayıp" sayılarındaki artış dikkat çekmektedir. Bunun nedenlerini ise kamuoyu yakın zamanlarda öğrenebilmiştir.

Susurluk olayıyla birlikte ortaya saçılmaya başlayan devlet içindeki çeteler ve yasadışı yapılanmalarla ilgili açıklamalar, araştırmalar ve soruşturmalar, devlet içindeki organize suç örgütlerinin bu yıllarda etkinliklerini artırdıkları ve hukuk dışına çıkarak kendi kurallarını, organizasyonlarını egemen kıldıklarını ortaya çıkarmıştır. Kayıpların, faili meçhullerin bu çete örgütlenmesinin bilinçli ve sistematik olarak gerçekleştirdikleri eylemlerle iç içe olduğu ortaya çıkmaktadır.

Gözaltına alındığına yakınlarının, arkadaşlarının tanıklık ettiği, kendileriyle ilgili belgelere ulaşılan insanların "kayıp" olduğunu kabul etmek güçtür. Nitekim anneler, babalar, kardeşler, eşler bunu kabul etmeyerek, yaptıkları eylemlerle, açıklamalarla, gösterilerle "gözaltında kayıp" gerçeğini kamuoyuna duyurmuşlardır.

27 Mayıs 1995'te İstanbul'da Galatasaray Lisesi önünde düzenli basın açıklamaları yapan, toplanan Cumartesi Anneleri kayıplara karşı toplum duyarlılığını vurgulamaktadır.

"Çocuklarımız nerede?", "eşlerimiz nerede?" diye soran bu vatandaşlara doyurucu cevap verilmemiş, redde dayalı "bizde yok" cevaplarıyla hukukdışı uygulamalar sahiplenilmiş, onlardan demokratik hoşgörü esirgenmiş, kayıp yakınlarına ve gözaltında kayıpların olmasını istemeyen yurttaşlara copla, tekmeyle, gaz bombalarıyla müdahale edilmiştir. Bir hukuk ayıbını teşhir eden ve herkesi hukuka bağlı kalmaya çağıran eylem, yine hukukdışı, demokratik olmayan yöntemlerle bastırılmak istenmektedir.

TBMM'de "faili meçhul cinayetler", "Susurluk", "göç" konularında kurulan araştırma komisyonlarının çalışmalarında da "gözaltında kayıp" gerçeğiyle ilgili değerlendirmelere yer verilmiştir. Bu konularda yapılan çalışmalardan sonra, Yüce Meclisin konuya el atıp, özel olarak "gözaltında kayıp" sorunuyla ilgili bir araştırma komisyonu kurulması zorunluluğu doğmuştur.

BAŞKAN – Bilgilerinize sunulmuştur.

Önerge gündemde yerini alacak ve Meclis araştırması açılıp açılmaması konusunda yapılacak öngörüşmeler sırasında bu husus karara bağlanacaktır.

Meclis soruşturması önergeleri vardır; okutuyorum:

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Türkiye'de son zamanlarda dizi filmleri çağrıştıran ve devlet yönetimindeki kirlenmişliği ortaya koyan kaset savaşlarına tanık olmaktayız. Maalesef, bu kasetlerde geçen konuşmaların gerçek olduğunu da görmekteyiz.

Kamuoyuna yansıyan bu olaylarda çete mensuplarının; uyuşturucu ticareti, kaçakçılık, haraç toplamak, çek senet tahsilatı, kumar, hayalî ihracat gibi yasadışı faaliyetlerinin yanında, son zamanlarda, özelleştirme dahil, devlet ihalelerinde nihai karar mercii konumuna geldikleri, iş ve ekonomi çevrelerindeki insanlar arasındaki ihtilaflarda hakem rolünü oynadıkları, çıkarları için belediyelerin sınırlarının değiştirilmesi, turizm alanlarının tespiti konularında istedikleri gibi kararlar aldırdıkları, hatta bunların, önemli kamu görevlerine tayin edilecek kişilerin kim olması gerektiği konusunda müdahil oldukları kamuoyu tarafından yakinen bilinmektedir.

Bu örgütler, devlet kademelerinde görevlilerle bağlantıları olmadan bu kadar geniş bir faaliyet sahası bulamazlar. Bu faaliyetleri yapabildiklerine göre devlet yönetiminde bulunan kişilerden destek aldıkları kesindir.

Devlet yönetiminde bulunup da çetelerin faaliyetlerine destek veren veya onların işlerini kolaylaştıran yahut suçlarının örtbas edilmesini isteyenler, onlarla içlidışlı çıkar ilişkisi içinde olanlar kimlerdir?

Bu soruların cevabını bulmak mecburiyetindeyiz. Maalesef, bugüne kadar, bu hususlarda bir şey yapılmadığını görmekteyiz.

Sayın Başbakan, Susurluk olayını yirmi günde çözeceğini beyan etmesine rağmen, tam tersine bir tutum içine girmiş, olayı örtbas etmeye çalışmıştır.

Devlet Bakanı Eyüp Aşık'ın çetelerle senlibenli konuşmaları, bu konuşmaların bir kısmını Başbakan adına gerçekleştirdiği inkâr edilemez bir gerçektir. Bir yasadışı örgüt patronunun yakalanmasının önlenmesi, bazı karanlık işleri görmesi için ricacı olunması, karapara aklayıcıları ile kayıtdışı sermaye sahiplerinin işlerinin kolaylaştırılması, devlet ihaleleri ile özelleştirme ihalelerinin çeteler tarafından sonuçlandırıldığının bilinmesine rağmen onaylanması ilgililerinin kendi beyanlarıyla da ortaya çıkmıştır.

1. Hayrettin Dilekcan (Karabük)

2. Salih Kapusuz (Kayseri)

3. Abdüllatif Şener (Sıvas)

4. Şeref Malkoç (Trabzon)

5. Hüsamettin Korkutata (Bingöl)

6. Abdullah Örnek (Yozgat)

7. Abdullah Arslan (Tokat)

8. İsmail İlhan Sungur (Trabzon)

9. Lütfü Esengün (Erzurum)

10. Zülfükar İzol (Şanlıurfa)

11. Murtaza Özkanlı (Aksaray)

12. Bekir Sobacı (Tokat)

13. Mustafa Hasan Öz (Ordu)

14. Lütfi Yalman (Konya)

15.Veysel Candan (Konya)

16. Remzi Çetin (Konya)

17.Hasan Hüseyin Öz (Konya)

18. Şinasi Yavuz (Erzurum)

19. Musa Uzunkaya (Samsun)

20. Mustafa Kemal Ateş (Kilis)

21. Mehmet Salih Katırcıoğlu (Niğde)

22. Abdullah Gül (Kayseri)

23. Kemal Albayrak (Kırıkkale)

24. Ersönmez Yarbay (Ankara)

25. Kâzım Arslan (Yozgat)

26. Saffet Benli (İçel)

27. Ahmet Derin (Kütahya)

28. Yakup Hatipoğlu (Diyarbakır)

29. Metin Perli (Kütahya)

30. Hüseyin Olgun Akın (Ordu)

31. Teoman Rıza Güneri (Konya)

32. Fikret Karabekmez (Malatya)

33. Azmi Ateş (İstanbul)

34. İsmail Yılmaz (İzmir)

35. Turhan Alçelik (Giresun)

36. Nedim İlci (Muş)

37. Ramazan Yenidede (Denizli)

38. Mehmet Aykaç (Çorum)

39. Nezir Aydın (Sakarya)

40. M. Ziyattin Tokar (Ağrı)

41. Ahmet Çelik (Adıyaman)

42. Nurettin Aktaş (Gaziantep)

43. Sıtkı Cengil (Adana)

44. Aslan Polat (Erzurum)

46. Ömer Faruk Ekinci (Ankara)

47. Necmettin Aydın (Zonguldak)

48. Kahraman Emmioğlu (Gaziantep)

49. Zeki Ünal (Karaman)

50. Ahmet Demircan (Samsun)

51. Latif Öztek (Samsun)

52. Mustafa Yünlüoğlu (Bolu)

53. Osman Hazer (Afyon)

54. Ömer Vehbi Hatipoğlu (Diyarbakır)

55. Muhammet Polat (Aydın)

56. Avni Doğan (Kahramanmaraş)

57. Şaban Şevli (Van)

58. Hasan Dikici (Kahramanmaraş)

59. Maliki Ejder Arvas (Van)

60- Ekrem Erdem (İstanbul)

61- Feti Görür (Bolu)

62- Süleyman Metin Kalkan (Hatay)

63- İsmail Coşar (Çankırı)

64- Cafer Güneş (Kırşehir)

65- Musa Okçu (Batman)

66- Mustafa Kamalak (Kahramanmaraş)

67- Ali Oğuz (İstanbul)

68- Memduh Büyükkılıç (Kayseri)

69- Ahmet Feyzi İnceöz (Tokat)

70- Yaşar Canbay (Malatya)

71- Mehmet Ali Şahin (İstanbul)

72- Fethi Acar (Kastamonu)

BAŞKAN – Bilgilerinize sunulmuştur.

Anayasanın 100 üncü maddesinde ifade olunan "Meclis, bu istemi en geç bir ay içinde görüşür ve karara bağlar" hükmü uyarınca, Meclis soruşturması önergesinin görüşme gününe dair Danışma Kurulu önerisi, daha sonra Genel Kurulun onayına sunulacaktır.

Öteki soruşturma önergesini okutuyorum:

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

PTT Genel Müdürlüğü, 1980'li yıllarda telefonlaşma sahasında büyük atılımlar yaparak, kısa zamanda hem telefon abonesi sayısında hem de teknolojik alanda büyük gelişmeler göstermiştir.

1990'lı yıllarda mobil telefon sahasında önce araç telefonlarını, sonra da 532 ve 542 kodlu GSM cep telefonlarını devreye sokarak, bu konuda önemli gelişmeler göstermiştir. Bugün, takriben 1,5 milyonu cep telefonu olmak üzere 17,5 milyon aboneye ulaşılmıştır.

1993 yılında PTT ile Telsim ve Türkcell firmaları arasında gelir paylaşımı sözleşmesi, 1988 yılında da aynı firmalarla GSM (Global System Mobile) lisans sözleşmesi imzalanmıştır. Bu sözleşme, mobil sistem kurulması, geliştirilmesi ve işletilmesini kapsamaktadır.

Ülkemiz için önemli bir gelir kaynağı oluşturan cep telefonlarının özelleştirilmesi esnasında, hem tespit edilen değer açısından hem gelir paylaşımı sözleşme hükümlerine uyulmaması açısından hem de bir firmaya çıkar sağlaması açısından devlet gelir kaybına uğratılmış ve idare aleyhine hukukî sonuçlar doğuracak bir anlaşmaya imza atılarak görev kötüye kullanılmıştır.

Anayasanın 167 nci maddesi "Devlet, para, kredi, sermaye, mal ve hizmet piyasalarının sağlıklı ve düzenli işlemelerini sağlayıcı tedbirleri alır; piyasalarda fiilî veya anlaşma sonucu doğacak tekelleşme ve kartelleşmeyi önler" demektedir. Halbuki, bu özelleştirme, tekelleşmeyi beraberinde getirmektedir. Bu da, Anayasayı ihlal anlamına gelmektedir.

4046 sayılı Özelleştirme Kanununun (d) fıkrası tekelci yapının önlenmesini, (ı) fıkrası özelleştirme işlemlerinin, değer saptaması da dahil, aleniyet içerisinde yapılmasını öngörmektedir. Halbuki, bu sözleşmede tekelci bir yapının oluşmasına fırsat verilmiştir.

PTT ile Telsim ve Turkcell firmaları arasında 1993 yılında imzalanan sözleşmede, gelirin yüzde 85'i idareye, yüzde 15'i firmalara bırakıldığı halde, GSM lisans sözleşmesinde ise, gelirin yüzde 15'i idareye, yüzde 85'i firmalara bırakılmıştır. Bu da, idare için büyük bir gelir kaybı demektir.

Sözleşmenin 2 nci maddesiyle, mevcut şebeke, bu şebekelerdeki abonelerin hakları ve gelir paylaşımı sözleşmesindeki vecibeler yok sayılmıştır. Bu madde, idarenin aleyhine hukukî sakıncaları beraberinde getirmektedir.

Gelir paylaşması sözleşmesine göre, firmalar, sadece telefon haberleşme haklarına sahiptiler. Lisans devriyle, data, çağrı, teleteks ve videoteks gibi servislerin işletme hakları da bu firmalara devredilmiştir. Halbuki, bu servisler ayrı ayrı özelleştirilerek daha fazla gelir elde edilebilirdi.

İlk anlaşmada 2 frekans bandı tahsis edilmişken, bu sözleşmede, bedelsiz olarak yeni bant tahsisleri yapılmıştır.

GSM abone sayısı 400 bine ulaştığında, bu iki firmanın dışında yeni firmaların da lisans hakkı doğmasına rağmen, sözleşme iki firmayla imzalanmıştır. Bu da, rekabeti ortadan kaldırmakta, tekelleşmeyi beraberinde getirmektedir. Ayrıca, idare, asgarî 2 milyar dolarlık bir kayba uğratılmıştır.

GSM'lerin aylık geliri 40 trilyon civarındaydı. Eski sözleşmeye göre, bir iki yıl içinde 1 milyar dolar gelir zaten elde edilecekti.

Lisans sözleşmesinde "Değişen Şartlara Uyarlanması" maddesi, firmalara kâr garantisi veren ve Ulaştırma Bakanlığını tazminat ödemek zorunda bırakan bir maddedir.

Sözleşmenin "ücret tarifesi" maddesi de ülke gerçekleri göz önünde bulundurulmadan hazırlanmıştır. Bu da, vatandaşı sıkıntıya sokacaktır. Burada da firmalar lehine karar verilmiştir.

Yeni sözleşmeyle firmalara, 532, 542 kodlara ilaveten, 8 adet ücretsiz kod imkânı verilmiştir. Her kodun milyonlarla ifade edilen abone potansiyeli olması ve birçok yeni hizmette kullanılabileceği dikkate alındığında, bu kodların ücretsiz olarak verilmesi, milyarlarca dolar gelir kaybı demektir.

Sözleşme sona erdiğinde, bazı istasyonlar ve abone santralı gibi önemli teçhizat ve teçhizata ait yazılımın belirsiz bedelle Bakanlığa satılacağı belirtilmektedir. Bu durum, Ulaştırma Bakanlığını bu iki firmaya bağımlı hale getirmektedir; bedelsiz olması gereken sistemi, Bakanlığın çok yüksek bir bedelle geri almak zorunda kalması, idareyi zarara uğratmaktadır.

Sözleşmede "Kapsama Alanı" başlığı altında nüfusun yüzde 50'si için 3 yıl, yüzde 90'ı için 5 yıllık bir süre tanınmış, ayrıca nüfusu 10 binin altındaki yerler içinse kaplama alanı dışında tutularak firmalara avantaj sağlanmış ve bu yerlerde yaşayan insanlar bu hizmetten mahrum bırakılmıştır.

Sözleşme detayları içermemektedir. Yani, firmalara istasyonların yerini, gücünü, hücre genişliğini ihtiyaca göre değil de, kendine göre en kârlı bir şekilde yapma imkânı sağlanmıştır. Microcell şebeke kurma yerine, daha az yatırım yaparak, Genişcell uygulamasına devam edecektir.

1. Veysel Candan (Konya)

2. Ahmet Karavar (Şanlıurfa)

3. Zülfikar Gazi (Çorum)

4. Ramazan Yenidede (Denizli)

5. Yaşar Canbay (Malatya)

6. Ömer Özyılmaz (Erzurum)

7. Abdullah Arslan (Tokat)

8. Saffet Benli (İçel)

9. Sıtkı Cengil (Adana)

10. Mehmet Emin Aydınbaş (İçel)

11. Mustafa Ünaldı (Konya)

12. Remzi Çetin (Konya)

13. Zeki Ünal (Karaman)

14. Hayrettin Dilekcan (Karabük)

15. Muhammet Polat (Aydın)

16. Musa Demirci (Sıvas)

17. Ekrem Erdem (İstanbul)

19. Nedim İlci (Muş)

20. Zülfükar İzol (Şanlıurfa)

21. Nurettin Aktaş (Gaziantep)

22. Celal Esin (Ağrı)

23. Şaban Şevli (Van)

24. Kahraman Emmioğlu (Gaziantep)

25. Mustafa Hasan Öz (Ordu)

26. Feti Görür (Bolu)

27. Ahmet Nurettin Aydın (Siirt)

28. Alaattin Sever Aydın (Batman)

29. İlyas Arslan (Yozgat)

30. Lütfi Yalman (Konya)

31. Hüseyin Arı (Konya)

32. Süleyman Metin Kalkan (Hatay)

33. Mehmet Sılay (Hatay)

34. Teoman Rıza Güneri (Konya)

36. Osman Hazer (Afyon)

37. İsmail Yılmaz (İzmir)

38. Memduh Büyükkılıç (Kayseri)

39. Abdullah Gül (Kayseri)

40. Mehmet Aykaç (Çorum)

41. Hasan Hüseyin Öz (Konya)

42. Ahmet Çelik (Adıyaman)

43. Naci Terzi (Erzincan)

44. Abdullah Gencer (Konya)

45. Mikail Korkmaz (Kırıkkale)

46. Mustafa Yünlüoğlu (Bolu)

47. Mehmet Bedri İncetahtacı (Gaziantep)

48. Ömer Naimi Barım (Elazığ)

49. Musa Okçu (Batman)

50. İ. Ertan Yülek (Adana)

51. Mehmet Altan Karapaşaoğlu (Bursa)

52. Kâzım Arslan (Yozgat)

53. Yakup Hatipoğlu (Diyarbakır)

54. Murtaza Özkanlı (Aksaray)

55. Şinasi Yavuz (Erzurum)

56. Necati Çelik (Kocaeli)

57. Osman Pepe (Kocaeli)

58. Metin Perli (Kütahya)

59. İsmail Özgün (Balıkesir)

60. Ahmet Dökülmez (Kahramanmaraş)

61. İsmail İlhan Sungur (Trabzon)

62. Ahmet Derin (Kütahya)

BAŞKAN – Bilgilerinize sunulmuştur.

Anayasanın 100 üncü maddesinde ifade olunun "Meclis, bu istemi en geç bir ay içinde görüşür ve karara bağlar" hükmü uyarınca, soruşturma önergesinin görüşme gününe dair Danışma Kurulu önerisi, daha sonra Genel Kurulun onayına sunulacaktır.

Öteki soruşturma önergesini okutuyorum:

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Son günlerin en önemli konusu haline gelen mafya-işadamı-siyasetçi ilişkilerinin çirkin yüzüne bir yenisi daha eklenmiştir. Türkbank ihalesi perde arkasında gelişen olaylar, üçgenin siyasetçi ayağını Başbakan ve ilgili bakanlara taşımış, kamuoyunda zelzele yaratacak boyuta ulaşmıştır.

Dürüst siyaset adına, çamur üstüne oturmayacağını beyan edenlerin karanlık ve çirkin ilişkilere nasıl bulaştığı veya çirkin ilişkilere karşı nasıl sessiz kaldığı basında yer alan ve tekzip edilmeyen gerçeklerle kanıtlanmaktadır.

Cumhuriyet hükümetleri içinde en çok özelleştirme yapmakla övünen 55 inci Hükümetin Sayın Başbakanı, ne yazık ki, hangi nedenlerle bu çirkin ilişkilere göz yumduğu, en azından ilgisiz kaldığı ve yetkisini kullanmamakla, görevini kötüye kullanmakla gözler önüne sermiştir.

Türk Ticaret Bankasının satışıyla ilgili ihalede yaşananlar bir gafleti açıkça sergilemektedir.

İhaleyi yapacak olan Merkez Bankası, Emniyet Genel Müdürlüğünden ihaleye girmek için şartname alanlarla ilgili bilgi talep etmiştir. Sorumlu İçişleri Bakanlığı, 40 gün sonra, ihalenin yapıldığı gün, yani 4.8.1998 günü, ihalenin tamamlanmasından iki saat sonra "ihaleye katılanlara çete tehdidi var" yazısı göndererek, ihaleye fesat karıştırılabileceğini bildirmiştir.

Aynı yazının son paragrafında "bu bilgiler 3.8.1998 tarihinde bütün ilgili birimlere bildirilmiştir" açıklaması yer almakta ve dağıtım için Başbakanlığa da gönderildiği belirtilmektedir. İhaleden bir gün önce ilgili kurumların uyarıldığı anlaşılmaktadır.

Türkbank'ın satışı aynı gün Hazineye resmen bildirilmiş, Hazinenin onayı 1 ay 4 gün sonra yapılmıştır. Bu süre içerisinde istihbarat notunun Başbakan ve ilgili Bakan tarafından dikkate alınması gerekirdi.

Daha sonra, tabiî ki, işin gerçek yüzü ortaya çıkmıştır.

Banka alım satımına asıl onay makamı Hazinedir. Başta banka alacaklılarla ilgili soruşturma işini yapma görevi de Hazinenindir.

Bu gözardı edildiği gibi ihalenin çirkin yüzünün aydınlığa kavuşması için de birtakım soruların aydınlanması gerekmektedir.

Emniyet Genel Müdürlüğü ve İçişleri Bakanı Merkez Bankasının başvurusunu 40 gün sonra cevaplamış ve ihalenin yapıldığı 4 Ağustos 1998 günü saat 12.00'de biten ihaleden tam 6 saat sonra yazı niçin Merkez Bankasına ulaşmıştır?

Bütün ilgili birimlerin ihaleden bir gün önce uyarıldığı ilgili yazıda belirtildiğine göre, ilgili birimler kimlerdir? Başbakanlık da bunların arasında mıdır?

İhalenin yapılmasından sonra gereği için Merkez Bankasına gelen yazının bilgi için de Başbakanlık makamına gönderildiği dağıtım olarak belirtildiğine göre, Başbakan Sayın Yılmaz bu konuda ne yapmıştır? Özellikle, kozmik damgalı böyle bir yazının Başbakanlık makamında bulunamadığı veya bulunmadığı tespit edilmesine göre, bunun sorumluları kimlerdir?

Yine, basında yer alan haberlere göre Merkez Bankası Başkanının ihale, Yiğit-Çakıcı ilişkileri ve Emniyetin bilgi notu konularında Başbakan Sayın Yılmaz'la konuştuğu ortada iken, Sayın Başbakan niçin gerekli tedbiri almamış ve yetkisini kullanmamıştır?

Yine, onay öncesi, ilgili Bakan ve Hazine Müsteşarı ile Sayın Başbakan, görüşüp gerekli uyarıda bulunmamış ve tehdit ve şantajın karıştığı belirlenen ihalenin iptali konusunda talimat vermemiştir.

Bütün bu ilişkiler yumağı içinde Hazineden Sorumlu Devlet Bakanı Güneş Taner ve Başbakan Sayın Mesut Yılmaz, TCK'nın 240 ıncı maddesi gereğince görevlerini kötüye kullanmışlardır. Bu nedenle Anayasanın 100 üncü ve İçtüzüğün 107 nci maddeleri gereğince haklarında Meclis soruşturması açılmasını saygılarımızla arz ederiz.

1. Ali Rıza Gönül (Aydın)

2. Turhan Güven (İçel)

3. Mehmet Gözlükaya (Denizli)

4. Tayyar Altıkulaç (İstanbul)

5. Fevzi Arıcı (İçel)

6. İsmet Attila (Afyon)

7. Haluk Yıldız (Kastamonu)

8. Tahsin Irmak (Sıvas)

9. Saffet Arıkan Bedük (Ankara)

10. Abdulkadir Akgöl (Hatay)

11. Mahmut Nedim Bilgiç (Adıyaman)

12. Mehmet Sağlam (Kahramanmaraş)

13. Hayri Doğan (Antalya)

14. Necmettin Dede (Muş)

15. Kadir Bozkurt (Sinop)

16. Sabri Güner (Kars)

17. Saffet Kaya (Ardahan)

18. Mehmet Tatar (Şırnak)

19. Nevfel Şahin (Çanakkale)

20. M. Necati Çetinkaya (Konya)

21. Cemil Erhan (Ağrı)

22. Zeki Ertugay (Erzurum)

23. Yusuf Bacanlı (Yozgat)

24. Ufuk Söylemez (İzmir)

25. Mehmet Gölhan (Ankara)

26. Hacı Filiz (Kırıkkale)

27. İ. Cevher Cevheri (Adana)

28. Ayfer Yılmaz (İçel)

29. Mustafa Dedeoğlu (Muğla)

30. Ünal Erkan (Ankara)

31. Hasan Karakaya (Uşak)

32. Nevzat Köse (Aksaray)

33. Osman Çilsal (Kayseri)

35. Nurhan Tekinel (Kastamonu)

36. Ahmet Bilgiç (Balıkesir)

37. Yusuf Bahadır (Trabzon)

38. İsmail Karakuyu (Kütahya)

39. Mehmet Halit Dağlı (Adana)

40. Kubilay Uygun (Afyon)

41. Ömer Bilgin (Isparta)

42. Hayri Kozakçıoğlu (İstanbul)

43. Rıza Akçalı (Manisa)

44. Mustafa Çiloğlu (Burdur)

45. Mehmet Ali Yavuz (Konya)

46. Mustafa Kemal Aykurt (Denizli)

47. Bekir Aksoy (Çorum)

48. Meral Akşener (İstanbul)

49. Doğan Baran (Niğde)

50. Necmi Hoşver (Bolu